Concept Woningbouwmonitor gemeente Nijkerk Beeldvorming 4 februari 2021.pdf
Tekst van het document
Concept versie 29-1-2021 (t.b.v Beeldvorming 4 februari) Aan de cijfers kunnen geen rechten worden ontleend
Woningbouwmonitor gemeente Nijkerk 1. Inleiding
In de zomer van 2020 is door de gemeenteraad een nieuwe woonvisie vastgesteld. De gemeente wil voor alle inwoners kansen op de woningmarkt. Daarom is in de woonvisie gemeente Nijkerk 2020+ veel aandacht voor betaalbaar wonen. Er moeten woningen gebouwd worden die voorzien in de behoefte van de inwoners en er is specifieke aandacht voor doelgroepen die in de knel zitten. De woonvisie stuurt, meer dan voorheen, op de realisering van woningen in de sociale huur en het middensegment. Bovendien is het de bedoeling dat er in elk nieuwbouwproject 10% speciaal voor ouderen wordt gebouwd. En is de wens dat er meer gebouwd wordt voor kleinere huishoudens. De ambities zijn in de woonvisie concreet vastgelegd in doelstellingen.
Woonvisie 2020+ Het realiseren van ten minste 75 sociale huurwoningen per jaar Het realiseren van ten minste 20 woningen in het lage middensegment o Met hierbij de motie om te onderzoeken in hoeverre het op inbreidings- en uitbreidingslocaties ruimtelijk en anderszins passend zou kunnen zijn om te komen tot de bouw van extra niet- grondgebonden woningen in de categorie midden-laag o Ontwikkelaars geven de promotie van nieuwbouwprojecten zoveel mogelijk een lokale invulling o Met hierbij de toezegging om met de projectontwikkelaars het toewijzingsmodel voor nieuwbouwwoningen te bespreken. o Een passend aanbod realiseren voor senioren. Met een spreiding over de prijssegmenten. Betrekken van de woningcorporaties om ouderen met een laag inkomen te faciliteren. Aandacht voor huren in het middensegment o Sturen op een toename van kleine en goedkope sociale huurwoningen, om de uitstroom van Beschermd Wonen en Jeugdzorg op te vangen o Nieuwe locaties voor tijdelijke woonvormen zoals tiny houses Zoeken naardat eendeze locatie voor de realisering huisvesting arbeidsmigranten Om erovoor te zorgen ambities ook echt van van de grond komenvoor bevat de woonvisie een hoofdstuk met uitgangspunten voor woningbouwprogrammering. Hierin worden de eisen genoemd o Onderzoeken welke locatie geschikt is om enkele woonwagenstandplaatsen toe te voor nieuwbouw. voegen.
In het beginsel streven we in nieuwe wijken naar differentiatie en variatie. In nieuwbouwprojecten moet er voldoende aandacht zijn voor differentiatie in prijsklassen en variatie in woningtypen. Zoals kleinere woningen voor éénpersoonshuishoudens, woning typen voor ouderen en woonconcepten op het gebied van wonen en zorg. Bij nieuwbouw hanteren wij de volgende uitgangspunten: o o
1
Monitoring Met deze woningbouwmonitor geven we inzicht in de voortgang van de doelstellingen uit de woonvisie. Enerzijds is het een terugblik op wat er het afgelopen jaar aan nieuwbouw is opgeleverd. Anderzijds blikken we vooruit. We doen dit met een vooruitblik op korte termijn en op lange termijn. Voor de projecten die op korte termijn worden gerealiseerd, is namelijk het woningbouwprogramma veel concreter. Voor de lange termijn is vooral van belang of er voldoende plancapaciteit beschikbaar is. Woonvisie 2015+ Woningbouwprojecten hebben een lange looptijd. Van start van het planproces tot oplevering van een nieuwbouwproject neemt vaak enkele jaren tijd in beslag. Daarom maakt deze monitor onderscheid tussen projecten die op basis van de woonvisie 2015+ en op basis van de woonvisie 2020+ tot stand zijn gekomen. Er wordt aangegeven welke projecten meetellen onder de oude woonvisie en welke onder de nieuwe woonvisie. Woningbouwmonitor in ontwikkeling Dit is de eerste woningbouwmonitor. De woningbouwmonitor is een product in ontwikkeling. Het is de bedoeling dat de komende jaren meer data aan de monitor wordt toegevoegd. Bijvoorbeeld op het gebied van wonen en zorg. Het domein van wonen en zorg is volop in beweging. Met de woonvisie 2020+ hebben we inzicht in de woningbehoefte van zorgdoelgroepen. De zorgparagraaf uit de woonvisie werken we dit jaar met onze partners verder uit.
2
2. Definities sociale huur en woningprogrammering Tijdens de besluitvorming van de woonvisie gemeente Nijkerk 2020+ bleek dat er tussen corporaties, huurdersorganisaties en gemeente geen heldere definitie van een sociale huurwoning was. Ook was niet duidelijk welke woningen meetelden voor de sociale huurvoorraad en wat we verstaan onder netto toevoeging. In onderling overleg zijn de volgende definities, telmethoden en instrumenten vastgesteld. Deze definities kunnen in onderling overleg nog nader worden aangescherpt.
2.1 Sociale huur Een sociale huurwoning is in Nederland een type huurwoning waarbij gehuurd wordt met een kale huur die bij aanvang van de huur niet hoger is dan de dan geldende liberalisatiegrens (2020: € 737,14 per maand), of als een volgens het Woningwaarderingsstelsel redelijke huur niet hoger is dan deze grens en de nieuwe huurder binnen 6 maanden na aanvang van de huur dit laat corrigeren. Deze woningen vormen de gereguleerde huursector. In het kader van de nieuwe woonvisie monitoren we de kernvoorraad. De kernvoorraad is het aantal sociale huurwoningen. (On)zelfstandige eenheden tellen mee, met uitzondering van tijdelijke eenheden. Zoals bijvoorbeeld de Tiny Houses. De Woonvisie 2020+ definieert het woonbeleid van de komende jaren en is daarmee een belangrijk kaderstellend document vanuit de gemeenteraad van Nijkerk. In bijlage 1 van de Woonvisie wordt gesproken over een bruto en netto toevoeging. De bruto toevoeging is het aantal woningen waarvan de sleuteloverdracht heeft plaats gevonden. We baseren ons daarbij op de gegevens van de Omgevingsdienst De Vallei. Jaarlijkse doelstelling is 75 gebouwde sociale huurwoningen. De netto toevoeging zijn de jaarlijks opgeleverde woningen (bruto toevoeging) minus de jaarlijks verkochte woningen, liberalisatie en het saldo van sloop-nieuwbouwprojecten. Jaarlijkse doelstelling is 50 netto opgeleverde sociale huurwoningen.
De bruto en netto toevoeging gelden daarmee als de belangrijkste kwantitatieve doelstellingen van het Nijkerkse woonbeleid. In de onderlinge samenwerking streven de partijen op basis van bijlage 1 uit de Woonvisie 2020+ naar een bruto/netto-verhouding van 1,5 (75 bruto -> 50 netto). Sloop-nieuwbouwprojecten zijn projecten waar bestaande sociale huurwoningen worden vervangen door nieuwe sociale huurwoningen. In de regel is er sprake van verdichting. De extra toegevoegde woningen tellen mee bij sleuteloverdracht als de netto toevoeging.
2.2 Woningbouwprogrammering
Gemeente, corporaties en huurdersorganisaties willen meer programmatisch werken aan de uitvoering van de Woonvisie 2020+. In dat kader zijn de volgende instrumenten van belang. De meerjarenprogrammering (4 jaar) geeft een overzicht van de uitvoeringsprojecten die in de eerstkomende vier jaar tot bruto toevoeging van woningen leiden. Projecten worden in deze programmering opgenomen als de noodzakelijke besluitvorming in college danwel kaderstelling door de raad (grotendeels) heeft plaats gevonden. De meerjarenprogrammering (4 jaar) wordt jaarlijks geactualiseerd.
3
Voortgang en bijsturing van deze projecten wordt in de regel eens per kwartaal in het ambtelijk en bestuurlijk overleg besproken op basis van een mijlpalenplanning per project. Daarnaast kan ook gebruik worden gemaakt van overige meerjarenprogrammeringen (5 of 10 jaar). De overige meerjarenprogrammeringen (5 tot 10 jaar) bestaan uit projecten die minder ver zijn in de bestuurlijke besluitvorming, maar wel goed zicht geven op de zachte planvoorraad voor woningbouw. Tot slot willen gemeente, woningcorporaties en huurdersorganisaties voorkomende mogelijkheden tot versnelling van de sociale woningbouw zoveel mogelijk benutten. Dit in de wetenschap dat er, ondanks uitvoeringsplanningen per project, altijd onvoorziene omstandigheden kunnen zijn die tot vertragingen leiden. Bijvoorbeeld door langlopende bezwaarprocedures of omdat initiatiefnemers vaak particuliere partijen zijn, waardoor de projectplanning niet rechtstreeks door gemeente of woningstichting kan worden afgedwongen. Zonder een behoorlijke mate van overprogrammering kunnen de kwantitatieve doelstellingen uit de Woonvisie onder druk komen te staan. Daarnaast zijn er, sinds het vaststellen van de Woonvisie2020+ een aantal ontwikkelingen die maken dat de druk op de woningmarkt onverminderd hoog blijft.
Te denken valt aan de verdubbeling van de taakstelling voor statushouders en de toegenomen vraag – vanuit het zorgdomein - naar woonruimte als gevolg van de Coronacrisis. PM. Op moment van schrijven leggen de partijen in het kader van de meerjarige prestatieafspraken de laatste hand aan de specifieke afspraken op het punt van versnelling/overprogrammering.
4
3. Woningbouwopleveringen 3.1 Woningbouwopleveringen 2019
Projecten Nijkerk Doornsteeg fase 1a Lieverhof Herstructurering Paasbos lindelaan e.o * De Brink 61 vml Aldi/Dorcas
woningen 96 17 29 4 10
Zijdevlinder
20
Overig Buitengebied
9 7
Nijkerkerveen
17
Deelplan 2, dorp, Goldschmidstraat, Dokter van der Kolk Overig
11 6
Hoevelaken
20
Stoutenburgerlaan 21abcd (Globe basisschool) Leeuweriklaan 1a b c Hogebrinkerweg 23 abcd (appt op bedrijfsgebouw) Hogebrinkerweg 23 eghj (appt beg gr bedrgebouw) Buitengebied
4 3 4 4 5
TOTAAL Bron: omgevingsdienst De Vallei
133
* 18 woningen gesloopt 22 woningen opgeleverd
5
Opleveringen sociale woningen als percentage van het totaal opgeleverde aantal woningen per jaar 2015-2019
Sociale huur
Sociale koop
Totaal aantal opgeleverd
%
abs.
%
abs.
2015
32%
59
22%
41
185
2016
18%
28
1%
2
159
2017
12%
36
12%
35
301
2018
34%
142
10%
41
415
2019
8%
10
12%
16
133
Totaal
23%
275
11%
135
1193
In 2019 zijn weinig sociale woningen opgeleverd. Er zijn 10 huurwoning toegevoegd en 16 koopwoningen opgeleverd. In de periode 2015-2019 was de Woonvisie 2015+ van kracht. Uitgangspunt bij woningbouwprogrammering was dat op iedere woningbouwlocatie minimaal 35% sociaal gerealiseerd moest worden. Dit mocht in een combinatie van zowel sociale huur als sociale koop.
3.2 Woningbouwopleveringen 2020 PM (volgt uiterlijk maart 2021). In de Beeldvorming van 4 februari zal een voorlopig overzicht worden gepresenteerd.
6
4. Woningbouwprogrammering 2020-2023 De tabellen in dit hoofdstuk geven een overzicht van de woningbouwprojecten die naar alle waarschijnlijkheid in de periode 2020 tot en met 2023 worden gerealiseerd. Hierbij is als uitgangspunt genomen dat de Woonvisie 2020+ (vastgesteld in juni 2020) met terugwerkende kracht geldt vanaf 1 januari 2020. Er is gekozen voor een termijn van 4 jaar om dat dit als een realistische beleidscyclus wordt gezien. De telperiode is dus 1 januari 2020 t/m 31 december 2023. Daarnaast geldt voor de genoemde projecten dat de besluitvorming door het college of kaderstelling door de raad grotendeels heeft plaatsgevonden. Voor de projecten kan daarom een redelijk gedetailleerde uitvoeringsplanning worden gegeven. De tabellen laten zien welke percentages in welk prijssegment worden gebouwd. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de projecten die onder de woonvisie 2015+ en onder de woonvisie 2020+ tot stand zijn gekomen. Woningbouwprojecten duren lang van plan tot realisatie. De woonvisie 2015+ kende andere doelstellingen. Het is niet voor alle projecten mogelijk om nog aanpassingen te doen aan het woningbouwprogramma. Daarom is voor beide woonvisies een tabel opgenomen. De derde tabel geeft een overzicht van het totale woningbouwprogramma dat in de periode 2020-2023 wordt opgeleverd.
Woonvisie 2020+ Eikenschuur Eikenschuur/compensatie Spaanse leger Oude Barneveldseweg Doornsteeg fase 3 Totaal
Sociaal (huur) Sociaal (koop) Laag midden Hoog midden 13 33% 0 0% 5 13% 5 13% 8 100% 20 32% 36 30% 77 34%
0 2 6 8
0% 3% 5% 3%
0 6 12 23
0% 10% 10% 10%
0 10 18 33
0% 16% 15% 14%
Duur Totaal 16 41% 39 0 24 48 88
0% 39% 40% 38%
8 62 120 229
Woonvisie 2015+ Doornsteeg fase 2 Kerkplein Doornsteeg inbreiding locatie Smink/Hofstee Filippo Deelplan 1a /Buntwal Spaanse leger Woonpark Hoevelaken Achterblijvende locatie van Rootselaarschool (Oude) Scoutingterrein Totaal
Sociaal (huur) Sociaal (koop) Laag midden Hoog midden 96 27% 29 8% 92 26% 55 16% 32 32% 0 0% 2 2% 9 9%
Duur Totaal 78 22% 350 56 57% 99
12 29 12 72 59
24% 83% 18% 21% 36%
6 0 9 36 0
12% 0% 13% 10% 0%
0 0 15 126 38
0% 0% 22% 36% 23%
9 0 18 50 20
18% 0% 27% 14% 12%
23 6 13 67 48
46% 17% 19% 19% 29%
20 0 332
83% 0% 29%
0 0 80
0% 0% 7%
0 0 273
0% 0% 24%
0 0 161
0% 0% 14%
4 17% 24 12 100% 12 307 27% 1153
7
50 35 67 351 165
Totaal realisatie periode 2020-2023 Sociaal (huur) 13 33%
Sociaal Laag midden (koop) 0 0% 5 13%
Hoog midden 5 13%
Duur
Totaal
Eikenschuur 16 41% 39 Eikenschuur/compensatie 0% Spaanse leger 8 100% 0 0% 0 0 0% 0 0% 8 Oude Barneveldseweg 20 32% 2 3% 6 10% 10 16% 24 39% 62 Doornsteeg fase 3 36 30% 6 5% 12 10% 18 15% 48 40% 120 Doornsteeg fase 2 96 27% 29 8% 92 26% 55 16% 78 22% 350 Kerkplein 32 32% 0 0% 2 2% 9 9% 56 57% 99 Doornsteeg inbreiding locatie Smink/Hofstee 12 24% 6 12% 0 0% 9 18% 23 46% 50 Filippo 29 83% 0 0% 0 0% 0 0% 6 17% 35 Deelplan 1a /Buntwal 12 18% 9 13% 15 22% 18 27% 13 19% 67 Spaanse leger* 72 21% 36 10% 126 36% 50 14% 67 19% 351 Woonpark Hoevelaken* 59 36% 0 0% 38 23% 20 12% 48 29% 165 Achterblijvende locatie van Rootselaarschool 20 83% 0 0% 0 0% 0 0% 4 17% 24 (Oude) Scoutingterrein 0 0% 0 0% 0 0% 0 0% 12 100% 12 Totaal 409 30% 88 6% 296 22% 194 14% 395 29% 1382 *Waarvan 23 gerealiseerd door BPD voor het gasthuis. Gasthuis wordt niet geëxploiteerd door WSN. Bovenstaande programmering leidt tot de volgende jaargemiddelden: Totaal aantal woningen (=1.382/4) : 345 woningen per jaar Totaal aantal sociaal (=(409+88)/4) : 124 woningen per jaar Totaal aantal midden-laag (=296/4) : 74 woningen per jaar Opstapwoningen De opstapwoningen of andere tijdelijke huisvesting tellen niet mee bij de netto toevoeging van de sociale huurvoorraad omdat het gaat om tijdelijke woonruimte, zie de definitie.
Zij dragen wel bij aan de doelstelling van de woonvisie voor het huisvesten van kwetsbare doelgroepen of andere spoedzoekers. Daarom worden de opstapwoningen op Spoorkamp II apart vermeld. Spoorkamp II
48
8
5. Woningbouwprogrammering 2020-2024 Om een goede aansluiting te houden met de meerjarenbegroting van de WSN is de woningprogrammering ook doorgerekend tot en met 2024. Ten opzichte van 2023 betekent dit een plus van bijna 700 woningen. Dit betreft de projecten Doornsteeg fase 3 (+120 woningen), Oude Barneveldseweg (+100 woningen), Bronswerk (+140 woningen) en Deelplan 3 Nijkerkerveen (+330 woningen). Voor deze projecten moet besluitvorming door het college of kaderstelling door de raad nog plaats vinden of is de uitvoeringsplanning van het betreffende project om andere redenen nog niet gedetailleerd te geven. Deze programmering is daarom minder ‘hard’ dan die voor de periode 2020 – 2023. Totaal realisatie periode 2020-2024 Sociaal (huur) 13 33%
Sociaal Laag midden (koop) 0 0% 5 13%
Hoog midden 5 13%
Duur
Totaal
Eikenschuur 16 41% 39 Eikenschuur/compensatie 0% Spaanse leger 8 100% 0 0% 0 0 0% 0 0% 8 Oude Barneveldseweg 51 31% 7 4% 17 10% 25 15% 62 38% 162 Doornsteeg fase 3 72 30% 12 5% 24 10% 36 15% 96 40% 240 Doornsteeg fase 2 96 27% 29 8% 92 26% 55 16% 78 22% 350 Kerkplein 32 32% 0 0% 2 2% 9 9% 56 57% 99 Doornsteeg inbreiding locatie Smink/Hofstee 12 24% 6 12% 0 0% 9 18% 23 46% 50 Filippo 29 83% 0 0% 0 0% 0 0% 6 17% 35 Deelplan 1a /Buntwal 12 18% 9 13% 15 22% 18 27% 13 19% 67 Spaanse leger 72 21% 36 10% 126 36% 50 14% 67 19% 351 Woonpark Hoevelaken* 59 36% 0 0% 38 23% 20 12% 48 29% 165 Bronswerk 79 56% 0 0% 0 0% 30 21% 31 22% 140 Deelplan 3 75 23% 30 9% 90 27% 30 9% 105 32% 330 Achterblijvende locatie van Rootselaarschool 20 83% 0 0% 0 0% 0 0% 4 17% 24 (Oude) Scoutingterrein 0 0% 0 0% 0 0% 0 0% 12 100% 12 Totaal 630 30% 129 6% 409 20% 287 14% 617 30% 2072 *Waarvan 23 gerealiseerd door BPD voor het gasthuis. Gasthuis wordt niet geëxploiteerd door WSN.
9
6. Netto woningbouwprogrammering 6.1 Verkoop en liberalisatie In onderstaande tabellen zijn de meerjarenprogrammering (4 jaar) en de meerjarenprogrammering 2020 – 2024 (5 jaar) gekoppeld aan de verwachte verkoop van woningen. Deze verkoop voorziet per saldo in een toevoeging van woningen aan het (lage) middensegment, verhoogt de ruimtelijke kwaliteit en leefbaarheid in de woonwijken en draagt bij aan het investeringsvermogen van de corporaties. WSN
oplevering verkoop liberalisatie totaal
2020
2021
2022
2023
2024
Totaal t/m 2023 386 129
Totaal t/m 2024 607 154
48 44 0 4
57 30 p.m. 27
96 30 p.m. 66
185 25 p.m. 160
221 25 p.m. 196
257
453
2020
2021
2022
2023
2024 0 3 1 -4
Totaal t/m 2023 0 3 6 -9
Totaal t/m 2024 0 6 7 -13
0 0 0 0
0 0 4 -4
0 0 1 -1
0 3 1 -4
2023 185 28 1 156
2024 221 28 1 192
Alliantie
oplevering verkoop liberalisatie totaal
Overzicht netto toevoeging per jaar 2020-2024
Opleveringen Verkoop Liberalisaties Totaal netto saldo
2020 48 44 0 4
2021 57 30 4 23
2022 96 30 1 65
Totaal t/m Totaal t/m 2023 2024 386 607 132 160 6 7 248 440
*De verplichtingen die WSN is aangegaan met enkele huurders in het kader van het experiment ‘directe bemiddeling bij verkoop’ moeten nagekomen worden. Bron: Woningstichting Nijkerk en Alliantie november 2020
Bovenstaande programmering leidt dat tot de volgende jaargemiddelden: Totaal aantal sociale huur, bruto (=386/4) : 96 woningen per jaar Totaal aantal sociale huur, netto (=248/4) : 62 woningen per jaar
6.2 Toevoeging midden-segment
De verkochte huurwoningen hebben in 2019 en 2020, als onderdeel van het pilotproject directe bemiddeling bij verkoop, geleid tot een daadwerkelijke toevoeging aan het middensegment. In onderstaande tabel is dit inzichtelijk gemaakt.
10
Prijssegment Sociaal (maximaal €200.000) Midden-laag (€200.000 tot €250.000) Midden-hoog (€250.000 tot €325.000) Bron: WSN, Peildatum november 2020
Percentage
Absolute aantallen 4% 64% 32%
3 49 25
6.3 Sloop- nieuwbouwprojecten 2020-2025 Sloop 2020
2021
Beverdam St. Jozef Bron: Woningstichting Nijkerk en Alliantie november 2020
2022 20
2023
2024
78
Nieuwbouw 2020
2021
Beverdam St. Jozef Bron: Woningstichting Nijkerk en Alliantie november 2020
2022
2023 36(20-50)
2024 35-80
11
7. Plancapaciteit 2020 - 2030 NIJKERK Langestraat 18 Vetkamp 14-16 Doornsteeg fase 2 Doornsteeg inbreiding locatie Smink/Hofstee Oude Barneveldseweg Doornsteeg fase 3 Landgoed Appel Havenkom fase 1a Havenkom fase 2 Spaanse Leger Kerkplein Vetkamp Mitsubishi Texaco (Oude) Scoutingterrein Paasbos wc/kruisgebouw Herontwikkeling St. Jozef Bronswerk
10 5 350 50 162 600 6 30 300 351 99 14 12 15 35 140
NIJKERKERVEEN Deelplan 2, Dorp Deelplan 1a /Buntwal Filippo Achterblijvende locatie Concordia Achterblijvende locatie van Rootselaarschool Deelplan 2, Landelijk Deelplan 3
16 67 35 8 24 27 330
HOEVELAKEN Woonpark Hoevelaken Middelaar Eikenschuur Locatie Euretco Middelaar Oost Centrumlocaties Hoevelaken
165 5 39 160 450 40
TOTAAL ALLE KERNEN Totaal in aanbouw Totaal Hard Onherroepelijk bestemmingsplan Totaal Zacht Bestemmingsplan in procedure Totaal Visie en kaderstelling in voorbereiding Totaal Zachte plannen TOTAAL
16 965 752 1077 735 3545 12
8. Samenvatting en conclusie Bouwtempo De bovengenoemde programmering geeft voldoende zicht op het behalen van de doelstellingen uit de Woonvisie 2020+. Bij volledige realisatie van de meerjarenprogrammering 2020 – 2023 kan zelfs een gemiddeld bouwtempo van 345 woningen per jaar worden gerealiseerd. Gezien de huidige druk op de woningmarkt, ervaren door verschillende doelgroepen, wordt deze inzet ook nodig geacht. Sociale huurwoningen De bovengenoemde programmering geeft vanuit perspectief van WSN zicht op een bruto toevoeging van 96 woningen per jaar en een netto toevoeging van 62 woningen per jaar. Ook dat is duidelijk meer dan de doelstelling uit de Woonvisie 2020+ (75 bruto, 50 netto). In geval van volledige realisatie van de meerjarenprogrammering komt de productie uit boven het “Scenario Hoog” uit de Woonvisie 2020+ (bijlage 1). Versnellingsmogelijkheden/overprogrammering PM
13