230517 Raadsinformatiebrief - Ontwerpbesluit opvang asielzoekers (Bijlage 1 Concept Bestuursovereenkomt Nijkerk).pdf
Tekst van het document
Concept Bestuursovereenkomst inzake de vestiging van de noodopvanglocatie aan de Koninginneweg 1, Hoevelaken, Gemeente Nijkerk
Versie datum
Bestuursovereenkomst inzake de vestiging van een noodopvanglocatie
Partijen a. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers, gevestigd aan de Rijnstraat 8 te Den Haag, hierbij vertegenwoordigd door een lid van het bestuur van het COA, de heer drs J. Kapteijns, lid van het bestuur, plaatsvervangend bestuursvoorzitter, hierna te noemen: ‘COA’ b. De gemeente Nijkerk, gevestigd aan de Kolkstraat 27, 3861 AK, hierbij vertegenwoordigd door de burgemeester, de heer mr. drs. G. Renkema, hierna te noemen: ‘de gemeente’
Overwegende: • dat het COA tot kerntaak heeft de opvang en begeleiding van vreemdelingen; • dat het gemeentebestuur bereid is mee te werken aan de opvang van vreemdelingen in een opvanglocatie binnen de gemeente; • dat het COA en het gemeentebestuur een optimaal functioneren van de opvanglocatie in de plaatselijke gemeenschap en in relatie tot de betrokken diensten en instellingen willen bewerkstelligen door het maken van afspraken en het treffen van de nodige voorzieningen; • dat de bestuursovereenkomst onverlet laat dat het COA voor het gebruik van de opvanglocatie over de benodigde vergunningen moet beschikken; • dat het gemeentebestuur zich binnen haar publiekrechtelijke verantwoordelijkheden inspant voor een zorgvuldige en voortvarende vergunningverlening; • dat het Faciliteitenbesluit Opvangcentra, d.d. 29 juli 1994 (Stb. 636) en de aanvullingen van 8 juni 1998 (Stb. 347) en 25 januari 2001 (Stb.
60) van toepassing zijn, alsmede eventuele toekomstige wijzigingen en aanvullingen; • dat de directe verantwoordelijkheid voor het nemen van de noodzakelijke maatregelen op de beleidsterreinen Onderwijs, Gezondheidszorg en Openbare orde en veiligheid, behalve bij de gemeente en het COA, bij meerdere partijen ligt; • dat het uitgangspunt is dat de randvoorwaarden voor de te nemen maatregelen in verband met de opvang van vreemdelingen op de beleidsterreinen Onderwijs, Gezondheidszorg en Openbare Orde en veiligheid voldoende in bestaande wet- en regelgeving zijn vastgelegd.
2 / 11
Komen het volgende overeen: Artikel 1 - Definities In deze overeenkomst wordt verstaan onder: a) Vreemdeling: de persoon die in de opvanglocatie van het COA wordt opgevangen, zoals bedoeld in artikel 3 van de Wet Centraal Orgaan opvang asielzoekers. Het betreft hier zowel asielzoekers, als bewoners die een verblijfsvergunning hebben maar nog geen reguliere huisvesting in een gemeente hebben; b) Capaciteitsplaatsen: plaatsen in een opvanglocatie beschikbaar voor de opvang van vreemdelingen, zoals bedoeld in artikel 1.b van het Faciliteitenbesluit; c) Opvanglocatie: een opvangvoorziening waarin door of onder verantwoordelijkheid van het COA opvang wordt geboden aan vreemdelingen. Hieronder vallen een Opvangcentrum of een Noodopvang. d) Datum van ingebruikname: de datum waarop de eerste vreemdeling gebruik maakt van de opvanglocatie; e) Datum van opleveren: de datum waarop de opvanglocatie moet worden opgeleverd; f) Faciliteitenbesluit: het Faciliteitenbesluit Opvangcentra d.d. 29 juli 1994 (Stb. 636). Artikel 2 - Opvanglocatie 1. De gemeente stemt in met het gebruik van de noodopvanglocatie aan de Koninginneweg 1, te Hoevelaken door het COA. 2. Het COA gebruikt de opvanglocatie onder eigen verantwoordelijkheid als noodopvang ten behoeve van de opvang van vreemdelingen. 3.
Op de opvanglocatie is een locatiemanager fulltime aanwezig die vanuit het COA aanspreekpunt is voor de gemeente en andere partijen in het kader van de noodvang. Deze manager heeft mandaat als het gaat om zaken door te zetten op locatie. Artikel 3 – Aantal vreemdelingen en capaciteitsplaatsen 1. In de opvanglocatie worden maximaal 350 vreemdelingen opgevangen. 2. In de opvanglocatie worden maximaal 385 capaciteitsplaatsen gerealiseerd. 3. Het COA streeft naar een evenwichtige samenstelling van de bewonersgroep voor wat betreft herkomst, geslacht, leeftijd en gezinssituatie. Instroom is daarbij bepalend. Bij de inrichting van de opvanglocatie zal op verzoek van de gemeente rekening worden gehouden met een balans in de opvang van 3 / 11
gezinnen, alleengaanden en (echt)paren. Mocht het niet mogelijk zijn om gezinnen te plaatsen, bijvoorbeeld omdat de instroom van deze groep stagneert, zal het COA de dan beschikbare plaatsen gebruiken voor andere asielzoekers, rekening houdend met de mogelijkheden van de opvanglocatie en de op de locatie al aanwezige doelgroepen. Tevens worden op de opvanglocatie geen niet niet-kwestbare asielzoekers uit spoor 2 opgevangen. Onder kwetsbaar wordt in
4.
5. 6.
7.
8. 9.
deze overeenkomst verstaan gezinnen en personen behorende tot de LHBTIQ+ gemeenschap. Daarbij zal het COA gebruik maken van de mogelijkheden die zij heeft bij doorstroom van vluchtelingen vanuit een eerdere opvanglocatie. De gemeente Nijkerk heeft een profiel aangeleverd op basis waarvan het COA een passende matching met vluchtelingen, met name uit de doorstroom van andere locaties, kan realiseren. Dit profiel is toegevoegd aan de bestuursovereenkomst als bijlage D. Het COA zal zich inspannen om vluchtelingen, aan wie een verblijfsvergunning is verleend, als statushouder te koppelen aan de gemeente Nijkerk. Het COA zal zich inspannen om te kijken naar een evenwichtige verdeling van bewoners die mogen werken en nog niet mogen werken, gelet op de reeds aanwezig verblijfsduur in een andere noodopvang locatie. Op verzoek van de gemeente verstrekt het COA de gemeente informatie over het aantal en over de in het vorige lid bedoelde samenstelling van de vreemdelingen dat in de gevraagde periode in de opvanglocatie verblijft. Iedere 3 maanden vindt er tenminste een ambtelijk overleg plaats tussen het COA en de gemeente. Iedere 6 maanden vindt er tenminste een bestuurlijk overleg plaats tussen het COA en de gemeente.
Artikel 4 - Duur van de overeenkomst 1. De bestuursovereenkomst wordt aangegaan voor de duur van maximaal 2 jaar en 6 maanden en vangt aan op de datum van ingebruikname. Op het moment dat de eerste vreemdeling gebruik maakt van de opvanglocatie wordt deze datum vastgelegd in de “Verklaring datum ingebruikname opvanglocatie”, zoals weergegeven in bijlage A en zal aan deze overeenkomst worden toegevoegd. 2. De overeenkomst eindigt van rechtswege na het verstrijken van de in lid 1 genoemde periode.
4 / 11
3. Het COA kan per aangetekende brief besluiten tot tussentijdse opzegging van de overeenkomst. Indien het COA overgaat tot tussentijdse opzegging geldt een opzegtermijn van tenminste 6 maanden. 4. In de situatie dat zich ernstige ongeregeldheden op het terrein van de openbare orde en veiligheid voordoen die verband houden met de aanwezige opvanglocatie, treedt de burgemeester in overleg met het COA om gezamenlijk te bezien of een oplossing kan worden bereikt. Artikel 5 - Uitkeringen Faciliteitenbesluit 1. De aanspraak op verstrekking van de uitkering als bedoeld in artikel 3, eerste lid en artikel 4, eerste lid van het Faciliteitenbesluit, vangt aan op de datum van ingebruikname. 2. Indien de gemeente meer kosten maakt dan waar de gemeente conform het Faciliteitenbesluit artikel 3 en 4 “Opvang locatie” recht op heeft, garandeert het COA dat de gemeente er tijdens de realisatie van de noodopvang kostenneutraal uitkomt, mits daar zowel vooraf als achteraf een deugdelijke prognose en onderbouwing (met accordering van het COA) tegenover wordt gesteld. 3. De nadere afspraken rond kosten en vergoedingen zijn opgenomen in bijlage C: aanvullende werkafspraken. Artikel 6 - Aanvullende werkafspraken 1. Ter uitwerking van de afspraken uit deze bestuursovereenkomst zijn aanvullende werkafspraken vastgelegd in bijlage C die onderdeel uitmaakt van deze overeenkomst.
Artikel 7 - Overige bepalingen 1. Bijlagen A (Verklaring datum ingebruikname opvanglocatie), B (Toelichting Bestuursovereenkomst) en bijlage C (Aanvullende werkafspraken) behoren bij en geven een nadere toelichting en/of uitwerking van deze bestuursovereenkomst. 2. Indien de bestaande wet- en regelgeving op de beleidsterreinen Onderwijs, Gezondheidszorg en Openbare orde en veiligheid niet afdoende blijkt te zijn en hierdoor een knelpunt op dat onderdeel ontstaat, dan zullen het COA en de gemeente zich gezamenlijk inspannen dit knelpunt aan te kaarten bij het verantwoordelijke Ministerie. 3. In geval van een wijziging van wet- of regelgeving, zoals de Spreidingswet, die gevolgen heeft voor de uitvoering van deze overeenkomst, treden partijen met elkaar in overleg om te komen tot gewijzigde afspraken dan wel het opzeggen van de overeenkomst. 5 / 11
4. Wijzigingen van deze overeenkomst zullen, na overeenstemming hierover tussen partijen, schriftelijk worden vastgelegd en als addendum aan deze overeenkomst worden gehecht. 5. In situaties waarin deze overeenkomst niet voorziet of in geval van geschillen, de uitleg en/of de uitvoering ervan, zullen partijen een maximale inspanning verrichten om deze geschillen in onderling overleg op te lossen. Aldus overeengekomen, in tweevoud opgemaakt en ondertekend. Nijkerk
Den Haag
[ datum ] gemeente Nijkerk
[ datum ] Centraal Orgaan opvang asielzoekers
mr. drs. G. Renkema burgemeester
drs. J. Kapteijns lid van het bestuur, plv. Bestuursvoorzitter COA
BIJLAGEN: Bijlage A: Voorbeeld: Verklaring datum ingebruikname opvanglocatie Bijlage B: Toelichting Bestuursovereenkomst Bijlage C: Aanvullende werkafspraken tussen gemeente Nijkerk en het COA Bijlage D: Profielschets gemeente Nijkerk
6 / 11
Bijlage A
Verklaring datum ingebruikname opvanglocatie (wordt door het COA verzonden zodra de opvanglocatie voor bewoning in gebruik is genomen)
College van burgemeester en wethouders van de gemeente Nijkerk Ten aanzien van de Burgemeester, mr. drs. G. Renkema Postbus 1000 Postcode 3860 BA
[ datum ] [ kenmerk ] Onderwerp: Verklaring datum ingebruikname opvanglocatie Koninginnedag, te Hoevelaken
Geacht College, Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) wil het college bedanken voor alle gezamenlijke inspanningen om te komen tot het realiseren van een opvanglocatie in Nijkerk. Samen met u geven we invulling aan een maatschappelijk vraagstuk; het bieden van opvang en begeleiding aan asielzoekers in Nederland. Met deze verklaring willen wij u informeren dat de opvanglocatie Koninginneweg 1, te Hoevelaken op [datum en jaar] voor de opvang en begeleiding van asielzoekers in gebruik wordt genomen. De einddatum van oplevering van de opvanglocatie Konningeweg 1, te Hoevelaken is op (datum en jaar). Dit is overeenkomstig artikel 4 van de bestuursovereenkomst. Wij vertrouwen op een goede samenwerking met uw gemeente, met omwonenden en andere betrokken organisaties. Mocht u vragen hebben over de verklaring of over de opvanglocatie dan kunt u contact opnemen met regiomanager (naam en mail). Met vriendelijke groet, Den Haag, Centraal Orgaan opvang asielzoekers
F. van der Plas Unitmanager Vastgoed en Facilitair 7 / 11
Bijlage B
Toelichting Bestuursovereenkomst
I - Doel Bestuursovereenkomst Inleiding Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) zorgt er voor – op grond van de Wet COA - dat vreemdelingen in een kwetsbare positie in een veilige en leefbare omgeving professioneel worden opgevangen en begeleid in een opvanglocatie. Het COA opent pas een opvanglocatie nadat de gemeente daarmee heeft ingestemd. In de bestuursovereenkomst staan afspraken tussen de gemeente en het COA over de vestiging en ingebruikname van een opvanglocatie. Het COA dient over de benodigde vergunningen te beschikken voordat een opvanglocatie in gebruik wordt genomen. De gemeente is door het ondertekenen van de bestuursovereenkomst niet gebonden deze vergunningen te verlenen, maar partijen komen overeen dat de gemeente zich zal inspannen voor een zorgvuldige en voortvarende vergunningverlening. Het doel van de bestuursovereenkomst is: 1.1 Afspraken vastleggen over de vestiging van een opvanglocatie in de gemeente. 1.2 Inzichtelijk maken van elkaars wettelijke bevoegdheden en verantwoordelijkheden op de beleidsterreinen Onderwijs, Gezondheidszorg en Openbare orde en veiligheid, in relatie tot de opvanglocatie.
1.1
Afspraken vastleggen over de vestiging van een opvanglocatie
In de bestuursovereenkomst zijn afspraken opgenomen die nodig zijn voor het in gebruik nemen van de opvanglocatie. Daarbij valt te denken aan afspraken over welke locatie, of het een Opvangcentrum of Noodopvang betreft, het aantal bewoners, duur en welke wettelijke financiële uitkeringen beschikbaar worden gesteld (Faciliteitenbesluit). Meer informatie over de praktische en financiële aspecten die de komst van een opvanglocatie met zich mee brengen, zoals communicatie, veiligheid, leefbaarheid, terugkeer en vertrek, bedrijfsvoering van het COA en ook over de uitkeringen en berekensystematiek van het Faciliteitenbesluit staan op de website van het COA https://www.coa.nl/nl/een-azc-de-gemeente
8 / 11
De gemeente heeft met het document ‘Aanvullende Werkafspraken’ de mogelijkheid om met het COA aanvullende werkafspraken te maken. Het betreft eventuele aanvullingen en uitwerkingen op de in deze overeenkomst genoemde informatie. Dit gebeurt onder erkenning van elkaars bevoegdheden en verantwoordelijkheden. Aantal vreemdelingen en capaciteitsplaatsen Voor het COA is het van belang om de bezetting in een opvanglocatie optimaal te kunnen gebruiken. Daarom worden in de Bestuursovereenkomst zowel het aantal vreemdelingen als het aantal capaciteitsplaatsen benoemd. Om het maximum aantal vreemdelingen te kunnen onderbrengen in de opvanglocatie, is het noodzakelijk om meer capaciteitsplaatsen beschikbaar te hebben. Zo kan het voorkomen dat een gezin bestaande uit vier personen in een wooneenheid met capaciteit voor vijf personen wordt geplaatst. De vijfde capaciteitsplaats blijft daardoor vacant. Daarom zijn meer capaciteitsplaatsen nodig dan het maximum aantal op te vangen vreemdelingen. Niet elke capaciteitsplaats zal in de praktijk bezet worden. Voor het COA is de instroom leidend bij het plaatsen van vreemdelingen in opvanglocaties. Het COA maakt geen onderscheid naar nationaliteit, leeftijd, religie, seksuele geaardheid, achtergrond, etc.
Faciliteitenbesluit Indien in een gemeente een opvangcentrum is gevestigd heeft de gemeente recht op uitkeringen volgens het Faciliteitenbesluit. Aan de gemeente wordt jaarlijks door het COA een uitkering verstrekt op basis van het aantal door asielzoekers permanent te bezetten capaciteitsplaatsen verminderd met het aantal op 1 januari van het uitkeringsjaar in de basisregistratie personen ingeschreven bewoners van het opvangcentrum. Het Faciliteitenbesluit maakt voor de bekostiging onderscheid tussen artikel 3 en 4 (Opvangcentrum) en artikel 5 (Noodopvang). Onder Opvangcentrum vallen verschillende typen locaties1 zoals azc (asielzoekerscentrum), col (Centrale Ontvangstlocatie), pol (Procesopvanglocatie), HTL (Handhaving en Toezichtlocatie) en GL (Gezinslocatie). Onder Noodopvang vallen Noodopvang en Aanvullende Opvang (AVO). De soort opvanglocatie (Opvangcentrum of Noodopvang) wordt vastgelegd in artikel 2, tweede lid van de Bestuursovereenkomst.
9 / 11
1.2
Onderwijs, Gezondheidszorg en Openbare orde en veiligheid
Op bovengenoemde beleidsterreinen ligt de directe verantwoordelijkheid bij meerdere partijen. Dit is belangrijk om te constateren en te realiseren voor de komst van de opvanglocatie. Uitgangspunt is dat de voor de opvang van vreemdelingen benodigde voorzieningen en de te nemen maatregelen afdoende zijn geregeld in de bestaande weten regelgeving. Indien de regelgeving op een bepaald onderdeel niet afdoende blijkt te zijn en hierdoor een knelpunt kan ontstaan, dan kunnen het COA en de gemeente zich gezamenlijk inspannen dit aan te kaarten bij het verantwoordelijke Ministerie. Onderwijs In de Nederlandse leerplichtwet is opgenomen dat alle kinderen in de leerplichtige leeftijd naar school moeten. De gemeente is verantwoordelijk voor de huisvesting en inrichting van de onderwijsvoorzieningen en handhaving van de leerplicht. De leerplicht geldt dus ook voor kinderen in de opvanglocatie. Vanaf het moment dat deze kinderen staan ingeschreven in de BRP heeft de gemeente de wettelijke taak de leerplicht van deze kinderen te handhaven. Op grond van artikel 5a van het Faciliteitenbesluit kan de gemeente aanspraak maken op een uitkering verstrekt door het COA voor huisvesting van het basisonderwijs voor kinderen van de opvanglocatie. Meer informatie over het organiseren van onderwijs aan asielzoekerskinderen staat op https://www.coa.nl/nl/onderwijs-kinderen.
Gezondheidszorg Net als iedereen kunnen asielzoekers naar de huisarts, een verloskundige of het ziekenhuis. COA-medewerkers informeren asielzoekers over de Nederlandse gezondheidszorg en begeleiden minder zelfredzame bewoners bij hun gang naar de zorg. Op elk azc houdt een huisarts spreekuur. Met vragen over hun gezondheid kunnen de bewoners van een azc 24/7 bellen met een medisch contactcentrum. GGD Net als voor alle andere inwoners van Nederland is de GGD verantwoordelijk voor de publieke gezondheidszorg voor asielzoekers. Deze zorg omvat onder meer infectieziektepreventie en -bestrijding, gezondheidsvoorlichting en jeugdgezondheidszorg (JGZ). Ook voert de GGD bij aankomst in Nederland de verplichte controle op tuberculose uit, voor asielzoekers uit landen waar tbc veel voorkomt. Meer informatie over gezondheidszorg staat op https://www.coa.nl/nl/medische-zorgaan-asielzoekers en https://www.coa.nl/nl/vergoeding-van-medische-zorg 10 / 11
Jeugdhulp Sinds 1 januari 2019 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de jeugdhulp aan kinderen die in een opvanglocatie wonen en aan alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv). Gemeenten krijgen hiervoor een vergoeding op basis van het aantal kinderen in de Opvanglocatie. Meer informatie over jeugdhulp staat op de website van de VNG https://vng.nl/rubrieken/onderwerpen/asielzoekerskinderen Openbare orde en veiligheid De burgemeester is op grond van de Gemeentewet verantwoordelijk voor de openbare orde en veiligheid in de gemeente. De burgemeester en officier van justitie maken op grond van artikel 13 van de Politiewet in het driehoeksoverleg afspraken over de inzet van politie in de gemeente. Het handhaven van de veiligheid binnen de opvanglocatie valt onder de verantwoordelijkheid van het COA. Indien incidenten binnen de opvanglocaties gevolgen kunnen hebben voor de openbare orde wordt door het COA in eerste instantie de politie geïnformeerd en indien nodig de burgemeester. Om opvanglocaties veilig en leefbaar te houden, heeft het COA huisregels die asielzoekers in alle azc's moeten naleven. Laten zij hun medebewoners of COAmedewerkers niet in hun waarde of overtreden ze op een andere manier de huisregels? Dan treft het COA maatregelen. Strafbare feiten meldt het COA altijd bij de politie.
Samen met de partners uit de bestuursrecht- en strafrechtketen treft het COA maatregelen tegen overlastgevers. Uitgebreide informatie over veiligheid op een opvangcentrum staat op: https://www.coa.nl/nl/veiligheid-en-rond-azcs en https://www.coa.nl/nl/overlast-enmaatregelen.
11 / 11