230605 Raadsinformatiebrief - Herontwikkeling Torenstraat 31 (Bijlage Ruimtelijke Onderbouwing Torenstraat-31)
Tekst van het document
Gemeente Nijkerk
Torenstraat 31
Ruimtelijke onderbouwing
November 2022
Kenmerk 0267-51-T01 Projectnummer 0267-51
Inhoudsopgave 1.
Inleiding 1.1. Aanleiding 1.2. Ligging plangebied 1.3. Geldend bestemmingsplannen 1.3.1. Binnenstad Nijkerk 2018 en Binnenstad Nijkerk 2018, veegplan 1 1.3.2. Bestemmingsplan Parapluherziening (on)zelfstandige woonruimte en voorgevelrooilijn 1.4. Leeswijzer
1 1 1 1 1
2.
Beleidskader 2.1. Rijksbeleid 2.1.1. Nationale Omgevingsvisie (NOVI) 2.1.2. Besluit algemene regels ruimtelijke ordening 2.1.3. Watertoets (2001, wettelijk verplicht sinds 2003) 2.2. Provinciaal beleid 2.2.1. Omgevingsvisie Gaaf Gelderland 2.2.2. Omgevingsverordening Gelderland 2.2.3. Beleidsregels geur bedrijven (niet-veehouderijen) Gelderland 2017 2.3. Gemeentelijk beleid 2.3.1. Structuurvisie Nijkerk-Hoevelaken 2030 2.3.2. Welstandsnota 2014 2.3.3. Beeldkwaliteitplan Binnenstad Nijkerk 2.3.4. Woonvisie 2020+ 2.3.5. Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan (GVVP) 2.3.6. Archeologische beleidskaart
3 3 3 5 5 5 5 6 7 7 7 9 10 12 13 13
3.
Planbeschrijving 3.1. Geschiedenis 3.2. Bestaande situatie 3.3. Ruimtelijke beschrijving van het plan 3.3.1. Algemeen 3.3.2. Stedenbouw 3.3.3. Infrastructuur 3.3.4. Water - en Groenstructuur 3.4. Programmatische beschrijving van het plan
16 16 17 17 17 18 20 20 20
4.
Randvoorwaarden 4.1. Waterhuishouding 4.1.1. Algemeen 4.1.2. Waterrelevant beleid 4.1.3. Proces
21 21 21 21 21
2 2
4.1.4. Riolering/afvoeren van water 4.1.5. Grondwaterneutraal bouwen 4.1.6. Waterkwaliteit 4.1.7. Waterkwantiteit Milieuaspecten 4.2.1. Bedrijven en milieuzonering 4.2.2. Geluid 4.2.3. Bodem 4.2.4. Externe veiligheid 4.2.5. Luchtkwaliteit 4.2.6. Geurhinder Ecologie Verkeer en parkeren 4.4.1. Autoverkeer 4.4.2. Langzaam verkeer 4.4.3. Parkeren Cultuurhistorie 4.5.1. Archeologie 4.5.2. Monumenten Vormvrije mer-beoordeling
21 21 22 22 22 22 23 24 25 26 28 30 32 32 32 32 33 33 34 35
5.
Uitvoerbaarheid 5.1. Financiële uitvoerbaarheid 5.2. Maatschappelijke uitvoerbaarheid
37 37 37
6.
Conclusie
38
4.2.
4.3. 4.4.
4.5.
4.6.
1
1.
Inleiding
1.1.
Aanleiding De eigenaar van het perceel Torenstraat 31 in Nijkerk heeft op 9 juli 2021 een verzoek om vooroverleg bij de gemeente Nijkerk ingediend om de vrijstaande woning op het perceel te vervangen door een appartementencomplex met 11 appartementen . Burgemeester en wethouders van Nijkerk hebben in een brief van 4 mei 2022 aangegeven -onder voorwaarden- hiermee in principe in te stemmen. Afbeelding 1: Ligging plangebied.
De initiatiefnemer zal gelet hierop het college van Burgemeester en Wethouders verzoeken om deze planontwikkeling mogelijk te maken door middel van het verlenen van een omgevingsvergunning op grond van artikel 2.12, eerste lid, onder a, onder 3 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) en af te wijken van het vigerende bestemmingsplan door middel van de uitgebreide vergunningprocedure. Hiervoor is een ruimtelijke onderbouwing noodzakelijk.
1.2.
Ligging plangebied Het plangebied ligt aan de noordkant van het centrum van Nijkerk op de hoek van de Torenstraat en de Koetsendijk.
1.3.
Geldend bestemmingsplannen
1.3.1. Binnenstad Nijkerk 2018 en Binnenstad Nijkerk 2018, veegplan 1 Voor het plangebied vigeren de bestemmingsplannen Binnenstad Nijkerk 2018 en Binnenstad Nijkerk 2018, veegplan 1, die respectievelijk op 18 oktober 2018 en op 22 april 2021 door de gemeenteraad van Nijkerk zijn vastgesteld. In deze bestemmingsplannen hebben de gronden
Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Nijkerk – Torenstraat 31
2
de bestemmingen "Wonen" en "Tuin". Het appartementengebouw wordt gedeeltelijk in de bestemming "Tuin" en voor een deel buiten het bouwvlak in de bestemming "Wonen" gebouwd. Het bouwplan past daarom niet in het bestemmingsplan. Daarnaast heeft het plangebied de dubbelbestemmingen "Waarde - Archeologie" en "Waarde Cultuurhistorie". In de bestemming "Waarde - Archeologie" is de aanduiding 'specifieke vorm van waarde - 10' aangegeven. De ondergrens voor archeologisch onderzoek is 100 m² en 0,3 meter. Derhalve is archeologisch onderzoek uitgevoerd. De voor "Waarde - Cultuurhistorie" aangewezen gronden zijn, behalve voor de daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor het behoud, de bescherming en/of het herstel van de cultuurhistorische waarden in het gebied. Hiervoor geldt een aantal specifieke bouwregels waarvan burgemeester en wethouders met een omgevingsvergunning kunnen afwijken en geldt een sloopvergunningplicht. Afbeelding 2: Fragment Binnenstad Nijkerk 2018 en Binnenstad Nijkerk 2018, veegplan 1.
De gronden ten noorden van de perceelsgrens hebben de aanduiding 'geluidzone – industrie'. Omdat het plangebied buiten die geluidzone ligt, is er geen akoestisch onderzoek in verband met industrielawaai noodzakelijk. 1.3.2. Bestemmingsplan Parapluherziening (on)zelfstandige woonruimte en voorgevelrooilijn Het bestemmingsplan Parapluherziening (on)zelfstandige woonruimte en voorgevelrooilijn is vastgesteld op 24 september 2020. Deze parapluherziening bevat regels over het splitsen van woningen in twee of meerdere zelfstandige of onzelfstandige wooneenheden (kamerbewoning).
1.4.
Leeswijzer Deze toelichting bestaat uit zes hoofdstukken. Na dit inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 een beschrijving van het relevante rijks-, provinciale en gemeentelijke beleid opgenomen. In hoofdstuk 3 wordt een planbeschrijving gegeven. Hoofdstuk 4 gaat in op het uitgevoerde onderzoek en de randvoorwaarden van het plan. Hoofdstuk 5 de financiële en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het plan. De conclusie is ten slotte verwoord in hoofdstuk 6.
Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Nijkerk – Torenstraat 31
3
2.
Beleidskader
2.1.
Rijksbeleid
2.1.1. Nationale Omgevingsvisie (NOVI) De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is op 11 september 2020 vastgesteld. De NOVI vervangt de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (2012). De NOVI is een instrument van de nieuwe Omgevingswet en loopt vooruit op de inwerkingtreding van die wet. Vanwege het uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet komt de NOVI als structuurvisie uit onder de Wet ruimtelijke ordening (Wro). Zodra de Omgevingswet in werking is getreden, zal deze structuurvisie gelden als de Nationale Omgevingsvisie, zoals in de nieuwe wet bedoeld. In de NOVI geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De NOVI bestaat uit een visie, toelichting en uitvoeringsagenda. De combinatie van deze drie documenten zorgt voor een toetsing die leidt tot nationale strategische keuzes en gebiedsgericht maatwerk. De NOVI geeft weer voor welke uitdagingen Nederland staat, wat daarbij de nationale belangen zijn, welke prioriteiten de Rijksoverheid stelt bij de inrichting van Nederland en hoe het Rijk keuzes maakt in de uitvoering daarvan. Keuzes die samenhangen met toekomstbeelden over de fysieke leefomgeving, maatschappelijke opgaven en bijbehorende economische perspectieven.
Steeds duidelijker wordt dat de opgaven alleen goed aangepakt kunnen worden als dat in samenhang gebeurt, het ontwikkelpotentieel van heel Nederland optimaal wordt benut en gezorgd wordt voor een duurzame verbinding van alle delen van Nederland en met de landen om ons heen. Het beleid in de leefomgeving is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de betrokken overheden. De NOVI geeft aan waar het Rijk zich op nationale schaal aan bindt, waar het regie voert richting medeoverheden of waar het juist aan de medeoverheden is om keuzes te maken. Provincies en (samenwerkende) gemeenten zullen in hun omgevingsvisies uiting geven aan hun eigen verantwoordelijkheid en keuzes in de fysieke leefomgeving. Met de NOVI wordt in beeld gebracht waar kansen liggen. Kansen om de kwaliteit van onze leefomgeving te verbeteren. Kansen om sociale samenhang, gezondheid en economisch herstel te bevorderen en kansen om schone, veilige en duurzame technieken, die bijdragen aan de beoogde transitie naar een circulaire samenleving – stevig te verankeren in onze manier van leven en werken. Daartoe zijn 21 nationale belangen in de fysieke leefomgeving en de daaruit voortkomende opgaven beschreven. Die opgaven zijn in feite het verschil tussen de ambitie en de huidige situatie en verwachte ontwikkelingen. Deze nationale belangen komen samen in vier prioriteiten: 1.
Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie 2. Een duurzaam en (circulair) economisch groeipotentieel 3. Sterke en gezonde steden en regio's 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied
Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Nijkerk – Torenstraat 31
4
Prioriteit 1 gaat over de ambitie van Nederland om in 2050 klimaatbestendig en waterrobuust te zijn. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, bijvoorbeeld voldoende groen en ruimte voor wateropslag in onze steden. Daarnaast gaat het ook over de ambitie van Nederland om in 2050 een duurzame energievoorziening te hebben. Dit vraagt ruimte, onder meer voor windmolens en zonnepanelen en de bijbehorende energie infrastructuur voor opslag en transport van duurzame energie. Bij prioriteit 2 wordt aangegeven dat de ambitie voor de lange termijn is: het duurzaam en circulair maken van de economie en energievoorziening en het versterken van de kwaliteit van de leefomgeving. Er wordt ingezet op een aantrekkelijke, gezonde en veilige omgeving en een goed vestigingsklimaat, inclusief een goede bereikbaarheid en duurzame mobiliteit. Locaties van nieuwe kantoren, bedrijventerreinen, grootschalige logistieke functies en datacentra moeten passen bij het verkeers- en vervoersnetwerk, goed afgestemd zijn op de vraag van bedrijven én de economische vitaliteit en de kwaliteit en aantrekkelijkheid van stad en land versterken. Er wordt daarbij ingezet op actieve clustering van (grootschalige) logistieke functies op logistieke knooppunten langs (inter)nationale corridors.
Nieuwvestiging van toerisme vindt bij voorkeur plaats buiten de huidige toplocaties en in de nabijheid van OV of bestaande aansluitingen op het hoofdwegennet. Bij prioriteit 3 wordt beschreven dat er wordt ingezet op het bouwen aan sterke, aantrekkelijke en gezonde steden. De ambitie is om een goed bereikbaar netwerk van steden en regio's te realiseren door te werken aan de verdere ontwikkeling van het Stedelijk Netwerk Nederland. De grote actuele woningbehoefte vraagt tegelijkertijd om oplossingen op korte termijn. Hieraan wordt een stevige impuls gegeven. De ontwikkeling vindt plaats in lijn met de ambities van de integrale verstedelijkingsstrategie, zo veel mogelijk in bestaand stedelijk gebied, klimaatbestendig en natuurinclusief. Grote open ruimten tussen de steden houden hun groene karakter. Het aanbod en de kwaliteit van het groen in de stad worden versterkt en de aansluiting op het groene gebied buiten de stad wordt verbeterd. Bij prioriteit 4 wordt ingegaan op het belang van natuurlijke systemen en het landschap. In sommige regio's staan de natuurlijke systemen en het landschap onder druk. Soms is daar sprake van een verzakkende bodem, onder meer door een te laag waterpeil. Als het waterpeil omhoog gaat, kan dat gevolgen hebben voor de landbouw en de veeteelt.
In sommige gebieden wordt het dan misschien logischer om duurzame energie te produceren in plaats van voedsel. Tegelijkertijd willen we de kwaliteiten van het landschap graag behouden om te kunnen recreeren en ook vanwege ons cultureel erfgoed. Voor de vier NOVI-prioriteiten geldt steeds dat zowel voor de lange als de korte termijn maatregelen nodig zijn. Deze maatregelen dienen in de praktijk voortdurend op elkaar in te spelen. Bij de afweging van de belangen staat een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving centraal voor zowel de boven- als de ondergrond. Ten behoeve van die afweging gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes:
Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Nijkerk – Torenstraat 31
5
▪ combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van de ruimte; ▪ kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; ▪ afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. Vanuit de vier prioriteiten is een duurzame ontwikkeling (met name energievoorziening en natuurinclusief bouwen) het belangrijkste uitgangspunt. De woningbouw in het plangebied zal aan de hedendaagse duurzaamheidseisen voldoen. Geen van de 21 nationale belangen heeft specifiek betrekking op het verdichten van woningbouw binnen het bestaand stedelijk gebied. De planontwikkeling is niet in strijd met de uitgangspunten van de NOVI. 2.1.2. Besluit algemene regels ruimtelijke ordening Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) is eind december 2011 met uitzondering van enkele onderdelen in werking getreden.
Het Barro omvat regels waar bestemmingsplannen aan moeten voldoen voor alle ruimtelijke rijksbelangen die een juridische vertaling dienen te krijgen in bestemmingsplannen. Het gaat om kaders voor onder meer het bundelen van verstedelijking, de bufferzones, nationale landschappen, de Ecologische Hoofdstructuur, de kust, grote rivieren, militaire terreinen, mainportontwikkeling van Rotterdam en de Waddenzee. In het Barro zijn geen rijksbelangen genoemd die betrekking hebben op het onderhavige plangebied. 2.1.3. Watertoets (2001, wettelijk verplicht sinds 2003) De Watertoets is het hele proces van vroegtijdig informeren, adviseren, afwegen en uiteindelijk beoordelen van waterhuishoudkundige aspecten in ruimtelijke plannen en besluiten en een direct gevolg van de afspraken uit de Startovereenkomst "Waterbeleid 21e eeuw". Vanaf 14 februari 2001 is afgesproken dat de Watertoets wordt toegepast. In een zogenaamde waterparagraaf in deze ruimtelijke onderbouwing (zie paragraaf 4.1) wordt het proces beschreven en wordt het advies verwoord. De uitgangspunten van het Waterschap Vallei en Veluwe zijn in de watertoets meegenomen.
2.2.
Provinciaal beleid
2.2.1. Omgevingsvisie Gaaf Gelderland Op 19 december 2018 hebben Provinciale Staten de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland vastgesteld, die op 1 maart 2019 in werking is getreden. In de Omgevingsvisie beschrijft de provincie het beeld op de toekomst. Dit beeld is het resultaat van vele vruchtbare gesprekken met part-
Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Nijkerk – Torenstraat 31
6
ners: inwoners, ondernemers, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties, overheden. Een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland staat daarbij centraal. De provincie doet dit door bij de uitoefening van haar taken de focus te leggen op een duurzaam, verbonden en economisch krachtig Gelderland. Met behulp van zeven ambities – op het terrein van energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie, biodiversiteit, bereikbaarheid, economisch vestigingsklimaat en op het woon- en leefklimaat – geeft de provincie hier richting aan. En door vier 'spelregels' of 'Doe-principes' –doen, laten, zelf en samen – geeft de provincie hier werking aan. Tezamen vormen zij het kader waar binnen de provincie werkt en afwegingen maakt. Voor wonen en werken geldt een regionale aanpak die gericht is op een gezonde en veilige woonomgeving, waarin mensen zich met elkaar verbonden voelen en die goed bereikbaar is en goede voorzieningen heeft. Om Gelderland voor mensen en bedrijven aantrekkelijk te houden, is de kwaliteit van de leefomgeving van groot belang. Goed wonen hoort daarbij. Woonwensen veranderen door de tijd en met de leeftijd. Mensen worden ouder, wonen steeds langer alleen en zelfstandig, worden steeds meer energiebewust en zijn mobieler dan vroeger, waardoor ze ook meer en makkelijker verhuizen.
De dynamiek op de woningmarkt is groot, ook als gevolg van ontwikkelingen in de Randstad. Het grootste deel van de woningen die we in 2050 in Gelderland nodig hebben, staat er al. Voor nieuwe ontwikkelingen geldt dat pas als er geen andere goede mogelijkheden zijn, uitbreiding aan de randen van steden of dorpen acceptabel is. Daarbij staat een goede balans tussen de vraag en aanbod van woningen in verschillende prijscategorieën voorop, ook voor specifieke doelgroepen. Duurzaamheid is voor de provincie geen keuze. De manier van wonen, werken, verplaatsen, leven moet echt anders. Het roer moet om, om het gave Gelderland dat is opgebouwd ook vast te kunnen houden in de toekomst. Dit is een ambitieuze, maar onvermijdelijke opgave. Duurzaamheid is minder zeggen en meer doen! De provincie zet zich daarbij in voor vitale steden en dorpen en voor een duurzame verstedelijking, gericht op versterking van de stedelijke netwerken, gecombineerd met aandacht voor de vitaliteit van kleine kernen en dorpen. De kwalitatieve regionale opgave voor wonen is van provinciaal belang. Het beleid voorziet in provinciale kaders voor het terugdringen van leegstand en overcapaciteit in gemeentelijke plannen en voor zorgvuldige locatie-afwegingen op regionaal niveau, waarbij de ladder voor duurzame verstedelijking wordt ingezet.
Het aantal woningen neemt met tien toe ten opzichte van het aantal dat in het vigerende bestemmingsplan is toegestaan. Op grond van de jurisprudentie (AbRvS 16 september 2015, nr. 201501297/1/R4) wordt de bouw van elf woningen in de bebouwde kom niet aangemerkt als stedelijke ontwikkeling. De ladder is in dit geval derhalve niet van toepassing. 2.2.2. Omgevingsverordening Gelderland De Omgevingsverordening Gelderland die op 24 september 2014 door Provinciale Staten is vastgesteld, is op 18 oktober 2014 in werking is getreden. Op 15 december 2021 hebben Provinciale Staten de Omgevingsverordening Gelderland voor het laatst gewijzigd vastgesteld.
Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Nijkerk – Torenstraat 31
7
In de omgevingsverordening is de herijkte Ecologische Hoofdstructuur (EHS) ruimtelijk vastgelegd en gaat het in Gelderland verder onder een andere naam. Voor de EHS komen twee nieuwe natuurcategorieën in de plaats: het Gelders Natuurnetwerk (GNN) en de Gelderse Groene Ontwikkelingszone (GO). Het onderhavige plangebied maakt geen onderdeel uit van het GNN en de GO. 2.2.3. Beleidsregels geur bedrijven (niet-veehouderijen) Gelderland 2017 Het geurbeleid van de provincie Gelderland is verwoord in de Beleidsregel van Gedeputeerde Staten van de provincie Gelderland houdende regels omtrent geur bedrijven: "Beleidsregels geur bedrijven (niet-veehouderijen) Gelderland 2017". De provincie heeft een geursignaleringskaart die aangeeft waar de mogelijkheden en beperkingen zijn voor ruimtelijke ontwikkelingen. Deze geursignaleringskaart bevat de geurcontouren van bedrijven of inrichtingen waarvoor de provincie Gelderland de milieuvergunningen verleent. In het bestand zijn de provinciale (industriële) bedrijven opgenomen, waarvan bekend is dat zij geurrelevant zijn. De geurzones zijn gebaseerd op de vergunde emissies van een bedrijf. De geurzones geven dus niet de werkelijke geurkwaliteit aan, maar de toegestane belasting. De gemeentelijke bedrijven zijn niet opgenomen.
De kaart geeft aan of een geplande ruimtelijke ontwikkeling in een bepaalde zone valt, of er nader onderzoek moet worden gedaan. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de grenswaarde (= maximaal toegestane waarde), de richtwaarde (de waarde waarnaar wordt gestreefd om overlast te beperken) en de streefwaarde (= zo klein mogelijke belasting). Anders gezegd komt de grenswaarde overeen met het niveau waarboven vrijwel altijd sprake zal zijn van ernstige hinder. De streefwaarde komt overeen met een niveau van geen hinder. De richtwaarde kan gezien worden als een niveau van redelijke hinder. Uit paragraaf 4.2.6 blijkt dat het plangebied een geurhinderniveau heeft, dat ligt in een gebied tussen de richtwaarde van 1,4 OUE/m³ en de streefwaarde van 0,7 OUE/m³. Gelet op het feit dat rondom het plangebied bestaande woningbouw aanwezig is, en er de afgelopen jaren vrijwel geen klachten over geurhinder zijn ingediend, is de intensivering van het woongebruik op het perceel Torenstraat 31 niet onaanvaardbaar.
2.3.
Gemeentelijk beleid
2.3.1. Structuurvisie Nijkerk-Hoevelaken 2030 Op 30 juni 2011 heeft de gemeenteraad van Nijkerk de Structuurvisie Nijkerk-Hoevelaken 2030 vastgesteld. In deze structuurvisie geeft de gemeente haar ambities voor de toekomst weer. Deze visie gaat uit van de bestaande kracht van de kernen Nijkerk, Nijkerkerveen en Hoevelaken onder de noemer 'Ontwikkelen, koesteren, verwelkomen'.
Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Nijkerk – Torenstraat 31
8
Afbeelding 3: Integrale toekomstvisiekaart structuurvisie.
Op de integrale toekomstvisiekaart is het plangebied aan de Torenstraat aangegeven als 'kern'. Woningbouw past binnen de beleidsuitgangspunten voor de kern. De belangrijkste pijler van de structuurvisie is de keuze voor drie herkenbare en door het landschap met elkaar verbonden woonplaatsen met elk hun eigen cultuur en samenleving. Ten aanzien van wonen stelt de structuurvisie dat moet worden ingezet op een realistisch bouwprogramma met onderscheidende kwaliteit. In dit kader moet worden ingespeeld op de kwalitatieve wensen van de eigen inwoners en vestigers. Inbreiding gaat daarnaast voor uitbreiding waarbij transformatie kansen biedt voor wonen in combinatie met andere functies als voorzieningen, detailhandel en cultuurhistorie. Daarbij wordt gestreefd naar het afronden van de kernen met onderscheidende woonmilieus. Verdichting van woningbouw aan de Torenstraat 31 past uiteraard binnen het inbreidingsconcept. Op het gebied van verkeer en vervoer wordt het behoud van de bereikbaarheid van de drie kernen nagestreefd. Zowel voor het doorgaande als het bestemmingsverkeer moeten meer logische routes gemaakt worden. Op basis van het bovenstaande is te concluderen dat onderhavig plan aansluit bij de beleidsambities uit de gemeentelijke structuurvisie.
Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Nijkerk – Torenstraat 31
9
2.3.2. Ontwikkelingsvisie Torenstraat-Vrijheidslaan De Ontwikkelingsvisie Torenstraat-Vrijheidslaan die op 29 november 2012 door de gemeenteraad is vastgesteld toont het gewenste toekomstbeeld van de wegen Torenstraat en Vrijheidslaan met aanliggende gebieden. Voor de herontwikkeling van de gebieden langs de beide wegen geeft de visie regels- en richtlijnen die het sturings- en toetsingskader vormen. Voor de openbare ruimte voorziet het in een concrete inrichtingsschets voor Torenstraat en Vrijheidslaan. Het plangebied maakt in de Ontwikkelingsvisie onderdeel uit van het deelgebied 'Koetsendijk en omgeving'. De ambitie voor dit deelgebied is het gebied als woongebied te herontwikkelen. Bij deze herontwikkeling staat het tot stand komen van een binnenstedelijke omgeving, gebaseerd op de historische waarden en verschijningsvorm van de binnenstad van Nijkerk, voorop. Voor de hoek van de Koetsendijk is in de visie aangegeven, er een appartementengebouw als woningen als wandvormend stedenbouwkundig accent gesitueerd zou kunnen worden. Door meerdere gebouwdelen te maken sluit het gebouw de wand maar wordt tevens een optimum in kleinschaligheid, passend in de maat van de omgeving bereikt. Voor de geveluitwerking geldt dat deze een duidelijk verticale opbouw moet hebben, eventueel met toepassing van diepe neggen en/of een verbijzondering in de vensters.
Het appartementengebouw toont zich als een samenstel van meerdere gebouwdelen door verschillende geveluitwerkingen, materiaal- en kleurtoepassing, gebouwhoogte en kapvorm. Parkeren voor bewoners vindt plaats op het binnengebied en/of onder het gebouw. Bezoekers parkeren in de openbare ruimte. 2.3.3. Welstandsnota 2014 Met ingang van 1 januari 2014 is de nieuwe welstandsnota in werking getreden. In de welstandsnota wordt vastgelegd hoe het welstandstoezicht in de gemeente Nijkerk is geregeld. De nota geeft tevens uitgangspunten en criteria voor het welstandsoordeel. Het doel van het welstandstoezicht is om een bijdrage te leveren aan de schoonheid en de aantrekkelijkheid van de (bebouwde) omgeving. Door het opstellen van welstandsbeleid kan de gemeente in alle openheid een effectief en inzichtelijk welstandstoezicht inrichten en opdrachtgevers en ontwerpers in een vroeg stadium informeren over de criteria die bij de welstandsbeoordeling een rol spelen.
Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Nijkerk – Torenstraat 31
10
Afbeelding 4: Fragment welstandskaart.
In de welstandsnota wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende welstandsregimes: ▪ welstandsvrij: voor deze gebieden geldt geen beoordeling (meer) door de commissie Ruimtelijke kwaliteit; ▪ beperkt welstandsregime: het gebouw of het object wordt beoordeeld in relatie tot haar omgeving (de stedenbouwkundige benadering); ▪ regulier welstandsregime: het gebouw of het object wordt beoordeeld in relatie tot haar omgeving, maar ook als zelfstandig object (de architectonische benadering); ▪ bijzonder welstandsregime: het gebouw of het object wordt beoordeeld in relatie tot haar omgeving, als zelfstandig object en voor wat betreft de details van het gebouw (de esthetische benadering); ▪ beeldkwaliteitplan: voor ontwikkelingen waarbij de ruimtelijke en/of functionele structuur verandert, wordt een stedenbouwkundig plan gemaakt, waarin de nieuwe structuur wordt vastgelegd. Daarnaast is een beeldkwaliteitplan nodig, liefst in combinatie met supervisie. In zo'n beeldkwaliteitplan wordt vooruitgelopen op de nieuwe structuur en aangegeven hoe de bebouwing een plaats moet krijgen in het nieuwe, stedenbouwkundig plan. De welstandskaart geeft een overzicht waar welk welstandsregime van toepassing is. In afbeelding 4 is een fragment van de welstandskaart weergegeven. Op grond van de welstandskaart is een beeldkwaliteitplan van toepassing.
Dit betreft in dit geval het Beeldkwaliteitplan Binnenstad Nijkerk 2.3.4. Beeldkwaliteitplan Binnenstad Nijkerk Het Beeldkwaliteitplan Binnenstad Nijkerk is op 23 februari 2017 door de gemeenteraad van Nijkerk vastgesteld als onderdeel van de welstandsnota. Het beeldkwaliteitplan draagt bij aan het versterken van de identiteit van de binnenstad, door eisen te stellen aan de vormgeving van de bebouwing en openbare ruimte. Doordat het beeldkwaliteitplan onderdeel is van de welstandsnota is het onderdeel van het formele toetsingskader, waarmee gewaarborgd wordt dat nieuwbouw- en verbouwplannen de stedenbouwkundige kwaliteit en het historisch karakter
Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Nijkerk – Torenstraat 31
11
danwel de identiteit van de binnenstad versterken. Het beeldkwaliteitplan is naast toetsingsinstrument een bron van inspiratie voor initiatiefnemers van bouwplannen. In het beeldkwaliteitplan zijn zowel algemene als gebiedsspecifieke criteria geformuleerd met betrekking tot de verschijningsvorm van bebouwing. Voor nieuwbouw is een aantal algemene criteria geformuleerd. Daarbij worden de bebouwingscriteria stedelijke ruimte voor wat de gevelwanden betreft van toepassing verklaard. Dit betekent onder meer dat: ▪ er gestreefd dient te worden naar kleinschaligheid in het gevelbeeld door een individuele gevelbenadering; ▪ de plaats, afmetingen en verhoudingen van raam- en deuropeningen goed op elkaar en het gebouw afgestemd dienen te worden; ▪ bij het kleur- en materiaalgebruik gestreefd wordt naar eenheid in karakteristiek en variatie in nuance; ▪ de gekozen detaillering, materialen en kleuren het karakter van het bouwwerk ondersteunt. Voor de nieuwbouw geldt bovendien dat stijl, allure, representatie, karakter, originaliteit en identiteit van het ontwerp in overeenstemming dienen te zijn met de omvang, functie en betekenis van het gebouw op zichzelf en in relatie tot de omgeving. Elk pand heeft een duidelijke voorzijde met daarin de entree. De entree is gesitueerd aan de hiërarchisch belangrijkste stedelijke ruimte.
Bij hoekpanden beoordelen of er sprake is van één of twee voorkanten. De voorgevel is relatief open, de zijgevel relatief gesloten. Door een vrij vlakke hoofdmassa in combinatie met diepe neggen ontstaat reliëf in het gevelbeeld. Voor wat betreft de algemene criteria voor nieuwbouw met betrekking tot kleur- en materiaalgebruik gaat de voorkeur uit naar baksteen, hout, keramische pannen met bijbehorende ruwe textuur (geglazuurde pannen zijn bijvoorbeeld niet toegestaan) met daarbij gebruik van natuurlijke verfstoffen: rustig, terughoudend kleurgebruik. Het gebruik van 'goedkoop ogende' materialen zoals damwandprofielen, plaatmateriaal, vlak geprofileerde kunststof of aluminium kozijnen dient te worden voorkomen. Op de kaart met de gebiedsindeling is het plangebied aangeduid als 'middeleeuwse bebouwingsstructuur'. Hiervoor zijn extra criteria opgenomen: ▪ parcellering: panden zijn niet breder dan overspanning van één of twee houten balken. Voor bijzondere bebouwing kan een uitzondering worden gemaakt; ▪ maat, schaal, ontwerp, materiaal, kleur, textuur, verschilt van naastliggend(e) pand(en); ▪ de gevelopbouw bestaat uit een driedeling: plint - middendeel - kap. Relatief hoge begane grondverdieping; ▪ gevelopeningen zijn verticaal geleed en hebben diepe neggen. Deuren en ramen zijn veelal voorzien van bovenlichten; ▪ kleinschaligheid en verticaliteit zijn kenmerkend.
Vaak zijn er 2 of 3 vensterassen; ▪ kleinschalige dakkapellen zijn toegestaan en zorgen voor fragmentatie van het dakvlak; ▪ • Buitenruimten op de verdiepingen dienen inpandig vormgegeven te worden (dus geen uitstekende balkons); ▪ langs de (bredere) straten en pleinen komen incidenteel stoepen voor;
Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Nijkerk – Torenstraat 31
12
▪ gevels bestaan overwegend uit metselwerk van handvorm vervaardigde bakstenen; ▪ veel aandacht voor (ambachtelijke) detailleringen in metsel- / voegwerk, geprofileerde kozijnen, dorpels, glasroeden, lateien, lijstwerk en ornamenten zoals sluitstenen, nokversieringen, sierblokken; ▪ tuinen zijn verborgen, groene, oases in de stad en ze liggen verscholen achter bebouwing, hoge (> 2 meter) tuinmuren of hoog opgaand groen (hagen). Gebruik van schuttingen, zichtbaar vanaf de openbare ruimte, zijn niet toegestaan. Erfafscheidingen dienen meeontworpen te worden met het architectonisch plan. Het beeldkwaliteitplan is als inspiratiebron benut voor de architectuur van de woningbouwontwikkeling. 2.3.5. Woonvisie 2020+ Op 25 juni 2020 heeft de gemeenteraad de Woonvisie 2020+ vastgesteld als actualisatie van de Woonvisie 2015+. De nieuwe woonvisie geeft richting aan de woningbouw de komende jaren. De druk op de woningmarkt is de afgelopen jaren flink toegenomen, waardoor sommige huishoudens moeite hebben om geschikte woonruimte te vinden. Met de Woonvisie 2020+ wordt ingezet op voldoende woningen die passen bij de behoefte van inwoners van Nijkerk, zodat vraag en aanbod beter op elkaar aansluiten. Daarbij wordt gericht op het vergroten van het aanbod voor de huishoudens die de druk op de woningmarkt het meest sterk ervaren en die bijdragen aan een goede doorstroming van de woningmarkt.
Doelgroepen die de schaarste aan betaalbare en beschikbare woningen sterk ervaren zijn starters, lage- en middeninkomens, spoedzoekers en senioren. Het is de bedoeling dat er meer woningen in het sociale en middensegment bij worden gebouwd. Verschillende instrumenten worden hiervoor ingezet. Dit zijn onder andere een doelgroepenverordening, een verordening differentiatie sociale woningbouw (beiden nog op te stellen) en een anti-speculatiebeding. Andere thema's van de woonvisie zijn wonen en zorg, verduurzaming van de woningvoorraad en alternatieve en flexibele woonvormen. In nieuwbouwprojecten moet daarom naast differentiatie van prijsklassen ook aandacht zijn voor variatie in woningtypen: ▪ voor grotere projecten geldt dat een duidelijke differentiatie van koop- en huursegmenten gewenst is. Om die reden wordt een bepaald aandeel woningbouw in het sociale en middeldure segment vereist. Bij de programmering van grotere projecten moet aandacht zijn voor de verschillende doelgroepen die in deze woonvisie worden onderscheiden.
Hierbij moet naast de inkomensdoelgroepen altijd afgewogen worden in hoeverre het project kan bijdragen aan woonruimte voor één of meerdere specifieke doelgroepen die worden benoemd in deze woonvisie; ▪ met name voor kleinere nieuwbouwprojecten op inbreidingslocaties geldt dat het programma moet bijdragen aan een gevarieerd aanbod in de betreffende wijk of buurt. Bij het programmeren van woningen op inbreidingslocaties moet daarom goed gekeken worden wat de tekortkomingen in de woningvoorraad van de directe omgeving zijn;
Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Nijkerk – Torenstraat 31
13
▪ in het bijzonder bij het programmeren van sociale huurwoningen is het belangrijk om te werken aan een gevarieerd aanbod dat aansluit bij de huidige doelgroepen. Zo is er in aanvulling op de bestaande voorraad van overwegend eengezinswoningen in de sociale huur vraag naar onder andere appartementen voor ouderen, kleine en goedkope tweekamerappartementen voor jongeren en kwetsbare personen, evenals naar flexibele woonvormen zoals tiny houses. Het appartementencomplex omvat 11 huurappartementen. Acht daarvan zijn kleiner dan 50 m² (GO), twee hebben er een oppervlak en tussen 60 en 70 m² en vallen in de categorie middelduur. Het grootste appartement is een maisonnette van 95 m². De appartementen zijn niet alleen geschikt voor starters, maar ook voor senioren die dicht bij het centrum willen wonen. Deze voorgenomen programmering past binnen de uitgangspunten van de Woonvisie 2020+. 2.3.6. Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan (GVVP) Op 26 mei 2011 is het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoerplan vastgesteld. Deze is tegelijk met de Structuurvisie tot stand gekomen. Het GVVP is geschreven met de Structuurvisie als overkoepelend kader. Het GVVP heeft een planhorizon tot 2020, met af en toe een doorkijk naar 2030. De ambitie van de gemeente is om goed en veilig bereikbaar te blijven via zowel de weg als het spoor voor haar bewoners en vanuit haar omgeving.
Daarbij moet de doorstroming op het lokale hoofdwegennet verbeterd en het sluipverkeer voorkomen worden. De kernen blijven ook de komende jaren onderling goed met elkaar verbonden en nieuwe ontwikkelingen worden goed en duurzaam ontsloten op het (lokale) hoofdwegennet. Nijkerk zet in op het reduceren van het aantal korte ritten met de auto. Door te investeren in de fiets en in flankerend beleid ten aanzien van openbaar vervoer wil Nijkerk het gebruik van de fiets en het openbaar vervoer bevorderen en (subjectief) onveilige locaties aanpakken. De Torenstraat maakt onderdeel uit de gebiedsontsluitingswegen van het centrum van Nijkerk. Het plangebied is door de ligging aan deze weg ook per auto goed bereikbaar. Op de ontsluiting van het plangebied wordt nader ingegaan in paragraaf 3.3.3 van deze toelichting. 2.3.7. Archeologische beleidskaart Op 1 juli 2016 is de Erfgoedwet in werking getreden. In het kader hiervan dient een gemeente ruimtelijke planvorming te toetsen op archeologische waarden. Indien potentiële archeologische waarden worden verstoord, dient hier nader onderzoek naar te worden verricht. Het belangrijkste doel is de bescherming van archeologische waarden in de bodem (in situ) omdat de bodem doorgaans de beste garantie biedt voor een goede conservering. Vooronderzoek moet duidelijk maken welke archeologische waarden verwacht kunnen worden.
Wie de bodem in wil, bijvoorbeeld om te bouwen, kan verplicht worden om een archeologisch vooronderzoek te (laten) uitvoeren. De onderzoeksresultaten bepalen het verdere vervolg; een aanpassing van de bouwplannen of het opgraven van archeologische vondsten. Er wordt uitgegaan van het basisprincipe dat de "verstoorder" betaalt voor het opgraven en het documenteren van de aangetroffen
Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Nijkerk – Torenstraat 31
14
waarden als behoud in de bodem niet tot de mogelijkheden behoort. Het is verplicht om met nieuwe bestemmingsplannen rekening te houden met de mogelijke aanwezigheid van archeologische waarden. Ter ondersteuning van het gemeentelijk beleid ten aanzien van de archeologische monumentenzorg heeft de gemeente Nijkerk een archeologische waarden- en verwachtingskaart en een archeologische beleidskaart (vastgesteld bij raadsbesluit van 17 februari 2011) vervaardigd. De kaarten bieden inzicht in de bestaande archeologische toestand van zowel het landelijke als het bebouwde gebied van de gemeente Nijkerk. Dit inzicht is noodzakelijk voor een weloverwogen omgang met archeologie in de beleidsuitvoering. Binnen het plangebied liggen geen zones met bekende archeologische waarden, zoals bekende archeologische vindplaatsen of archeologische monumenten. Conform de Archeologische Beleidskaart heeft het plangebied een lage verwachtingswaarde. De voorkomende archeologische verwachtingswaarden van de archeologische beleidsadvieskaart zijn door de gemeente verdeeld in 11 verschillende (verwachtings)waarden. Voor alle gronden met een te beschermen archeologische verwachtingswaarde is de dubbelbestemming "Waarde - Archeologie" opgenomen. Binnen deze dubbelbestemming wordt door middel van functieaanduidingen aangegeven om welke verwachtingswaarde het gaat en welke beleidsadviezen van toepassing zijn.
In het plangebied is archeologisch onderzoek uitgevoerd. De resultaten hiervan zijn samengevat in paragraaf 4.5.1 van deze toelichting.
Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Nijkerk – Torenstraat 31
15
Afbeelding 5: Historische topografie.
Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Nijkerk – Torenstraat 31
16
3.
Planbeschrijving
3.1.
Geschiedenis De naam Nijkerk stamt af van de Nieuwe kerk, die gebouwd werd nadat de oude kapel in 1221 door een veenbrand was verwoest. Nijkerk heeft in de geschiedenis een aantal keren te kampen gehad met rampen. In 1421 brandde de kerk af. Ook vonden er overstromingen plaats vanuit de Zuiderzee; onder andere op 13 en 14 januari 1916. Omdat Nijkerk centraal lag tussen het aartsbisdom Utrecht en het hertogdom Gelre, was de stad regelmatig strijdtoneel, en in 1412 werd het dorp geheel verwoest. Op 27 maart 1413 kreeg Nijkerk als vergoeding stadsrechten en vrijstelling van tolgeld in Gelre. In 1540 brandde de stad vrijwel geheel af. Nijkerk bloeide in de 18e eeuw. De stad leefde van tabaksteelt, handel, en glasblazerijen en was in 1795 de grootste stad van de Veluwe. Dit is goed te merken aan de architectuur. In die tijd zijn veel mooie herenhuizen gebouwd in het huidige centrum. In Gelderland had alleen Arnhem een grotere omvang. Eeuwenlang groeide de bebouwde kom van Nijkerk uiterst langzaam huis na huis, vanuit de vroegere vest, als een zeester langs de toegangswegen. De toegangsweg vanaf de haven naar het centrum was de Koetsendijk, die langs de Brede Beek liep. Die Brede Beek werd ten noorden van het plangebied verbreed tot de Arkervaart en verbond Nijkerk met de Zuiderzee. Langs de Koetsendijk stond in ieder geval aan het begin van de 19e eeuw al lintbebouwing.
De Koetsendijk was daarmee van oudsher, als verbindingsweg tussen het centrum en de haven, een belangrijke route. Dit veranderde als gevolg van de aanleg van de Vrijheidslaan en de Torenstraat, onderdelen van de centrumring, die begin 1985 gereed kwam. Voor de oriëntatie van het perceel was hierdoor niet de Koetsendijk, maar de Torenstraat de belangrijkste weg. Het adres van de vrijstaande woning uit 1966 veranderde van Koetsendijk 39 in Torenstraat 15. Na de aanleg van de centrumring (Vrijheidslaan, Torenstraat en Callenbachstraat) waren er veel percelen aan weerszijden van die ring die met de achterkant hierop waren gerealiseerd. Door de loop der jaren is dit geleidelijk veranderd, Met name in het afgelopen decennium zijn, naast de woningbouw op het aangrenzende perceelsgedeelte, er in de afgelopen jaren nog een aantal projecten langs die ring gerealiseerd danwel in voorbereiding. Zo zijn er aan de De Lieverhof en aan de Callenbachstraat woningen gebouwd en is het schoolgebouw van Het Baken vervangen. Op het Kerkplein tegenover de Grote Kerk is de bebouwing inmiddels gesloopt en zijn plannen in voorbereiding voor de bouw van ongeveer 100 woningen. Naar verwachting zal ook de locatie Sint Jozef binnen een decennium ingrijpend worden geherstructureerd. Door deze ontwikkelingen voegt de centrumring zich steeds beter in het huidige stedelijk weefsel van het centrum van Nijkerk.
In 1877 is een vergunning verleend voor een teerkokerij en een touwslagerij voor de achterzijde van het perceel (gezien vanaf de Koetsendijk). Ook op het perceel is dan bebouwing aanwezig met daaromheen tuin en bouwland. Vanaf die tijd zijn er verschillende bedrijfsactiviteiten op het achterliggende perceel uitgevoerd. De woning was in gebruik als bedrijfswoning. Op de topo-
Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Nijkerk – Torenstraat 31
17
grafische kaart uit 1973 de bedrijfsbebouwing ten westen van de woning nog aan de woning vast. Voordat in 2017 deze bedrijfsbebouwing is vervangen door woningbouw was een rijschool in het pand gevestigd. Nadat die woningen waren gerealiseerd werd het adres hernummerd en kreeg de woning huisnummer 31.
3.2.
Bestaande situatie Het perceel Torenstraat ligt aan de noordkant van het centrum van Nijkerk heeft een omvang van 333 m². Op het perceel staat een vrijstaande woning die bestaat uit twee bouwlagen met een kap. Rondom de woning ligt een kleine tuin. Langs de zuidkant van die tuin ligt de ontsluiting naar de parkeerplaatsen van de in 2017 gerealiseerde woningen aan de Torenstraat. De Torenstraat, de Koetsendijk en de wegen in de omgeving maken onderdeel uit van een 30kilometer per uur gebied. Afbeelding 6: Bestaande situatie.
3.3.
Ruimtelijke beschrijving van het plan
3.3.1. Algemeen Door de ligging van het plangebied in de directe nabijheid van het centrum van Nijkerk en de aanwezigheid van woningbouw rondom het plangebied, is het plangebied zeer geschikt om te om te verdichten. In verband daarmee zal de vrijstaande woning worden gesloopt en worden vervangen door een appartementencomplex met 11 appartementen in diverse woningcategorieën. Deze herontwikkeling, waarbij het gebruik wordt geïntensiveerd, past binnen de reeks
Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Nijkerk – Torenstraat 31
18
van plannen langs de centrumring, die ervoor zorgen dat de ring steeds beter in het stedelijk weefsel van het centrum wordt geïntegreerd. 3.3.2. Stedenbouw Het appartementencomplex zal aansluitend op het bouwblok rijwoningen dat in 2017 is gerealiseerd worden gebouwd. Aan de zijde van de Torenstraat is het verticale ritme van het aangrenzende eengezinshuis opgepakt. Net als bij de eindwoning van deze rij bestaat het eerste stramien van het appartementencomplex uit twee bouwlagen met een dwarskap, waarvan de gooten bouwhoogte identiek is aan die hoekwoning. Het bouwdeel op de hoek van de Torenstraat en de Koetsendijk accentueert die hoek en krijgt een langskap langs de Torenstraat en bestaat uit drie bouwlagen met een kap. Bij het bouwdeel langs de Koetsendijk is rekening gehouden met de nabijheid van een gemeentelijk monument dat als oostelijke buur voorbij de parkeerplaats ligt. Om deze aansluiting in balans te krijgen is gekozen voor een langskap met dakkapellen als onderbreking. De hoofdentree van het complex wordt gesitueerd aan de Torenstraat. Bij de parkeerplaats met 5 parkeerplaatsen op eigen terrein ligt de achterentree. Inpandig wordt hier een gemeenschappelijke fietsenberging voor de acht kleinste appartementen en drie bergingen voor de grotere appartementen gerealiseerd. Afbeelding 7: Toekomstige situatie.
Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Nijkerk – Torenstraat 31
19
Afbeelding 8: Gevelaanzichten (indicatief).
Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Nijkerk – Torenstraat 31
20
3.3.3. Infrastructuur In het plangebied ligt geen openbare infrastructuur. 3.3.4. Water - en Groenstructuur Net als in de huidige situatie is er op het perceel geen openbaar groen of water aanwezig.
3.4.
Programmatische beschrijving van het plan Het woningbouwprogramma bestaat uit 11 appartementen, waarvan één maisonnette. Acht daarvan zijn kleiner dan 50 m² (GO), twee hebben er een oppervlak en tussen 60 en 70 m² en vallen in de categorie middelduur. Het grootste appartement is een maisonnette van 95 m². Binnen het plangebied is een aantal appartementen bedoeld voor senioren. Het gaat daarbij in ieder geval om appartementen op de begane grond.
Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Nijkerk – Torenstraat 31
21
4.
Randvoorwaarden
4.1.
Waterhuishouding
4.1.1. Algemeen Het plangebied ligt binnen het beheersgebied van het Waterschap Vallei en Veluwe. Dit waterschap is in dit gebied verantwoordelijk voor de waterhuishouding: het waterkwaliteits- en kwantiteitsbeheer en de zorg voor de waterkeringen. Sinds 1 november 2003 is de watertoets verplicht bij ruimtelijke plannen. 4.1.2. Waterrelevant beleid Bij het tot stand komen van een ruimtelijke ontwikkeling wordt het waterschap betrokken voor advisering ten aanzien van de waterhuishouding. Voor bestemmingsplannen is dit wettelijk vastgelegd in de Wet ruimtelijke ordening en resulteert het overleg met het waterschap in een wateradvies. Dit wateradvies wordt schriftelijk weergegeven in de waterparagraaf van het bestemmingsplan. Het plangebied aan de Torenstraat 31 ligt binnen het beheergebied van het Waterschap Vallei en Veluwe. In het kader van het uitvoeren van een watertoets ten aanzien van stedelijke uitbreiding heeft het waterschap de Uitgangspuntennotitie (Beleidskaders bij stedelijke uitbreiding). opgesteld Daarnaast zijn de volgende beleidsstukken van belang: ▪ de Keur en Algemene regels van Waterschap Vallei en Veluwe 2013; ▪ de beleidsregels behorende bij de Keur; ▪ de legger Gelderse Vallei. 4.1.3. Proces Op 22 november 2022 is de digitale watertoets doorlopen.
Voor de verdere uitwerking en concretisering van de beoogde ontwikkeling, geeft het waterschap aan dat rekening gehouden moet worden met een aantal algemene en gebiedsspecifieke aandachtspunten voor water. De gehanteerde uitgangspunten liggen ten grondslag aan deze waterparagraaf. 4.1.4. Riolering/afvoeren van water Op het perceel zal een gescheiden stelsel worden aangelegd, zodat dit de riolering in de omgeving kan worden aangesloten. 4.1.5. Grondwaterneutraal bouwen Om grondwateroverlast te voorkomen adviseert het waterschap om boven de gemiddelde hoogste grondwaterstand (GHG) te ontwerpen. Dit betekent dat aspecten zoals ontwateringsdiepte en infiltratie van hemelwater, beschouwd worden ten opzichte van de GHG. De gemeente hanteert voor nieuwbouw een ontwateringsnorm van 90 cm (gemeten tussen de GHG en de onderkant van de vloer). Het structureel onttrekken / draineren van grondwater is geen duurzame oplossing en moet worden voorkomen. Het waterschap adviseert de initiatiefnemer dan ook om voorafgaand aan de ontwikkeling een goed beeld te krijgen van de heersende grondwaterstanden en GHG. Eventuele grondwateroverlast is in eerste instantie een zaak voor de betreffende perceeleigenaar.
Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Nijkerk – Torenstraat 31
22
4.1.6. Waterkwaliteit Om verontreiniging van bodem, grond- en/of oppervlaktewater te voorkomen is het van belang dat het afstromende hemelwater niet verontreinigd raakt. Dit kan door nadere eisen of randvoorwaarden te stellen aan bijvoorbeeld de toegepaste (bouw)materialen. Het waterschap vraagt de initiatiefnemer de beslisboom voor het afkoppelen van verhard oppervlak van het waterschap toe te passen. In het bouwplan zullen geen uitlogende materialen worden toegepast. 4.1.7. Waterkwantiteit Een belangrijk principe is dat zo veel mogelijk hemelwater binnen het plangebied wordt vastgehouden en/of geborgen en dus niet of niet direct afgevoerd wordt naar de riolering of het oppervlaktewater. Hiermee wordt bereikt dat de waterzuiveringsinstallatie beter functioneert, verdroging wordt tegen gegaan en piekafvoeren in het oppervlaktewater (met eventueel wateroverlast in benedenstrooms gelegen gebieden) worden voorkomen. Bij lozing op oppervlaktewater zal hiervan een melding gedaan moeten worden bij het waterschap. Door de realisatie van het bouwplan neemt het verhard oppervlak met ongeveer 200 m² toe. Dit blijft ruimschoots onder de drempelwaarde van 1.500 m² waarbij compensatie is vereist. Extra watercompensatie is daarom niet nodig.
4.2.
Milieuaspecten
4.2.1. Bedrijven en milieuzonering In het kader van de Wet milieubeheer dient in nieuwe situaties rekening te worden gehouden met (wenselijke) afstanden tussen bepaalde milieubelastende functies en milieugevoelige functies. In de VNG-handreiking Bedrijven en Milieuzonering (2009) is een richtafstandenlijst opgenomen. In de lijst is voor allerlei soorten 'milieubelastende activiteiten' aangegeven welke richtafstanden vanwege geur, stof, geluid en gevaar bij voorkeur aangehouden moeten worden ten opzichte van 'milieugevoelige activiteiten'. De grootste van deze vier richtafstanden is bepalend voor de indeling van een activiteit in een milieucategorie. De richtafstanden gaan uit van gemiddeld moderne bedrijven. Indien bekend is welke activiteiten concreet worden beoogd, dan kan gemotiveerd worden uitgegaan van de daadwerkelijk te verwachten milieubelasting (in plaats van de richtafstanden). Benadrukt moet worden dat de richtafstanden zijn afgestemd op het omgevingstype rustige woonwijk (of een vergelijkbaar omgevingstype) en dat de richtafstanden bij een omgevingstype gemengd gebied (een gebied met een matige tot sterke functiemenging) met 1 stap kunnen worden verlaagd zonder dat dit ten koste gaat van het woon- en leefklimaat.
Het waar nodig scheiden van milieubelastende activiteiten en milieugevoelige gebieden en functies bij nieuwe ontwikkelingen dient twee doelen: ▪ het reeds in het ruimtelijke spoor voorkomen of zoveel mogelijk beperken van hinder en gevaar bij woningen en andere gevoelige functies;
Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Nijkerk – Torenstraat 31
23
▪ het tegelijk daarmee aan de bedrijven voldoende zekerheid bieden dat zij hun activiteiten duurzaam binnen aanvaardbare voorwaarden kunnen uitoefenen. Afbeelding 9: Omgevingstype. Milieucategorie 1 2 3.1 3.2 4.1 4.2 5.1 5.2
Richtafstand tot omgevingstype rustige woonRichtafstand tot omgevingstype gemengd wijk en rustig buitengebied gebied 10 meter 0 meter 30 meter 10 meter 50 meter 30 meter 100 meter 50 meter 200 meter 100 meter 300 meter 200 meter 500 meter 300 meter 700 meter 500 meter
Het bestemmingsplan en de milieuregelgeving vormen elkaars complement. Voor zover met behulp van een zonering eventuele overlast voor de omgeving niet voldoende kan worden beperkt, kan de toepassing van milieuregelgeving uitkomst bieden. Er zijn de omgeving van het plangebied geen andere bedrijven waarvan de richtafstand tot het perceel reikt. Conclusie Gelet op het vorenstaande kan worden aangenomen dat woningbouw in het plangebied uit het oogpunt van milieuzonering mogelijk is. 4.2.2. Geluid In het kader van de Wet geluidhinder (Wgh) is bij de vaststelling of wijziging van een bestemmingsplan een akoestisch onderzoek vereist naar de geluidsbelasting op geluidsgevoelige bestemmingen vanwege industrielawaai, weg- en railverkeerslawaai. Dit geldt alleen voor (geplande) geluidsgevoelige bestemmingen die binnen de zone van een weg, spoorweg of industrieterrein liggen. Het onderhavig plangebied ligt niet in de geluidzone van een spoorlijnen net buiten de geluidzone van het bedrijventerrein Arkervaart. Wegverkeerslawaai Volgens artikel 77 van de Wet geluidhinder is het nodig akoestisch onderzoek te verrichten naar (nieuwe) woningen die in een geluidzone vallen. Op grond van artikel 74 van de Wet geluidhinder bevinden zich langs alle wegen geluidzones, met uitzondering van: ▪ woonerven; ▪ 30 km/uur-gebieden. De wegen rondom het plangebied behoren tot een 30-kilometer per uur gebied.
Op grond van de Wet geluidhinder is akoestisch onderzoek niet noodzakelijk. Gelet op de hoge verkeersin-
Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Nijkerk – Torenstraat 31
24
tensiteit op de Torenstraat is uit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening akoestisch onderzoek1 uitgevoerd. Op basis van de telgegevens van de gemeente Nijkerk is een inschatting gemaakt van de verkeersintensiteiten in peiljaar 2032. Er is uitgegaan van 5.614 mvt/etmaal op de Torenstraat. De maximum snelheid bedraagt 30 km/uur. Het wegdek bestaat uit elementenverharding in keperverband. De geluidbelasting vanwege de Torenstraat-Vrijheidslaan varieert zonder maatregelen van Lden=55-56 dB op de noordgevels, 48-51 dB op de oostgevels en 35 dB of lager op de zuidgevels. De zuidgevels voldoen daarmee aan de voorkeursgrenswaarde van Lden=48 dB en zijn geluidluw. Omdat het een 30-km gebied is er op basis van de Wet geluidhinder geen geluidzone en kan geen hogere waarde worden vastgesteld. Wel moet op basis van een goede ruimtelijke ordening en het gemeentelijke geluidbeleid een goed binnenniveau gegarandeerd zijn. De benodigde karakteristieke geluidwering van de gevels voor een binnenniveau van 33 dB varieert van de minimumeis uit het Bouwbesluit 2012 van GA;k=20 dB tot GA;k =28 dB. Conclusie Het aspect wegverkeersgeluid vormt, indien de benodigde karakteristieke geluidwering van de gevels wordt gerealiseerd, geen belemmering voor realisatie van het plan. 4.2.3.
Bodem In artikel 2.4.1, lid 1 van de Bouwverordening is bepaald dat een omgevingsvergunningplichtig bouwwerk niet mag worden gebouwd op een zodanig verontreinigd terrein, dat schade of gevaar is te verwachten voor de gezondheid van de gebruikers of het milieu. Voor het perceel Torenstraat 31 en de percelen ten westen daarvan waar in 2017 woningen zijn gerealiseerd is in 2015 bodemonderzoek2 uitgevoerd. Uit het verkennend onderzoek blijkt dat in de bovengrondmonsters afkomstig van twee boringen een matig en sterk verhoogd gehalte lood is aangetoond. De overige geanalyseerde parameters zijn maximaal licht verhoogd aangetoond. Een van die boringen ligt buiten het perceel Torenstraat 31. Naar aanleiding van de aangetoonde gehalten lood is het nader bodemonderzoek uitgevoerd. Hieruit volgt dat ter plaatse van de boring op het perceel Torenstraat 31 dat er geen sprake is van een geval van ernstige bodemverontreiniging in de zin van de Wet Bodembescherming. De omvang is ingeschat op circa 6 m³ grond (oppervlakte 15 m³, verticaal traject 0,2-0,6 m-mv)
1
2
AWG geluidadvies bv, Akoestisch onderzoek realisatie appartementen Torenstraat 31 Nijkerk, 2022-112, Versie Nov.22-v1, Ermelo, 18 november 2022 PJ Milieu BV, Verkennend en nader bodemonderzoek en nader asbest in grond- en puinonderzoek Torenstraat 15 en 15A Nijkerk, Kenmerk: 1460101H / 1460102J / 1460103B, Nijkerk, 24 februari 2015
Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Nijkerk – Torenstraat 31
25
verhoogde gehalten boven de tussenwaarde bevat, waarvan circa 2 m³ gehalten boven de interventiewaarden bevat. De aangetroffen bodemverontreiniging is inmiddels door middel van een BUS-melding gesaneerd. Tijdens het asbestonderzoek is in het uitgegraven puinhoudende bodemmateriaal asbesthoudend materiaal aangetroffen. Dit is echter aangetroffen in het westelijk deel van het onderzoeksgebied, buiten het perceel Torenstraat 31. Conclusie De tijdens het bodemonderzoek aangetroffen loodverontreiniging op het perceel Torenstraat 31 is gesaneerd. De overige geanalyseerde parameters zijn maximaal licht verhoogd aangetoond. De milieukundige bodemsituatie vormt geen belemmering voor woningbouw. 4.2.4. Externe veiligheid Bij externe veiligheid gaat het onder meer om productie, opslag, transport en gebruik van gevaarlijke stoffen. Dergelijke activiteiten leggen beperkingen op aan de omgeving. Door voldoende afstand aan te houden tussen deze activiteiten en 'gevoelige objecten' wordt voldaan aan de wettelijke normen. Het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) van 27 oktober 2004 en de hierin opgenomen Regeling externe veiligheid inrichtingen, geeft aan welke activiteiten/bedrijven risicocontouren kennen, waarmee rekening dient te worden gehouden bij het verlenen van vergunningen in het kader van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht en bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen.
Het Bevi heeft tot doel de risico's waaraan burgers in hun leefomgeving worden blootgesteld door activiteiten met gevaarlijke stoffen in bedrijven tot het aanvaarde maximum te beperken. Het gaat daarbij om het beperken van de kans op en effect van een ernstig ongeval vanwege activiteiten met gevaarlijke stoffen binnen inrichtingen. Op vergelijkbare wijze zijn de aanvaardbare risico's, verbonden aan transport van gevaarlijke stoffen over weg, water en spoor en het transport door buisleidingen, vastgelegd in het Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt) en het Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb) en de daarbij behorende regelingen. Het doel wordt in Bevi, Bevt en Bevb vertaald naar de begrippen plaatsgebonden risico en groepsrisico: ▪ Plaatsgebonden risico (PR): Risico op een plaats buiten een inrichting, uitgedrukt als een kans per jaar dat een persoon onafgebroken en onbeschermd op die plaats zou verblijven, overlijdt als rechtstreeks gevolg van een ongewoon voorval binnen een inrichting waarbij een gevaarlijke stof betrokken is. ▪ Groepsrisico (GR): Cumulatieve kansen per jaar dat ten minste 10, 100 of 1000 personen overlijden als rechtstreeks gevolg van hun aanwezigheid in het invloedsgebied van een in-
Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Nijkerk – Torenstraat 31
26
richting en een ongewoon voorval binnen de inrichting waarbij een gevaarlijke stof betrokken is. In Bevi, Bevt en Bevb zijn de risiconormen (plaatsgebonden risicoafstanden) wettelijk vastgelegd. Binnen deze afstanden mogen geen kwetsbare objecten worden opgericht. Beperkt kwetsbare objecten mogen alleen onder zwaarwegende motieven binnen deze risicoafstanden. Er is in Bevi, Bevt en Bevb geen harde norm voor het groepsrisico vastgesteld. Voor het groepsrisico geldt een verantwoordingsplicht. Derhalve is de risicokaart geraadpleegd. Inrichtingen Uit de risicokaart blijkt dat in de omgeving van plangebied geen relevante risicobronnen aanwezig zijn van inrichtingen met gevaarlijke stoffen. De bedrijven met activiteiten met gevaarlijke stoffen zijn niet relevant voor de planvorming. Transport over weg/water/spoor Externe veiligheidsrisico's als gevolg van het transport van gevaarlijke stoffen over de weg, het water en het spoor zijn niet relevant voor de planvorming. Afbeelding 10: Fragment risicokaart.
Conclusie Uit het oogpunt van externe veiligheid zijn er geen belemmeringen voor de realisatie van een appartementencomplex op het perceel Torenstraat 31. 4.2.5. Luchtkwaliteit De Wet luchtkwaliteit (verankerd in de Wet Milieubeheer hoofdstuk 5, titel 5.2) is een implementatie van diverse Europese richtlijnen omtrent luchtkwaliteit waarin onder andere grenswaarden voor vervuilende stoffen in de buitenlucht zijn vastgesteld ter bescherming van mens en milieu.
Ruimtelijke onderbouwing Gemeente Nijkerk – Torenstraat 31
27
In Nederland zijn stikstofdioxide (NO2) en zwevende deeltjes als PM10 (fijn stof) de maatgevende stoffen waar de concentratieniveaus het dichtst bij de grenswaarden liggen. Overschrijdingen van de grenswaarden komen, uitzonderlijke situaties daargelaten, bij andere stoffen niet voor. Hoewel de luchtkwaliteit de afgelopen jaren flink is verbeterd kan Nederland niet voldoen aan de luchtkwaliteitseisen die in 2010 van kracht werden. De EU heeft Nederland derogatie (uitstel) verleend op grond van het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL). Dit betreft een gemeenschappelijke aanpak van het Rijk en diverse regio's om samen te werken aan een schonere lucht waarbij ruimte wordt geboden aan noodzakelijke ruimtelijke ontwikkelingen. Projecten die in betekenende mate bijdragen aan luchtverontreiniging worden opgenomen in het NSL in de provincies c.q. regio's waar overschrijdingen plaatsvinden. Het maatregelenpakket in het NSL is hiermee in evenwicht en zodanig dat op termijn de luchtkwaliteit in heel Nederland onder de grenswaarden ligt. Projecten die "niet in betekenende mate" (NIBM) bijdragen aan luchtverontreiniging hoeven niet langer individueel getoetst te worden aan de Europese grenswaarden aangezien deze niet leiden tot een significante verslechtering van de luchtkwaliteit.