250930 Bijlage bij beantwoording schriftelijke vragen Dyana Bezembinder-Feiken (De Lokale Partij) - Meer aandacht voor sociale veiligheid
Tekst van het document
Rapport
Hoe veilig is Nijkerk?
Veiligheidsmonitor gemeente Nijkerk 2021 november 2022
www.ioresearch.nl
Colofon Uitgave I&O Research Zuiderval 70 Postbus 563 7500 AN Enschede Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam
Rapportnummer 2022/269
Datum november 2022
Opdrachtgever Gemeente Nijkerk
Auteurs Marijke Bosma Wouter Andringa
Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld.
Hoe veilig is Nijkerk?
2 van 86
Inhoudsopgave 1
Inleiding _____________________________________________________________________________ 9 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6
2
Leefbaarheid woonbuurt ____________________________________________________________ 13 2.1 2.2 2.3 2.4
3
Veiligheidsbeleving in de buurt _________________________ 36 Veiligheidsbeleving algemeen __________________________ 40 Verwachte kans op slachtofferschap _______________________ 41 Respectloos gedrag ________________________________ 42 Discriminatie____________________________________ 43 Weerbaarheid ___________________________________ 45
Slachtofferschap traditionele criminaliteit __________________________________________ 47 5.1 5.2 5.3 5.4
6
Totale overlast ____________________________________23 Fysieke verloedering ________________________________23 Sociale overlast __________________________________ 26 Overlast door verwarde personen ________________________ 28 Verkeersoverlast ___________________________________ 31 Milieuoverlast ____________________________________ 33 Aanpak van buurtproblemen ___________________________ 34
Veiligheidsbeleving _________________________________________________________________ 36 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6
5
Fysieke voorzieningen _______________________________ 13 Sociale cohesie ____________________________________ 15 Oordeel over de woonbuurt _____________________________ 18 Functioneren gemeente _____________________________ 20
Overlast in de buurt _________________________________________________________________ 23 3.1 3.2 3.3 3.3.1 3.4 3.5 3.6
4
Over de veiligheidsmonitor ____________________________ 9 Steekproef en respons _______________________________ 10 Vragenlijst ______________________________________ 10 Analyse ________________________________________ 11 Presentatie van cijfers _______________________________ 11 Leeswijzer ______________________________________ 12
Slachtofferschap traditionele criminaliteit __________________ 47 Slachtofferschap geweldsdelicten ________________________ 49 Slachtofferschap vermogensdelicten _______________________ 51 Slachtofferschap vandalismedelicten _______________________53
Slachtofferschap online criminaliteit ________________________________________________ 55 6.1 6.2 6.3 6.4
Slachtofferschap online criminaliteit ______________________ Slachtofferschap online oplichting of fraude _________________ Hacken _______________________________________ Online bedreiging of intimidatie _________________________
Hoe veilig is Nijkerk?
55 57 58 59
3 van 86
7
Preventie ___________________________________________________________________________ 60 7.1 7.2 7.3 7.4 7.4.1
8
Burgers en politie___________________________________________________________________ 70 8.1 8.2 8.3
9
Contacten burgers met politie __________________________ 70 Functioneren politie in de buurt _________________________ 72 Functioneren politie in het algemeen ______________________ 74
Brandweer _________________________________________________________________________ 75 9.1 9.2 9.3
A
Preventief gedrag _________________________________ 60 Preventieve maatregelen in en om de woning _________________ 62 Online preventie __________________________________ 64 Buurtpreventie ___________________________________ 66 Melding verdachte situaties ___________________________ 68
Contact burger en brandweer __________________________ 75 Brandveiligheid omgeving en woning _____________________ 76 Brandpreventie ___________________________________77
Bijlage trends en ontwikkelingen ____________________________________________________ 81 A.1 A.2
Landelijke trends in de veiligheidsmonitor ___________________ 81 Patronen in de Veiligheidsmonitor _______________________ 83
Hoe veilig is Nijkerk?
4 van 86
Samenvatting Hieronder zijn de belangrijkste resultaten van de Veiligheidsmonitor Nijkerk 2021 beschreven. Allereerst door middel van een situatiebeschrijving en trends per veiligheidsthema en daarna door in te zoomen op trends, benchmarks en wijken.
Leefbaarheid en veiligheid in Nijkerk t.o.v. Basisteam Veluwe Vallei-Noord Op vier van de zes hoofdthema’s scoort Nijkerk negatiever dan het basisteam. Dit geldt voor de thema’s leefbaarheid van de woonbuurt, overlast in de buurt, veiligheidsbeleving en burgers en politie. Op de thema’s slachtofferschap en preventie is Nijkerk vergelijkbaar met het basisteam. Ten opzichte van de Veiligheidsregio en Nederland, scoort Nijkerk op vier van de zes hoofdthema’s juist positiever. Dit geldt voor leefbaarheid van de woonbuurt, overlast in de buurt, veiligheidsbeleving en slachtofferschap. Op het thema burgers en politie scoort Nijkerk negatiever en op het thema preventie vergelijkbaar.
Hoe veilig is Nijkerk?
5 van 86
Leefbaarheid woonomgeving: de inwoners van Nijkerk zijn negatiever over de leefbaarheid van hun woonbuurt dan de inwoners van het basisteam Veluwe Vallei-Noord. Ten opzichte van de Veiligheidsregio Gelderland-Midden en Nederland zijn de inwoners van Nijkerk juist positiever. Nijkerk scoort op alle aspecten van leefbaarheid negatiever dan het basisteam. Ten opzichte van de Veiligheidsregio scoort Nijkerk negatiever op de kwaliteit van de fysieke voorzieningen maar positiever op sociale cohesie, het oordeel over de woonbuurt en de ontwikkeling van de buurt. In vergelijking met Nederland geldt dit voor de sociale cohesie en het oordeel over de buurt Overlast in de buurt: in Nijkerk wordt meer overlast in de buurt ervaren dan in het basisteam Veluwe Vallei-Noord maar minder dan in de Veiligheidsregio Gelderland-Midden en Nederland. Ten opzichte van het basisteam wordt in Nijkerk meer overlast ervaren door fysieke verloedering en sociale overlast. In vergelijking met de Veiligheidsregio en Nederland ervaren inwoners juist minder overlast door fysieke verloedering, alsook verkeersoverlast. De ervaren milieuoverlast is in Nijkerk vergelijkbaar met alle referentiegebieden. Veiligheidsbeleving: de veiligheidsbeleving in Nijkerk is negatiever dan in het basisteam Veluwe Vallei-Noord maar positiever dan in de Veiligheidsregio Gelderland-Midden en Nederland.
Ten opzichte van het basisteam scoort Nijkerk negatiever op bijna alle aspecten van veiligheidsbeleving, met uitzondering van onveiligheidsgevoelens in de buurt en persoonlijke weerbaarheid. In vergelijking met de Veiligheidsregio en Nederland scoort Nijkerk juist positiever op onveiligheidsgevoelens in de buurt, criminaliteit in de buurt en het rapportcijfer voor de veiligheid in de buurt. Ten opzichte van Nederland geldt dit ook nog voor de onveiligheidsgevoelens in het algemeen. Slachtofferschap: het slachtofferschap van traditionele en online criminaliteit in Nijkerk is grotendeels vergelijkbaar met het basisteam Veluwe Vallei-Noord. Ten opzichte van de Veiligheidsregio Gelderland-Midden en Nederland zijn er in Nijkerk minder inwoners slachtoffer geworden van traditionele criminaliteit. In vergelijking met het basisteam zijn inwoners van Nijkerk vaker slachtoffer van vandalismedelicten. Ten opzichte van de Veiligheidsregio en Nederland scoort Nijkerk positiever op alle vormen van slachtofferschap van traditionele criminaliteit, behalve vandalismedelicten wat vergelijkbaar is. Het slachtofferschap van online criminaliteit in Nijkerk is vergelijkbaar met de drie referentiegebieden. Preventie: in Nijkerk wordt grotendeels in vergelijkbare mate aan preventie gedaan als in de referentiegebieden.
Ten opzichte van het basisteam passen de inwoners van Nijkerk iets meer preventief gedrag toe maar wordt er minder aan buurtpreventie gedaan. In vergelijking met de Veiligheidsregio en Nederland wordt in Nijkerk in vergelijkbare mate aan preventie gedaan.
Hoe veilig is Nijkerk?
6 van 86
Contact burgers en politie: de inwoners van Nijkerk zijn negatiever over de politie in de buurt dan de inwoners van de drie referentiegebieden. Over de zichtbaarheid en het functioneren van de politie in de buurt zijn inwoners van Nijkerk negatiever dan in de referentiegebieden. De tevredenheid over zowel het contact met de politie als het functioneren van de politie in het algemeen is in Nijkerk vergelijkbaar met de drie referentiegebieden.
Wijken vergeleken Wijken vergeleken: Nijkerkerveen en Buitengebied zijn de veiligste wijken van Nijkerk volgens inwoners. In Nijkerk-Stad zijn onveiligheidsgevoelens het grootst. Op pagina 8 worden de wijken van Nijkerk vergeleken op de belangrijkste resultaten van de Veiligheidsmonitor. Daarin is te zien dat voor de meeste resultaten de verschillen tussen de wijken en het gemeentelijke gemiddelde beperkt zijn. Nijkerkerveen en Buitengebied scoren positiever op leefbaarheid, overlast in de buurt en veiligheidsbeleving ten opzichte van de gemeente. Hier staan geen negatieve verschillen tegenover. Bovendien laat Buitengebied ook op slachtofferschap van vandalismedelicten een klein positief verschil zien. Nijkerk-Stad scoort negatiever ten opzichte van de gemeente op fysieke kwaliteit van de woonomgeving, verkeeroverlast en veiligheidsbeleving in de buurt. Hier staan geen positieve verschillen tegenover. De wijken Corlaer en Hoevelaken scoren grotendeels vergelijkbaar met het gemiddelde in de gemeente. Corlaer laat een klein positief verschil zien ten aanzien van fysieke kwaliteit van de woonomgeving en Hoevelaken ten aanzien van veiligheidsbeleving in de buurt.
Hoe veilig is Nijkerk?
7 van 86
Nijkerk
Nijkerk
Nijkerk
Nijkerk
Nijkerk
Nijker k-s tad
C o r laer
Nijker ker v een
Ho ev elaken
Bu iten g ebied
L eefbaar h eid wo o n bu u r t Rapportcijfer leefbaarheid woonbuurt Percentage buurt gaat achteruit Fysieke kwaliteit van de woonomgeving (schaalscore) Sociale cohesie (schaalscore) Oordeel functioneren gemeentelijke handhavers Oordeel aanpak leefbaarheid en veiligheid gemeente O v er las t in de bu u r t Fysieke verloedering Verkeersoverlast Sociale overlast Milieuoverlast Veilig h eids belev in g Rapportcijfer veiligheid woonbuurt Voelt zich wel eens onveilig Voelt zich wel eens onveilig in eigen buurt Idee van veel criminaliteit in eigen buurt Heeft zich gediscrimineerd gevoeld Persoonlijke weerbaarheid Slac h to ffer s c h ap Slachtofferschap geweldsdelicten Slachtofferschap vermogensdelicten Slachtofferschap vandalismedelicten Slachtofferschap online criminaliteit Bu r g er s en po litie Contact met politie Oordeel zichtbaarheid politie in uw buurt Oordeel functioneren politie in uw buurt Oordeel functioneren politie in het algemeen Pr ev en tie Aantal preventieve maatregelen (gedrag) Aantal preventieve maatregelen (thuis) Aantal preventieve maatregelen (online)
Hoe veilig is Nijkerk?
8 van 86
1
Inleiding
De Veiligheidsmonitor is een tweejaarlijks terugkerend bevolkingsonderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap. De Veiligheidsmonitor wordt uitgevoerd in opdracht van het Ministerie van Justitie en Veiligheid, gemeenten en politie. In 2021 heeft Nijkerk voor de 4e keer meegedaan aan de Veiligheidsmonitor. Dit rapport doet verslag van dit grootschalige onderzoek. Achtereenvolgens bespreken we in dit inleidende hoofdstuk de achtergrond van de Veiligheidsmonitor (paragraaf 1.1), de steekproef en respons (par. 1.2), de vragenlijst (par. 1.3), de weging en analyse (par. 1.4), presentatie van de cijfers (par. 1.5) en de leeswijzer (par. 1.6).
1.1
Over de Veiligheidsmonitor
Het Ministerie van Justitie en Veiligheid laat tweejaarlijks 65.000 enquêtes onder de Nederlandse bevolking afnemen door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en I&O Research. Individuele gemeenten kunnen zich aansluiten bij de Veiligheidsmonitor (deelnemers). Deelnemers aan de Veiligheidsmonitor kopen enquêtes in bij I&O Research, boven op de enquêtes die vanuit het landelijke deel voor hun eigen gemeente beschikbaar zijn. Daarbij kunnen deelnemers zelf kiezen met welke frequentie ze aan de Veiligheidsmonitor willen deelnemen (tweejaarlijks of anders). Meer informatie over de Veiligheidsmonitor is na te lezen op de website van de Veiligheidsmonitor (www.veiligheidsmonitor.nl).
In 2021 is de opzet en inhoud van de Veiligheidsmonitor tegen het licht gehouden 1. Het onderzoeksterrein is immers continu in beweging: nieuwe vormen van criminaliteit ontstaan en ontwikkelen zich steeds sneller (denk aan online criminaliteit) en in het verlengde daarvan verandert ook de behoefte aan informatie vanuit bestuur en beleid. Concreet is de vragenlijst van de Veiligheidsmonitor grondig herzien, daarnaast is het onderzoek alleen als internetenquête uitgevoerd en zijn er geen papieren vragenlijsten meer gebruikt en is er niet meer nagebeld op de non-respons. Als gevolg van dit herontwerp zijn de uitkomsten van de Veiligheidsmonitor 2021 niet meer 1-op-1 vergelijkbaar met eerdere edities. Om toch trends en ontwikkelingen in beeld te kunnen brengen is een voorziening getroffen waarmee - door middel van omrekenfactoren - voor een aantal belangrijke indicatoren toch vergelijkingen met eerdere jaren kunnen worden gemaakt. Op het moment van opstellen van deze rapportage zijn de omrekenfactoren op gemeenteniveau echter nog niet beschikbaar. CBS verwacht deze omrekenfactoren in de zomer van 2022 te publiceren. De rapportage van de Veiligheidsmonitor Nijkerk 2021 bevat om deze redenen geen trends en ontwikkelingen op gemeenteniveau, maar alleen de uitkomsten van 2021.
In de bijlage van deze rapportage is wel een samenvatting van belangrijke landelijke trends en ontwikkelingen opgenomen uit de landelijke rapportage van de Veiligheidsmonitor 2021 van het CBS.
1
CBS – Veiligheidsmonitor 2021
Hoe veilig is Nijkerk?
9 van 86
1.2
Steekproef en respons
Voor dit onderzoek is door het CBS een aselecte steekproef getrokken van 2.330 inwoners2 uit de Basisregistratie Personen (BRP) van de gemeente Nijkerk. Bij het trekken van de steekproef is rekening gehouden met het schaalniveau waarop de gemeente Nijkerk informatie wenst te ontvangen. De gemeente wil graag inzicht in de ervaren veiligheid op gemeente- en wijkniveau. De geselecteerde inwoners kregen in augustus 2021 een brief thuis met een persoonlijke uitnodiging voor deelname aan het onderzoek en konden vervolgens tot november online de vragenlijst invullen. Aan non-responders is tweemaal een herinnering per post gestuurd. In totaal hebben 747 van de 2.330 geselecteerde inwoners een volledige vragenlijst ingevuld. Dit komt neer op een respons van 32,1 procent. Het landelijke responspercentage van de Veiligheidsmonitor 2021 bedraagt 31,7 procent. Er hebben 89 inwoners van Nijkerk deelgenomen aan de landelijke Veiligheidsmonitor. Deze zijn toegevoegd aan het respondentenbestand. De totale respons in Nijkerk komt daarmee uit op 836. In de separate bijlage tabellenboek is de responsverdeling opgenomen, uitgesplitst naar persoonlijke kenmerken. Tabel 1.1 - Respons per wijk Wijknaam
Respons
Responspercentage (I&O)
Nijkerk-stad
188
35,1%
Corlaer
175
35,0%
Nijkerkerveen
170
29,0%
Hoevelaken
164
38,1%
Buitengebied
139
25,9%
Gemeente
836
32,1%
1.3
Vragenlijst
De vragenlijst van de Veiligheidsmonitor bestaat uit 11 standaard vragenblokken waarin verschillende onderwerpen op het gebied van leefbaarheid en veiligheid aan bod komen. Daarnaast heeft Nijkerk gebruik gemaakt van de vrije ruimte van de vragenlijst om vragen over lokale onderwerpen toe te voegen. Het kader hieronder geeft een overzicht van de verschillende onderwerpen in de vragenlijst van Nijkerk.
2
Het betreft inwoners van 15 jaar en ouder in particuliere huishoudens. Dit is exclusief inwoners die verblijven in instellingen, inrichtingen en tehuizen.
Hoe veilig is Nijkerk?
10 van 86
Overzicht van vraagblokken in vragenlijst van de Veiligheidsmonitor • • • • • • • •
1.4
Leefbaarheid woonbuurt Beleving overlast in de buurt Veiligheidsbeleving Slachtofferschap Tevredenheid laatste politiecontact Oordeel functioneren politie in de buurt Oordeel functioneren politie algemeen Oordeel functioneren gemeente
• • • • • • •
Preventie Respectloos gedrag Burgerparticipatie Melding verdachte situaties Verwarde personen Brandweer Achtergrondkenmerken
Analyse
Voor steekproefonderzoek is het van groot belang dat de steekproef op grond waarvan uitspraken worden gedaan zo veel mogelijk representatief is voor de populatie waarnaar wordt gegeneraliseerd. Om de representativiteit van de steekproef te vergroten is een weging toegepast. Weging is een rekenkundige bewerking, die ervoor zorgt dat een eventuele scheefheid van de respons ten opzichte van de populatie wordt gecorrigeerd. Dit gebeurt door bevolkingsgroepen die in de respons onder- dan wel oververtegenwoordigd zijn zwaarder of juist minder zwaar in de resultaten mee te laten tellen. Aan het databestand van de Veiligheidsmonitor is door het CBS een weging toegevoegd. In deze weging zijn onder andere de volgende kenmerken meegenomen: leeftijd, geslacht, huishoudgrootte, stedelijkheidsgraad en herkomst. De steekproef van de Veiligheidsmonitor is dankzij de weging op deze kenmerken representatief voor de bevolking van gemeente Nijkerk.
1.5
Presentatie van cijfers
In dit rapport worden de resultaten voornamelijk op twee wijzen gepresenteerd: • Een deel van de resultaten wordt gepresenteerd in de vorm van percentages, bijvoorbeeld het percentage personen dat ergens tevreden over is. Bij de berekening van de percentages in deze rapportage is de werkwijze van het CBS gevolgd: de ‘weigert’- en ‘weet niet’-antwoorden zijn niet buiten beschouwing gelaten. • In dit rapport wordt veel gebruik gemaakt van zogenoemde schaalscores. Dit zijn cijfermatige samenvattingen van meerdere met elkaar samenhangende vragen. Bij de berekening van deze scores is de werkwijze van het CBS gevolgd: de waarde van iedere schaalscore varieert op een schaal tussen 0 en 10. Bij de berekening van de schaalscores zijn de ‘weigert’- en ‘weet niet’antwoorden , eveneens conform CBS-werkwijze, wel buiten beschouwing gelaten.
Let op! Een schaalscore staat niet gelijk aan een rapportcijfer, omdat de indicatoren zijn samengesteld op basis van percentages en niet op basis van rapportcijfers.
De uitkomsten van Nijkerk zijn in dit rapport afgezet tegen de resultaten in het basisteam Veluwe Vallei-Noord, de Veiligheidsregio Gelderland-Midden en de landelijke cijfers over 2021 (Nederland). De uitkomsten volgens de geografische indeling van de politie (basisteam, district en politie-eenheid) zijn opgenomen in de bijlage tabellenboek.
Hoe veilig is Nijkerk?
11 van 86
Tabel 1.2 - Geografische indeling gemeente Nijkerk Basisteam(s)
District
Veiligheidsregio
Eenheid
Betuwe Vallei-Noord
Gelderland-Midden
Gelderland-Midden
Oost-Nederland
Verschillen tussen de resultaten van de gemeente Nijkerk en Nederland worden beschreven als deze 3 procent of groter zijn (bij percentages) en 0,3 punt (bij rapportcijfers en indicatoren). Er is voor deze gradaties gekozen omdat deze het dichtst in de buurt komen van de standaard betrouwbaarheidsmarge van de resultaten. Verschillen tussen de resultaten van de wijken en het gemiddelde van de gemeente Nijkerk, en tussen de gemeente, het basisteam en de Veiligheidsregio worden beschreven als deze significant zijn. Het is dan minimaal 95 procent zeker dat de resultaten ook daadwerkelijk van elkaar verschillen en het gevonden verschil niet te wijten is aan toeval.
1.6
Leeswijzer
In de hoofdstukken 2 tot en met 4 worden de resultaten gepresenteerd over achtereenvolgens de leefbaarheid van de woonbuurt, beleving van buurtoverlast en veiligheidsbeleving. De hoofdstukken 5 en 6 gaan in op slachtofferschap van traditionele criminaliteit en online criminaliteit. Hoofdstuk 7 geeft een beeld van genomen preventiemaatregelen en buurtpreventie en hoofdstuk 8 behandelt de tevredenheid over de politie. In hoofdstuk 9 worden tot slot de uitkomsten over de brandweer gepresenteerd. In bijlage 1 geven we een korte samenvatting van landelijke trends en samenhangen in de Veiligheidsmonitor. Bij dit rapport horen verder een Excel-bestand (‘tabellenboek’) met alle uitkomsten van de Veiligheidsmonitor en een overzicht van de Indicatoren Kernbeleid Veiligheid voor Nijkerk, en de vragenlijst. Deze zijn als separate bijlagen meegeleverd.
Hoe veilig is Nijkerk?
12 van 86
2
Leefbaarheid woonbuurt
Dit hoofdstuk gaat over de leefbaarheid van de woonomgeving in Nijkerk. In paragraaf 2.1 wordt de door inwoners ervaren kwaliteit van fysieke voorzieningen in de woonbuurt beschreven. In paragraaf 2.2 staat de betrokkenheid van inwoners bij de woonbuurt, oftewel de sociale cohesie in Nijkerk centraal. Paragraaf 2.3 beschrijft hoe de bewoners de leefbaarheid beoordelen en hoe zij de ontwikkeling van de buurt ervaren. Paragraaf 2.4 sluit af met de tevredenheid over het functioneren van de gemeente als het gaat om leefbaarheid en veiligheid, en over zichtbaarheid van de gemeentelijke handhavers.
2.1
Fysieke voorzieningen
De aanwezigheid van fysieke voorzieningen en het onderhoud hiervan kunnen van invloed zijn op de leefbaarheid van de eigen woonbuurt. Bewoners is gevraagd hoe tevreden zij zijn over vijf voorzieningen in hun eigen leefomgeving (Figuur 2.1). Daarnaast is op basis van de scores op deze vijf stellingen een schaalscore ‘fysieke kwaliteit’ berekend (Figuur 2.2). De schaalscores voor fysieke kwaliteit zijn berekend op basis van de vijf stellingen over fysieke voorzieningen. De schaalscore kan variëren tussen 0 en 10. Hoe hoger de score, des te meer inwoners de kwaliteit van de aanwezige fysieke voorzieningen waarderen. Figuur 2.1 – Tevredenheid fysieke voorzieningen
De straatverlichting
9%
De speelplekken voor kinderen
8%
65%
Onderhoud stoepen, straten en pleintjes
22%
58%
Onderhoud plantsoenen en parken
24%
54%
De voorzieningen voor jongeren
18%
42%
40% (heel) ontevreden
Figuur 2.2 - Fysieke kwaliteit (schaalscore)
81%
0%
40%
80%
(heel) tevreden
120%
Nijkerk
6,3
BT Veluwe ValleiNoord
6,6
VR GelderlandMidden
6,5
Nederland
6,5
0
2
4
6
8
10
De inwoners van Nijkerk zijn het meest tevreden over de straatverlichting, gevolgd door de speelplekken voor kinderen. De tevredenheid over de voorzieningen voor jongeren is het laagst. Hoewel ruim de helft van de inwoners tevreden is over het onderhoud van de buitenruimte, is de óntevredenheid hierover het grootst; een vijfde tot een kwart van de inwoners is hier ontevreden over. De inwoners van Nijkerk zijn minder tevreden over de fysieke kwaliteit van de woonomgeving dan de inwoners van het basisteam Veluwe Vallei-Noord. Ook ten opzichte van de Veiligheidsregio Gelderland-Midden en het landelijke gemiddelde laat Nijkerk een negatief verschil zien. De inwoners van Nijkerk zijn, ten opzichte van alle referentiegebieden, met name minder tevreden over het onderhoud van de buitenruimte en de voorzieningen voor jongeren.
Hoe veilig is Nijkerk?
13 van 86
.
81%
van de inwoners van Nijkerk is tevreden over de straatverlichting.
Figuur 2.3 - Schaalscores fysieke kwaliteit per wijk 10 8
6,6
6,5
6,3
Corlaer
Nijkerkerveen
Hoevelaken
6,1
6
6,7
6,3
4 2 0 Nijkerk-stad
Buitengebied
Nijkerk
De kwaliteit van de fysieke voorzieningen wordt het meest gewaardeerd door de inwoners van de wijk Corlaer. De schaalscore van deze wijk is significant hoger dan de gemeentelijke schaalscore. De inwoners van Nijkerk-Stad zijn juist minder tevreden dan gemiddeld in de gemeente over de kwaliteit van de fysieke voorzieningen. Hoewel de schaalscore van de wijk Buitengebied hoger is dan die van de gemeente en zelfs die van de wijk Corlaer, is dit geen significant positief verschil. Uit de tevredenheid over de gespecificeerde fysieke voorzieningen per wijk komt naar voren waardoor deze verschillen worden veroorzaakt. De inwoners van Corlaer zijn tevredener dan gemiddeld in de gemeente over drie van de vijf fysieke voorzieningen, met name de tevredenheid over de speelplekken voor kinderen is hoger. Hier staan geen negatieve verschillen tegenover. Het negatieve verschil in Nijkerk-stad wordt met name veroorzaakt door doordat de inwoners van deze wijk juist minder tevreden zijn over de speelplekken voor kinderen. Voor Buitengebied geldt dat de inwoners positiever zijn over het onderhoud van de buitenruimte maar hier staat tegenover dat ze flink negatiever zijn over de straatverlichting, speelplekken voor kinderen en voorzieningen voor jongeren.
In de wijk Hoevelaken zijn de inwoners juist positiever dan gemiddeld in de gemeente over de speelplekken voor kinderen en voorzieningen voor jongeren maar negatiever over het onderhoud van de buitenruimte. Nijkerkerveen laat geen significante verschillen zien ten opzichte van de gemeente. Tabel 2.1 – Stellingen fysieke kwaliteit per wijk (percentage (heel) tevreden) Onderhoud
Onderhoud
De
De speelplekken
De voorzieningen
stoepen, straten
plantsoenen en
straatverlichting
voor kinderen
voor jongeren
en pleintjes
parken
Nijkerk-stad
58,9%
57,8%
79,9%
59,4%
38,6%
Corlaer
65,1%
55,9%
88,8%
78,1%
43,5%
Nijkerkerveen
65,6%
52,7%
83,5%
61,9%
40,8%
Hoevelaken
44,8%
42,8%
78,2%
72,4%
48,4%
Buitengebied
67,1%
63,5%
64,3%
32,4%
31,0%
Gemeente
58,2%
53,9%
80,8%
64,8%
41,6%
Hoe veilig is Nijkerk?
14 van 86
Uitleg tabel De zogenaamde stoplichttabel laat zien hoe bewoners uit de verschillende wijken oordelen over de fysieke voorziening in de wijk ten opzichte van het gemeentelijk gemiddelde. Dit is per wijk en per stelling met verschillende kleuren aangegeven: • Rood: negatiever dan het gemeentelijk gemiddelde • Grijs: vergelijkbaar met het gemeentelijk gemiddelde • Blauw: positiever dan het gemeentelijk gemiddelde
2.2
Sociale cohesie
De leefbaarheid van een woonbuurt wordt niet alleen bepaald door de aanwezigheid en kwaliteit van fysieke voorzieningen. Ook de sociale cohesie in de woonbuurt speelt hierbij een rol. Bij sociale cohesie gaat het om de mate waarin burgers vinden dat zij zelf en anderen betrokken zijn bij hun woonbuurt. Aan de inwoners zijn acht stellingen voorgelegd over sociale cohesie (Figuur 2.4). Daarnaast is op basis van de scores op vier van de acht voorgelegde stellingen een schaalscore berekend (Figuur 2.5). De schaalscores voor sociale cohesie zijn berekend op basis van de stellingen ‘de mensen gaan in deze buurt op een prettige manier met elkaar om’, ‘ik voel me thuis bij de mensen in de buurt’, ‘ik woon in een gezellige buurt waar mensen elkaar helpen’ en ‘de mensen kennen elkaar in deze buurt nauwelijks’. De schaalscore kan variëren tussen 0 en 10. Hoe hoger de score, des te positiever men is over de sociale cohesie in de eigen woonbuurt.
Hoe veilig is Nijkerk?
15 van 86
Figuur 2.4 - Stellingen over sociale cohesie * in schaalscore sociale cohesie
Figuur 2.5 - Sociale cohesie (schaalscore)
De mensen in de buurt gaan op een prettige manier met elkaar om * Huissleutel aan buren durven geven bij langere afwezigheid Ik ben tevreden over de bevolkingssamenstelling in de buurt
4%
83%
Nijkerk
6,7
12%
80%
BT Veluwe ValleiNoord
6,8
6%
78%
VR GelderlandMidden
6,6
Ik voel me thuis bij de mensen in de buurt *
10%
69%
Nederland
6,4
7%
68%
9%
57%
Ik woon in een gezellige buurt waar mensen elkaar helpen * In de buurt mensen durven aanspreken op onwenselijk gedrag
0
Ik heb veel contact met andere buurtbewoners De mensen kennen elkaar in deze buurt nauwelijks * 100% (helemaal) mee oneens
2
4
6
8
10
23% 41%
60%
50%
18%
0%
50%
100%
(helemaal) mee eens
De inwoners van Nijkerk kunnen zich het meest vinden in de stellingen over de prettige omgang met elkaar als buren en het onderlinge vertrouwen. Ook de tevredenheid over de bevolkingssamenstelling in de buurt is groot. Het hebben van veel contact met buren scoort lager. De inwoners kunnen zich het minst vinden in de stelling dat de mensen in de buurt elkaar nauwelijks kennen, een grote meerderheid is het (helemaal) oneens met deze stelling. De inwoners van Nijkerk zijn negatiever over de sociale cohesie in hun buurt dan de inwoners van het basisteam Veluwe Vallei-Noord. Op drie van de vier stellingen op basis waarvan de schaalscore wordt berekend, scoort Nijkerk iets lager dan het basisteam. Deze verschillen an sich zijn niet significant. Wel is er een negatief significant verschil ten opzichte van het basisteam ten aanzien van het onderlinge vertrouwen in de buurt om de huissleutel aan buren te durven geven bij langere afwezigheid. Ten opzichte van de Veiligheidsregio en het landelijk gemiddelde zijn de inwoners van Nijkerk juist positiever over de sociale cohesie in de buurt. Nijkerk laat een positief verschil zien ten aanzien van alle vier stellingen op basis waarvan de schaalscore wordt berekend.
Ten opzichte van de Veiligheidsregio zijn de inwoners van Nijkerk vooral positiever over het zich thuis voelen in de buurt en ten opzichte van Nederland over de prettige omgang met elkaar als buren.
83% Hoe veilig is Nijkerk?
van de inwoners van Nijkerk vindt dat de mensen in de buurt op een prettige manier met elkaar omgaan.
16 van 86
Figuur 2.6 – Schaalscores sociale cohesie per wijk 10 8
6,6
6,7
6,9
6,8
Nijkerk-stad
Corlaer
Nijkerkerveen
Hoevelaken
7,5 6,7
6 4 2 0 Buitengebied
Nijkerk
De inwoners van de wijk Buitengebied zijn positiever over de sociale cohesie in hun buurt dan gemiddeld in de gemeente. In de overige wijken is de schaalscore vergelijkbaar met de schaalscore van de gemeente. In de scores per wijk op de onderliggende stellingen met betrekking tot sociale cohesie (Tabel 2.2 en 2.3) is duidelijk te zien waardoor het positieve verschil in de wijk Buitengebied wordt veroorzaakt. Buitengebied scoort op vijf van de acht stellingen positiever dan gemiddeld in de gemeente. Met betrekking tot die stellingen zijn de verschillen ten opzichte van de gemeente vrij groot. Met name het zich thuis voelen in de buurt en het contact met buurtbewoners scoort hoger in deze wijk. Nijkerk-Stad laat juist twee negatieve verschillen zien ten opzichte van de gemeente. Een groter aandeel inwoners van deze wijk geeft aan dat mensen in de buurt elkaar nauwelijks kennen en een lager aandeel durft de huissleutel aan de buren te geven. In Hoevelaken is het onderlinge vertrouwen juist hoger dan gemiddeld in de gemeente. De overige wijken scoren op alle stellingen vergelijkbaar met het gemeentelijk gemiddelde. Tabel 2.2 - Stellingen schaalscore sociale cohesie per wijk (percentage (helemaal) mee eens) De mensen in de
De mensen in de
Ik woon in een gezellige
Ik voel me thuis bij
buurt kennen
buurt gaan op een
buurt waar mensen elkaar
de mensen in de
elkaar nauwelijks
prettige manier met
helpen
buurt
elkaar om Nijkerk-stad
21,9%
83,7%
66,6%
68,2%
Corlaer
18,3%
79,3%
67,7%
66,9%
Nijkerkerveen
13,1%
82,2%
71,1%
69,7%
Hoevelaken
14,5%
83,0%
64,7%
66,2%
Buitengebied
11,4%
84,4%
80,3%
82,3%
Gemeente
18,0%
82,5%
67,6%
68,5%
Hoe veilig is Nijkerk?
17 van 86
Tabel 2.3 – Overige stellingen sociale cohesie per wijk (percentage (helemaal) mee eens) Ik heb veel contact
Ik ben tevreden over
Huissleutel aan buren
In de buurt mensen
met andere
de bevolkings-
durven geven bij
durven aanspreken
buurtbewoners
samenstelling in de
langere afwezigheid
op onwenselijk
buurt
gedrag
Nijkerk-stad
41,5%
75,9%
74,9%
56,2%
Corlaer
36,5%
80,5%
80,8%
55,7%
Nijkerkerveen
41,8%
83,6%
78,4%
59,6%
Hoevelaken
39,2%
76,5%
87,2%
52,3%
Buitengebied
58,1%
80,4%
82,7%
74,5%
Gemeente
40,9%
78,0%
79,7%
56,6%
2.3
Oordeel over de woonbuurt
De inwoners van Nijkerk is ook een aantal algemene vragen voorgelegd over de ontwikkeling van hun eigen woonbuurt. Vindt men dat de eigen buurt in het afgelopen jaar vooruit of achteruit is gegaan? Het oordeel over de ontwikkeling van de woonbuurt wordt uitgedrukt in het aandeel inwoners dat zegt dat de buurt vooruit is gegaan en het aandeel dat vindt dat de buurt achteruit is gegaan (Figuur 2.7). Ook is gevraagd naar een oordeel over hoe prettig men het vindt om in de buurt te wonen (Figuur 2.8). Figuur 2.7 – Ontwikkeling woonbuurt (percentage)
Figuur 2.8 – Oordeel leefbaarheid woonbuurt (rapportcijfer)
Nijkerk
11%
7%
Nijkerk
7,8
BT Veluwe Vallei-Noord
9%
8%
BT Veluwe ValleiNoord
7,8
VR GelderlandMidden
7,7
Nederland
7,6
VR Gelderland-Midden
13%
9%
Nederland
16%
11%
20%15% 10% 5% 0% 5% 10% 15% achteruitgang
vooruitgang
0
2
4
6
8
10
De inwoners van Nijkerk zijn negatiever over de ontwikkeling van hun buurt dan de inwoners van het basisteam Veluwe Vallei-Noord. Het aandeel inwoners dat vindt dat de buurt vooruit is gegaan is vergelijkbaar met dat in het basisteam. Echter, het aandeel dat vindt dat de buurt achteruit is gegaan is groter. Ten opzichte van de Veiligheidsregio zijn de inwoners van Nijkerk positiever over ontwikkeling van hun buurt. Een kleiner aandeel inwoners vindt dat de buurt achteruit is gegaan en het aandeel inwoners dat vindt dat de buurt vooruit is gegaan is vergelijkbaar. In vergelijking met het landelijk gemiddelde laat Nijkerk een negatief verschil zien ten aanzien van vooruitgang van de woonbuurt maar een positief verschil ten aanzien van achteruitgang.
Hoe veilig is Nijkerk?
18 van 86
Het rapportcijfer dat de inwoners van Nijkerk de leefbaarheid van hun woonbuurt geven is, met een 7,8, hoger dan dat van de Veiligheidsregio Gelderland-Midden en Nederland. Ten opzichte van het basisteam laat Nijkerk, ondanks de ogenschijnlijk gelijke rapportcijfers, een negatief significant verschil zien (op twee cijfers achter de komma). Het rapportcijfer dat de inwoners van Nijkerk de leefbaarheid geven is iets lager dan in het basisteam. Op wijkniveau is met betrekking tot de ontwikkeling van de buurt een aantal opvallende verschillen te zien ten opzichte van het gemeentelijk gemiddelde. De inwoners van de wijk Nijkerkerveen zijn een stuk positiever over de ontwikkeling van hun buurt: 17 procent van de inwoners vindt dat de buurt vooruit is gegaan terwijl 6 procent vindt dat de buurt achteruit is gegaan. In de wijk Hoevelaken zijn de inwoners juist een stuk negatiever: slechts 2 procent van de inwoners vindt dat de buurt vooruit is gegaan. Het aandeel inwoners van deze wijk dat vindt dat de buurt achteruit is gegaan is vergelijkbaar met het gemeentelijk gemiddelde.
11%
van de inwoners van Nijkerk vindt dat de buurt achteruit is gegaan.
De rapportcijfers die de inwoners van de verschillende wijken de leefbaarheid in hun woonbuurt geven, verschillen op één na niet significant van dat van de gemeente. Buitengebied springt daar in positieve zin bovenuit. De inwoners van deze wijk geven de leefbaarheid, met een 8,2, een hoger rapportcijfer dan gemiddeld in de gemeente. Figuur 2.9 - Oordeel leefbaarheid woonbuurt per wijk (rapportcijfer) 10 8
7,7
7,8
7,8
7,6
Nijkerk-stad
Corlaer
Nijkerkerveen
Hoevelaken
8,2
7,8
6 4 2 0
Hoe veilig is Nijkerk?
Buitengebied
Nijkerk
19 van 86
2.4
Functioneren gemeente
De inwoners is gevraagd om een oordeel te geven over het totale functioneren van de gemeente Nijkerk op het gebied van leefbaarheid en veiligheid (Figuur 2.10). Figuur 2.10 – Oordeel totale functioneren gemeente op aanpak leefbaarheid en veiligheid (percentage)
Nijkerk
14%
BT Veluwe Vallei-Noord
11%
44%
51%
(zeer) ontevreden VR Gelderland-Midden
12%
47%
Nederland
14%
44%
20%
10%
0%
10%
20%
(zeer) tevreden
30%
40% 50% 60%
Van de inwoners van Nijkerk is 44 procent (zeer) tevreden over het functioneren van de gemeente op de aanpak van leefbaarheid en veiligheid en 14 procent is (zeer) ontevreden. Hiermee is de tevredenheid over de gemeente in Nijkerk lager en de ontevredenheid hoger dan in het basisteam Veluwe Vallei-Noord. Ten opzichte van de Veiligheidsregio Gelderland-Midden en het landelijk gemiddelde, scoort Nijkerk vergelijkbaar. Figuur 2.11 – Oordeel totale functioneren gemeente op aanpak leefbaarheid en veiligheid per wijk (percentage (zeer) tevreden) 60% 50%
50%
49% 44%
43%
Nijkerk-stad
Corlaer
44%
43%
40% 30% 20% 10% 0% Nijkerkerveen
Hoevelaken
Buitengebied
Nijkerk
Hoewel er procentueel gezien redelijke verschillen te zien zijn tussen de wijken en het gemeentelijk gemiddelde, zijn deze verschillen niet significant. De tevredenheid over het functioneren van de gemeente is in alle wijken vergelijkbaar met de gemiddelde tevredenheid in de gemeente. Alleen in de wijk Corlaer is het aandeel inwoners dat ontevreden is, significant lager dan gemiddeld in de gemeente.
Hoe veilig is Nijkerk?
20 van 86
Daarnaast is door middel van drie specifieke stellingen bepaald hoe inwoners denken over de aanpak van leefbaarheid en veiligheid door de gemeente. De stellingen zijn alleen voorgelegd aan inwoners die een oordeel konden geven over het functioneren van de gemeente op het gebied van leefbaarheid en veiligheid. Hieruit blijkt dat bijna de helft van de inwoners van Nijkerk, die een oordeel hebben over het functioneren van de gemeente, vindt dat de gemeente zich inzet voor de leefbaarheid en veiligheid in de buurt. Met de stelling over het informeren van de buurt over de aanpak van de leefbaarheid en veiligheid is 40 procent het eens. De inwoners kunnen zich het minst vinden in de stelling over het door de gemeente betrekken van de buurt bij de aanpak van leefbaarheid en veiligheid. Nijkerk scoort op alle drie stellingen negatiever dan het basisteam Veluwe Vallei-Noord. Met name het aandeel inwoners dat het eens is met de eerste stelling is lager dan in het basisteam. Ten opzichte van de Veiligheidsregio laat Nijkerk alleen een negatief verschil zien ten aanzien van de eerste stelling. Nijkerk scoort op alle stellingen vergelijkbaar met het landelijk gemiddelde. Figuur 2.12 - Oordeel functioneren gemeente (percentage (helemaal) eens, basis: inwoners die een totaaloordeel hebben gegeven over functioneren gemeente op aanpak leefbaarheid en veiligheid)
De gemeente zet zich in voor de leefbaarheid en veiligheid in de buurt
46%
De gemeente informeert de buurt over aanpak leefbaarheid en veiligheid
De gemeente betrekt de buurt bij aanpak van leefbaarheid en veiligheid
40%
32%
0% 5% 10% 15% 20% 25% 30% 35% 40% 45% 50%
Gemeentelijke handhavers Aan inwoners van Nijkerk is ook gevraagd wat volgens hen de zichtbaarheid is van gemeentelijke handhavers in de eigen buurt en ergens anders in de gemeente (Figuur 2.13). Inwoners die gemeentelijke handhavers hebben gezien, konden vervolgens ook een oordeel geven over het functioneren van deze handhavers (Figuur 2.14). Gemeentelijke handhavers houden zich bezig met het vergroten van de leefbaarheid en veiligheid. Uit Figuur 2.13 blijkt dat ruim twee derde van de inwoners van Nijkerk in hun eigen buurt zelden of nooit handhavers van de gemeente ziet, terwijl 62 procent elders in de gemeente wel vaak of soms handhavers ziet. Andersom geldt dat bijna een derde van de inwoners vaak gemeentelijke handhavers in de eigen buurt ziet en een derde van de inwoners elders in de gemeente juist zelden of nooit.
Hoe veilig is Nijkerk?
21 van 86
De tevredenheid over het functioneren van gemeentelijke handhavers is in Nijkerk vergelijkbaar met de tevredenheid in de Veiligheidsregio Gelderland-Midden en Nederland. Ten opzichte van het basisteam Veluwe Vallei-Noord zijn de inwoners van Nijkerk minder tevreden over het functioneren van de gemeentelijke handhavers. Een kleiner aandeel is tevreden en een vergelijkbaar aandeel ontevreden. Op wijkniveau is de zichtbaarheid van de gemeentelijke handhavers het grootst in Nijkerk-Stad en het laagst in Hoevelaken en Buitengebied. De tevredenheid over het functioneren van de gemeentelijke handhavers is het hoogst in Nijkerkerveen en het laagst in Corlaer. Figuur 2.13 – Zichtbaarheid gemeentelijke handhavers (percentage)
Hoe vaak ziet u gemeentelijke handhavers in de buurt
71%
Hoe vaak ziet u gemeentelijke handhavers ergens anders in de gemeente 100% 50% zelden of nooit
Hoe veilig is Nijkerk?
28%
33%
0%
62%
50% 100%
vaak of soms
Figuur 2.14 – Tevredenheid functioneren gemeentelijke handhavers (basis: inwoners die vaak of soms gemeentelijke handhavers zien)
Nijkerk
11%
BT Veluwe ValleiNoord
11%
30%
VR GelderlandMidden
9%
26%
Nederland
11%
25%
25%
20% 10% 0% 10% 20%30%40% (zeer) ontevreden
(zeer) tevreden
22 van 86
3
Overlast in de buurt
In dit hoofdstuk staat de door de inwoners van Nijkerk ervaren overlast in hun buurt centraal. Eerst volgt een totaalbeeld van de verschillende vormen van overlast (paragraaf 3.1), daarna worden de uitkomsten per type overlast nader toegelicht: fysieke verloedering (par. 3.2), sociale overlast (par. 3.3), verkeersoverlast (par. 3.4) en milieuoverlast (par. 3.5). Inwoners konden aangeven welk buurtprobleem met prioriteit moet worden aangepakt (par. 3.6).
3.1
Totale overlast
De diverse vormen van overlast zijn geclusterd tot vier scores: fysieke verloedering, sociale overlast, verkeersoverlast en milieuoverlast (Figuur 3.1). Elk van deze scores is berekend op basis van het percentage inwoners dat veel overlast ervaart van één of meerdere verschijningsvormen van overlast. Welke vormen van overlast horen bij welk type wordt nader beschreven in de verschillende paragrafen. Figuur 3.1 - Totale overlast per cluster (percentage ervaart zelf veel overlast) 45% 39%
40% 35% 30%
26%
25% 20%
16%
15%
11%
10%
Sociale overlast
Milieuoverlast
10% 5% 0% Verkeersoverlast
Verloedering
Totale overlast
In totaal heeft 39 procent van de inwoners van Nijkerk een bepaalde vorm van overlast ervaren. De meest voorkomende vorm van overlast in de buurt is verkeersoverlast. Ruim een kwart van de inwoners van Nijkerk heeft hier zelf veel overlast van ervaren. De minst voorkomende vorm van overlast is milieuoverlast. De totale overlast die de inwoners van Nijkerk ervaren is vergelijkbaar met de totale overlast die de inwoners van het Basisteam Veluwe Vallei-Noord ervaren. Ten opzichte van de Veiligheidsregio Gelderland-Midden en Nederland wordt in Nijkerk minder overlast ervaren.
3.2
Fysieke verloedering
Een van de problemen waar een woonbuurt mee te maken kan hebben, is fysieke verloedering in de buurt. In de Veiligheidsmonitor zijn daarover vier mogelijke buurtproblemen voorgelegd aan de inwoners. Figuur 3.2 geeft weer hoe vaak deze buurtproblemen voorkomen volgens inwoners. Figuur 3.3 toont het percentage inwoners dat zelf veel overlast ervaart van de vier vormen van fysieke verloedering.
Hoe veilig is Nijkerk?
23 van 86
Figuur 3.2 - Fysieke verloedering (percentage komt wel eens voor in de buurt)
hondenpoep op straat of in de perken
Figuur 3.3 - Fysieke verloedering (percentage ervaart zelf veel overlast)
72%
rommel op straat
hondenpoep op straat of in de perken
14%
rommel op straat
52%
3%
vernieling van straatmeubilair
16%
vernieling van straatmeubilair
1%
bekladde muren of gebouwen
13%
bekladde muren of gebouwen
1%
0%
20% 40% 60% 80%
0%
5%
10% 15% 20%
De meest voorkomende vorm van fysieke verloedering in Nijkerk is hondenpoep op straat of in de perken. Ruim twee derde van de inwoners van Nijkerk geeft aan dat dit wel eens voorkomt in de buurt. Ook het aandeel inwoners dat hier zelf veel overlast door ervaart is het grootst ten opzichte van de overige vormen van fysieke verloedering. Ruim de helft van de inwoners geeft aan dat rommel op straat wel eens voorkomt maar slechts 3 procent ervaart hier zelf veel overlast van. Vernieling van straatmeubilair en bekladde muren of gebouwen komen een stuk minder vaak voor en slechts 1 procent van de inwoners ervaart zelf veel overlast door deze vormen van fysieke verloedering. Figuur 3.4 – Totale fysieke verloedering per gebied (percentage ervaart zelf veel overlast)
Nijkerk
16%
BT Veluwe Vallei-Noord
14%
VR Gelderland-Midden
21%
Nederland
22%
0%
5%
10%
15%
20%
25%
Ten opzichte van het basisteam Veluwe Vallei-Noord wordt door de inwoners van Nijkerk meer overlast door fysieke verloedering ervaren. Dit verschil wordt met name veroorzaakt door het aandeel inwoners dat overlast door hondenpoep ervaart. Ten aanzien van de overige vormen van overlast scoort Nijkerk vergelijkbaar met het basisteam. In vergelijking met de Veiligheidsregio en het landelijk gemiddelde wordt in Nijkerk juist minder overlast door fysieke verloedering ervaren. Dit geldt voor vrijwel alle vormen van fysieke verloedering. Er wordt in Nijkerk met name minder overlast ervaren door rommel op straat en vernieling van straatmeubilair.
Hoe veilig is Nijkerk?
24 van 86
16%
van de inwoners van Nijkerk ervaart zelf veel overlast door fysieke verloedering.
Figuur 3.5 – Totale fysieke verloedering per wijk (percentage ervaart zelf veel overlast) 25% 19%
20% 16%
16%
16%
16%
15% 10%
7%
5% 0% Nijkerk-stad
Corlaer
Nijkerkerveen
Hoevelaken
Buitengebied
Nijkerk
Ten opzichte van het gemeentelijk gemiddelde ervaren inwoners in bijna alle wijken evenveel overlast door fysieke verloedering. Alleen in de wijk Buitengebied is de overlast door fysieke verloedering een stuk lager dan gemiddeld in de gemeente. In Tabel 3.1 wordt duidelijk waardoor dit verschil wordt veroorzaakt. De inwoners van de wijk Buitengebied ervaren duidelijk minder overlast door hondenpoep op de stoep of grasveldjes dan gemiddeld in de gemeente. Wel wordt er in deze wijk meer overlast ervaren door rommel op straat. De overige wijken laten geen significante verschillen zien ten opzichte van het gemeentelijk gemiddelde. Tabel 3.1 – Vormen van fysieke verloedering per wijk (percentage ervaart zelf veel overlast) Hondenpoep op de
Rommel op straat
stoep of op grasveldjes
Bekladde muren of
Vernieling van
gebouwen
straatmeubilair
Nijkerk-stad
15,1%
1,9%
0,4%
0,4%
Corlaer
14,0%
1,5%
0,8%
0,0%
Nijkerkerveen
13,5%
2,0%
0,0%
0,4%
Hoevelaken
16,6%
3,9%
0,7%
1,4%
Buitengebied
2,5%
5,3%
0,0%
0,7%
Gemeente
14,3%
2,5%
0,5%
0,6%
Uitleg tabel De zogenaamde stoplichttabel laat zien hoe bewoners uit de verschillende wijken oordelen over de fysieke verloedering in de wijk ten opzichte van het gemeentelijk gemiddelde. Dit is per wijk en per stelling met verschillende kleuren aangegeven: • Rood: negatiever dan het gemeentelijk gemiddelde • Grijs: vergelijkbaar met het gemeentelijk gemiddelde • Blauw: positiever dan het gemeentelijk gemiddelde
Hoe veilig is Nijkerk?
25 van 86
3.3
Sociale overlast
In de Veiligheidsmonitor is gevraagd naar zeven vormen van sociale overlast die in de buurt voor zouden kunnen komen. Figuur 3.6 geeft weer hoe vaak deze vormen van sociale overlast voorkomen. Figuur 3.7 toont het percentage inwoners dat overlast ervaart van vormen van sociale overlast. Figuur 3.6 - Sociale overlast (percentage komt wel eens voor in de buurt) rondhangende jongeren
Figuur 3.7 - Sociale overlast (percentage ervaart zelf veel overlast)
31%
rondhangende jongeren
6%
drugshandel
19%
drugshandel
dronken mensen op straat
18%
overlast door buurtbewoners
3%
overlast door buurtbewoners
18%
drugsgebruik
3%
drugsgebruik
17%
dronken mensen op straat
overlast door verwarde personen
10%
1%
lastig vallen van mensen op straat
5%
0%
2%
overlast door verwarde personen
9%
lastig vallen van mensen op straat
3%
20% 30% 40%
0%
0%
2%
4%
6%
Overlast door rondhangende jongeren komt in Nijkerk het meest voor. Bijna een derde van de inwoners geeft aan dat dit wel eens voorkomt in de buurt en ook het aandeel inwoners dat hier daadwerkelijk overlast door ervaart is het grootst ten opzichte van de andere vormen van overlast. Druggerelateerde overlast, overlast door dronken mensen op straat en overlast door buurtbewoners verschillen procentueel gezien niet veel van elkaar. Zowel in het aandeel inwoners dat aangeeft dat dit wel eens voorkomt als het aandeel inwoners dat hier daadwerkelijk overlast door ervaart. De minste overlast wordt ervaren door het lastigvallen van mensen op straat. Vijf procent van de inwoners van Nijkerk geeft aan dat dit wel eens voorkomt en slechts 0,2 procent ervaart hier daadwerkelijk zelf veel overlast van.
Hoe veilig is Nijkerk?
26 van 86
Figuur 3.8 - Totale sociale overlast per gebied (percentage ervaart zelf veel overlast)
Nijkerk
11%
BT Veluwe Vallei-Noord
8%
VR Gelderland-Midden
10%
Nederland
12%
0%
5%
10%
15%
20%
25%
De inwoners van Nijkerk ervaren meer sociale overlast dan de inwoners van het basisteam Veluwe Vallei-Noord. Vier van de zeven vormen van sociale overlast komen in Nijkerk vaker voor dan in het basisteam. Met name de overlast door rondhangende jongeren en drugsgebruik zijn in Nijkerk groter. In Nijkerk wordt in vergelijkbare mate sociale overlast ervaren als gemiddeld in de Veiligheidsregio en Nederland. Wel komen drie van de zeven vormen van overlast minder vaak voor. Er wordt in Nijkerk minder overlast ervaren door buurtbewoners, verwarde personen en lastigvallen van mensen op straat dan gemiddeld in de Veiligheidsregio en Nederland.
11%
van de inwoners van Nijkerk ervaart zelf veel sociale overlast.
Figuur 3.9 – Totale sociale overlast per wijk (percentage ervaart zelf veel overlast) 16% 14%
13%
14%
12%
11%
10% 8%
8% 6%
6% 4%
1%
2% 0% Nijkerk-stad
Corlaer
Nijkerkerveen
Hoevelaken
Buitengebied
Nijkerk
Door de inwoners van de wijken Nijkerkerveen en Buitengebied wordt duidelijk minder sociale overlast ervaren dan gemiddeld in de gemeente. De verschillen van de overige wijken met het gemeentelijk gemiddelde zijn niet significant.
Hoe veilig is Nijkerk?
27 van 86
In Tabel 3.2 wordt duidelijk waardoor de sociale overlast in Nijkerkerveen en Buitengebied lager is dan gemiddeld. In Nijkerkerveen komen vier van de zeven vormen van sociale overlast minder voor dan gemiddeld in de gemeente. In deze wijk wordt met name minder overlast ervaren door rondhangende jongeren. Door de inwoners van de wijk Buitengebied wordt over het algemeen weinig sociale overlast ervaren. Ten opzichte van de gemeente is de overlast door rondhangende jongeren en buurtbewoners in deze wijk kleiner. De inwoners van Hoevelaken ervaren meer overlast door lastigvallen van mensen op straat dan gemiddeld in de gemeente. Tabel 3.2 - Vormen van sociale overlast per wijk (percentage ervaart zelf veel overlast) Rond-
Overlast
Overlast
Drugs-
hangende
door buurt-
door
gebruik
jongeren
bewoners
verwarde
Drugshandel
Dronken
Lastigvallen
mensen
van mensen
op straat
op straat
personen Nijkerk-stad
6,5%
2,0%
0,0%
3,4%
4,0%
3,2%
0,0%
Corlaer
7,8%
4,2%
1,5%
2,4%
3,7%
2,3%
0,0%
Nijkerkerveen
1,1%
4,8%
0,8%
0,0%
0,0%
0,0%
0,0%
Hoevelaken
4,6%
2,7%
1,8%
2,9%
3,2%
1,3%
0,7%
Buitengebied
0,5%
0,0%
0,0%
1,3%
1,3%
0,0%
0,0%
Gemeente
5,5%
2,8%
0,8%
2,6%
3,2%
2,1%
0,2%
3.3.1 Overlast door verwarde personen De gemeente Nijkerk heeft gebruik gemaakt van de vrije ruimte om vragen over lokale onderwerpen toe te voegen. Een van deze onderwerpen is overlast door verwarde personen. In deze sub-paragraaf wordt ingegaan op de vraag of en in hoeverre de inwoners van Nijkerk wel eens overlast ervaren van verwarde personen (Figuur 3.10) en welke vorm van overlast ervaren wordt (Figuur 3.11). Vervolgens wordt beschreven wat de inwoners tegen de overlast doen (Figuur 3.12) en of zij bekend zijn met verschillende instanties waar overlast gemeld kan worden (Figuur 3.13). Tot slot wordt inzicht gegeven in de ontwikkeling van overlast door verwarde personen (Figuur 3.14). Figuur 3.10 - Mate van overlast verwarde personen 0%
Figuur 3.11 - Soort overlast (% van overlast ervaren, meerdere antwoorden mogelijk
8%
Ja, vaak Ja, soms Nee, bijna nooit
Alcohol- of drugsgebruik
55%
Geluidsoverlast
47%
Lastig vallen, intimideren of… Anders
36%
21%
91%
0%
Hoe veilig is Nijkerk?
20%
40%
60%
28 van 86
Het grootste deel van de inwoners van Nijkerk geeft aan geen overlast te ondervinden door verwarde personen. Acht procent ervaart soms overlast en 0,4 procent geeft aan vaak overlast te ervaren door verwarde personen. De ervaren overlast in Nijkerk is vergelijkbaar met de overlast in het Basisteam Veluwe Vallei-Noord. Voor de inwoners van Nijkerk die overlast door verwarde personen ervaren, is alcohol- of drugsgebruik de meest voorkomende vorm van overlast, gevolgd door geluidsoverlast. Lastig vallen, intimideren of bedreigen van mensen wordt door ruim een derde genoemd. Figuur 3.12 - Actie ondernomen tegen overlast (% overlast ervaren, meerdere antwoorden mogelijk) Ik ben direct in gesprek gegaan met de veroorzaker
17%
Ik heb het gemeld bij de politie/wijkagent
15%
Ik heb er met andere mensen in mijn woonplaats over gesproken
13%
Ik heb het gemeld bij de gemeente
10%
Ik heb het ergens anders gemeld (bijv. buurtpreventie-app / Facebook)
8%
Ik heb het gemeld bij de huisarts van de veroorzaker
6%
Ik heb het gemeld bij het meldpunt van de GGD Ik heb het gemeld bij het landelijk meldpunt zorgwekkend gedrag
5% 0%
Ik heb iets anders gedaan
8%
0%
5%
10%
15%
20%
Door 56 procent van de inwoners die overlast ervaren door verwarde personen, wordt geen actie ondernomen tegen de overlast. Als er wel actie wordt ondernomen, gebeurt dit het vaakst door direct in gesprek te gaan met de veroorzaker of door het te melden bij de politie of wijkagent. Overlast wordt het minst gemeld bij de huisarts of het meldpunt van de GGD. Melding bij het landelijk meldpunt zorgwekkend gedrag komt helemaal niet voor.
Hoe veilig is Nijkerk?
29 van 86
Figuur 3.13 - Meldingsmogelijkheden overlast verwarde personen (% wist ik wel )
Wijkagent
75%
Gemeente
48%
Huisarts
36%
Meldpunt van de GGD
35%
Landelijk meldpunt zorgwekkend gedrag
13%
0%
10%
20%
30%
40%
50%
60%
70%
80%
De wijkagent en de gemeente zijn de bekendste instanties om overlast te melden. Driekwart van de inwoners van Nijkerk is ermee bekend dat overlast door verwarde personen bij de wijkagent gemeld kan worden en bijna de helft weet dat deze overlast bij de gemeente kan worden gemeld. Ruim een derde van de inwoners weet dat de overlast kan worden gemeld bij de huisarts of het meldpunt van de GGD. Het minst bekend is het Landelijk Meldpunt zorgwekkend gedrag. Figuur 3.14 - Ontwikkeling overlast verwarde personen afgelopen 12 maanden
Overlast verwarde personen
20%
16%
15%
10%
toegenomen
11%
5%
0%
5%
10%
15%
afgenomen
Van de inwoners van Nijkerk denkt 11 procent dat de overlast door verwarde personen is afgenomen en 16 procent heeft het idee dat de overlast juist is toegenomen. Dit is vergelijkbaar met het Basisteam Veluwe Vallei-Noord.
Hoe veilig is Nijkerk?
30 van 86
3.4
Verkeersoverlast
Een ander probleem van een woonbuurt betreft de mate van verkeersoverlast in de buurt. In de Veiligheidsmonitor zijn daarover drie buurtproblemen voorgelegd aan de inwoners. Figuur 3.15 – Verkeersoverlast (percentage komt wel eens voor in de buurt)
te hard rijden
Figuur 3.16 – Verkeersoverlast (percentage ervaart zelf veel overlast)
63%
parkeerproblemen
47%
agressief verkeersgedrag
20%
15%
te hard rijden
15%
agressief verkeersgedrag
20%
0%
parkeerproblemen
40%
60%
80%
4%
0%
5%
10%
15%
20%
Te hard rijden is de meest voorkomende vorm van verkeersoverlast in de buurt. Bijna twee derde van de inwoners van Nijkerk geeft aan dat dit wel eens voorkomt en 15 procent ondervindt hier daadwerkelijk overlast van. Hoewel een kleiner aandeel inwoners van 47 procent aangeeft dat parkeerproblemen wel eens voorkomen in de buurt, is het aandeel inwoners dat hier zelf veel overlast door ervaart even groot als dat van te hard rijden. Agressief verkeersgedrag is de minst voorkomende vorm van verkeersoverlast. Volgens een vijfde van de inwoners van Nijkerk komt dit wel eens voor in de buurt maar slechts 4 procent ervaart zelf veel overlast. Figuur 3.17 - Totale verkeersoverlast per gebied (percentage ervaart zelf veel overlast)
Nijkerk
26%
BT Veluwe Vallei-Noord
26%
VR Gelderland-Midden
29%
Nederland
31%
0%
5%
10%
15%
20%
25%
30%
35%
Ruim een kwart van de inwoners van Nijkerk ervaart veel verkeersoverlast. Hiermee is de ervaren verkeersoverlast in Nijkerk vergelijkbaar met de verkeersoverlast in het basisteam Veluwe ValleiNoord maar lager dan in de Veiligheidsregio Gelderland-Midden en het landelijk gemiddelde. In Nijkerk wordt minder overlast ervaren door te hard rijden en agressief rijgedrag dan gemiddeld in de Veiligheidsregio en Nederland.
Hoe veilig is Nijkerk?
31 van 86
26%
van de inwoners van Nijkerk ervaart veel verkeersoverlast.
Figuur 3.18 – Totale verkeersoverlast per wijk (percentage ervaart zelf veel overlast) 35%
30%
30%
28% 26%
25%
21%
22%
22%
Corlaer
Nijkerkerveen
Hoevelaken
20% 15% 10% 5% 0% Nijkerk-stad
Buitengebied
Nijkerk
Door de inwoners van de wijk Nijkerk-Stad wordt meer verkeersoverlast ervaren dan gemiddeld in de gemeente. Dit verschil wordt met name veroorzaakt door het grote aandeel inwoners dat parkeerproblemen ervaart (Tabel 3.3). De totale overlast in de overige wijken verschilt niet significant van de gemeente. Wel zijn er in de wijken een aantal verschillen te zien ten opzichte van de gemeente met betrekking tot de verschillende vormen van verkeersoverlast. In de wijken Nijkerkerveen en Buitengebied wordt, in tegenstelling tot Nijkerk-Stad, juist minder overlast ervaren door parkeerproblemen dan gemiddeld in de gemeente. De inwoners van Buitengebied ervaren daarentegen meer overlast door te hard rijden en agressief verkeersgedrag. Tabel 3.3 – Vormen van verkeersoverlast per wijk (percentage ervaart zelf veel overlast) Te hard rijden
Parkeerproblemen
Agressief verkeersgedrag
Nijkerk-stad
14,6%
20,8%
3,1%
Corlaer
10,5%
13,1%
2,4%
Nijkerkerveen
15,5%
8,4%
3,8%
Hoevelaken
15,8%
12,3%
4,5%
Buitengebied
26,9%
1,4%
8,2%
Gemeente
14,8%
14,9%
3,6%
Hoe veilig is Nijkerk?
32 van 86
3.5
Milieuoverlast
De laatste vorm van overlast in de buurt die aan inwoners is voorgelegd betreft milieuoverlast. Deze vorm van overlast bestaat uit drie buurtproblemen: overlast van horecagelegenheden, geluidsoverlast en stankoverlast (Figuur 3.19 en Figuur 3.20). Figuur 3.19 – Milieuoverlast (percentage komt wel eens voor in de buurt)
Geluidsoverlast
Figuur 3.20 – Milieuoverlast (percentage ervaart zelf veel overlast)
31%
Stankoverlast
Geluidsoverlast
Stankoverlast
12%
Overlast van horeca
10%
4%
Overlast van horeca
3%
0%
7%
20% 30% 40%
1%
0%
2%
4%
6%
8%
De meest voorkomende vorm van milieuoverlast in Nijkerk is geluidsoverlast. Bijna een derde van de inwoners geeft aan dat dit wel eens voorkomt in de buurt en 7 procent ondervindt hier veel overlast van. Overlast van horeca is de minst voorkomende vorm van milieuoverlast in Nijkerk. Drie procent van de inwoners geeft aan dat dit wel eens voorkomt in de buurt en slechts 1 procent ervaart daadwerkelijk overlast. Figuur 3.21 – Totale milieuoverlast per gebied (percentage ervaart zelf veel overlast)
Nijkerk
10%
BT Veluwe Vallei-Noord
9%
VR Gelderland-Midden
12%
Nederland
13%
0%
2%
4%
6%
8%
10%
12%
14%
De totale milieuoverlast die door de inwoners van Nijkerk wordt ervaren is vergelijkbaar met de milieuoverlast die de inwoners van alle referentiegebieden ervaren. Wel wordt er in Nijkerk minder geluidsoverlast ervaren dan in de Veiligheidsregio Gelderland-Midden en Nederland.
10% Hoe veilig is Nijkerk?
van de inwoners van Nijkerk ervaart zelf veel milieuoverlast.
33 van 86
Figuur 3.22 - Totale milieuoverlast per wijk (percentage ervaart zelf veel overlast) 14%
12%
12%
11%
10%
10%
10%
9% 7%
8% 6% 4% 2% 0% Nijkerk-stad
Corlaer
Nijkerkerveen
Hoevelaken
Buitengebied
Nijkerk
De totale milieuoverlast die door de inwoners wordt ervaren verschilt in geen van de wijken significant van het gemeentelijk gemiddelde. Ten aanzien van de verschillende vormen van milieuoverlast zijn er wel significante verschillen te zien tussen de wijken en de gemeente. Twee wijken laten een negatief verschil zien. In de wijk Nijkerk-Stad wordt meer dan gemiddeld overlast ervaren door horeca en in Nijkerkerveen komt stankoverlast meer voor dan gemiddeld in de gemeente (Tabel 3.4). Tabel 3.4 - Vormen van milieuoverlast per wijk (percentage ervaart zelf veel overlast) Overlast van horeca
Geluidsoverlast
Stankoverlast
Nijkerk-stad
1,6%
6,9%
4,4%
Corlaer
0,0%
7,4%
1,7%
Nijkerkerveen
0,0%
6,2%
7,1%
Hoevelaken
0,6%
8,0%
2,3%
Buitengebied
0,0%
3,9%
4,4%
Gemeente
0,8%
7,0%
3,7%
3.6
Aanpak van buurtproblemen
Er is in de Veiligheidsmonitor ook aandacht voor de aanpak van buurtproblemen. De inwoners van Nijkerk is gevraagd welk buurtprobleem zij als eerste aangepakt zouden willen zien. Hieruit komt een top 3 van buurtproblemen.
Te hard rijden
22%
1
Parkeer problemen 2
19%
Honden poep
17%
3
De top drie van de wijken komt in meer of mindere mate overeen met de gemeentelijke top drie: in bijna alle wijken staan dezelfde buurtproblemen in de top drie, hetzij in een andere volgorde en met afwijkende percentages. De wijk Buitengebied heeft als enige wijk andere buurtproblemen in de top 3 die door inwoners het meest genoemd worden. In deze wijk komen, na te hard rijden, rommel op straat en stankoverlast op respectievelijk de tweede en derde plaats.
Hoe veilig is Nijkerk?
34 van 86
Te hard rijden is voor drie van de vijf wijken het belangrijkste probleem dat moet worden aangepakt, met name voor de wijk Buitengebied. Ruim de helft van de inwoners van deze wijk vindt dat dit probleem als eerste moet worden aangepakt. Bij Nijkerk-Stad staan de parkeerproblemen op nummer één. Een kwart van de inwoners van deze wijk vindt dit het belangrijkste probleem. De inwoners van Corlaer vinden dat hondenpoep het eerste moet worden aangepakt. Tabel 3.5 - Belangrijkste buurtproblemen per wijk. EERSTE
TWEEDE
DERDE
Nijkerk-stad
Parkeerproblemen (25,1%)