260915 Raadsinformatiebrief - Uitvoering Wet veilige jaarwisseling en toepassing ontheffingsbevoegdheid burgemeester voor de jaarwisseling 2026-2027 jaarwisseling 2026-2027
Tekst van het document
Gemeenteraad van Nijkerk Postbus 1000 3860 BA NIJKERK 1 / 4 Uw brief van - Ons kenmerk 2196798 Uw kenmerk - Bijlage - Datum 15 september 2026 Behandeld door M. Kramer/Y. Versteeg Onderwerp Uitvoering Wet veilige jaarwisseling en toepassing ontheffingsbevoegdheid burgemeester voor de jaarwisseling 2026-2027 jaarwisseling 2026-2027 Team Veiligheid Geachte leden van de raad, Per 1 augustus 2026 is de Wet veilige jaarwisseling in werking getreden. Met deze wet heeft de wetgever een landelijk verbod ingevoerd op consumentenvuurwerk. Burgemeesters hebben hierbij de bevoegdheid hebben gekregen om onder voorwaarden ontheffingen te verlenen voor het afsteken van vuurwerk tijdens de jaarwisseling. Wij hebben de gevolgen van deze nieuwe wetgeving zorgvuldig beoordeeld. Op basis van deze afweging is besloten om voor de jaarwisseling 2026/2027 geen gebruik te maken van de ontheffingsbevoegdheid. Met deze brief informeren wij u over de overwegingen die aan ons besluit ten grondslag liggen. Onvoldoende voorbereidingstijd De Wet veilige jaarwisseling is op 1 augustus 2026 in werking getreden. Tot aan de vaststelling van de landelijke uitvoeringskaders bestond bovendien onduidelijkheid over de wijze waarop gemeenten invulling konden geven aan de nieuwe bevoegdheid.
Wanneer een burgemeester gebruik wil maken van de mogelijkheid om ontheffingen te verlenen, is daarvoor een zorgvuldig lokaal beleidskader noodzakelijk. Hierin moeten onder meer beoordelingscriteria worden opgenomen, een verdelingssystematiek voor schaarse ontheffingen, 2 / 4 2196798 procedures voor het aanvragen en verlenen van ontheffingen, bezwaar- en beroepsmogelijkheden en afspraken over toezicht en handhaving. Na de bekendmaking van het besluit resteerde onvoldoende voorbereidingsruimte om deze onderwerpen op een zorgvuldige en integrale wijze uit te werken voor de jaarwisseling 2026/2027. Daarbij moeten er nog diverse beleidsmatige keuzes worden gemaakt, bijvoorbeeld over het maximaal aantal ontheffingen, geschikte locaties, veiligheidsvoorwaarden en de eisen die aan organisatoren worden gesteld. Onduidelijkheid over toezicht en handhaving Een belangrijke reden om terughoudend te zijn met het verlenen van ontheffingen betreft de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van de regeling. De politie heeft aangegeven geen actieve rol voor zichzelf te zien in het toezicht op, of de handhaving van, individuele ontheffingen. Ook landelijk zijn kritische kanttekeningen geplaatst bij de praktische handhaafbaarheid van het nieuwe stelsel. De VNG heeft aangegeven dat de toezicht en handhaving in beginsel een verantwoordelijkheid van gemeenten zijn.
Tegelijkertijd wordt erkend dat deze taken in de praktijk lastig uitvoerbaar zijn. Tijdens de jaarwisseling zijn toezichthouders en boa's vanwege veiligheidsrisico's in de nachtelijke uren niet inzetbaar. Dit is binnen de gemeente Nijkerk afgelopen jaren steeds het uitgangspunt geweest. Daarbij komt dat de beschikbare boa-capaciteit beperkt is. Wanneer voor meerdere locaties tegelijkertijd ontheffingen worden verleend, ontstaat de noodzaak om op verschillende plaatsen tegelijkertijd toezicht te houden. Hiervoor zijn, op dit moment, onvoldoende middelen beschikbaar. Daarnaast bestaat het dilemma dat het gezien de beperkte capaciteit niet mogelijk is zijn om gelijktijdig ook handhavend op te treden tegen vuurwerk dat zonder ontheffing illegaal wordt afgestoken. Wij vinden het niet wenselijk om een regeling open te stellen waarvan vooraf niet kan worden gegarandeerd dat deze op een geloofwaardige en consistente wijze kan worden gehandhaafd. Onzekerheden rond aansprakelijkheid Naast uitvoeringsvraagstukken bestaan er ook nog belangrijke onzekerheden op het gebied van aansprakelijkheid en verzekerbaarheid. Op dit moment is nog onvoldoende duidelijk in hoeverre organisatoren van activiteiten waarbij consumentenvuurwerk wordt afgestoken zich adequaat kunnen verzekeren tegen mogelijke schadeclaims.
Bovendien bestaat nog onduidelijkheid over de juridische gevolgen wanneer schade ontstaat tijdens een activiteit waarvoor een gemeentelijke ontheffing is verleend. Ook is het onduidelijk in hoeverre een gemeente aansprakelijk gesteld kan worden. In de Nota van toelichting van het Besluit veilige jaarwisseling is opgenomen dat in sommige gevallen, bijvoorbeeld bij onzorgvuldig handelen, de burgemeester aansprakelijk gesteld kan worden. Onder onzorgvuldig handelen kan bijvoorbeeld beperkte of gebrekkige handhaving vallen. Gelet op de bestaande onduidelijkheden vinden wij het op dit moment niet verantwoord om deze risico's te laten ontstaan. 3 / 4 2196798 Onduidelijkheid over advisering door ketenpartners Voor een zorgvuldige beoordeling van aanvragen is specialistische kennis nodig op het gebied van veiligheid, brandveiligheid, milieu en openbare orde. Op dit moment bestaat nog geen duidelijkheid over de rol van vaste adviseurs en ketenpartners, zoals de politie, brandweer en de Omgevingsdienst, bij de beoordeling van aanvragen voor vuurwerkontheffingen. Ook bij deze partijen spelen capaciteitsvraagstukken. Hierdoor ontbreekt op dit moment een voldoende uitgewerkt adviesproces.
Geen afwijzing van initiatieven Het besluit om voor de jaarwisseling 2026/2027 geen gebruik te maken van de ontheffingsbevoegdheid betekent niet dat de gemeente initiatieven rondom de jaarwisseling afwijst. De gemeente blijft bereid om met initiatiefnemers in gesprek te gaan over alternatieve activiteiten die passen binnen de geldende wet- en regelgeving. Daarbij kan worden gedacht aan evenementen waarbij, indien vuurwerk onderdeel uitmaakt van het programma, gebruik wordt gemaakt van een professionele en gecertificeerde vuurwerkonderneming. Voor dergelijke initiatieven geldt de reguliere evenementenprocedure. Voor de jaarwisseling van 2027/2028 willen we als gemeente vroegtijdig beginnen aan een plan om tot een veilige en duurzame viering van de jaarwisseling te komen. Wij zien het grote belang van verschillende vormen van activiteiten waardoor inwoners met elkaar in verbinding staan en het nieuwe jaar met elkaar kunnen inluiden. De centrale rol die stichtingen en verenigingen daarin kunnen spelen onderkennen wij. Dat voor sommige inwoners het afsteken van vuurwerk onderdeel is van de jaarwisseling, en daarmee voelt als traditie, begrijpen wij ook. Dit zijn zaken die wij uiterst serieus meenemen in aanloop naar de jaarwisseling 2027/2028.
Echter moet het afsteken van vuurwerk wel op een gedegen en veilige manier mogelijk zijn, iets wat wij voor de aankomende jaarwisseling 2026/2027 niet zien gebeuren. De ervaringen die in verschillende gemeenten opgedaan gaan worden willen wij gebruiken om tot een goede afweging te komen voor de jaarwisseling 2027/2028. Vervolg De komende periode zal worden benut om de nieuwe wetgeving nader te evalueren, landelijke ontwikkelingen te volgen en de mogelijkheden voor lokaal beleid verder te onderzoeken. Daarbij zal nadrukkelijk aandacht worden besteed aan de aspecten uitvoerbaarheid, handhaafbaarheid, veiligheid en aansprakelijkheid. Op basis van deze ervaringen kan op een later moment een heroverweging plaatsvinden over de wijze waarop de gemeente Nijkerk in de toekomst invulling wil geven aan de ontheffingsbevoegdheid uit de Wet veilige jaarwisseling. Inwoners zullen zo spoedig mogelijk na het verzenden van deze brief verder geïnformeerd worden. In deze berichtgeving wordt onder andere meegenomen hoe de gemeente Nijkerk omgaat met de ontheffingsmogelijkheid en welke alternatieven er zijn. Ook wordt er nadere duiding geven aan de Wet 4 / 4 2196798 veilige jaarwisseling. In december volgt onze reguliere berichtgeving met betrekking tot de jaarwisseling. Daarin zal de hierboven genoemde informatie herhaald worden.
Omdat er landelijk beleid is gekomen vervalt de toezegging aan uw gemeenteraad van 6 november 2025. Hierin werd aangegeven dat de gemeente Nijkerk lokaal beleid zou vaststellen als er onverhoopt geen landelijk vuurwerkbeleid zou komen. Tot slot Met dit besluit zetten wij in op een voorzichtige, veilige en verantwoordelijke koers, waarbij de veiligheid van inwoners, bezoekers en hulpverleners voorop staat. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Nijkerk, de secretaris, de burgemeester, de heer drs. J.G. de Jager mevrouw T.T.E. de Jonge–Ruitenbeek