CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

241017 Presentatie Duurzaamheid

Beeldvorming I 17 oktober 2024, gemeente NijkerkBij agendapunt: Duurzaamheid1.623 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Raadsbijeenkomst Duurzaamheid Toelichting stand van zaken raadsbijeenkomst 17 okt 2024

Nijkerk │ Hoevelaken │ Nijkerkerveen

Welkom

Agenda • Deel 1 – Herijking Routekaart − Waarom nodig? • Introductie • Vraagstelling • Aanpak

• Deel 2 - Stand van zaken per thema − Wat is er de afgelopen jaren bereikt en gedaan? • Energiebesparing • Opwek • Energiesysteem

• Deel 3 – Samenvatting en vervolg

Nijkerk │ Hoevelaken │ Nijkerkerveen

Introductie » Wat was de Routekaart ook al weer? − Inleiding en doel: waarom Nijkerk energieneutraal?

− Opgave: hoe groot is de lokale opgave? − Onvoorzien: netcongestie − Route: wat kunnen we doen om doelen te bereiken? − Impact: wat vraagt dit van onze organisatie?

» Vertaald in uitvoeringsprogramma’s: • Routekaart

• Transitievisie Warmte

Doel, opgave en kaders Het langetermijndoel is om in 2050 energieneutraal te zijn. Dit betekent dat er zo veel mogelijk energie bespaard wordt en dat al het energieverbruik in Nijkerk op dat moment duurzaam is opgewekt binnen de eigen gemeentegrenzen.

» Kaderstelling − Landelijk beleid − Regionaal beleid: Regionale Energie Strategie (RES) − Lokaal beleid

Route naar een energieneutraal Nijkerk »

Het doel (uitstoot verlagen) bereiken kan op twee manieren: − Spoor 1: Energie besparen − Spoor 2: Aanbod verduurzamen / opwekken duurzame energie

de “ritssluiting”

Starten met het einde voor ogen

Programmamanagement Visie Duurzaam Nijkerk (2050) Langetermijn ER-doel | 2050

Middellange termijn | 2030

Uitvoeringsprogramma | 2025 – 2028

Uitvoeringsprogramma: 44 projecten

Impact op de organisatie » Groei organisatie van 2 medewerkers in 2019 naar 7 in 2024 » + 2 voor circulariteit / klimaatadaptatie

Waarom is een herijking nodig? » Huidige Routekaart en Uitvoeringsprogramma zijn toe aan actualisatie » Nieuwe kaderstelling op landelijk, regionaal en lokaal niveau (o.a. Klimaatwet, provinciaal zon- en windbeleid) » Veel extra middelen in de vorm van specifieke uitkeringen (SPUKs) van het Rijk voor de uitvoering ontvangen » Maatschappelijke ontwikkelingen zoals acceptatie van grootschalige energieopwekking, tempo warmtetransitie (aardgasvrij) en netcongestieproblematiek door elektrificatie

Opdracht » Herijking routekaart: − Einddoel (energieneutraal 2050) staat niet ter discussie.

− Wel evaluatie en ook vaststellen van nieuwe (tussen)doelen. − Uitwerken wat we gaan doen om de tussendoelen te halen. • Stel een uitvoeringsprogramma op voor de periode 2025 – 2028 inclusief concrete projecten/activiteiten. • Uitwerking van benodigde mensen en middelen.

» Ontwikkeling van een nieuw ‘narratief’. » In goede afstemming met samenwerkingspartners en bestuur.

Aanpak en planning NR

Stap

1

Start

2

Stand van zaken

3

Visie/ambitie

4

Uitvoeringsprogramma

5

Middelen

6

Rapportage

7

Besluitvorming Betrokkenheid raad

Jul

Aug

Sep

Okt

Nov

Dec

Jan

Feb

Mrt

Apr

Mei

Jun

X

X

X

X

x

x

x

Vanavond bijpraten over stand van zaken, dit leggen we ook vast in voortgangsrapportage Duurzaamheid ter besluitvorming

Thema Energiebesparing

Nijkerk │ Hoevelaken │ Nijkerkerveen

Onderwerpen 1. Inleiding: waar gaat het over? 2. Ambitie: wat is ons doel? 3. Resultaat: waar staan we nu?

4. Activiteiten: wat is er allemaal gedaan? 5. Ontwikkelingen: wat komt er op ons af? 6. Deelconclusie: hoe verder?

Nijkerk │ Hoevelaken │ Nijkerkerveen

Inleiding » Besparen van energie = niet opwekken » Grootste verbruikers van energie in Nijkerk: − Gebouwde omgeving (40%), − Verkeer en vervoer (33%), − Industrie en bedrijven (19%).

Doelstelling energiebesparing Energiebesparing 2017 Energieverbruik (TJ)

2023

2030

2035

2040

2045

2050

3.594

3.400

2.800

2.300

1.900

1.700

1.631

Energiebesparing t.o.v. 2017 (%)

0%

5%

20%

35%

50%

53%

54%

Bestaande woningen transitiegereed

500

1.500

4.490

9.700

13.800

15.500

15.922

Mobiliteit Energievraag (TJ)

1.107

1.050

900

700

500

410

400

Industrie en bedrijven

Geen doelstelling

Waar staan we nu?

Doel 2023

Totaal energiebesparing: - Doel 2023 = 3.400 TJ - Resultaat 2022 = 3.481 TJ

Doel 2023

Per sector: - Gebouwde omgeving besparing behaald; - Mobiliteit doel niet behaald; - Industrie en bedrijven blijft gelijk.

Wat is er allemaal gedaan de afgelopen jaren:

Vervolg: »

Beleidsmatig:

− Transitievisie Warmte incl. planning − Onderzoek warmtenet rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) »

Aanpak vastgoed: − Zonnepanelen aanpak met WSN

− Duurzaam gemeentehuis − Gemeentelijk vastgoed op energielabel B − Kantoren op energielabel C − Prestatieafspraken met woningcorporatie

»

Bedrijven: − Handhaving energiebespaarplicht − Energieke regio Nijkerk (eHub)

Ontwikkelingen »

Gebouwde omgeving: − Wijkgerichte ‘van het aardgas af’ blijkt moeilijker dan gedacht − Streep door verplichting hybride warmtepomp bij vervanging CV-ketel − Natuurinclusief isoleren: rekening houden met vleermuizen, mussen e.d. − Transitievisie warmte wordt warmteprogramma.

»

Mobiliteit: − Inzetten op doelgroepaanpak via werkgevers, bewoners, bezoekers en onderwijsinstellingen; − Versnellen uitrol laadinfrastructuur.

»

Bedrijven en industrie: − Vergroening bedrijven door marktvraag; − Toekomstbestendige bedrijventerreinen middels GreenDeal; − Fase I Energiehub: Arkervaart/Watergoor en De Flier;

Deelconclusie Energiebesparing » Energiebesparing totaal behaald;

» Per sector volgende aandachtspunten: − Continueren aanpak gebouwde omgeving • Communicatie en loket op orde; • Uitrollen isolatie aanpak; • Opstellen warmteprogramma;

− Extra aandacht voor duurzame mobiliteit nodig; − Doelen en afspraken met industrie en bedrijven concretiseren.

Pauze

Thema Opwek

Onderwerpen 1. Inleiding: waar gaat het over? 2. Ambitie: wat is ons doel? 3. Resultaat: waar staan we nu?

4. Activiteiten: wat is er allemaal gedaan? 5. Ontwikkelingen: wat komt er op ons af? 6. Deelconclusie: hoe verder?

Nijkerk │ Hoevelaken │ Nijkerkerveen

Inleiding » Opwek van duurzame elektriciteit − Zon op dak

− Zon op veld − Windturbines

» Hernieuwbare warmte

Nijkerk │ Hoevelaken │ Nijkerkerveen

Doelstelling opwek Opwek duurzame energie 2017

2023

2030

2035

2040

2045

2050

Duurzame energie (TJ)

180

280

900

1.700

2.300

2.500

2.548

Duurzame energie (%)

5%

8%

28%

60%

85%

96%

100%

Windturbines (aantal)

-

-

2

8

8

8

8

Zonnevelden (ha)

-

40

134

159

184

184

184

Gebouwen met zonnepanelen

1.200

3.400

7.700

10.800

13.800

16.900

19.958

% gebouwen met zonnepanelen

6%

17%

39%

54%

69%

85%

100%

Hernieuwbare warmte

Geen doelstelling

Waar staan we nu?

Doel 2030

Elektriciteit (1/2)

Doel 2023

Totaal duurzame energie: - Doel 2023 = 280 TJ - Resultaat 2022 = 307 TJ

Hernieuwbare elektriciteit: - Zon op dak: 3.400 gebouwen - Zon op veld: 40 ha - Windturbine: 2 turbines (2030)

Waar staan we nu?

Hernieuwbare warmte (2/2)

Totaal hernieuwbare warmte neemt niet toe.

Hernieuwbare warmte: - Houtkachels: lichte afname - Biomassaketels (pelletkachels): grote afname - Bodemenergie: lichte toename

Inspanningen Windenergie Beleidsmatig

Projectmanagement

Omgevingsmanagement

Regio Foodvalley

• Beleidsnotitie lokaal eigendom • Beleidsnotitie boerderijmolens • Onderzoek rolneming gemeente • Scopewijziging project duurzame verbinding A28. • PlanMER proces: start en beantwoording zienswijzen • Aanvullend onderzoek consequenties n.a.v. landelijke geluidsnorm (OWL)

• Omwonenden / Omgeving • Bedrijven / Energiehubs • Wind op Nijkerk • Regionale Energiestrategie (RES) • Reactie ontwerp PlanMER provincie Gelderland. • Meeschrijven opdracht regionale aanvulling op de PlanMER

Inspanningen Zon op Veld Beleidsmatig Zoekgebied

zon op land Restgronden

• Beleidskader Zon op Veld • Beleidsnotitie Lokaal eigendom • Onderzoek restgronden • Gesprekken met grondeigenaren potentieel projectgebied. • Verkennen instrument maatschappelijke tender • Selectieleidraad Zon op Veld • Gesprekken met Rijkswaterstaat over zogenaamde OER-gronden • Inventarisatie overige gronden inclusief parkeerterreinen • Haalbaarheidstudie Solar Carport

Inspanningen Hernieuwbare warmte Beleidsmatig

• Transitievisie Warmte • Quickscan warmtenet rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) • Energievisie Stadshaven

Projectmatig

• Verduurzaming eigen vastgoed • Garantstelling scholengemeenschap

Ontwikkelingen »

Scherpere normen die (planologische) ruimte beperken: − Wind: scherpere normen afstand + geluid en externe veiligheid (OWL);

− Zon op Veld: Zonneladder aangescherpt (Rijk en provincie).

»

Verslechterde businesscase door afbouw subsidies: − salderingsregeling voor particulieren; − Afbouw SDE+ subsidie.

»

Netcongestie: problemen om aan te sluiten: − Geen grootschalige teruglevering meer mogelijk door netcongestie; − Opslag stroom niet jaarrond.

»

Tegelijk wachtlijsten: veel vraag naar duurzame energie;

»

Oplossing: lokaal opwekken, opslaan en verbruiken (local4local).

Deelconclusie Opwek duurzame Energie »

Opwek duurzame energie totaal behaald... maar grote uitdaging tot 2030.

»

Grote vraag naar duurzame stroom (elektrificatie zet door) en energiebehoefte (energiehubs)

»

Per deelgebied volgende aandachtspunten: − Zon op dak: bedrijven en woningeigenaren terughoudend vanwege beperkingen teruglevering; − Zon op land: planologische ruimte is beperkt vanwege zonneladder;

− Wind op land: afhankelijk van besluitvorming route aanpassen; − Hernieuwbare warmte moet ontwikkeld worden!

»

Wet en regelgeving loopt achter op praktijk. Nieuwe wet biedt wel meer kansen.

Thema Energiesysteem

Nijkerk │ Hoevelaken │ Nijkerkerveen

Onderwerpen 1. Inleiding: waar gaat het over? 2. Ambitie: wat is ons doel? 3. Resultaat: waar staan we nu?

4. Activiteiten: wat is er allemaal gedaan? 5. Ontwikkelingen: wat komt er op ons af? 6. Deelconclusie: hoe verder?

Nijkerk │ Hoevelaken │ Nijkerkerveen

Inleiding CO2 neutraal

» Energiesysteem is sluitstuk van energietransitie; » Dit was altijd een ‘nobrainer’, maar stelt ons nu voor serieuze uitdagingen; » Na besparen en opwekken nieuw onderdeel van de routekaart.

3. Conversie 2. Opwekken 1. Besparen

Huidige situatie

4. Netwerk

Uitleg netcongestie en draaiknoppen Probleem

Draaiknoppen

Uitdaging:

Van 86 MVA (megavolt-ampère) nu; naar 180 MVA in 2032 Nu: Onderstation Nijkerk & Nijkerkerveen Na 2032 (?) : Onderstation Nijkerk-West & Nijkerk & Nijkerkerveen

+ 200 MSR’s (middenspanningsruimtes)

Doelstelling Energiesysteem » Geen doelen opgenomen in routekaart;

» Wel (regionale) ambities netbeheerders: − Aansluiting Amersfoort-Noord/Nijkerk-West; − 2032 (?): onderstation Nijkerk West operationeel;

− 200 extra middenspanningsruimtes (MSR) in de wijken; − Verzwaren kabels/nieuwe kabeltracés; • Uitvoering door Liander en TenneT • Gemeente faciliteert (locatie, vergunning, ..)

Wat is er al bereikt?

Onderzoek Locatiekeuze hoogspanningsstation Amersfoort Noord

Onderzoek Locatiekeuze onderstation Nijkerk West 6 MSR's gerealiseerd en 6 in voorbereiding Kabels verzwaard in Campenbuurt en Rensselaer in voorbereiding

Wat doen we nog meer? » Versnellen realisatie energie-infrastructuur » Deelname aan provinciaal en regionaal overleg (bestuurlijk en ambtelijk) over integraal programmeren. » Slimme energie-oplossingen − In REB en Energie-alliantie verband met bedrijven nadenken over EnergieHubs; − Pilots met energieopslag; − Nadenken met gebiedsontwikkelingen over netcongestie, aansluitingen en netneutraliteit.

Ontwikkelingen » Tot 2032 (?) geen nieuwe aansluiting grootverbruikerslevering (bedrijven) en teruglevering (wind- & zonparken);

» We gaan van een centraal naar een decentraal energiesysteem: van de wereld van A naar de wereld van B. Dat vraagt om: − Energiebesparing en slimme oplossingen om capaciteit optimaal te benutten; − Samenwerken om met stroomschaarste om te gaan; − Lokale opwek; − Kortom: Local4local

» Nieuwbouw (woningen / bedrijventerrein) netbewust.

Deelconclusie Energiesysteem » Netverzwaring blijft ons tot in ieder geval 2032 bezig houden; » Meepraten over (regionale) investeringen;

» Inzetten op congestiemanagement; − Voorkomen van piekbelasting; − Samen omgaan met schaarste;

− Slimme oplossingen bieden waar mogelijk.

» Koerswijziging in nieuwbouw is nodig: netneutraal.

Slot en vervolg Slot en vervolg

Samenvatting » Herijking nodig, omdat … » Thema 1: Continueren energiebesparing is nodig!

» Thema 2: Behoefte aan eigen opwek blijft voor (groei)ambities Nijkerk: − Meer behoefte aan duurzame energie (stroom, warmte, gassen) − focus op hernieuwbare warmte,

− meer lokaal opwekken, opslaan en verbruiken (local4local)

» Thema 3: Energiesysteem stelt ons voor grote uitdagingen − Netverzwaring uitvoeren − Congestiemanagement − Nieuwbouw woningen / bedrijventerreinen netneutraal,

Vervolg » In december voortgangsrapportage Duurzaamheid

» In januari regionale roadshow ‘Herijking RES’ & ‘Energiesysteem van de toekomst’ » In februari – maart terug met beeldvorming over visie, herijkte doelstellingen en eerste opzet voor het uitvoeringsprogramma.

Dank voor uw aandacht! Toelichting stand van zaken – raadsbijeenkomst – 17 okt 2024

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=9222b4bb-9b3e-4688-b916-0bac143179f2