211029 Raadsinformatiebrief - Septembercirculaire Rijk 2021.pdf
Tekst van het document
Gemeenteraad van Nijkerk Postbus 1000 3860 BA NIJKERK
Uw brief van
Ons kenmerk
Uw e-mailadres
Bijlage
Datum
29 oktober 2021
Behandeld door
Onderwerp
Septembercirculaire Rijk 2021 en de voorlopige Team structurele effecten uit de 2e Bestuursrapportage
1207339
M. van der Woude Financiën
Geachte heer, mevrouw, Op 21 september 2021 is de septembercirculaire over het Gemeentefonds verschenen. Via deze brief informeren wij u over de uitkomsten op hoofdlijnen van deze circulaire voor onze gemeente en zeer beknopt over de structurele effecten (ambtelijke uitkomst) uit de 2e Bestuursrapportage. Septembercirculaire
Uitkomsten Septembercirculaire met een budgettair effect
In de volgende tabel vindt u de uitkomsten met een budgettair effect van de circulaire. Bedragen x € 1.000 - = nadeel Met budgettair effect Ontwikkelingen maatstaven Uitkeringsfactor en Accres Opschalingskorting BTW-compensatiefonds Extra geld Jeugdzorg Totaal budgettair effect
2021
2022
2023
2024
2025
517 0 437 0 954
1.345 549 0 72 1.966
1.016 0 0 0 1.016
934 0 0 0 934
969 0 0 0 969
1/5
1207339
Toelichting: Algemeen: De bovengenoemde uitkomsten zijn voorlopig. Het verleden heeft ons geleerd dat er vaak omissies met financiële effecten in de circulaires zitten die kunnen leiden tot aanpassingen in de circulaire. Ontwikkeling uitkeringsfactor en maatstaven: de ontwikkelingen zijn in het algemeen het gevolg van de bijstelling van het accres, het BTW-compensatiefonds en de bijstelling van de maatstaven zoals het aantal inwoners en woningen. Het positieve saldo in 2022 en de overige jaren wordt voor een groot deel veroorzaakt door de opwaartse bijstelling van het accres over 2022 en de volgende jaren ten gunste van het Gemeentefonds. Schrappen opschalingskorting: het kabinet heeft besloten de oploop van de opschalingskorting voor gemeenten in het jaar 2022 incidenteel te schrappen. Dit levert een voordeel op van 549 duizend euro. De opschalingskorting is in het verleden door het Rijk ingevoerd met de gedachte dat grotere gemeentes (100.000+) minder kosten zouden maken en om zo gemeentes te stimuleren om te fuseren. Extra geld Jeugdzorg in 2022: In de begroting 2022 is hiervoor een bedrag van € 2.905.000 opgenomen. In de Septembercirculaire is de definitieve verdeling van dit bedrag bekend geworden. Voor onze gemeente betekent dit dat we boven op het bedrag van € 2.905.000 nog een extra bedrag van € 72.000 ontvangen.
Het totaal te ontvangen bedrag van € 2.977.000 is gebaseerd op het bedrag van € 1.3 miljard dat komt bovenop de € 300 miljoen die al eerder voor dit jaar beschikbaar zijn gesteld. De keuze hoe met deze tekorten om te gaan na 2023 laat het huidige kabinet over aan het nieuwe kabinet.
Uitkomsten zonder budgettair effect Middelen in het Gemeentefonds waar ook taken en kosten tegenover staan beschouwen wij hier als “zonder budgettair effect”. Voor nu schatten we deze kosten, of vermindering van kosten bij een afname van het betreffende deel van het Gemeentefonds, gelijk aan de inkomsten. Deze zaken worden nog nader uitgewerkt en er wordt indien nodig over gerapporteerd in een komend P&Cdocument. In de volgende tabel vindt u de uitkomsten zonder budgettair effect van de circulaire.
Bedragen x € 1.000 - = nadeel Zonder budgettair effect Jeugd: wachtlijsten Coronagelden via het Gemeentefonds Overige taakmutaties Totaal zonder budgettair effect
2021
2022
2023
2024
2025
117
0
0
0
0
405 12
92 11
0 6
0 2
0 -4
534
103
6
2
- 4
2/5
1207339
Toelichting: Jeugd, restant wachttijd specialistische zorg: het bedrag wordt beschikbaar gesteld met als doel om extra inzet en regie te kunnen voeren op het voorkomen en aanpakken van wachttijden van (regionaal) ingekochte specialistische jeugdzorg, zodat kwetsbare kinderen de hulp krijgen die ze nodig hebben. Coronagelden via het Gemeentefonds: het Rijk heeft aan onze gemeente via het Gemeentefonds nieuwe middelen beschikbaar gesteld voor 2021 en 2022. Hieronder vindt u hiervan een specificatie. Deze middelen worden ingezet voor de beoogde doelen. Het gedeelte van het geld dat niet nodig blijkt te zijn voor de genoemde kosten valt vrij in het resultaat van het betreffende jaar.
5e pakket x € 1.000 Lokale cultuur 2021
105
Buurt- en dorpshuizen 2021
19
TONK 2021
281
Gemeentelijk schuldenbeleid 2022
43
Bijzondere bijstand 2022
22
Impuls re-integratie 2022
20
Aanvullende pakket re-integratie 2022
7
Totaal
497
Overige taakmutaties: Het betreft hier voornamelijk de verlaging van de decentralisatie uitkering participatie, waaruit onder andere de WSW en beschut werk wordt gefinancierd en verhoging van de bedragen voor toezicht en handhaving gastouderopvang en het rijksvaccinatieprogramma HPVmannen. Saldi na verwerking Septembercirculaire In onderstaande tabel vindt u het effect van de septembercirculaire op de saldi. Bedragen x € 1.000 - = nadeel Saldo Voorjaarsnota Mutatie Meicirculaire Saldo Begroting* Mutatie Septembercirculaire Nieuw verwacht saldo
2021 -4.493 410 0 954 -3.129
2022 0 0 227 1.966 2.193
2023 0 0 614 1.016 1.630
2024 0 0 824 934 1.758
2025 0 0 913 969 1.882
*In het saldo van de begroting is de mutatie van de Meicirculaire opgenomen.
Inzet van de extra middelen uit het Gemeentefonds voor de komende jaren 2022-2025 Door de uitkomsten van de septembercirculaire worden de positieve saldi van de begrotingsjaren 2022-2025 nog hoger. Bij deze meerjarig positieve saldi maken wij als kanttekening dat de gemeente 3/5
1207339
in de komende jaren nog veel risico’s loopt. Denk alleen maar aan de herijking van het gemeentefonds, de ontwikkeling van de kosten van de WMO en de Jeugd, de nieuwe omgevingswet en de te behalen bezuinigingen van de Taskforce SD. Verder is het accres voor 2022 en de jaren er na gebaseerd op toekomstige uitgaven van het Rijk, deze geraamde uitgaven kunnen achterblijven bij de werkelijke uitgaven waardoor het kan voorkomen dat het accres in een volgend jaar naar beneden wordt bijgesteld. Al deze onzekerheden bieden volgens ons op dit moment geen ruimte voor lastenverlichting voor de burgers. Het is mooi dat het nieuwe college de komende bestuursperiode met een positief sluitende begroting kan starten. Gezien de vele toekomstige risico’s en onzekerheden wordt ervoor gekozen om de beslissing over de inzet van deze gelden aan het nieuwe college over te laten. Er is dan zeer waarschijnlijk meer zicht op de onzekerheden van de herijking van het Gemeentefonds en de overige genoemde risico’s.
Protestgroep negatieve effecten herverdeling De gemeenten Losser, Olst-Wijhe, Tubbergen en Twenterand hebben een protestgroep opgericht tegen de uitkomsten van de herverdeling van het Gemeentefonds. Vanuit deze gemeenten heeft de wethouder financiën een verzoek gekregen om zich aan te sluiten bij deze protestgroep. Nijkerk is een nadeelgemeente wat vooral wordt veroorzaakt door het Sociaal Domein. Door ons hierbij aan te sluiten kunnen wij als nadeelgemeenten samen druk uitoefenen met als doel de uitkomsten voor onze gemeente minder negatief uit te laten vallen. Het college heeft ermee ingestemd dat de wethouder van financiën zich aansluit bij deze protestgroep.
Bestuursrapportage Ambtelijke uitkomst 2e Bestuursrapportage met daarbij aandacht voor de structurele effecten
Gelijktijdig met de verzending van deze brief loopt ambtelijk de voorbereiding voor de 2 e Bestuursrapportage. Voor de discussie over de Begroting 2022-2025 zijn in ieder geval de structurele effecten van deze tweede Bestuursrapportage voor u van belang, In afwachting van de definitieve vaststelling van deze tweede Bestuursrapportage informeren wij u over de verwachte structurele effecten ervan. In onderstaande tabel vindt u het structurele effect van € 350.000 uit de 2e Bestuursrapportage op de saldi na de Septembercirculaire. Bedragen x € 1.000 - = nadeel Saldo na Septembercirculaire Ambtelijke uitkomst 2e Bestuursrapportage Nieuw verwacht saldo
2021 -3.129
2022 2.193
2023 1.630
2024 1.758
2025 1.882
700 -2.429
-350 1.843
-350 1.280
-350 1.408
-350 1.532
4/5
1207339
Toelichting: Bij de uitkomst van de 2e Bestuursrapportage maken we het voorbehoud dat een aantal zaken nog nader moet worden uitgezocht. Deze zaken kunnen nog een effect hebben op de uitkomst van de 2 e Bestuursrapportage. Op basis van de huidige gegevens (opgave regionaal Knooppunt Jeugd over de eerste twee kwartalen van 2021 en de doorvertaling daarvan naar heel 2021) verwachten wij structureel hogere kosten op de jeugdzorg. In 2021 zijn door autonome ontwikkelingen de kosten voor jeugdzorg gestegen met € 700.000. Wij schatten nu in dat hiervan in ieder geval een bedrag van € 350.000 structureel is. Op dit moment worden de hogere kosten nader geanalyseerd op het structurele karakter ervan en wordt bekeken of er mitigerende maatregelen nodig zijn om deze kosten na 2021 (deels) te vermijden. Dat zal in latere P&C rapportages tot aanvullende inzichten leiden. Het voordeel in 2021 bestaat uit incidentele voordelen die op diverse programma’s zichtbaar worden. Deze compenseren ruim de extra uitgaven voor de jeugdhulp. Per saldo levert dit in 2021 een positief resultaat op in de tweede Bestuursrapportage. De voordelen zijn dus vooral incidenteel.
Uitvoering Wij zijn blij dat er extra ruimte is voor het nieuwe college om de kansen en de risico’s in de nieuwe bestuursperiode te kunnen afdekken. Daarom adviseren wij u om deze middelen nog niet voor iets anders in te zetten. De effecten van de septembercirculaire zullen via de 2 e bestuursrapportage 2021 in het begrotingsresultaat worden verwerkt. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Nijkerk, de secretaris, de burgemeester,
de heer D.J. van Huizen
de heer mr. drs. G.D. Renkema
5/5