250218 Raadsinformatiebrief - Lokale Inclusie Agenda 2025-2027 (bijlage)
Tekst van het document
1 | LOKALE INCLUSIE AGENDA 2025-2027
Lokale Inclusie Agenda 2025-2027
Februari 2025
2 | LOKALE INCLUSIE AGENDA 2025-2027
Inhoud
1. Inleiding........................................................................................................................................................ 3 Leeswijzer .................................................................................................................................................... 4 Wat bedoelen we met anti-discriminatie, diversiteit en inclusie?..................................................... 5 Waar komen we vandaan? ....................................................................................................................... 7 Programma-aanpak ................................................................................................................................... 8
2. Schriftelijke en digitale toegankelijkheid.......................................................................................... 10
3. Mentale en sociale toegankelijkheid................................................................................................... 13
4. Fysieke toegankelijkheid....................................................................................................................... 17
5. Borging ...................................................................................................................................................... 20
3 | LOKALE INCLUSIE AGENDA 2025-2027
1. Inleiding
inhoud
4 | LOKALE INCLUSIE AGENDA 2025-2027
Leeswijzer We willen een inclusieve gemeente zijn. Maar welke vormen van toegankelijkheid staan centraal? Hoe gaan we dit aanpakken? U leest het hieronder. Ook leest u hoe we het effect gaan bijhouden van de stappen die we zetten. In Hoofdstuk 2 gaan we in op de digitale en schriftelijke toegankelijkheid. In Hoofdstuk 3 bespreken we de mentale en sociale toegankelijkheid. In Hoofdstuk 4 behandelen we de fysieke toegankelijkheid. Tot slot besteden we aandacht aan de borging van inclusie binnen onze gemeente. Met borgen bedoelen we: zeker stellen. Met andere woorden: hoe zorgen we ervoor dat onze inclusieve maatregelen ook op de lange duur standhouden.
inhoud
inhoud
5 | LOKALE INCLUSIE AGENDA 2025-2027
Wat bedoelen we met anti-discriminatie, diversiteit en inclusie? Diversiteit Diversiteit betekent: mensen zijn verschillend. Sommige verschillen zien we aan de buitenkant, bijvoorbeeld leeftijd en geslacht. Andere verschillen zien we niet altijd aan de buitenkant, bijvoorbeeld culturele verschillen en seksuele voorkeur.
De gemeente Nijkerk heeft de Lokale Inclusie Agenda 2025-2027 opgesteld. In de hoofdstukken hierna vertellen we welke plannen we hebben om in onze gemeente de inclusie te bevorderen. Maar wat bedoelen we precies met het woord ‘inclusie’? En wat betekent anti-discriminatie? En wat verstaan we onder diversiteit? Om te beginnen leggen we uit wat we bedoelen met deze woorden.
Anti-discriminatie Anti-discriminatie gaat over het accepteren en het gelijk behandelen van iedereen. Wij volgen hierin artikel 1 van de Grondwet. Hier staat: “Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht, handicap, seksuele gerichtheid of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.”
Denk aan een vlechtwerk waarin allemaal persoonlijkheidskenmerken samenkomen. Iedereen heeft een eigen combinatie aan kleuren. Niemand is precies gelijk. Juist die unieke combinatie maakt elk mens uniek.
6 | LOKALE INCLUSIE AGENDA 2025-2027
Inclusie Inclusie gaat over de manier waarop we met de verschillende kleuren en kenmerken omgaan. In een inclusieve samenleving zijn verschillen welkom. Ze worden gerespecteerd.
inhoud
Voor sommige inwoners van onze gemeente kan het lastig zijn om mee te doen in de samenleving. De samenleving wordt steeds ingewikkelder. Een mens heeft basisvaardigheden nodig om zich staande te houden in het dagelijks leven. Van die basisvaardigheden wordt steeds meer gevraagd. Denk daarbij aan praktische vaardigheden als lezen en schrijven, maar ook aan sociale vaardigheden. Bijvoorbeeld: hoe gaan we om met anderen, hoe leggen we contact, hoe breng we een boodschap over?
7 | LOKALE INCLUSIE AGENDA 2025-2027
inhoud
Waar komen we vandaan? In 2016 heeft Nederland zich aangesloten bij het VN-verdrag Handicap. Het doel van dit verdrag is om mensen met een beperking gemakkelijker mee te laten doen in onze samenleving. In reactie hierop stelde de gemeente Nijkerk in 2016 haar eerste Lokale Inclusie Agenda op. Hierin hebben we doelen vastgesteld voor toegankelijkheid. De nadruk lag op drie vormen van toegankelijkheid: 1. Digitale en schriftelijke toegankelijkheid 2. Mentale en sociale toegankelijkheid 3. Fysieke toegankelijkheid De Rekenkamer heeft onderzocht hoe de gemeente Nijkerk haar beleid rond inclusie toepaste. De Rekenkamer concludeerde in januari 2024 dat de Lokale Inclusie Agenda zich sinds de vaststelling in 2017 vooral richtte op de korte termijn. De Rekenkamer stelde ook vast dat gaandeweg niet is gekeken of de Lokale Inclusie Agenda misschien moest worden aangepast aan nieuwe omstandigheden. Ook viel de coördinatie van activiteiten in 2019 weg. Daardoor zijn veel doelen niet behaald. Natuurlijk is er wel degelijk wat gebeurd op het gebied van toegankelijkheid, maar er blijft een kloof bestaan tussen wat het college graag wil en de daadwerkelijke aandacht die de gemeentelijke organisatie heeft voor inclusie. Daarom richt de Lokale Inclusie Agenda 2025-2027 zich vooral op het uitbreiden van de doelen van 2017. Het doel is om niet alleen mensen met een
handicap te ondersteunen. Ook groepen die vaak obstakels ervaren en mensen die te maken krijgen met discriminatie moeten zich gesteund weten. De aandacht ligt op het wegnemen van belemmeringen en het bevorderen van gelijke kansen voor álle inwoners.
8 | LOKALE INCLUSIE AGENDA 2025-2027
inhoud
Programma-aanpak De Lokale Inclusie Agenda van 2016 was een belangrijke stap vooruit. Toch zijn we nog niet waar we willen zijn. De Rekenkamer gaf ons het volgende advies: • stel een wethouder en ambtenaar aan voor inclusie; • betrek ervaringsdeskundigen bij het beleid, • bekijk of de Inclusie Agenda aangepast moet worden aan de huidige tijd; • zorg dat ook binnen andere beleidsonderdelen (domeinen) inclusie een vast gegeven wordt. Intussen zijn een bestuurlijke en een ambtelijke aanjager aangesteld. De bestuurlijke aanjager zorgt ervoor dat inclusie onder de aandacht blijft en dat afspraken worden nagekomen en uitgevoerd. Daarnaast voelt het hele college zich verantwoordelijk voor een inclusieve gemeente. Het college wil beslissingen nemen die inclusie verder helpen. Dit heeft geleid tot de opzet van de Lokale Inclusie Agenda 2025-2027. We kiezen voor een programmatische aanpak. We werken dus via een plan dat precies beschrijft hoe we inclusie aanpakken en wat de doelen en stappen en zijn. De nieuwe Lokale Inclusie Agenda stellen we vast voor een periode van twee jaar. Zo houden we het inclusie-onderwerp actueel. Door elke twee jaar opnieuw met een frisse blik naar de agenda te kijken – binnen de gemeente noemen we dit herijken – staan we regelmatig stil bij de actuele stand van zaken rond dit onderwerp.
Elke twee jaar kijken we of er nieuwe of andere behoeften zijn ontstaan binnen de gemeente. De Lokale Inclusie
Agenda is dus geen papieren document dat – eenmaal geschreven en vastgesteld – nooit meer verandert. Het is juist een dynamisch document dat meebeweegt met de wensen uit de samenleving. In de Lokale Inclusie Agenda staat een aantal doelen omschreven. Een ambtelijk aanjager houdt in de gaten of die doelen ook echt worden bereikt. De uitvoering van het geheel staat onder leiding van de verantwoordelijke beleidsadviseurs. Voor elke actie zijn een verantwoordelijke en een eindverantwoordelijke aangewezen. Zij moeten de voortgang ook op langere termijn zeker stellen. Daarnaast gaan we het hele proces actief volgen en vastleggen (monitoren). Zo houden we goed in beeld hoe onze Lokale Inclusie Agenda zich ontwikkelt en welke impact het heeft. We letten dan bijvoorbeeld op het volgende: • Zijn de afgesproken acties uitgevoerd en de gewenste resultaten behaald? Kunnen we op basis van feiten concluderen dat in de gemeente Nijkerk de toegankelijkheid volgens plan is toegenomen? • Ervaren mensen met een beperking dat zij gelijkwaardig(er) kunnen meedoen in de gemeente Nijkerk? (We meten dit via groepsgesprekken).
• Is het bewustzijn binnen de gemeentelijke organisatie toegenomen? Is daarmee het thema inclusie voldoende zeker gesteld in: - de Omgevingsvisie 2.0 - het Integraal Beleidskader-Sociaal Domein (IBK-SD) - de Woonzorgvisie - en andere beleidsdocumenten waar inclusie een rol speelt?
9 | LOKALE INCLUSIE AGENDA 2025-2027
De Lokale Inclusie Agenda is een dynamisch document. We bedoelen daarmee dat we de plannen en afspraken in het document veranderen als daar aanleiding toe is. De komende twee jaar gaan we aan het werk met de acties die we hebben afgesproken. Dat doen we samen met de beleidsadviseurs die met dit onderwerp bezig zijn. Als we inclusie goed willen invoeren, moeten we op een andere manier gaan denken. Dit is ook geen onderwerp voor één afdeling, dienst of vakgebied. We moeten het samen doen. Deze aanpak kost tijd en moet zorgvuldig gebeuren. We zullen nauwkeuring in de gaten houden of we de doelen halen die afgesproken zijn. Door dit goed te volgen, bepalen we welke stappen we verder moeten zetten. We willen blijvend vooruitgang boeken. Daarom gaat onze aandacht vooral uit naar: wat zijn de juiste stappen op het juiste moment. Zoals gezegd: de samenleving inclusief maken, vraagt tijd. Maar het vraagt niet alleen tijd, zo’n verandering kost ook geld. Voor de gemeente Nijkerk is het belangrijk de kosten op een verantwoorde manier te beheersen. De gemeente Nijkerk is al met veel projecten bezig die bijdragen aan een inclusieve samenleving. Voor deze bestaande activiteiten is al geld beschikbaar. Om de Lokale Inclusie Agenda 2025-2027 op een verantwoorde manier te financieren, willen we vooral deze bestaande activiteiten uitbreiden.
Voor nu doen we dan ook nog geen beroep op andere gelden.
inhoud
Hoewel we de voortgang van de Lokale Inclusie Agenda om de twee jaar opnieuw bekijken, leggen we de langetermijnvisie op inclusie vast in het Integraal Beleidskader Sociaal Domein (IBK-SD). Dit zorgt voor een solide en stabiele koers, terwijl we actuele doelen en activiteiten flexibel kunnen aanpassen. Deze doelen en activiteiten staan in een uitvoeringsprogramma. In dit programma nemen we ook de resultaten mee van de participatiesessies mee van het Integraal Beleidskader-Sociaal Domein (IBK-SD). Hiervoor is door allerlei mensen en maatschappelijke instanties meegedacht over de thema’s anti-discriminatie, diversiteit en inclusie. Om de gemeenteraad goed op de hoogte te houden, sturen we elk jaar een raadsinformatiebrief. Hierin rapporteren we op een overzichtelijke manier de vorderingen en resultaten van de Lokale Inclusie Agenda. Zo kan de raad precies volgen en beoordelen hoe het gaat met de inclusie in onze gemeente.
10 | L O K A L E I N C L U S I E A G E N D A 2 0 2 5 - 2 0 2 7
2. Schriftelijke en digitale toegankelijkheid
inhoud
11 | L O K A L E I N C L U S I E A G E N D A 2 0 2 5 - 2 0 2 7
inhoud
Wat is ons doel? Met de uitvoeringsagenda willen we ervoor zorgen dat alle inwoners toegang hebben tot de juiste informatie om hun leven zelfstandig in te richten. Alle inwoners van de gemeente Nijkerk moeten niet alleen toegang hebben tot de informatie die ze nodig hebben, ze moeten deze informatie ook kunnen begrijpen.
de gemeente ook naar het taalniveau van haar website, beschikkingen en allerlei andere gemeentebrieven. Hier is een speciaal project voor gestart. Een gespecialiseerd bureau gaat kijken naar de mogelijkheid om teksten naar burgers in het vervolg op B1-leesniveau te schrijven. B1-leesniveau betekent dat ook mensen die moeite hebben met lezen en schrijven de tekst begrijpen.
Wat is de huidige situatie? Als het gaat om schriftelijke en digitale toegankelijkheid zijn er binnen de gemeente verschillende afdelingen die hier aan een bijdrage kunnen leveren. Denk bijvoorbeeld aan communicatie, participatieg en ons systeembeheer. Als gemeente hebben we geen beleidsplan dat aandacht besteedt aan inclusie. Ook staat nergens waarom digitale communicatie steeds belangrijker wordt. De gemeente ziet er wel op toe dat haar websites gebruiksvriendelijk zijn, maar richtlijnen zijn er niet. Binnen de gemeente Nijkerk is een systeembeheerder verantwoordelijk voor het toegankelijk maken van de gemeentelijke website. Die moet wat betreft toegankelijkheid aan landelijke eisen voldoen. Daarnaast moeten blinden en slechtziende mensen een gemeentelijke website goed kunnen gebruiken. De gemeente subsidieert ook andere websites. Deze websites zijn nog niet aan deze landelijke eisen getoetst. De gemeente zoekt bewust naar manieren om inwoners te bereiken. Zo verstuurt de gemeente nieuwsbrieven voor mensen met schulden met de post. Deze keuzes maakt de gemeente op basis van inwonersprofielen. Om iedereen de kans te geven actief mee te doen aan de maatschappij, kijkt
Waar zetten we op in? De gemeente Nijkerk wil er met deze Lokale Inclusie Agenda de komende twee jaar voor zorgen dat informatie naar inwoners van de gemeente toegankelijk en begrijpelijk is. Dit geldt voor schriftelijke en digitale informatie. Alle inwoners moeten eenvoudig gebruik kunnen maken van de gemeentelijke website en andere informatiebronnen. We zetten in op communicatie op B1-leesniveau, zodat de teksten voor iedereen begrijpelijk en duidelijk zijn. Natuurlijk zijn er ook mensen voor wie B1leesniveau minder geschikt is. Voor hen zoeken we naar andere manieren om met hen in contact te treden.
inhoud
12 | L O K A L E I N C L U S I E A G E N D A 2 0 2 5 - 2 0 2 7
kleurcodes:
gereed
in uitvoering
nog niet gestart
Doel
Activiteit
Informatie vanuit de gemeente bereikt de inwoners en wordt door hen begrepen.
Door de gemeentelijke websites om te zetten naar B1-leesniveau. Door belangrijke beschikkingen te schrijven op B1-leesniveau. Door de gemeentelijke websites in verschillende talen beschikbaar te maken. Door met de gemeentelijke websites te voldoen aan algemeen opgestelde toegankelijkheidseisen. Door te onderzoeken of de gemeentelijke websites aansluiten bij de behoeften van inwoners. Door vanuit de gemeente ‘geachte inwoner’ te gebruiken in plaats van meneer/mevrouw. Door voor online formulieren niet-digitale alternatieven aan te bieden. Door bij het schrijven van documenten rekening te houden met mensen die moeite hebben met lezen en schrijven. Door inwoners niet alleen via tekst te informeren, maar bijvoorbeeld ook via plaatjes en filmpjes. Door de informatie voor inwoners te bundelen op één toegankelijke website. Door trainingen te geven over het schrijven op B1-leesniveau.
Status
13 | L O K A L E I N C L U S I E A G E N D A 2 0 2 5 - 2 0 2 7
3. Mentale en sociale toegankelijkheid
inhoud
14 | L O K A L E I N C L U S I E A G E N D A 2 0 2 5 - 2 0 2 7
Wat is ons doel? De gemeente Nijkerk wil graag dat inwoners merken dat er voor hen ruimte is om mee te doen in de gemeente. De gemeente Nijkerk wil iedere inwoner gelijkwaardig behandelen. Dit heeft ook veel te maken met bejegening, dus hoe we als gemeente met inwoners omgaan. Dit zien we dan terug in onder andere het persoonlijk klantcontact en een divers personeelsbeleid. Medewerkers van het Klantcontactcentrum zijn betrokken en ontvangen inwoners gastvrij. De afdeling Personeelszaken (HRM) zet zich in voor een team van medewerkers met verschillende achtergronden. Ook mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt krijgen kansen binnen de gemeente. En bij externe opdrachten bevordert de gemeente via Social Return on Investment (SROI) dat ook kwetsbare groepen werkervaring op kunnen doen. Wat is de huidige situatie? Samenwerken met ketenpartners is heel belangrijk om de inclusieve aanpak tot een succes te maken. Sigma ondersteunt inwoners op het gebied van wonen, zorg en welzijn. Ze doen dit door administratieve hulp en advies te geven. De bibliotheek biedt mensen die moeite hebben met lezen en schrijven een Taalhuis, een taalspreekuur en taalondersteuning voor ouders. Het WelKOMhuis ondersteunt mensen die bijvoorbeeld eenzaam zijn of problemen hebben met verslaving. Dankzij het Sportakkoord van 2023 hebben lokale verenigingen extra aandacht voor een inclusief sportaanbod.
Zo blijft sporten voor iedereen toegankelijk. En op het gebied van anti-discriminatie werkt Nijkerk samen met Vizier.
inhoud
Deze organisatie behandelt vanuit een onafhankelijke positie klachten over discriminatie. Inwoners kunnen hier terecht voor ondersteuning en advies. Voor jongeren zet de gemeente zich in via de Lokale Educatieve Agenda (LEA). Zo zorgt de gemeente er samen met het onderwijs voor dat ook kwetsbare gezinnen gelijke kansen krijgen en gemakkelijk toegang hebben tot belangrijke informatie. Het jeugdbeleid in de regio richt zich op passende ondersteuning en ontwikkelkansen, zo dicht mogelijk bij huis. Waar zetten we op in? De gemeente Nijkerk wil met de Lokale Inclusie Agenda de komende twee jaar bijdragen aan een samenleving waarin iedereen zich welkom voelt en gelijke kansen heeft. Mensen moeten dan wel genoeg geld hebben om rond te komen, dat snappen we. Dat is de basis voor een mentaal en sociaal toegankelijke samenleving. Diversiteit, inclusie en anti-discriminatie blijven in ons beleid belangrijke aandachtspunten. Met het toekennen van subsidies houden we daarom rekening met inclusie: organisaties die in strijd handelen met artikel 1 van de Grondwet komen niet in aanmerking. Daarnaast zoeken we naar mogelijkheden om mensen en organisaties uit onze gemeente beter samen te laten werken. We zijn er namelijk van overtuigd dat de inclusie verbetert als maatschappelijke organisaties en vakmensen uit onze gemeente samen hun best doen voor een inclusieve samenleving.
Ook stimuleren we respectvolle omgangsvormen en verzetten we ons tegen discriminatie.
inhoud
15 | L O K A L E I N C L U S I E A G E N D A 2 0 2 5 - 2 0 2 7
kleurcodes:
gereed
in uitvoering
nog niet gestart
Doel
Activiteit
Iedere inwoner wordt gezien en gehoord.
Door medewerkers cursussen aan te bieden, zodat ze de cultuur van gevluchte personen beter begrijpen.
Iedere inwoner kan erop rekenen dat de gemeente belemmeringen wegneemt die gezond leven tegengaan.
Door als gemeente onderling samen te werken vanuit een bredere kijk op gezondheid, ook wel Positieve Gezondheid genoemd.
Door op het Klantcontactcentrum (KCC) in onze contacten met inwoners de mens centraal te stellen. Op deze mensgerichte eigenschappen worden medewerkers geworven en opgeleid.
Door als gemeente samen te werken met organisaties vanuit Positieve Gezondheid. Door projecten te ondersteunen die de mentale gezondheid van inwoners willen vergroten. En door te onderzoeken hoe we nog beter kunnen aansluiten bij onze inwoners. Door als gemeente te investeren in een samenleving die vriendelijk is voor mensen met dementie. Die dus rekening houdt met de gevolgen die deze ziekte voor mensen kan hebben. Door als gemeente te investeren in plekken waar mensen kunnen samenkomen. Door samen met ondernemers te kijken naar de belemmeringen voor gezondheid, bijvoorbeeld in de detailhandelvisie.
Iedereen in de gemeente krijgt de kans om te sporten en actief te blijven.
Door als gemeente aangepast sporten te ondersteunen. Door inclusieve sportvoorzieningen te ondersteunen en uit te breiden.
Status
inhoud
16 | L O K A L E I N C L U S I E A G E N D A 2 0 2 5 - 2 0 2 7
Doel
Activiteit
Iedere inwoner kan erop rekenen dat de gemeente actief optreedt tegen discriminatie.
Door als gemeente aan de slag te gaan met het maken van werkafspraken om mensen te helpen die te maken hebben met discriminatie.
Alle kinderen in de gemeente hebben gelijke kansen in het onderwijs.
Door als gemeente deel uit te maken van de GKA (Gelijke Kansen Alliantie). En door deze GKA verder in te voeren voor onze inwoners.
Inwoners die moeite hebben met lezen en schrijven krijgen hulp.
Door partners waarmee we samenwerken te stimuleren aandacht te besteden aan beperkingen die de buitenwereld vaak niet ziet. Waarbij we niet vergeten dat mensen zich hiervoor vaak schamen.
Iedere medewerker heeft gelijke kansen om zich te ontwikkelen en door te groeien.
Door als gemeente in onze sollicitatieprocedure niet te oordelen op alleen het CV, maar te kijken naar de gehele mens en zijn of haar visie.
Door als gemeente te onderzoeken hoe we activiteiten voor de LHBTI-community kunnen ondersteunen. Door uit te zoeken welke wensen en behoeften inwoners hebben als het gaat om het tegengaan van discriminatie.
Door als gemeente mee te werken aan inclusief onderwijs in de gemeente Nijkerk. Door als gemeente verder te gaan met het bestrijden van armoede in de gemeente.
Door als gemeente zelf structureel – dus in beleid – aandacht te besteden aan deze ‘onzichtbare beperkingen’.
Door als gemeente te onderzoeken waar we ons personeelsbeleid kunnen verbeteren. Door als gemeente te zorgen voor een werkomgeving waar iedereen prettig kan werken.
Status
17 | L O K A L E I N C L U S I E A G E N D A 2 0 2 5 - 2 0 2 7
4. Fysieke toegankelijkheid
inhoud
inhoud
18 | L O K A L E I N C L U S I E A G E N D A 2 0 2 5 - 2 0 2 7
Wat is ons doel? Als gemeente Nijkerk willen we dat iedereen zich vrij en zelfstandig kan verplaatsen. Zowel binnen als buiten. Zonder afhankelijk te zijn van anderen. Dit betekent dat we aandacht hebben voor inclusie ‘in het ruimtelijk domein’. Daarmee bedoelen we bijvoorbeeld dat openbare gebouwen toegankelijk zijn voor mensen met een lichamelijke beperking. Als we nieuwe bouwprojecten starten moeten we hier dus op letten. Dat betekent dat we al met deze inclusieve blik moeten kijken als zo’n project op de tekentafel ligt. Maar het betekent ook dat we in ons dagelijks werk geen onnodige hindernissen opwerpen voor mensen die bijvoorbeeld slecht ter been zijn of slecht kunnen zien. En als inwoners aangeven dat ze belemmeringen ervaren, moeten we die klacht serieus nemen en hierop reageren. Wat is de huidige situatie? In de praktijk is ‘de inclusieve kijk’ bij het opstarten van nieuwe projecten nog een zoektocht. Inclusie wordt helaas nog niet altijd volledig meegenomen. Bij het starten van nieuwe projecten houden we wel steeds meer rekening met de groeiende groep oudere mensen. We zorgen bijvoorbeeld voor gelijkvloerse woningen. Daarnaast zijn in het centrum en op de routes naar het station geleide stroken aangelegd voor blinden en slechtzienden. Vooraf leggen we plannen voor aan mensen en groepen die belangrijk zijn voor een project.
Een plan voor een algemene voorziening bespreken we dan bijvoorbeeld met de belangenorganisaties van mensen die niet meer goed kunnen zien. Aanpassingen moeten voldoen aan de ‘Leidraad Inrichting Openbare Ruimte’(LIOR). In deze richtlijn staan de wetten die gelden voor de
openbare ruimte en de eisen en aanbevelingen die de gemeente hieraan stelt. De LIOR is al enige tijd niet aangepast aan de huidige tijd (niet herijkt). Daarom bevat deze leidraad ook nog geen inclusie-eisen. Op dit moment is inclusie wel meegenomen in ‘het speelruimteplan van het domein ruimte’. Het speelruimteplan stelt eisen aan de toegankelijkheid van openbare speelruimtes. Hierbij heeft de gemeente speciale aandacht voor: • de sociale veiligheid van vrouwen; • kinderen, jongeren en senioren; • mensen met een beperking; • mensen met verschillende culturele achtergronden. Door de komst van de participatievisie zullen we tijdens het maken van plannen voor nieuwe projecten meer nog dan nu aan inwoners vragen wat hun wensen en opmerkingen zijn. Waar zetten we op in? De gemeente Nijkerk wil met deze Lokale Inclusie Agenda de komende twee jaar werken aan het toegankelijker maken van de openbare ruimte met nieuwe en lopende initiatieven. We willen de samenwerking verbeteren tussen het fysieke en sociale domein. Bij nieuwe en bestaande projecten speelt wat ons betreft inclusie een belangrijke rol. Daarnaast willen we openbare toiletten toegankelijker maken. Andere gemeenten doen dit bijvoorbeeld door een HogeNood-app. Ondernemingen sluiten zich dan aan bij de app. Gebruikers van de app zien op de app waar ze in geval van hoge nood in de buurt naar het toilet kunnen. Inwoners die
inhoud
19 | L O K A L E I N C L U S I E A G E N D A 2 0 2 5 - 2 0 2 7
problemen hebben met het ophouden van de plas of ontlasting, gaan dan gemakkelijker de deur uit. Daarnaast willen we ervaringsdeskundigen mee laten denken over de fysieke toegankelijkheid. We willen als gemeente
kleurcodes:
gereed
in uitvoering
kijken waar we belemmeringen kunnen wegnemen. Dit is niet een project van alleen de gemeente. Als de aanpak succesvol is, laten we ook zien dat we in onze gemeente kunnen samenwerken.
nog niet gestart
Doel
Activiteit
Iedereen kan zonder belemmeringen de openbare ruimte gebruiken.
Door als gemeente mee te helpen speelplekken aan te leggen die voor iedereen toegankelijk zijn. Door de ‘Leidraad Inrichting Openbare Ruimte’ weer aan te passen aan de huidige tijd en situatie. En door te onderzoeken of eisen voor inclusie hierin opgenomen kunnen worden. Onderzoeken of er een platform kan worden gemaakt dat de toegankelijkheid aandacht geeft en zeker stelt. We betrekken hier dan ook verschillende partners bij. Door bij omgevingstafels, waar allerlei mensen praten over een initiatief dat voor hen belangrijk is, ook het onderwerp toegankelijkheid te bespreken. Wij kunnen hieraan bijdragen, want wij hebben over dit onderwerp vakkennis in huis. Door toegankelijkheid toe te voegen aan de checklists voor specialisten. Door in de planfase scherpe eisen op tafel te leggen voor de toegankelijkheid voor openbare ruimte en gebouwen. Door bij vergunningverlening ook internationaal erkende eisen voor toegankelijkheid te gebruiken. Door begraafplaatsen toegankelijk te maken voor mensen in een rolstoel. Door in de gemeente Nijkerk bestaande toiletten toegankelijk te maken voor mensen met ‘hoge nood’, zodat ze gemakkelijker de deur uit kunnen. Door met ervaringsdeskundigen te kijken naar de hindernissen in de gemeente Nijkerk.
Status
20 | L O K A L E I N C L U S I E A G E N D A 2 0 2 5 - 2 0 2 7
5. Borging
inhoud
21 | L O K A L E I N C L U S I E A G E N D A 2 0 2 5 - 2 0 2 7
Wat is ons doel? De gemeente Nijkerk wil inclusie als een belangrijke waarde invoeren in alle lagen van de organisatie. Dit betekent dat verschillende afdelingen samenwerken en inclusie meenemen als ze beleid formuleren en uitvoeren. We zien inclusie niet als een afzonderlijk doel op zich. Het moet een structureel onderdeel worden in onze manier van werken en ons beleid. Wat is de huidige situatie? We werken binnen de gemeente Nijkerk op dit moment aan diverse nieuwe beleidsstukken. In eerdere documenten was inclusie niet altijd een vast en duidelijk onderdeel. Bij ‘nieuw beleid’ hebben we een kans dit beter aan te pakken. Zo werken ketenpartners al samen om het onderwijs toegankelijk te maken voor iedereen. Werkgroepen voor inclusief onderwijs zijn hiermee bezig. Deze samenwerking vormt een goede basis. Maar we willen inclusie uitbreiden naar alle onderdelen (domeinen) van ons beleid. Binnen onze organisatie zoeken we nog naar de juiste werkvorm om inclusie op een vanzelfsprekende manier onderdeel te maken van ons beleid en ons dagelijkse doen. Diverse collega’s voeren nu al inclusieve taken uit in hun dagelijkse werk. Vaak gebeurt dit nog zonder een duidelijke verbinding met de doelen die we op het gebied van inclusie
inhoud
voor ogen hebben. Hier willen we meer aandacht aan geven. Zo hopen we dat inclusie een herkenbare plaats krijgt binnen onze gemeentelijke organisatie. Waar zetten we op in? Met de Lokale Inclusie Agenda willen we de komende twee jaar stevige stappen zetten. Ons doel is dat inclusie een natuurgetrouw onderdeel wordt van onze manier van werken. Dit doen we door een werkwijzer te ontwikkelen waar elke medewerker mee werkt. Dit zorgt er dan voor dat inclusie in elk beleidsstuk en op elke afdeling structureel wordt meegenomen. Zo bouwen we aan een organisatie waarin inclusie niet alleen een waarde is, maar een leidraad voor al ons handelen.
inhoud
22 | L O K A L E I N C L U S I E A G E N D A 2 0 2 5 - 2 0 2 7
kleurcodes:
gereed
in uitvoering
nog niet gestart
Doel
Activiteit
De gemeente Nijkerk werkt vanuit een gedeelde visie op inclusie.
Door het aanstellen van een ambtenaar inclusie. Door inclusie mee te nemen in de werkzaamheden van het college. Door toegankelijkheid mee te nemen in het Integraal Beleidskader-Sociaal Domein (IBK-SD). Door toegankelijkheid mee te nemen in de uitvoeringsagenda van de participatievisie. Door toegankelijkheid mee te nemen in de komende Omgevingsvisie 2.0. Door toegankelijkheid mee te nemen in de Woonzorgvisie. Door het structureel instellen van een Lokale Inclusie Agenda. Door het opzetten van een panel met ervaringsdeskundigen. Door het opzetten van een werkgroep met collega’s die meewerken aan een toegankelijke gemeente. Door binnen de gemeente te werken aan de rol die we op ons nemen als het gaat om inclusie. Door binnen de gemeente te kijken of er ruimte is voor (incidentele) budgetten voor inclusieve projecten.
Status
Lokale Inclusie Agenda 2025-2027 - Februari 2025