Consultatienotitie inzamelstrategie grondstoffen (bijlage 1 - Berekeningen en tabellen)
Tekst van het document
BIJLAGE 1: Berekeningen en tabellen Aanpassen inzamelfrequenties In het Actieprogramma VANG is de doelstelling geformuleerd de hoeveelheid restafval terug te dringen van ruim 100 kg (2022) naar 80 kg per inwoner per jaar aan het eind van de planperiode; met op termijn een hoeveelheid van 60/65 kg per inwoner per jaar. Opties B en C leveren daaraan een wezenlijke bijdrage door middel van een reductie van in beide gevallen 11 kg restafval per inwoner per jaar. Volgens onze huidige inzamelaar van restafval, PMD en GFT is optie C echter zeer moeilijk uitvoerbaar. De extra jaarlijkse kosten voor optie C bedragen een ton meer dan optie B. Optie A.huidige situatie Restafval: 1x per 3 weken PMD: 1x per 3 weken GFT: 1x per 3 weken GFT zomers: 1x per week B.voorstel Restafval: 1x per 4 weken PMD: 1x per 2 weken GFT: 1x per 2 weken C.alternatief Restafval: 1x per 4 weken PMD: 1x per 2 weken GFT: 1x per 3 weken GFT zomers: 1x per week
Verwachte restafvalreductie
Extra jaarlijkse kosten
Extra jaarlijkse kosten per huishouden
0 kg/inwoner/jaar
€
0,00
€
0,00
11 kg/inwoner/jaar
€ 23.776
€
1,30
11 kg/inwoner/jaar
€ 123.776
€
6,80
Op het verbranden van restafval wordt een belasting geheven. De verwachting is dat deze belasting in de toekomst omhoog zal gaan. Daarnaast is er in de toekomst een CO2-heffing te verwachten op de verwerking van restafval. Doordat optie A niet leidt tot een restafvalreductie zou het kunnen zijn dat optie A op termijn duurder zal worden dan optie B en C.
Papierinzameling Brengsysteem Het oud papier wordt ingezameld door verenigingen, scholen en kerkgenootschappen (de ‘inzamelaars’). Dat gebeurt doorgaans met bovengrondse containers. Ook de gemeente zamelt oud papier in en gebruikt daarvoor zowel ondergrondse als bovengrondse containers. Dit noemen we een ‘brengsysteem’. Problemen huidige papierinzameling: We kennen een aantal problemen bij de huidige papierinzameling, zoals: - Verwaaiing van papier; - Brandstichting; - Minder goed beheerde containers; - ‘Witte vlekken’ (geen papierinzameling in de directe omgeving); - Inzamelaars haken af. De indruk zou kunnen ontstaan dat de gemeente geld verdient op de papierinzameling, wanneer alleen gekeken wordt naar de vergoeding die wij ontvangen (ruim € 100.000 in onderstaand voorbeeld) ten opzichte van wat wij aan de inzamelaars uitkeren (ongeveer € 26.000). Maar als de transportkosten meegerekend worden, blijken we per saldo een kostenpost te hebben van bijna 2 ton. Zie als voorbeeld de tabel voor 2023: Oud papier 2023 Inzamelaars Gemeente
Tonnages
Transportkoste gemeente € 199.199 € 77.130
Vergoedingen aan inzamelaars € 26.048
Totaal
1042 1185
Vergoedingen aan gemeente € -49.991 € - 56.883
Totaal
2227
€ -106.874
€ 276.329
€ 26.048
€ 195.503
€ 175.256 € 20.247
De bovengenoemde problemen die we hebben met de inzameling bij het brengsysteem vragen om een optimalisatie van het systeem. Dat betekent dat onbeheerde bovengrondse containers moeten verdwijnen, zowel van de inzamelaars als van de gemeente. Dit zal tot nog meer witte vlekken leiden (Figuur 1), die opgevangen moeten worden door de inzamelaars of bijvoorbeeld door het plaatsen van
60 extra ondergrondse containers door de gemeente. Dit laatste vraagt om een investering van rond de € 800.000.
Figuur 1: Roodomcirkeld de witte vlekken die er in Nijkerk (links), Nijkerkerveen en Hoevelaken zijn of zullen ontstaan bij een optimalisatie van het brengsysteem. Een ‘witte vlek’ is een woongebied zonder papierinzameling. BC/OC =boven-/ondergrondse container. V/K/S/G=Vereniging/Kerkgenootschap/School/Gemeente. Blauw: blijft na optimalisatie; Rood: haken mogelijk af na optimalisatie; Oranje: twijfelachtig. De jaarlijkse extra lasten na optimalisatie staan weergegeven in onderstaande tabel. Jaarlijkse lasten na optimaliseren brengsysteem oud papier
Extra kosten per jaar
Extra kosten per huishouden
Kapitaallasten over investering + 10% onderhoud ondergrondse containers Inzameling OC-OPK obv 1x per week (extra OC’s die benodigd zijn) Extra verwerkingsopbrengst oud papieren karton Vermeden kosten verwerking restafval Totaal
€ 95.749 € 76.440 € -8.437 € -24.097 € 139.655
€ 5,18 € 4,14 € -0,46 € -1,30 € 7,50
Haalsysteem Een alternatief voor het optimaliseren van het brengsysteem is het overgaan op een haalsysteem. Bij een haalsysteem wordt er gebruik gemaakt van minicontainers die aan huis worden geleegd. Met een haalsysteem kan alleen papier bij laagbouw worden ingezameld. Daarom moet er ten behoeve van hoogbouw ook geïnvesteerd worden in ondergrondse papierinzameling. Dit samen leidt naar verwachting tot onderstaande kosten. Dit betreffen extra kosten ten opzichte van een nietgeoptimaliseerd brengsysteem.
Jaarlijkse lasten haalsysteem oud papier
Extra kosten per jaar
Extra kosten per huishouden
Kapitaallasten over investering + 10% onderhoud minicontainers Kapitaallasten over investering + 10% onderhoud ondergrondse containers Stoppen inzamelkosten verenigingen Inzamelkosten minicontainers Inzamelkosten ondergrondse containers Extra verwerkingsopbrengst oud papier Vermeden kosten verwerking restafval Totaal
€ 67.842 € 19.127 € -225.246 € 291.870 € 12.740 € -8.437 € -24.097 € 133.799
€ 3,67 € 1,04 € -12,19 € 15,80 € 0,69 € -0,46 € -1,30 € 7,25
De verwachte kosten voor het optimaliseren van het brengsysteem of het overgaan op een haalsysteem zijn samengevat: Optie papierinzameling A. Optimaliseren brengsysteem B. Haalsysteem minicontainers (en enkele ondergrondse containers voor hoogbouw)
Verwachte restafvalreductie 4 kg/inwoner/jaar 4 kg/inwoner/jaar
Extra kosten € 139.655 € 133.799
Extra jaarlijkse kosten per huishouden € 7,56 € 7,25
Het doel bij beide opties is door een goede papierscheiding een reductie van 4 kg restafval per inwoner per jaar te bereiken.
Effect van de maatregelen De diverse maatregelen in het Actieprogramma VANG leiden naar verwachting tot een restafvalreductie van 11 kg/inwoner/jaar. De totale afvalreductie die binnen de planperiode bereikt zal worden varieert daarmee van 15 tot 26 kg per inwoner per jaar. Optie inzamelfrequentie A.huidige situatie Restafval: 1x per 3 weken PMD: 1x per 3 weken GFT: 1x per 3 weken GFT zomers: 1x per week B.voorstel Restafval: 1x per 4 weken PMD: 1x per 2 weken GFT: 1x per 2 weken C.alternatief Restafval: 1x per 4 weken PMD: 1x per 2 weken GFT: 1x per 3 weken GFT zomers: 1x per week
Optie papierinzameling A.brengsysteem (geoptimaliseerd)
Restafvalreductie inzamelregiem 4 kg/inwoner/jaar
Restafvalreductie diverse maatregelen 11 kg/inwoner/jaar
Totale restafvalreductie 15 kg/inwoner/jaar
15 4 kg/inwoner/jaar
11 kg/inwoner/jaar
26 15 kg/inwoner/jaar
15 kg/inwoner/jaar
11 kg/inwoner/jaar
26 kg/inwoner/jaar
B.Haalsysteem A. brengsysteem (geoptimaliseerd)
15 kg/inwoner/jaar 15 kg/inwoner/jaar
11 kg/inwoner/jaar 11 kg/inwoner/jaar
26 kg/inwoner/jaar 26 kg/inwoner/jaar
B.Haalsysteem
15 kg/inwoner/jaar
11 kg/inwoner/jaar
26 kg/inwoner/jaar
B.Haalsysteem A. brengsysteem (geoptimaliseerd)
Kleine en grote restafvalcontainer Aan het einde van planperiode (2028 of 2029) zullen de extra kosten voor de te nemen maatregelen uitkomen op € 22 tot € 27 per huishouden, waarvan ongeveer € 13 voor diverse maatregelen in het Actieprogramma VANG en € 9 tot € 14 voor de varianten van de inzamelregiems in de Consultatienotitie. Wanneer u bij het vaststellen van het Actieprogramma VANG kiest voor een ophaalfrequentie van het restafval van 1x per 4 weken (13x per jaar), in plaats van 1x per 3 weken (17x per jaar), dan verdient de inwoner deze kostenstijging deels of geheel terug. Inzameling restafval Kleine container Grote container
Ledigingskosten (2024) € 3,60 € 7,30
Voordeel (13x ipv 17x) € 14,40 € 29,20
Voordeel per saldo € -3,60 -7,60 tot € -12,60 € 2,20 tot € 11,20 7,20
Indien u het voordeel gelijk wilt trekken voor beide containergroottes is er de mogelijkheid om de ledigingskosten voor de grote container met 13 x (29,20 – 14,40) = € 1,14 te verhogen of de lediging van de kleine container met dit bedrag te verlagen. Ook inwoners die geen container aan huis hebben, kunnen geld besparen door afval beter te scheiden en minder restafval te produceren. Zij hoeven dan minder vaak afval een betaalde storting te doen bij een ondergrondse container.