231113 Raadsinformatiebrief - Rapportage Sociaal Domein (Bijlage Rapportage Sociaal Domein 2023 - Q2)
Tekst van het document
RAPPORTAGE SOCIAAL DOMEIN 2023 – 2
pag. 1
Inhoud 1.
Inleiding........................................................................................................................................... 3
2.
Wet maatschappelijke ondersteuning ........................................................................................... 6
3.
4.
5.
2.1
Lopende ondersteuning ........................................................................................................... 6
2.2
Nieuwe aanvragen/toewijzingen ............................................................................................ 6
2.3
Reden beëindiging ................................................................................................................... 6
2.4
Financieel ................................................................................................................................. 6
2.5
Looptijd nieuwe toewijzingen .................................................................................................. 6
2.6
Termijnen/doorlooptijden ....................................................................................................... 7
2.7
Triage ....................................................................................................................................... 7
Participatiewet................................................................................................................................ 6 3.1
Lopende uitkeringen .............................................................................................................. 10
3.2
Instroom ................................................................................................................................ 10
3.3
Reden beëindiging uitkering .................................................................................................. 10
3.4
Financieel ............................................................................................................................... 10
3.5
Soort trajecten ....................................................................................................................... 10
3.6
Participatieladder .................................................................................................................. 10
3.7
Inwoners in beeld................................................................................................................... 11
3.8
Opbouw populatie in trajecten .............................................................................................. 11
Jeugdwet ....................................................................................................................................... 10 4.1
Lopende ondersteuning ......................................................................................................... 14
4.2
Instroom ................................................................................................................................ 14
4.3
Verwijzer ................................................................................................................................ 14
4.4
Financieel ............................................................................................................................... 14
4.5
Looptijd nieuwe toewijzingen ................................................................................................ 14
4.6
Triage ..................................................................................................................................... 14
4.7
Leeftijdsopbouw % t.o.v. inwoners ........................................................................................ 14
Overig ............................................................................................................................................ 14
pag. 2
1. Inleiding Dit is de tweede rapportage sociaal domein van 2023. Deze rapportage wordt op hetzelfde moment als de 2e bestuursrapportage aangeboden aan de gemeenteraad van Nijkerk. Hierin laten we, in combinatie met de bestuursrapportage, zien hoe we er binnen het sociaal domein voorstaan tot en met het tweede kwartaal 2023. Dat doen we aan de hand van het dashboard Sociaal Domein dat in gaat op de uitvoering van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo 2015), de Participatiewet (Pw) en de Jeugdwet (Jw). Voor elk van de bovengenoemde wetten is een eigen dashboard. Ieder dashboard bestaat uit twee delen; het eerste deel is voor iedere wet hetzelfde. Het gaat in op de lopende ondersteuning, de inen uitstroom en de financiële ontwikkelingen. De data gaan over de jaren 2021 Q3 tot en met 2023 Q2. Per dashboard is een duiding van de tabellen opgenomen. De rapportage moet ons gaan helpen om inzicht te krijgen in waar we staan. Doen we het goed? Is er reden tot bijsturing? Bedoeling is dat we met behulp van betrouwbare data ons beter kunnen verantwoorden en dichter op de ontwikkelingen zitten, waardoor er zo nodig bijgestuurd kan worden. Deze rapportage is een eerste aanzet en is vol in ontwikkeling. Hierdoor wisselen er nog wel eens cijfers tussen de eerdere rapportage en deze. We gaan graag later met u in gesprek om de bestuurlijke informatievoorziening verder te optimaliseren.
Doorontwikkeling rapportage sociaal domein De rapportage blijft de komende jaren in ontwikkeling. We richten ons daarbij op twee richtingen: • Verbreding met (meer) dashboards op raadsniveau. Denk bijvoorbeeld aan thema’s als armoede, inburgering, geografische verdeling van voorzieningen over diverse wijken. De informatiebehoefte van de gemeenteraad is hiervoor leidend. Afhankelijk van de bestuurlijke informatiebehoefte ontwikkelen we meer dashboards, die we aan de rapportage toevoegen. • Verdieping naar tactisch (college en directie) niveau en operationeel (teamleiders en medewerkers) niveau. Bij de doorontwikkeling van de dashboards staat aandacht voor de datakwaliteit centraal. Dit vraagt zowel bij de uitvoering als de informatieverzameling om continu monitoren en verbeteren van de registratie en het verzamelen van data. Met deze doorontwikkeling zorgen we voor adequate informatie ter aanvulling op de bestuursrapportages. De rapportage sociaal domein blijven wij daarom gelijktijdig met de bestuursrapportages aanbieden. Leeswijzer In de volgende hoofdstukken zijn de dashboards opgenomen met een toelichting. Deze start met het dashboard van de Wmo 2015, waarna in hoofdstuk 2 de toelichting is opgenomen. Vervolgens de cijfers Participatiewet met de toelichting in hoofdstuk 3.
In hoofdstuk 4 de cijfers en toelichting op de Jeugdwet en in hoofdstuk 5 de cijfers en toelichting voor de overige onderwerpen.
pag. 3
pag. 4
pag. 5
2. Wet maatschappelijke ondersteuning In de rapportage Wmo 2015 zijn 7 dashboards opgenomen. Elke tabel laat gegevens van de laatste 8 kwartalen zien. Hieronder staat de duiding, die hoort bij de dashboards op de volgende pagina’s. Op dit moment onthouden wij ons nog van verklaringen, omdat hiervoor meer en langduriger informatie wenselijk is. We geven een feitelijke toelichting als duiding.
2.1
Lopende ondersteuning
e
In het 2 kwartaal 2023 zijn in totaal 4.467 ondersteuningstrajecten actief voor 2.648 unieke inwoners. Een inwoner kan meerdere voorzieningen hebben. De grafiek laat een stijging zien van 4,3 % van het aantal unieke inwoners met een Wmo voorziening ten opzichte van het 2e kwartaal 2022.
2.2
Nieuwe aanvragen/toewijzingen
Deze tabel geeft de aantallen nieuwe aanvragen en toewijzingen weer. In het tweede kwartaal zijn er 453 nieuwe Wmo voorzieningen toegewezen.
2.3
Reden beëindiging
Deze tabel geeft aan hoeveel Wmo voorzieningen in een kwartaal zijn beëindigd en met welke reden. In het tweede kwartaal zijn 385 Wmo voorzieningen beëindigd. Redenen voor beëindiging zijn: • Einde van de indicatietermijn. Dit is als een toegekende voorziening de einddatum heeft bereikt. • Overlijden. Inwoners die zijn overleden, waardoor de voorziening is beëindigd. • Overig. Er zijn diverse redenen waarom een voorziening beëindigd wordt. Dit kan bijvoorbeeld een verhuizing zijn, een Wlz indicatie, het overstappen van aanbieder of voorziening of het willen beëindigen van de voorziening vanuit de inwoner. Deze redenen vallen allemaal onder de categorie overigen. • Onbekend. Bij deze categorie is in het systeem geen reden voor beëindiging ingevuld. Er worden meer voorzieningen toegewezen, dan dat er voorzieningen worden beëindigd. Het aantal lopende voorzieningen en het aantal inwoners dat voorzieningen krijgt loopt de afgelopen jaren op
2.4
Financieel
Ten opzichte van het tweede kwartaal 2022 is een kostenstijging te zien van 18,7%. De kosten worden hier per jaar vergeleken tussen de begrote kosten en werkelijke kosten. De vergelijking met voorgaande jaren is voor de periode tot en met het tweede kwartaal weergegeven. Deze financiële overzichten lopen niet gelijk met de gemeentelijke begroting. Hierin zitten meer kosten. De kosten die we hier weergeven hebben alleen betrekking op de voorzieningen die onderdeel uitmaken van de dashboards.
2.5
Looptijd nieuwe toewijzingen
Deze tabel is een verbijzondering van de tabel Nieuwe aanvragen. Verbijzonderd zijn de voorzieningen die van een einddatum zijn voorzien en die van tijd tot tijd moeten worden herbeoordeeld. Hier is sprake van bij het product Begeleiding. Voor Begeleiding wordt een indicatie afgegeven met een einddatum, omdat deze wordt geëvalueerd. De afgelopen periode zijn indicaties
pag. 6
voor een langere tijd afgegeven met daarbij tussentijdse evaluatiemomenten. Hierdoor zie je de looptijd in maanden oplopen.
2.6
Termijnen/doorlooptijden
Deze tabel geeft aan op hoeveel aanvragen er binnen de gestelde termijnen is besloten. Een melding op grond van de Wmo kent een wettelijke doorlooptijd van 6 weken. In die tijd moet het onderzoek worden uitgevoerd om tot een advies te komen. Er kunnen verschillende redenen zijn om niet binnen deze termijn te blijven. Zo moeten we veelal wachten op medisch advies, moeten we wachten op offertes en informatie van de aanvrager. Indien dit het geval is wordt de termijn opgeschort door middel van een brief aan de aanvrager. Deze gegevens halen we uit de nieuwe applicatie die per 1 juli 2022 in gebruik is genomen. De ontwikkeling van deze rapportage bevordert een betere registratie in onze systemen, waardoor in de toekomst de informatie steeds betrouwbaarder wordt. Het groene blok is het aantal afgehandelde aanvragen binnen de termijn van 6 weken. Het rode blok zijn de aanvragen die buiten de termijn van 6 weken zijn afgehandeld.
2.7
Triage
In deze tabel zie je het aantal trajecten zonder beschikking, die door de Integrale toegang zijn opgepakt. Deze tabel is nog in ontwikkeling en wordt in de toekomst verder aangevuld met andere categoriën waar mensen naar verwezen zijn na triage.
pag. 7
pag. 8
pag. 9
3. Participatiewet Er zijn 8 dashboards opgenomen in deze monitor. De duiding van die dashboards geven wij hier. Deze informatie uit de dashboards is vergelijkbaar aan de raadsinformatiebrief van 9 mei 2023. De gegevens zijn ten opzichte van de raadsinformatiebrief geactualiseerd.
3.1
Lopende uitkeringen
In de gemeente Nijkerk zijn er 437 gezinnen met een bijstandsuitkering op grond van de Participatiewet. Dat betreft 509 inwoners. De populatie neemt licht af, maar blijft redelijk stabiel. Aan de ene kant zien we uitstroom naar onder andere werk en aan de andere kant instroom van onder meer statushouders.
3.2
Instroom
De nieuwe instroom vertoont een wisselend beeld. Het dashboard is nog in ontwikkeling, waardoor de cijfers rondom de instroomreden nog niet beschikbaar zijn.
3.3
Reden beëindiging uitkering
In dit dashboard is opgenomen wat de reden is voor uitstroom uit de uitkering. Daarnaast laat het het totaal aantal beëindigingen zien. Er is een veelheid aan redenen waarom een uitkering wordt beëindigd. Belanghebbenden die uitstromen naar werk blijft de grootste groep.
3.4
Financieel
Ondanks de lichte afname van het aantal inwoners met een bijstandsuitkering, is ten opzichte van het tweede kwartaal 2022 een kostenstijging te zien van 5,6 %. Vanwege de uitzonderlijk hoge inflatie in 2022 en de gevolgen daarvan op het besteedbaar inkomen van inwoners, heeft het kabinet besloten om het minimumloon per 1 januari 2023 in één keer te verhogen met 10,15%. Het kabinet had eerder dat jaar al besloten om alle aan het minimumloon gekoppelde uitkeringen, zoals de AOW, bijstand en de Wajong, mee te verhogen. Hierdoor heeft de minimumloonsverhoging ook positieve gevolgen voor het inkomen van uitkeringsgerechtigden en AOW’ers.
3.5
Soort trajecten
Er is gestreefd naar het maximaal op peil houden van de reguliere dienstverlening van ondersteuning. Het team professionals dat inwoners ondersteunt bij participatie en arbeidsinschakeling is nu op sterkte. Dit heeft ertoe geleid dat de meeste inwoners die een beroep doet op een bijstandsuitkering een traject heeft. In het overzicht van het soort trajecten is ook de groep inwoners (nazorg niet- uitkeringsgerechtigden en werk met loonkostensubsidie) opgenomen die geen bijstandsuitkering (meer) heeft, maar wel aan de slag zijn bij een werkgever en eigen inkomsten hebben. Zij blijven in beeld van de gemeente vanwege de ondersteuning om het werk te behouden. Naast de loonkostensubsidie kan de ondersteuning bestaan uit jobcoaching en nazorggesprekken door de eigen medewerkers. Dat betekent dat er meer trajecten (589) door de gemeente Nijkerk gevolgd worden dan er inwoners met een bijstandsuitkering zijn (509).
3.6
Participatieladder
De inwoner met een bijstandsuitkering heeft een participatietraject en wordt minimaal éénmaal per jaar persoonlijk gesproken. Een traject is maatwerk, gericht op de persoonlijke behoefte en geeft de mate van activiteiten aan (variërend van sporadisch tot intensieve begeleiding). Het merendeel
pag. 10
daarvan is in beeld en is gecategoriseerd in de mate van participatie, dan wel geplaatst op een trede van de participatieladder. De inwoners waarvan de mate van participatie nog niet bekend is hebben op het moment van schrijven nog geen intakegesprek participatie afgerond, zijn partner of volgen een inburgeringstraject. Nu we op personele sterkte zijn is het aantal mensen met een onbekende participatiestatus minder. Ook hebben meer inwoners een activiteit aangebonden gekregen.
3.7
Inwoners in beeld
We zien een redelijke grote groep jongeren (aantal 70) in de bijstand. Dit is vooral de groep met een arbeidsbeperking en voor 2015 nog werden toegelaten in de Wajong. Nu de Wajong strenge toelatingseisen kent is het aantal jongeren -dat voorheen een beroep deed op die Wajong en nu onder de gemeentelijke doelgroep valt- gestegen. 8 statushouders vallen ook onder de groep van 18 tot en met 26 jaar. In het eerste semester 2023 zijn er 24 statushouders gehuisvest in Nijkerk. 18 statushouders hadden recht op bijstand, de anderen waren minderjarig.
3.8
Opbouw populatie in trajecten
Vanaf 1 januari 2022 is de nieuwe Wet inburgering van kracht. Deze wet geeft de gemeente de regie over de inburgering. Voor het collectieve aanbod van inburgeringsvoorzieningen werken we samen met Stichting Integratiewerk. Het lokale integratie- en participatie aanbod doen we samen met lokale organisaties. Aanvullend op wetgeving is de ambitie om nieuwkomers actief te laten integreren door opbouw van een sociaal netwerk binnen de Nijkerkse samenleving. Voor zover er (nog) geen inkomen uit werk wordt verkregen kunnen nieuwkomers een beroep doen op de Participatiewet voor inkomensondersteuning. 111 nieuwkomers hebben een lopend inburgeringstraject. Daarvan hebben 26 nieuwkomers een traject volgens de nieuwe inburgeringswet. Het merendeel heeft nog een traject volgens het oude regime waarbij de inwoner zelf verantwoordelijk is voor de inburgering. Er volgen geen huisvestingen meer van statushouders die onder de oude wet inburgering vallen. Vanaf 2023 hebben we te maken met inwoners die onder de nieuwe wet inburgering vallen waarbij de regie op het voldoen aan de inburgeringsverplichting bij de gemeente ligt. Op dit moment zijn de trajecten van de nieuwkomers met een 'oud' inburgeringstraject geregistreerd onder de noemer 'activering' of 're-integratie'; dit hangt af van het soort inburgeringstraject.
In de nieuwe Wet inburgering is meer aandacht voor dualiteit waarbij werken en leren hand in hand gaat zodat nieuwkomers sneller kunnen participeren binnen de arbeidsmaatschappij.
pag. 11
pag. 12
pag. 13
4. Jeugdwet In de rapportage jeugd zijn 6 dashboards opgenomen. Elke tabel laat de gegevens van de laatste 8 kwartalen zien. De duiding van die dashboards geven wij in deze paragraaf. Deze duiding is vooral feitelijk, analyses en verklaringen zin nog niet beschikbaar.
4.1
Lopende ondersteuning
In het tweede kwartaal van 2023 zijn er in totaal 1.470 ondersteuningstrajecten actief voor 1.175 unieke jeugdigen. Een jeugdige kan meerdere voorzieningen hebben. De grafiek laat een stijging zien van 3% van het aantal unieke jeugdigen t.o.v. het eerste kwartaal. En een stijging van 3.2% van het aantal producttoewijzingen ten opzichte van het eerste kwartaal.
4.2
Instroom
Deze grafiek correspondeert met het groene blokje uit de vorige tabel ‘Lopende ondersteuning’. In het tweede kwartaal zijn er 387 jeugdigen in de jeugdhulp ingestroomd. De instroom is gedaald met 35,1% t.o.v. het eerste kwartaal van 2023.
4.3
Verwijzer
Uit deze grafiek blijkt dat de gemeente Nijkerk en de huisartsen verantwoordelijk zijn voor het overgrote deel van de verwijzingen naar jeugdhulp. De tabel loopt tot en met het vierde kwartaal 2022. Voor deze tabel zijn we afhankelijk van de data van FoodValley.
4.4
Financieel
Er is een kostenstijging van het eerste en het tweede kwartaal 2023 van 11,1% t.o.v. de eerste twee kwartalen van 2022.
4.5
Looptijd nieuwe toewijzingen
Deze grafiek laat zien dat in het tweede kwartaal minder nieuwe toewijzingen hebben plaatsgevonden t.o.v. het tweede kwartaal 2022. De gemiddelde looptijd is gestegen.
4.6
Triage
In deze tabel zie je het aantal trajecten zonder beschikking, die door de Integrale toegang zijn opgepakt. In het tweede kwartaal zijn minder mensen door het team Integrale toegang gezien dan in het eerste kwartaal.
4.7
Leeftijdsopbouw percentage t.o.v. inwoners
Deze tabel geeft verhoudingsgewijs weer het aantal jongeren t.o.v. alle jongeren in Nijkerk die gebruik maakt van een voorziening. Een voorziening kan variëren van ondersteuning bij dyslexie tot dure vormen van jeugdhulp. Hoe ouder de kinderen hoe meer jeugdhulp. We zien ook dat er een daling is voor jeugdhulp voor 0-3 jarigen t.o.v. hetzelfde kwartaal in 2022. Vanaf 4 jaar is het aantal deelnemers aan jeugdhulp t.o.v. dat kwartaal juist gestegen.
pag. 14
pag. 15
5. Overig Deze dashboards zijn nog volop in ontwikkeling. Op dit moment starten we met het rapporteren over de gehandicaptenparkeerkaarten. Dit wordt langzaam met andere dashboards aangevuld.
5.1
Gehandicapten parkeerkaarten
Deze tabel geeft het aantal gehandicapten parkeerkaarten weer, die actief zijn. In de loop van de jaren is een stijging te zien.
pag. 16