210112 Oplegnotitie hoofdlijnen Subsidie- en Tarievenbeleid.pdf
Tekst van het document
Hoofdlijnen subsidie- en tarievenbeleid De gemeente heeft een nieuw eenduidig, rechtvaardig en transparant subsidie- en tarievenbeleid opgezet. In overleg met verenigingen en organisaties is er gekozen voor een systeem met eenvoudigere regels, uitgaande van gelijkheid. Historisch gegroeide verschillen zijn weggenomen. Een vereniging in Hoevelaken betaalt voor hetzelfde type veld dus hetzelfde tarief als een vereniging in Nijkerk of Nijkerkerveen. En een vereniging betaalt voor een uur sporten in de ene sporthal hetzelfde tarief als in de andere sporthal. Het nieuwe beleid is geen bezuiniging of een manier om meer inkomsten te verkrijgen. Het totale beschikbare budget voor subsidies blijft hetzelfde. De gemeentelijke opbrengsten van huur en recht van opstal blijven ook nagenoeg gelijk. In de praktijk zal wel de ene vereniging er (iets) op vooruit gaan en de andere (iets) op achteruit. In bijlage 1 is een uitgebreid overzicht van de uitgangspunten en argumenten van het nieuwe subsidie- en tarievenbeleid opgenomen.
Het nieuwe subsidie en tarievenbeleid past bij de uitgangspunten van de Nota maatschappelijk vastgoed en de Sportnota, zoals: Onderscheid basisaccommodaties – niet-basisaccommodaties; Onderscheid basissporten – niet-basissporten; Optimale benutting, multifunctioneel gebruik en voldoende kwaliteit van de beschikbare accommodaties; Een evenwichtige spreiding van voorzieningen binnen de gemeente; Ruimte voor eigen verantwoordelijkheid, eigen beheer en onderhoud en particulier initiatief.
A. Tarieven voor maatschappelijk vastgoed De nieuwe tarieven zijn opgesteld voor alle gebruikers en huurders van de binnen- en buitensportaccommodaties die de gemeente in eigendom heeft. Voor welzijnsaccommodaties zijn geen nieuwe tarieven opgesteld. Daarvan verhuurt de gemeente er nog maar drie aan externe maatschappelijke partijen en in de meeste gevallen wordt de huur volledig gesubsidieerd door de gemeente. Daarnaast zijn ook nieuwe tarieven opgesteld voor de verenigingen en maatschappelijke organisaties die een erfpacht of recht van opstal hebben op grond van de gemeente. De tarieven van het zwembad zijn buiten beschouwing gelaten omdat deze bij de bouw van het nieuwe zwembad al opnieuw zijn vastgesteld. De tarieven zijn berekend aan de hand van: 1) De kostprijs per categorie of type, berekend aan de hand van de kosten voor de instandhouding van de accommodatie. 2) Het percentage van de kostprijs dat doorberekend wordt aan de gebruikers, want kostendekkende tarieven zouden enorme verhogingen betekenen. Dit percentage is verschillend voor de binnen- en buitensport. 3) Verschillende tariefgroepen: Voor binnensport is er onderscheid in tarief tussen onderwijs, (sport)verenigingen en commerciële verhuur. Er is alleen een uurtarief. Voor buitensport zijn alleen jaartarieven berekend voor de buitensportverenigingen.
(Incidentele) onderverhuur vindt plaats via de vereniging/hoofdhuurder die hiervoor ook het tarief vaststelt. De tarieven zijn hetzelfde in dezelfde soort accommodaties, ieder uur van de dag. In de opbouw van de tarieven is geen rekening gehouden met eventueel eigen beheer en onderhoud van verenigingen. Uiteraard willen we dit ‘belonen’, maar dit vereist maatwerk. De tarieven voor binnensport en buitensport worden jaarlijks geïndexeerd met het consumentenprijsindexcijfer (CPI) alle huishoudens. Ook voor recht van opstal en erfpacht zijn er zo vaste rekenafspraken opgesteld, gebaseerd op de huidige grondprijzen.
Wat zijn de consequenties voor de verenigingen? De wijzigingen in de tarieven leiden tot herverdeeleffecten. Deze zijn het grootst bij de buitensportverenigingen. In het algemeen gaan de voetbalverenigingen meer betalen en de hockey- en korfbalverenigingen minder. Dit komt omdat de instandhoudingskosten van een korfbal- of hockeyveld lager liggen dan voor een voetbalveld. In geval van sterk negatieve financiële consequenties voor een specifieke vereniging hebben we een overgangsregeling.
B. Subsidies Subsidies zijn voor de gemeente een middel om beleidsdoelstellingen te bereiken. Met subsidies wil de gemeente activiteiten stimuleren. De gemeente wil een vitaal verenigingsleven met ruimte voor innovatie. Inclusie, samenwerken en eigen kracht zijn daarbij belangrijk uitgangspunten. We waarderen activiteiten met een min of meer gelijke doelstelling op een gelijke wijze. De subsidies worden bepaald aan de hand van drie subsidievormen Waarderingssubsidie: o Bestemd voor verenigingen voor (basis-)amateursport, cultuur en/of scouting, niet zijnde ontspanning o Doel: Het bevorderen van actieve sportbeoefening op amateurniveau, Het stimuleren van de amateurkunst; of scouting (land en zee) activiteiten mogelijk te maken. o Criteria: ledental jeugd, senioren en/of mensen met een functionele beperking o Vaste bedragen per lid en vaste bedragen per vereniging o Er is een maximum subsidiebedrag beschikbaar, waarbij in geval van een te grote aanvraag de gevraagde subsidiebedragen in verhouding verlaagd worden. Structurele subsidie o Bestemd voor: maatschappelijke instellingen uit de gemeente zonder winstoogmerk; o Doel: Een structurele subsidie is een subsidie voor een (langdurige) activiteit die jaarlijks terugkeert op het gebied van cultuur, evenementen of volwassenen en bijdragen aan de beleidsdoelen uit vigerend beleid.
o Criteria: doelgroepen, deelnamecijfers, cofinanciering, MAPE-model (activiteiten en prestaties) Programmatische subsidie o Bestemd voor: maatschappelijke instellingen uit de gemeente zonder winstoogmerk; o Doel: Een programmatige subsidie is voor een culturele activiteit, een evenement of een activiteit voor volwassenen die bijzonder, vernieuwend of op een andere manier van waarde is voor de gemeente en/of, haar inwoners en draagt bij aan de beleidsdoelen uit vigerend beleid. o Criteria: doelgroepen, deelnamecijfers, cofinanciering, MAPE-model (activiteiten en prestaties). Verder is de activiteit kortdurend en heeft een eenmalig karakter, De huidige subsidieregeling voor de incidentele subsidies komen te vervallen en gaat op in de nieuwe programmatische subsidieregelingen. Bij de structurele en waarderingssubsidies doen zich wijzigingen in de aanvraagtermijn, beoordelingstermijn, -gremium en budgetten voor. Wat zijn de consequenties voor de verenigingen? Voor de waarderingssubsidies is er nu een helder beeld, in de rapportage is een verdeling opgenomen. Deze zal, na besluitvorming van de gemeenteraad, vertaald worden in een nadere subsidieregeling. Voor de structurele en programmatische subsidies nog niet. Op het moment dat de gemeenteraad het subsidiebeleid vaststelt worden er subsidieregelingen voor de programmatische subsidie opgesteld.
Voor de structurele subsidies worden in het ‘inhoudelijke’ beleid (zoals bijvoorbeeld het volwassenen- en ouderbeleid, jeugdbeleid, etc.) kaders opgenomen/toegevoegd. Het is (nu nog) niet de verwachting dat er op
korte termijn een inhoudelijk beleidskader komt voor cultuur- en evenementenstimulering. Dit is wel de aanbeveling. In het specifieke geval van Zwem- en waterpolovereniging Flevo overwegen we een uitzondering, namelijk het voortzetten van de huidige (huisvestings)subsidie van jaarlijks € 13.689 (prijspeil 2021).
Het proces tot nu toe Als resultaat van een startbijeenkomst in september 2018 is een klankbordgroep gevormd. Deze is in april 2019 geraadpleegd in de gedachtenvorming over het nieuwe tarieven- en subsidiestelsel. In najaar 2019 is deze groep nogmaals samen gekomen. Vervolgens hebben alle individuele verenigingen / instellingen die subsidies ontvangen of gebruik maken van gemeentelijke accommodaties een brief gehad waarin de financiële gevolgen van het nieuwe stelsel werden uitgelegd. Van de 109 brieven die verstuurd zijn, hebben 28 verenigingen gereageerd en gevraagd om nadere toelichting. Deze verenigingen hebben allemaal een reactie / gesprek gehad. Op basis van deze gesprekken zijn een aantal wijzigingen in het beleid aangebracht, waardoor voor sommige verenigingen de herverdeeleffecten minder groot zijn geworden. In bijlage 4 van de rapportage zijn de reacties opgenomen.
Vervolgproces Consultatie verenigingen en klankbordgroep Wanneer het college het aangepaste subsidie en tarievenbeleid voorlopig heeft vastgesteld zal er in januari 2021 nogmaals een korte consultatieronde worden georganiseerd voor de verenigingen en instellingen. Op basis van de subsidietoekenningen voor 2021 wordt beoordeeld of dit nog financiële consequenties heeft die eerder niet in beeld waren. Tevens zal de klankbordgroep nogmaals om advies gevraagd worden. Beeldvorming en consultatie raadscommissie In februari 2021 wil het college de raad informeren en consulteren over het nieuwe subsidie- en tarievenbeleid. Eerst worden in een beeldvormende bijeenkomst de hoofdlijnen en uitgangspunten van het nieuwe beleid toegelicht. Voor deze bijeenkomst worden ook de klankbordgroep en de betrokken verenigingen en instellingen uitgenodigd, conform de dan geldende coronamaatregelen. Vervolgens wil het college de raad consulteren over de geformuleerde uitgangspunten van het subsidie- en tarievenbeleid. Definitieve vaststelling en inwerkingtreding nieuw beleid Op basis van de Beeldvorming en de consulterende raadsbijeenkomst kunnen wijzigingen in het beleid worden doorgevoerd. Naar verwachting kan het nieuwe subsidie- en tarievenbeleid dan in mei 2021 ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd.
Na vaststelling van het beleid kunnen de nieuwe subsidieregelingen worden opgesteld en vervolgens gaan de nieuwe tarieven en subsidies in per 2022.
Bijlage 1: Uitgangspunten voor het nieuwe subsidie en tarievenbeleid Uitgangspunten voor de tarieven 1. De nieuwe tarieven zijn kostprijsgeoriënteerd. In het nieuwe stelsel wordt uitgegaan van kostprijsgeoriënteerde tarieven (en dus geen kostprijsdekkende) tarieven. Met name de kosten voor de instandhouding van binnen- en buitensportaccommodaties zijn zodanig hoog dat dit torenhoge tarieven zou geven, indien uitgegaan zou worden van kostprijsdekkende tarieven. Vanuit de Wet markt en overheid is dit ook mogelijk omdat de raad de verhuur van maatschappelijk vastgoed en exploitatie van sportaccommodaties als economische activiteiten in het algemeen belang heeft aangemerkt (raadsbesluit van 30 oktober 2014). 2. Voor overeenkomstige accommodaties gelden overeenkomstige tarieven, ongeacht ouderdom/kwaliteit. Voor elk accommodatietype is een gemiddelde kostprijs berekend. Deze is bepaald op grond van de totale kosten, de oppervlakte van de accommodatie en de benutting. Door voor vergelijkbare accommodaties dezelfde kostprijs en gebruikstarieven te bepalen, maakt het voor een vereniging niet uit in welke sporthal gesport wordt. Voor de buitensport betekent dit dat het tarief voor bijvoorbeeld een kunstgras voetbalveld met verlichting voor alle voetbalverenigingen hetzelfde is.
Daarbij wordt geen onderscheid gemaakt in ouderdom of kwaliteit van de accommodatie, omdat alle accommodaties voldoen aan de minimale (veiligheids)eisen en/of eisen vanuit sportbonden/NOC*NSF. 3. Het dekkingspercentage van het tarief is afhankelijk van het type accommodatie De dekkingsgraad of het dekkingspercentage is het deel van de kostprijs dat wordt doorbelast aan de gebruiker. Het restant dat niet wordt doorbelast is feitelijk een indirecte subsidie van de gemeente aan de gebruiker. Ervaring leert dat één integraal dekkingspercentage onrealistisch is, omdat de exploitatielasten voor de buitensport veel hoger zijn dan voor de binnensport. Dit komt onder andere door een lagere benutting van een sportveld ten opzichte van een sporthal, maar ook door de hogere afschrijvings- en onderhoudskosten van velden ten opzichte van een sporthal. Daarom zijn voor binnensport en buitensport verschillende dekkingspercentages gehanteerd. 4. Er gelden afzonderlijke tarieven voor onderwijs, (sport)verenigingen en commerciële verhuur Voor de binnensport gelden afzonderlijke tarieven voor onderwijs, (sport)verenigingen en commerciële verhuur. Daarbij geldt de volgende prioritering: - primair en voortgezet onderwijs (wettelijke taak om voldoende ruimte voor gymnastieklessen te waarborgen); - lokale verenigingen - niet-lokale verenigingen en commercieel.
De niet-lokale verenigingen betalen daarbij ook het verenigingstarief, maar door de prioritering wordt ervoor gezorgd dat eerst de lokale verenigingen onderdak hebben. Commerciële organisaties betalen een ander (kostprijsdekkend) tarief. Voor de buitensport zijn alleen tarieven voor de hoofdhuurder (sportvereniging) vastgesteld. 5. Er worden per accommodatietype tarieven naar gebruiksduur vastgesteld, zonder onderscheid naar het moment van gebruik. Voor de binnensportaccommodaties worden alleen uurtarieven vastgesteld. Daarbij worden geen kortingen verleend voor veelgebruikers of gebruik gedurende het gehele seizoen. Voor de buitensport geldt alleen een seizoenstarief/jaartarief voor de hoofdgebruiker. De tarieven voor eventuele andere (incidentele) gebruikers van de accommodatie worden door de hoofdhuurder bepaald. Voor de welzijnsaccommodaties wordt ook alleen een jaartarief voor de hoofdhuurder vastgesteld. In de jaar- en uurtarieven wordt geen onderscheid gemaakt in piek- en daluren. Op elk moment van de dag geldt hetzelfde tarief, omdat dit administratief eenvoudiger is. Bovendien hebben verenigingen veelal maar beperkt keus welk moment gehuurd kan worden, kijkend naar de beschikbaarheid van de zaal, de trainers en de sporters. Een bonus-malus-regeling ligt dan niet zo voor de hand.
6. Er zijn geen nieuwe tarieven voor de welzijnsaccommodaties berekend. De gemeente heeft nog een aantal welzijnsaccommodaties in eigendom: het Tuinhuis (waar het UVV gebruik van maakt in &/Entree), jongerencentrum Chill-Out en het gedeelte dorpshuis en bibliotheek in het Veense Hart.1 In de subsidie- en inkoopafspraken met de Unie van Vrijwilligers en Stichting Jeugd- en jongerenwerk is afgesproken dat de huur volledig gecompenseerd wordt. Daardoor is het weinig zinvol om een nieuw tarief voor deze accommodaties vast te stellen. Voor het dorpshuis met bibliotheek in het Veense Hart is voorafgaand aan de bouw al een afspraak gemaakt over de hoogte van de huurprijs, namelijk dat alle eigenaarslasten als huur in rekening worden gebracht bij deze organisaties. 7. De nieuwe tarieven voor recht van opstal en erfpacht zijn gebaseerd op de huidige grondprijzen. In de huidige overeenkomsten voor erfpacht en recht van opstal worden veel verschillende systematieken gebruikt om de canon of retributie te berekenen. In sommige situaties wordt fl. 25 per vierkante meter gerekend, in andere een vast bedrag voor de gehele oppervlakte. Ook de wijze van indexering of prijsaanpassing is niet eenduidig. Recent is het nieuwe scoutinggebouw gerealiseerd waarbij Scouting Nijkerk een recht van erfpacht heeft gekregen.
De hoogte van de canon is bepaald met de maatschappelijke grondprijs van € 160 per vierkante meter en een rentepercentage van 3%. Dit is berekend over de bebouwde oppervlakte. In het nieuwe subsidie- en tarievenstelsel is deze methode van toepassing verklaard op alle overeenkomsten van erfpacht en recht van opstal. Voor maatschappelijke partijen geldt een grondprijs van € 160 per vierkante meter. De jaarlijkse retributie of erfpachtcanon is 3% van de bebouwde grondwaarde. Bij sportverenigingen wordt de retributie of canon berekend over de niet-sportgebonden ruimten zoals clubgebouw, toiletten en bestuurskamer. Voor commerciële partijen geldt een grondprijs van € 275 per vierkante meter en een rentepercentage van 3%. De retributie of canon wordt berekend over de gehele oppervlakte van het perceel. NB: De tarieven voor recht van opstal en erfpacht kunnen pas aangepast worden als de huidige overeenkomst afloopt. Dit kan soms nog ettelijke jaren op zich laten wachten. Daarnaast geldt voor een aantal overeenkomsten een onbeperkte looptijd. Deze zullen dus nooit aangepast kunnen worden. 8. Eén systematiek van indexering is gewenst. De tarieven voor binnensport en buitensport worden veelal jaarlijks geïndexeerd met het consumentenprijsindexcijfer (CPI) alle huishoudens. Voor de tarieven van recht van opstal en erfpacht worden diverse methodes van indexering gebruikt.
Voor sommige gelden percentages voor de stijging van de huren, andere gebruiken een prijsindexcijfer, weer andere worden in het geheel niet geïndexeerd. Ook hierin is eenduidigheid gewenst. Gekozen wordt voor het CPI alle huishoudens omdat deze al voor de meeste tarieven gehanteerd wordt. 9. (Onder)verhuur blijft aan de hoofdhuurder. Tot dusverre heeft de gemeente geen rol gespeeld bij onderverhuur van buitensportcomplexen aan andere partijen. Ook de exploitanten (SRO en Optisport) hebben hierin geen rol gespeeld, maar hebben dit aan de verenigingen zelf overgelaten. Hetzelfde geldt bij de onderverhuur van de gemeentelijke welzijnsaccommodaties: Chill Out, Tuinhuis (UVV) en Veense Hart. Gelet hierop is het voorstel om dit ook bij het nieuwe subsidie- en tarievenbeleid zo te houden. Dit is in lijn met de Nota maatschappelijk vastgoed en de Sportnota om de exploitatie van accommodaties zoveel mogelijk bij externe partijen te beleggen. Waar mogelijk wordt het eigendom of de exploitatie van gemeentelijk maatschappelijk vastgoed overgedragen, waarbij de eigen verantwoordelijkheid van instellingen en verenigingen wordt gestimuleerd. Bovendien
1
Ook de Wulfshoeve is een gemeentelijk pand, maar dit gebouw wordt momenteel alleen gebruikt door het gebiedsteam Paasbos. Omdat dit team onderdeel is van de gemeentelijke organisatie geldt hiervoor geen huur.
speelt mee dat meer grip op onderverhuur ook meer administratie betekent, waaronder het opvragen van informatie, facturatie en eventueel handhaving indien niet alle onderverhuur wordt gemeld. Als gevolg van dit uitgangspunt zijn er geen uurtarieven vastgesteld voor buitensport en overige welzijnsaccommodaties, omdat dit aan de hoofdhuurder is. Uitgangspunten voor de subsidies 1. Het nieuwe subsidiebeleid is eenduidig, eerlijk en transparant Het nieuwe subsidiebeleid is eenduidig, eerlijk en transparant. Onder het mom van gelijke monniken, gelijke kappen worden activiteiten met een min of meer gelijke doelstelling op een gelijke wijze gewaardeerd. Het subsidiebeleid is transparant doordat het inzicht verschaft in de te ontvangen bedragen per organisatie en/of cluster. Op die manier kunnen de subsidiemiddelen (nog meer) doel- en resultaatgericht worden ingezet voor (nog meer) krachtige en toekomstbestendige (vrijwilligers)organisaties. Dit geldt voor sport, cultuur, welzijn, zorg en andere maatschappelijke organisaties. 2. Uitgangspunt voor subsidie is de activiteit, niet de huisvesting. In de huidige waarderingssubsidie krijgen sommige verenigingen, naast een subsidie per lid, een subsidie omdat ze huisvesting hebben, andere krijgen juist extra subsidie omdat ze geen kantine/huisvesting hebben.
Dit is gebaseerd op historische afspraken en uitgangspunten die niet meer te achterhalen zijn. Het kan dus voorkomen dat een vereniging zonder kantine met 0 doelgroepleden meer subsidie krijgt dan een vereniging met kantine met 100 doelgroepleden, terwijl de subsidie juist bedoeld is om (meer) doelgroepleden te kunnen laten sporten. In het nieuwe stelsel worden activiteiten met een min of meer gelijke doelstelling op een gelijke wijze gewaardeerd en is het wel of niet hebben van huisvesting geen criterium meer voor subsidietoekenning. De gemeente zet in op het stimuleren van activiteiten waarbij de activiteit leidend is en een mogelijke accommodatie volgend. Het betekent overigens niet dat wanneer een activiteit in aanmerking komt voor een subsidie de gemeente één op één garant staat voor de (eenmalige) kosten en de structurele exploitatielasten van de accommodaties. Hiervoor zijn de uitgangspunten vanuit de nota maatschappelijk vastgoed nog steeds leidend ((niet-)basisaccommodaties en (niet-)basissporten). De term huisvestingssubsidie verdwijnt uit ons subsidiebeleid; de huisvesting moet een onderdeel zijn van de totale subsidietoekenning. NB: We stellen één uitzondering voor, namelijk voor Watersportvereniging Flevo (zie onder 6.) 3.
Subsidie wordt meer ingezet als een instrument om gemeentelijke doelstellingen te bereiken Subsidiëring sluit aan bij het Transformatieplan sociaal domein en de visie van de dialooggroep Leefstijl. Het is gebaseerd op eigen kracht, zelfredzaamheid, het belang van de sociale omgeving, preventie, signalering, toereikende ondersteuning en inclusie. Iedereen doet mee. Elkaar opzoeken en samenwerken wordt gestimuleerd. Het initiatief daarvoor ligt bij de samenleving; de gemeente kan stimuleren en mogelijk maken. 4. Een deel van het subsidiebudget wordt programmatisch ingezet. Door een gedeelte van het budget vanuit de waarderingssubsidie en het budget voor incidentele subsidies over te hevelen naar een nieuwe subsidievorm (programmatisch deel), houden we aan de ene kant het verenigingsleven overeind (via de waarderingssubsidie) en daarnaast kunnen we meer gaan inzetten op de activiteiten die bijdragen aan onze gemeentelijke beleidsdoelstellingen via de structurele en programmatische subsidies. Voor deze structurele en programmatische subsidies wordt in het ‘inhoudelijke’ beleid (zoals bijvoorbeeld het jeugdbeleid, en de Sportnota etc.) kaders opgenomen/toegevoegd. Voorwaarde is wel dat voor alle genoemde programma’s inhoudelijk beleid wordt geformuleerd. Op dit moment ontbreekt het bijvoorbeeld aan een overkoepelend volwassenenbeleid en cultuurbeleid. 5.
Er komt een adviescommissie om de gemeente te adviseren over de subsidietoekenning. Een van de uitgangspunten voor het nieuwe subsidiebeleid is dat aan de werkwijze ‘Samen Nijkerk” invulling wordt gegeven. Daarom hebben we in de ontwikkeling van dit subsidie- en tarievenbeleid ook een aantal malen de samenleving gevraagd naar hun mening. In het vervolg, in de ontwikkeling van de
subsidieregelingen rondom het programmatische deel en bij de verstrekking van de subsidies, zullen we ook samen optrekken met (een representatieve vertegenwoordiging) van de samenleving. Deze (deel)commissie adviseert de gemeente over de subsidieregels en de toekenning van subsidie voor de programmatische subsidies. Daarnaast wordt er ook gekeken of de aanvragen niet overlappen met andere activiteiten, initiatieven of projecten in Nijkerk. 6. De financiële situatie van Flevo vereist maatwerk. Watersportvereniging Flevo wordt door het nieuwe subsidie- en tarievenbeleid aanzienlijk geraakt. Dit komt omdat de vereniging een huisvestingssubsidie ontvangt van € 13.689 (prijspeil 2021). Daarnaast heeft Flevo ook te maken met hogere huurlasten door de verhuizing naar het nieuwe zwembad. In het subsidie- en tarievenstelsel is de tarifering van het zwembad niet meegenomen, omdat deze tarieven zijn vastgesteld bij de bouw van het nieuwe Jaap van der Krol Bad. Uitgangspunt bij de bepaling van die tarieven is geweest dat het tarief per oppervlakte zwemwater niet zou wijzigen. Dus: van een 5-baans bad naar een 8-baans bad betekent dit dat de prijs per baan niet wijzigt (uitgezonderd indexering en in 2019 de verhoging van het lage btw-tarief van 6 naar 9%). Via een ingroeimodel zijn deze tarieven doorgevoerd, zodat verenigingen de tijd kregen om hun programmering erop aan te passen.
Voor Flevo lukt dit maar ten dele omdat bij waterpolowedstrijden het gehele bad gehuurd moet worden. Een algehele verlaging van de tarieven van het zwembad heeft niet de voorkeur, omdat dit doorwerkt in de overeenkomst met de exploitant Optisport vanwege derving van inkomsten. Door middel van de instandhouding van de subsidie van € 13.689 (plus jaarlijkse indexering) wordt maatwerk geleverd. Voor het overige is het aan Flevo om door slimmer te programmeren, mogelijke inzet van zelfwerkzaamheid in het zwembad in overleg met de exploitant en/of een contributieverhoging te komen tot een sluitende begroting. Het voorgestelde subsidiestelsel ziet er als volgt uit: Oud
Nieuw
Financiële uitgangspunten 1. Een overgangsregeling is nodig om de herverdeeleffecten te verzachten. Het nieuwe beleid is niet bedoeld als bezuinigingsmaatregel. Wel treden er herverdeeleffecten op: sommige verenigingen gaan erop vooruit, andere gaan erop achteruit. Op grond van de Awb is de gemeente verplicht om voor de aanpassing/beëindiging van de subsidie een redelijke termijn in acht te nemen. Deze termijn dient ertoe om de subsidieontvanger in staat te stellen maatregelen te treffen om de gevolgen te
ondervangen. Voorgesteld wordt dat verenigingen die er meer dan € 1.000 op achteruitgaan in drie jaar toegroeien naar het nieuwe tarief. In het eerste jaar wordt twee derde deel van het verschil gecompenseerd en in het tweede jaar een derde deel. Dit geeft de verenigingen de tijd zich in te stellen op de nieuwe tarieven en subsidies en, waar nodig, geleidelijk een contributieverhoging door te voeren of andere inkomstenbronnen te genereren. 2. De overgangsregeling vereist een eenmalige (extra) investering. De kosten van de overgangsregeling worden geraamd op € 65.000 voor het 1e jaar en € 30.000 voor het 2e jaar. De dekking voor deze incidentele kosten zal in het definitieve raadsvoorstel in mei 2021 worden aangegeven. 3. Voor de waarderingssubsidies een bedrag van ca. € 50.000 integraal af te wegen bij de Voorjaarsnota. De huidige systematiek van waarderingssubsidies is een open-einde-regeling. Gebleken is dat in de begroting hiervoor een te laag bedrag opgenomen is. In de afgelopen jaren werd ca. € 50.000 meer subsidie aangevraagd dan er in de begroting aan deze post was gelabeld. Dit bedrag kon echter steeds gedekt worden binnen het totale product sport en cultuur waardoor nooit structureel extra budget benodigd was. Het nieuwe stelsel is in de opvatting van het college niet bedoeld als een bezuiniging.
De inhoudelijke insteek van het college is dat het geld dat voorheen toegekend werd aan waarderingssubsidies (in 2021 € 315.000) zoveel mogelijk beschikbaar zou moeten blijven voor subsidies aan verenigingen. Tegelijkertijd zijn het voor de gemeente financieel uiterst uitdagende tijden. Met de taskforcevoorstellen voor bezuinigingen die in de begroting 2021 zijn verwerkt, is het budget voor sport en cultuur vanaf 2021 niet meer voldoende om de eerder genoemde jaarlijkse overschrijding op te vangen. Het college gaat in beeld brengen wat er voor nodig is om de benodigde € 50.000 beschikbaar te blijven stellen. Hierbij kan gedacht worden aan een extra bezuiniging op een ander deel van het sociaal domein of een ander domein. Bij de behandeling van de Voorjaarsnota zal hierover een besluit van de raad worden gevraagd. 4. Corona De uitgangspunten voor de vaststelling van een nieuw subsidie- en tarievenbeleid zijn gebaseerd op de (tot voor kort) reguliere situatie, dus vóór de uitbraak van COVID-19. Ook de reacties vanuit de verenigingen zijn in die periode tot stand gekomen. Uiteraard is er sinds maart 2020 het nodige veranderd en worden ook verenigingen en instellingen op het gebied van cultuur, welzijn en sport geconfronteerd met teruggelopen opbrengsten en/of doorlopende kosten die het gevolg zijn van de coronamaatregelen. Dergelijke effecten zijn niet in dit beleid meegenomen.
Enerzijds omdat we er van uit gaan dat dit een tijdelijke situatie is en we in de tweede helft van 2021 grotendeels hopen terug te keren naar de situatie van vóór de corona-uitbraak. Anderzijds omdat deze coronakosten (grotendeels) gecompenseerd worden via andere nationale, provinciale en/of gemeentelijke regelingen. Het college stelt voor om, indien er vanuit corona aanvullende maatregelen nodig zijn, hiervoor met separate voorstellen te komen. Daarmee kan het subsidie- en tarievenbeleid worden afgerond conform de eerder genoemde uitgangspunten. Juridische uitgangspunten 1. Verhuren/verpachten van vastgoed en gronden is een economische activiteit van algemeen belang. Op 30 oktober 2014 heeft de gemeenteraad besloten dat het verhuren/verpachten van vastgoed en gronden plaatsvindt in het algemeen belang. Hierover stond destijds het volgende in het raadsvoorstel: Verschillende (maatschappelijke) organisaties huren/pachten vastgoed of gronden voor een niet-kostendekkend tarief. Hieraan liggen meestal privaatrechtelijke overeenkomst met een langere looptijd ten grondslag. Het is niet altijd mogelijk dan wel wenselijk een en ander op korte termijn te wijzigen. In het Subsidie- en tarievenbeleid wordt hierop nader ingegaan.
In het licht van dat beleid en aangezien het veelal gaat om organisaties die het algemeen belang dienen, kan deze activiteit in het algemeen belang worden geacht. Dit geldt niet voor nieuw te sluiten overeenkomsten.
In de uitwerking van het nu vast te stellen Subsidie- en tarievenbeleid concluderen we dat kostprijsdekkende tarieven voor maatschappelijke organisaties niet mogelijk zijn, tenzij dit via huisvestingssubsidies
gecompenseerd wordt aan de verenigingen en instellingen. Een dergelijke compensatie is strijdig met het uitgangspunt dat we activiteiten willen subsidiëren en geen huisvesting. Door de verhuur/verpachting van vastgoed aan maatschappelijke organisaties blijvend aan te merken als een economische activiteit in het algemeen belang handelen we niet in strijd met de Wet Markt en Overheid en kunnen we kostprijsgeoriënteerde tarieven hanteren voor deze instellingen. 2. Geen kostprijsdekkende tarieven leidt niet tot staatssteun. Hoewel het vanuit de Wet Markt en Overheid mogelijk is om economische activiteiten in het algemeen belang aan te merken, moet nog steeds beoordeeld worden of er sprake is van (indirecte) staatssteun. Hiervoor gelden vijf criteria die allemaal van toepassing moeten zijn voordat sprake is van staatssteun. Ten aanzien van de tarieven voor lokale sportverenigingen en welzijnsinstellingen is het criterium “beïnvloeding tussenstaatse handel” niet van toepassing. De verenigingen en instellingen op het gebied van sport, cultuur en welzijn die gebruik maken van het gemeentelijk maatschappelijk vastgoed zijn lokaal actief en hebben een lokaal belang. Jurisprudentie bevestigt dat er in dergelijke situaties geen sprake is van staatssteun.