CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

2026-062 Bijlage 1 - Programmabegroting 2027-2030

Raadsvergadering 5 november 2026, gemeente NijkerkBij agendapunt: Programmabegroting 2027-203041.721 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

P r o g r a m m a b e g r o t i n g 2 0 2 7 - 2 0 3 0 B e g r o t i n g 2 0 2 7 1 Inhoudsopgave Voorwoord .........................................................................................................................................2 Leeswijzer .........................................................................................................................................4 Bestuurlijke hoofdlijnen .....................................................................................................................6 Financiële hoofdlijnen .......................................................................................................................9 Programma’s ...................................................................................................................................16 Paragrafen ......................................................................................................................................57 Financiële begroting ......................................................................................................................102 Bijlagen .........................................................................................................................................110 B e g r o t i n g 2 0 2 7 2 Voorwoord Voor u ligt de Programmabegroting 2027 van de gemeente Nijkerk.

In deze begroting leest u welke activiteiten wij in 2027 uitvoeren, welke maatschappelijke doelen wij nastreven en welke financiële middelen daarvoor beschikbaar zijn. Deze begroting markeert enerzijds het begin van een nieuwe bestuursperiode. Op 9 juli 2026 is het nieuwe college geïnstalleerd. Tegelijkertijd is de basis voor deze begroting gelegd in de overgangsfase naar het nieuwe college. Het fundament voor de begroting ligt in de Kadernota 2027. Omdat deze is opgesteld voordat de nieuwe coalitie werd gevormd, is in deze begroting geen nieuw beleid opgenomen. Wel is aansluiting gezocht tussen het bestaande beleid en de lijnen uit het Coalitieakkoord 2026-2030 ‘Samen sterk bouwen aan de toekomst’. Nieuwe beleidsaccenten en bestuurlijke keuzes krijgen hun vertaling in de Kadernota 2028 en daaropvolgende begrotingen. Hierbij staan wij voor een financiële uitdaging. De financiële positie van de gemeente is op dit moment solide, maar staat onder druk. Stijgende prijs- en loonontwikkelingen, groei van het aantal inwoners, hogere uitgaven binnen het sociaal domein en nadelige ontwikkelingen in het gemeentefonds leiden tot een structureel tekort in de meerjarenbegroting. Bij de Kadernota 2028 zullen wij dan ook moeten kijken naar ombuigingen.

De Programmabegroting 2027 is opgebouwd volgens de perspectieven en maatschappelijke opgaven uit de Ontwikkelagenda 2023-2026 ‘Samen wonen, samen werken, samen leven’. De begroting kent de perspectieven Ruimte, Sociaal, Veilig en Dienstverlening. Binnen deze perspectieven werken wij aan de maatschappelijke opgaven: • Een thuis voor iedereen • We delen de ruimte eerlijk en optimaal • Een bloeiende economie in een vitale samenleving • Duurzaamheid is de sleutel naar onze toekomst • Alle inwoners doen mee en horen erbij • Mensen hebben een bodem in hun bestaan • Een veilige samenleving maken we samen • Hoe maken we het samen mogelijk? Deze opgaven vormen ook in 2027 het fundament onder onze inzet voor de samenleving. Dat betekent niet dat de gemeente stilstaat. Integendeel. Ook in 2027 werken wij verder aan de opgaven die voor onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties van groot belang zijn. We bouwen aan voldoende woningen voor verschillende doelgroepen, investeren in de kwaliteit van onze leefomgeving, versterken de bereikbaarheid van onze gemeente en blijven werken aan een sterke en toekomstbestendige economie. Daarnaast zetten wij ons in voor een samenleving waarin iedereen mee kan doen en waarin ondersteuning beschikbaar blijft voor inwoners die dat nodig hebben. Dat doen wij in een tijd waarin financiële keuzes steeds belangrijker worden.

Stijgende kosten, met name binnen het sociaal domein, loon- en prijsontwikkelingen en onzekerheden rondom de financiering van gemeenten zetten de financiële ruimte onder druk. Ook Nijkerk heeft hiermee te maken. De Kadernota 2027 laat zien dat blijvende aandacht nodig is voor een gezonde financiële huishouding en dat zorgvuldige afwegingen onvermijdelijk zijn. Daarom blijven wij zoeken naar een evenwicht tussen onze maatschappelijke opgaven, een verantwoord investeringsniveau en financieel duurzaam beleid. Tegelijkertijd hebben wij vertrouwen in de kracht van onze gemeente. Nijkerk is een gemeente met betrokken inwoners, een sterk verenigingsleven, ondernemende bedrijven en actieve maatschappelijke organisaties. Juist door samen te werken en elkaar op te zoeken kunnen we de uitdagingen van vandaag en morgen het hoofd bieden. Samen bouwen we verder aan een gemeente waar het prettig wonen, werken en leven is, nu en in de toekomst. B e g r o t i n g 2 0 2 7 3 Met deze begroting geven wij invulling aan onze verantwoordelijkheid voor 2027. Wij zien uit naar de verdere uitwerking van de nieuwe bestuursperiode en naar de keuzes die wij daarin samen met uw raad en de samenleving zullen maken. B e g r o t i n g 2 0 2 7 4 Leeswijzer In deze begroting staat wat we als gemeente willen bereiken, wat we daarvoor doen, hoeveel geld we waaraan uitgeven en waar het geld vandaan komt.

• Bestuurlijke en financiële hoofdlijnen In het eerste hoofdstuk gaan we in op de bestuurlijke en financiële hoofdlijnen. We beschrijven de belangrijkste actuele uitdagingen en opgaven. Vervolgens belichten we in de financiële hoofdlijnen de financiële ontwikkelingen die van belang zijn voor de financiën van onze gemeente. Ook laten we op hoofdlijnen de herkomst en bestemming van de inkomsten en uitgaven zien. Tot slot lichten we enkele grote financiële ontwikkelingen toe. • Programma’s De begroting 2027 bestaat uit 4 programma’s. Deze sluiten aan bij de perspectieven die de basis vormen voor de Ontwikkelagenda 2023-2026 Samen wonen, samen werken, samen leven en de kadernota, te weten Ruimte, Sociaal, Veilig en Dienstverlening. Per programma geven we de volgende informatie weer: • Actuele ontwikkelingen, die invloed hebben op het gemeentelijk beleid binnen het programma. • Een overzicht van wat we willen bereiken en wat we daarvoor willen doen, gekoppeld aan de verschillende maatschappelijke opgaven binnen het programma. • Inzicht in de baten en lasten per maatschappelijke opgave en voor het gehele programma. Ook het saldo geven we weer, net als de onttrekkingen uit en toevoegingen aan reserves. Dit leidt tot een saldo inclusief en exclusief reserves. • Paragrafen De begroting bevat naast programma’s ook een toelichting op programma overstijgende onderwerpen.

Deze programma overstijgende onderwerpen worden beschreven in de paragrafen. Deze paragrafen zijn verplicht vanuit het Besluit begroting en verantwoording (BBV) (art. 9 lid 2 BBV): • Lokale heffingen • Weerstandsvermogen en risicobeheersing • Onderhoud kapitaalgoederen • Financiering • Bedrijfsvoering • Verbonden partijen • Grondbeleid • Financiële begroting De financiële begroting bevat een totaaloverzicht van baten en lasten, per programma en totaal. Ook worden de gehanteerde uitgangspunten voor de raming toegelicht. De financiële begroting bevat daarnaast ook een aantal verplichte elementen op basis van het BBV: • Overzicht van incidentele baten en lasten • Geprognotiseerde balans • Overzicht van ontwikkeling reserves en voorzieningen • Overzicht van investeringskredieten • Overzicht van arbeidsgerelateerde verplichtingen B e g r o t i n g 2 0 2 7 5 • Bijlagen Tot slot zijn verschillende bijlagen opgenomen. Bijlage 1: is de raming op taakveldniveau opgenomen, waarbij ook de verbinding is gemaakt per taakveld naar de programma’s. Bijlage 2: zijn de samenwerkingsverbanden, met daarbij een korte weergave van de doelstelling van het samenwerkingsverband. Hierbij is weergegeven aan welke maatschappelijke opgaven dit samenwerkingsverband een bijdrage levert. Bijlage 3: biedt een overzicht van alle beleidskaders.

Bijlage 4: zijn de (op basis van het BBV) verplichte beleidsindicatoren opgenomen. Bijlage 5: bevat een overzicht van de reserves en voorzieningen en de ontwikkeling daarvan. Bijlage 6: stand van zaken lopende woningbouwprojecten in de gemeente Nijkerk B e g r o t i n g 2 0 2 7 6 Bestuurlijke hoofdlijnen Samen sterk bouwen aan de toekomst. Nijkerk, Hoevelaken en Nijkerkerveen hebben ieder hun eigen karakter, maar vormen samen één sterke gemeente. Een gemeente waar inwoners naar elkaar omzien, ondernemers kansen creëren en verenigingen, vrijwilligers en maatschappelijke organisaties bijdragen aan een hechte samenleving. Met het coalitieakkoord Samen sterk bouwen aan de toekomst is een nieuwe richting voor de bestuursperiode 2026-2030 vastgesteld. Deze begroting is echter opgesteld in een overgangsperiode. Daarom zijn de bestaande Ontwikkelagenda 2023-2026 Samen wonen, samen werken, samen leven en de uitgangspunten van de Kadernota 2027 nog leidend. De verdere uitwerking van de ambities uit het coalitieakkoord krijgt een plaats in de Kadernota 2028 en de daaropvolgende begrotingen. Ook in 2027 werken wij vanuit de vier perspectieven Ruimte, Sociaal, Veilig en Dienstverlening en de daarbij behorende maatschappelijke opgaven. Daarmee zetten wij de ingezette koers voort en leggen wij tegelijkertijd de basis voor de toekomst van onze gemeente.

• Samen verder bouwen aan een sterke gemeente. Wij willen dat inwoners prettig kunnen wonen, werken en leven in een veilige, duurzame en aantrekkelijke omgeving. Daarom blijven wij investeren in woningen, bereikbaarheid, maatschappelijke voorzieningen en een sterke lokale economie. Ook blijven wij aandacht houden voor inwoners die ondersteuning nodig hebben om mee te kunnen doen in de samenleving. De kracht van Nijkerk zit daarbij vooral in de samenleving zelf. Inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties zijn onmisbaar voor een sterke gemeenschap. Daarom blijven wij ruimte geven aan initiatief, samenwerking en participatie. We luisteren, leggen uit wat er wel en niet mogelijk is en bouwen samen verder aan een gemeente die klaar is voor de toekomst. • Verantwoord ontwikkelen in een tijd van financiële keuzes De maatschappelijke opgaven worden groter, terwijl de financiële ruimte onder druk staat. Stijgende kosten in het sociaal domein, loon- en prijsontwikkelingen en onzekerheden over het gemeentefonds vragen om zorgvuldige afwegingen. Ook voor Nijkerk zijn keuzes noodzakelijk om financieel gezond te blijven. Wij blijven investeren in de kwaliteit van onze samenleving en leefomgeving, maar doen dat verantwoord.

Daarom zoeken wij steeds naar de juiste balans tussen ambitie en realisme, tussen investeren en beheersen en tussen de belangen van vandaag en die van morgen. Door slim samen te werken, prioriteiten te stellen en de kracht van onze gemeenschap te benutten, bouwen wij verder aan een financieel gezonde gemeente die ook voor toekomstige generaties aantrekkelijk blijft om in te wonen, werken en leven. Perspectief Ruimte • Een thuis voor iedereen De gemeente Nijkerk blijft werken aan voldoende en passende woningen voor alle inwoners. Daarbij ligt de nadruk op het realiseren van de woningbouwambitie van gemiddeld 250 woningen per jaar, met extra aandacht voor starters, ouderen en andere doelgroepen die moeilijk een woning kunnen vinden. De gemeente ondersteunt doorstroming, zet de starterslening voort en werkt aan een lokaal volkshuisvestingsprogramma. Daarnaast worden bestaande en nieuwe woningbouwlocaties verder ontwikkeld en blijft de gemeente Nijkerk invulling geven aan de opvang en huisvesting van asielzoekers, Oekraïense ontheemden en statushouders. B e g r o t i n g 2 0 2 7 7 • We delen de ruimte eerlijk en sociaal In 2027 richten we ons op een evenwichtige inrichting van de schaarse ruimte, waarbij wonen, werken, recreatie, natuur en bereikbaarheid in samenhang worden ontwikkeld.

De groei van de gemeente vraagt om blijvende investeringen in voorzieningen, mobiliteit en de openbare ruimte. Tegelijk wordt gewerkt aan grote opgaven in het buitengebied, zoals de Aanpak Veluwe, stikstofreductie, natuurherstel en een toekomstbestendige landbouw. Met de verdere invoering van de Omgevingswet, de actualisatie van de Omgevingsvisie en de voorbereiding van Oostelijk Nijkerk wordt gebouwd aan een leefbare, duurzame en toekomstbestendige gemeente. • Een bloeiende economie in een vitale samenleving De gemeente Nijkerk blijft investeren in een sterke en toekomstbestendige economie die bijdraagt aan de brede welvaart van inwoners. Daarbij wordt ingezet op ruimte voor ondernemerschap, de ontwikkeling van bestaande en nieuwe bedrijventerreinen en een goede balans tussen wonen en werken. Samen met regionale partners werkt de gemeente aan economische ontwikkeling, innovatie en passende werkgelegenheid. Ook wordt de vrijetijdseconomie verder versterkt door te investeren in recreatie, toerisme en aantrekkelijke centrumgebieden. Zo blijft de gemeente Nijkerk aantrekkelijk om te wonen, werken, ondernemen en bezoeken • Duurzaamheid is de sleutel naar onze toekomst Wij blijven onverminderd werken aan een duurzame en toekomstbestendige leefomgeving waarin groei, bereikbaarheid, energie en klimaat in balans zijn.

In 2027 ligt de nadruk op energiebesparing, het verduurzamen van woningen en bedrijven en het versterken van de energie-infrastructuur om de gevolgen van netcongestie te beperken. Daarnaast wordt gewerkt aan een lokaal warmteprogramma, circulaire economie en klimaatadaptatie, met aandacht voor wateroverlast, droogte en hittestress. Ook stimuleert de gemeente duurzame mobiliteit en ondersteunt zij initiatieven van inwoners en ondernemers die bijdragen aan de energietransitie en een toekomstbestendige gemeente. Perspectief Sociaal • Alle inwoners doen mee en horen erbij De gemeente blijft zich inzetten voor een inclusieve samenleving waarin iedereen mee kan doen en gelijke kansen heeft. In 2027 wordt gewerkt aan een nieuw uitvoeringsprogramma voor 2028-2029 en aan de verdere versterking van het Sociaal Team. Kinderen en jongeren krijgen ondersteuning om zich kansrijk te ontwikkelen, terwijl ouderen en inwoners met een beperking langer zelfstandig kunnen blijven wonen. Ook wordt ingezet op preventie, gezondheid en het versterken van eigen regie. Daarbij wordt samengewerkt met partners om hulp en ondersteuning toegankelijker, beter vindbaar en effectiever te maken. • Mensen hebben een bodem in hun bestaan Ook in 2027 blijft de gemeente inwoners ondersteunen die (tijdelijk) moeite hebben om in hun bestaan te voorzien.

Wij zetten in op meer deelname aan werk en participatie, met ondersteuning die zoveel mogelijk dichtbij huis wordt aangeboden. Ook worden inwoners beter geïnformeerd over beschikbare regelingen en voorzieningen. Daarnaast werkt de gemeente samen met partners aan het voorkomen en vroeg signaleren van schulden. Door betere samenwerking, communicatie en ondersteuning krijgen inwoners sneller passende hulp en wordt hun bestaanszekerheid versterkt. Perspectief Veilig • Een veilige samenleving maken we samen Samen met inwoners, ondernemers en partners blijft de gemeente in 2027 werken aan een veilige en leefbare samenleving. De focus ligt op het tegengaan van ondermijnende en digitale criminaliteit, het voorkomen dat jongeren afglijden naar criminaliteit en het versterken van de samenwerking tussen zorg en veiligheid. Ook wordt geïnvesteerd in crisisbeheersing, weerbaarheid van inwoners en de verdere professionalisering van handhaving en vergunningverlening. Daarnaast ondersteunt de gemeente organisatoren van evenementen en werkt zij aan duidelijke en actuele beleidskaders voor veiligheid, horeca en evenementen. B e g r o t i n g 2 0 2 7 8 Perspectief Dienstverlening • Hoe maken we het samen mogelijk? In 2027 staat de verdere ontwikkeling van de dienstverlening centraal.

De gemeente versterkt het Servicecentrum als centraal aanspreekpunt, breidt de digitale dienstverlening uit en investeert in digitale veiligheid, datamanagement en verantwoorde inzet van AI. Ook wordt gewerkt aan snellere en zorgvuldige afhandeling van Woo-verzoeken, bezwaren en klachten. Met de invoering van de participatieverordening en het participatieplatform krijgen inwoners meer mogelijkheden om mee te denken en mee te doen. Zo werkt de gemeente aan een toegankelijke, betrouwbare en toekomstbestendige dienstverlening voor inwoners en ondernemers. • Samen werken aan een toekomstbestendig Nijkerk De komende jaren bouwen we samen aan een gemeente waar inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties zich thuis voelen en actief kunnen meedoen. We geven ruimte aan initiatieven uit de samenleving, luisteren naar elkaar en werken vanuit vertrouwen, verantwoordelijkheid en duidelijke communicatie. Iedereen hoort erbij en krijgt de kans om mee te doen. De gemeente Nijkerk staat voor grote opgaven op het gebied van wonen, leefbaarheid, bereikbaarheid, duurzaamheid, veiligheid en bestaanszekerheid. Door samen te werken met inwoners, partners, regio, provincie en Rijk werken we aan oplossingen die niet alleen vandaag, maar ook morgen en overmorgen waarde toevoegen. Daarbij houden we oog voor de balans tussen groei, leefkwaliteit en een gezonde financiële basis.

Onze dienstverlening blijft toegankelijk en betrouwbaar. We denken vanuit mogelijkheden, betrekken inwoners vroegtijdig bij plannen en leggen helder uit welke keuzes worden gemaakt. Zo versterken we het vertrouwen in het gemeentebestuur en bouwen we aan sterke, betrokken en toekomstbestendige kernen van de gemeente Nijkerk. B e g r o t i n g 2 0 2 7 9 Financiële hoofdlijnen Inleiding In dit hoofdstuk geven we op hoofdlijnen weer welke financiële ontwikkelingen we zien die invloed hebben op de begroting 2027 en verder. Dit doen wij aan de hand van de drie financiële pijlers: saldo van baten en lasten, leningenportefeuille en algemene reserve. We presenteren in dit hoofdstuk het (incidentele) begrotingssaldo, wat het resultaat is van de baten en lasten in de begroting. Bij een positief saldo vindt er een storting in de algemene reserve plaats en bij een negatief saldo moet er worden onttrokken uit de algemene reserve. Het geeft ook weer welke financiële ruimte er is in de begroting om nieuwe plannen te kunnen financieren of om prijsstijgingen of financiële tegenvallers op te vangen. We presenteren ook het structurele begrotingssaldo. Dit geeft de verhouding weer tussen de structurele lasten en de structurele baten en zegt wat over de financiële gezondheid van de gemeente.

Bij het opstellen van de begroting is als uitgangspunt genomen de financiële stand van zaken na de financiële mutaties uit de 1e Bestuursrapportage 2026. Financiële context De begroting 2027 is opgesteld aan het begin van een nieuwe bestuursperiode. Het nieuwe coalitieakkoord bevat ambitieuze plannen voor de verdere ontwikkeling van Nijkerk op het gebied van wonen, leefbaarheid, veiligheid, duurzaamheid, bereikbaarheid en dienstverlening. Tegelijkertijd vraagt het coalitieakkoord om een financieel gezonde gemeente die verantwoord investeert en zorgvuldig omgaat met gemeenschapsgeld. De financiële positie van de gemeente is op dit moment solide, maar staat onder druk. De gemeente krijgt te maken met stijgende kosten door prijs- en loonontwikkelingen, groei van het aantal inwoners, hogere uitgaven binnen het sociaal domein en nadelige ontwikkelingen in het gemeentefonds. Hierdoor ontstaat in de meerjarenbegroting een structureel tekort. In de Kadernota 2027 is daarom gekozen voor een beleidsarme en financieel zorgvuldige basis. Voor 2027 wordt het begrotingssaldo tijdelijk sluitend gemaakt door ambities te temporiseren, risico’s te accepteren en beperkt gebruik te maken van de algemene reserve.

Daarmee ontstaat ruimte voor het nieuwe college om de ambities uit het coalitieakkoord verder uit te werken en daarbij afgewogen keuzes te maken over investeringen, prioriteiten en financiële dekking. De komende jaren blijft het noodzakelijk om scherp te sturen op financiële duurzaamheid. Daarbij wordt gezocht naar een evenwicht tussen het realiseren van maatschappelijke ambities, het betaalbaar houden van voorzieningen voor inwoners en het behouden van een gezonde financiële positie voor de toekomst. Saldo begroting 2027-2030 Hieronder vindt u een overzicht van het saldo bij de Kadernota 2027 en het saldo van de Begroting 2027-2030 en de belangrijkste verschillen. Hierbij wordt opgemerkt dat positieve getallen een voordelig saldo of effect betekenen en negatieve getallen een nadelig saldo of effect. B e g r o t i n g | 2 0 2 7 Het saldo van de Begroting 2027-2030 laat zich als volgt weergeven: Bedragen € 1.000, -/- is nadelig 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Saldo Begroting 2027-2030 | -279 | -2.709 | -1.404 | -932 Ten opzichte van het saldo dat bij de Kadernota 2027 is gepresenteerd is een voordelig effect zichtbaar.

Dit laat zich als volgt weergeven en verklaren: Bedragen € 1.000, -/- is nadelig 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Saldo Kadernota 2027 | -745 | -3.721 | -2.297 | -2.178 Saldo Begroting 2027-2030 | -279 | -2.709 | -1.404 | -932 Wijziging saldo van baten en lasten | 466 | 1.012 | 893 | 1.246 Verklaring van de belangrijkste verschillen 1. Meicirculaire | 132 | 314 | 49 | 372 2. Rente en afschrijving | 98 | 471 | 603 | 533 3. Algemene uitkering: CDOKE | 305 | 0 | 0 | 0 4. Leges burgerzaken | 0 | -45 | 83 | 18 5. Resultaat btw op afval en riool | 135 | 130 | 90 | 110 6. Resultaat doorbelasting overheadkosten | 49 | 116 | 115 | 105 7. Kazerneterrein Zeewolde | 0 | 0 | 150 | 150 8. DON | 0 | 0 | 50 | 50 9. Landschapsbeheer | 0 | 0 | 25 | 25 Overige afwijkingen (< € 50.000), per saldo | -253 | 26 | -272 | -117 Wijziging saldo van baten en lasten | 466 | 1.012 | 893 | 1.246 Structureel begrotingssaldo Een structureel begrotingssaldo is het verschil tussen de structurele (terugkerende) inkomsten en uitgaven van een gemeente. Dit is van belang voor een gezond financieel huishoudboekje van de gemeente. Een positief structureel begrotingssaldo betekent dat de gemeente haar lopende uitgaven consistent kan dekken met haar reguliere inkomsten, zonder afhankelijk te zijn van incidentele meevallers of eenmalige inkomsten.

Dit draagt bij aan financiële stabiliteit en zorgt ervoor dat de gemeente op lange termijn in staat blijft om haar taken te vervullen en investeringen te doen zonder in financiële problemen te komen. Het structureel begrotingssaldo 2027-2030 laat zich als volgt weergeven: Bedragen € 1.000, -/- is nadelig 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Structureel saldo voor inzet algemene reserve | 16 | -2.515 | -2.082 | -1.737 Inzet algemene reserve als dekkingsmiddel | 1.150 | 0 | 0 | 0 Structureel saldo Begroting 2027-2030 | 1.166 | -2.515 | -2.082 | -1.737 10 B e g r o t i n g | 2 0 2 7 Er is een voordelig effect zichtbaar ten opzichte van het saldo dat bij de Kadernota 2027 is gepresenteerd.

Het verschil in het structureel saldo ten opzichte van de Kadernota 2027 laat zich als volgt weergeven en verklaren: Bedragen € 1.000, -/- is nadelig 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Structureel saldo Kadernota 2027 | 10 | -4.028 | -3.264 | -3.143 Effecten meicirculaire | 132 | 314 | 49 | 372 Structureel saldo Kadernota + Effecten meicirculaire | 142 | -3.714 | -3.215 | -2.771 Structureel saldo Begroting 2027-2030 | 1.166 | -2.515 | -2.082 | -1.737 Wijziging saldo van baten en lasten | 1.024 | 1.199 | 1.133 | 1.034 Verklaring van de belangrijkste verschillen Structurele mutaties analyse begroting 2027 | 1.024 | 1.199 | 1.133 | 1.034 Wijziging saldo van baten en lasten | 1.024 | 1.199 | 1.133 | 1.034 Een toelichting op de (structurele) mutaties in deze begroting 2027 ten opzichte van de Kadernota 2027 leest u in het hoofdstuk Financiële begroting. Begrotingsoverzicht per programma In de tabel hierna is het saldo van baten en lasten per programma te zien en het saldo van de toevoegingen aan en onttrekkingen uit de reserves. Dit geeft op hoofdlijnen weer hoe het saldo van de begroting verdeeld is naar de perspectieven. Wat opvalt is dat de baten in het perspectief Dienstverlening veel hoger zijn dan de lasten en bij de andere perspectieven andersom. Dit komt doordat de algemene dekkingsmiddelen zijn opgenomen in het perspectief Dienstverlening.

Bedragen € 1.000, -/- is nadelig 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Perspectief Ruimte | -23.215 | -23.059 | -22.579 | -22.556 Perspectief Sociaal | -58.180 | -56.991 | -55.480 | -55.731 Perspectief Veilig | -4.836 | -4.835 | -4.793 | -4.781 Perspectief Dienstverlening | 83.291 | 80.340 | 79.341 | 79.901 Saldo perspectieven Mutaties in de reserves | 2.661 | 1.835 | 2.107 | 2.234 Saldo Begroting 2027-2030 | -279 | -2.709 | -1.404 | -932 11 B e g r o t i n g 2 0 2 7 12 Leningenportefeuille Onze leningenportefeuille is het totaal van alle uitstaande leningen. De leningenportefeuille kan van invloed zijn op de financiële positie van de gemeente. Een goed beheerde leningenportefeuille zorgt ervoor dat de gemeente haar schuldenlast kan dragen zonder de begroting onnodig te belasten. Het stelt ons in staat om essentiële projecten te financieren zonder de huidige inkomsten direct te belasten, maar brengt ook risico's met zich mee, zoals rentestijgingen of herfinancieringsrisico's. Daarom is een strategisch beheer van de leningenportefeuille essentieel om financiële stabiliteit en duurzaamheid op lange termijn te waarborgen. De leningenportefeuille wordt bewaakt met behulp van een meerjarenliquiditeitsprognose.

Op basis van deze prognose en de Programmabegroting 2027-2030 laat de (verwachte) ontwikkeling van de leningenportefeuille zich als volgt weergeven: De leningenportefeuille bedraagt ten tijde van het opmaken van de Programmabegroting circa € 89 miljoen. Door grote investeringen in maatschappelijke voorzieningen en de openbare ruimte loopt de leningenportefeuille op. Deze trend was in de begrotingen van de afgelopen jaren al voorzien. Vanaf 2028 daalt de omvang van de leningenportefeuille als gevolg van verwachte opbrengsten uit grondverkoop overeenkomstig het Meerjarig Prognose Grondexploitatie (MPG). Hierdoor zijn de verwachte inkomsten hoger dan de uitgaven voor exploitatie en investeringen samen. Ons schuldpositie wordt op begrotingsbasis als matig bestempeld. Dit komt onder meer dat de gemeente de afgelopen jaren een aantal grote aankopen heeft gedaan. Het ging hierbij om aankoop van grond in het bouwgrondcomplex Stadshaven en de aankoop van De Havenaer. Algemene reserve De algemene reserve is een financiële buffer die de gemeente aanhoudt om onverwachte uitgaven of tegenvallers op te vangen zonder direct de begroting te hoeven aanpassen. Deze reserve wordt opgebouwd uit overschotten die in eerdere jaren zijn ontstaan, bijvoorbeeld wanneer het saldo van baten en lasten positief is.

Het belang van de algemene reserve voor een gemeente is dat het financiële stabiliteit biedt. Het stelt de gemeente in staat om flexibel te reageren op onvoorziene gebeurtenissen, zoals economische tegenvallers, calamiteiten of extra kosten voor projecten, zonder dat dit meteen leidt tot verhoging van belastingen of bezuinigingen. Bovendien draagt een gezonde algemene reserve bij aan het vertrouwen van inwoners en externe partijen, zoals kredietverstrekkers, in de financiële huishouding van de gemeente. 40 60 80 100 120 140 1-1-2027 1-1-2028 1-1-2029 1-1-2030 Leningenportefeuille (x € 1 miljoen) B e g r o t i n g 2 0 2 7 13 Om tot een structureel sluitende begroting te komen is in de Kadernota 2027 de algemene reserve ingezet. Gemeenten mogen namelijk een deel van hun reserves en overschotten inzetten voor het dekken van structurele lasten. Op basis van de programmabegroting 2027-2030 laat de (verwachte) ontwikkeling van de algemene reserve zich als volgt weergeven: De geprognotiseerde algemene reserve bedraagt ten tijde van het opmaken van de Programmabegroting per 1 januari 2027 € 21,5 miljoen. In de begrotingsperiode 2027-2030 neemt deze algemene reserve door het saldo van de (begrote) dotaties en onttrekkingen af tot circa € 10,9 miljoen eind 2030. In absolute zin is dit een grote afname.

Deze verlaging wordt veroorzaakt door de onttrekking vanwege het Dorpshuis € 5,5 miljoen en de onttrekkingen van € 3,7 miljoen vanwege het verwachte begrotingsresultaat (incidenteel en structureel) en overige mutaties in deze begroting. Een verbetering van het begrotingsresultaat leidt tot een verbeterde reservepositie. De afgelopen jaren is de onttrekking aan de algemene reserve altijd lager geweest dan verwacht. Zo worden bijvoorbeeld projecten later uitgevoerd dan gepland en worden niet alle ambities direct gerealiseerd. Ook zijn er de afgelopen jaren altijd incidentele meevallers geweest die aan de algemene reserve worden toegevoegd. - 5.000 10.000 15.000 20.000 25.000 1-1-2027 1-1-2028 1-1-2029 1-1-2030 1-1-2031 Algemene reserve (x € 1000) B e g r o t i n g 2 0 2 7 14 Begroting in één oogopslag

B e g r o t i n g 2 0 2 7 15

B e g r o t i n g 2 0 2 7 16 Programma’s De begroting 2027 bestaat uit 4 programma’s. Deze sluiten aan bij de perspectieven die de basis vormen voor de Kadernota. Deze perspectieven zijn weer onderverdeeld in de maatschappelijke opgaven van de gemeente Nijkerk. Dit laat zich als volgt weergeven: Perspectief Ruimte Maatschappelijke opgave 1.1 Een thuis voor iedereen Maatschappelijke opgave 1.2 We delen de ruimte eerlijk en optimaal Maatschappelijke opgave 1.3 Een bloeiende economie in een vitale samenleving Maatschappelijke opgave 1.4 Duurzaamheid is de sleutel naar onze toekomst Perspectief Sociaal Maatschappelijke opgave 2.1 Alle inwoners doen mee en horen erbij Maatschappelijke opgave 2.2 Mensen hebben een bodem in hun bestaan Perspectief Veilig Maatschappelijke opgave 3.1 Een veilige samenleving maken we samen Perspectief Dienstverlening Maatschappelijke opgave 4.1 Hoe maken we het samen mogelijk In de begroting wordt per perspectief de volgende informatie weergegeven: • Actuele ontwikkelingen, die invloed hebben op het gemeentelijk beleid binnen het programma. • Een overzicht van wat we willen bereiken en wat we daarvoor willen doen, gekoppeld aan de verschillende maatschappelijke opgaven binnen het programma. • Inzicht in de baten en lasten per maatschappelijke opgave en voor het gehele programma.

Ook het saldo geven we weer, net als de onttrekkingen uit en toevoegingen aan reserves. Dit leidt tot een saldo inclusief en exclusief reserves. In deze begroting hebben we bij alle maatschappelijke opgaven ook doelstellingen en beleidsindicatoren geformuleerd. B e g r o t i n g 2 0 2 7 17 1. Perspectief Ruimte 1.1 Actuele ontwikkelingen • Omgevingswet De Omgevingswet verandert de manier waarop de gemeente besluiten neemt over de fysieke leefomgeving. De gemeente werkt met nieuwe instrumenten voor ontwikkeling en beheer. Ook zijn de rollen van de raad en het college veranderd. Inwoners krijgen meer mogelijkheden om mee te denken over plannen in hun omgeving. Daarnaast gelden nieuwe financiële kaders voor gemeentelijke activiteiten. De komende jaren verbeteren we onze dienstverlening binnen de kaders van de Omgevingswet. In 2027 willen we de Omgevingsvisie 2.0 vaststellen. Deze visie beschrijft hoe de gemeente Nijkerk zich op lange termijn wil ontwikkelen. Inwoners leveren hiervoor inbreng en de gemeenteraad wordt actief betrokken. Ook werken we verder aan één omgevingsplan voor de hele gemeente. De kennis en ervaring die we daarbij opdoen, leggen we vast in de organisatie. Het omgevingsplan moet uiterlijk eind 2031 gereed zijn. Daarnaast starten we in 2027 met het herschrijven van veelgebruikte brieven aan inwoners en interne documenten naar B1-niveau.

Zo maken we onze communicatie begrijpelijker. Ook verbeteren we de informatie over ruimtelijke dienstverlening op de gemeentelijke website nijkerk.eu. • Wonen De vraag naar woningen blijft onverminderd hoog, zowel in de gemeente Nijkerk als daarbuiten. Om aan deze vraag te kunnen blijven voldoen, zetten we al jaren stevig in op woningbouw. De ambitie uit de Woonvisie 2024+ om jaarlijks 250 woningen te realiseren, wordt behaald. Deze inzet zetten we voort, zowel via bestaande projecten als met nieuwe woningbouwontwikkelingen. Naast nieuwbouw richten we ons de komende jaren nadrukkelijker op doorstroming. Met de inzet van de wooncoach willen we de bestaande woningvoorraad beter laten aansluiten op de woonbehoeften van onze inwoners. Ook blijven we starters ondersteunen. Sinds de voorwaarden voor de starterslening in 2023 zijn versoepeld, is het aantal aanvragen toegenomen. De starterslening wordt daarom ook de komende jaren voortgezet om starters met binding met de gemeente Nijkerk een steuntje in de rug te geven. Daarnaast werken we, in het kader van de nieuwe landelijke Wet versterking regie volkshuisvesting, aan een Volkshuisvestingsprogramma. De hoofdlijnen van deze wet zijn al verwerkt in de Woonvisie 2024+. Door de vergrijzing zullen in Nijkerk steeds meer inwoners behoefte krijgen aan zorg en ondersteuning.

De in 2025 vastgestelde Woonzorgvisie wordt daarom de komende jaren uitgevoerd. Op dit moment werken we aan een uitvoeringsagenda met concrete acties, waarin de gemeente Nijkerk samen met partners optrekt. • Duurzaamheid Een betrouwbare, fossielvrije energievoorziening is een belangrijke voorwaarde voor nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Door de verduurzaming van bestaande gebouwen en de bouw van nieuwe woningen en voorzieningen neemt de vraag naar elektriciteit toe. De beschikbare netcapaciteit bepaalt daardoor steeds vaker waar en wanneer ontwikkelingen mogelijk zijn. Naar verwachting blijft netcongestie in elk geval tot 2033 een beperkende factor. Tegelijkertijd staat de regio voor de opgave voldoende duurzame energie op te wekken en minder afhankelijk te worden van energie van buiten de regio. Dit vraagt om tijdige keuzes en actieve sturing. Mogelijke maatregelen zijn netbewuste gebiedsontwikkeling, een betere afstemming van vraag en aanbod en het onderzoeken van energieprestatienormen voor gebieden. Samen met betrokken partijen en de provincie Gelderland verkennen we bij de gebiedsontwikkelingen Klaarwater en Stadshaven wat dit in de praktijk betekent. Daarnaast ondersteunen we de versterking van het elektriciteitsnet door mee te werken aan een nieuw onderstation en aan de plaatsing van ongeveer 200 middenspanningsruimtes in buurten.

B e g r o t i n g 2 0 2 7 18 Energierrechtvaardigheid is hierbij een belangrijk aandachtspunt. Niet alle inwoners en ondernemers kunnen de kosten van de energietransitie dragen. Voor een groeiende kwetsbare groep kan dit de bestaanszekerheid verder onder druk zetten. De gemeente blijft daarom passende ondersteuning bieden. In lijn met het SER-advies van maart 2026 kiezen we bij de verduurzaming van gebouwen voor een mensgerichte aanpak, met aandacht voor betaalbaarheid, toegankelijkheid en gelijke kansen. • Stikstof en plan van aanpak Veluwe Het buitengebied staat de komende jaren voor samenhangende opgaven: minder stikstofuitstoot, herstel van natuur en waterkwaliteit en een duurzaam toekomstperspectief voor de landbouw. Het Rijk, de provincie, het waterschap en 21 gemeenten hebben hiervoor in juni 2026 de samenwerkingsovereenkomst Aanpak Veluwe gesloten. Met een rijksbijdrage van € 300 miljoen werken zij gezamenlijk aan natuurherstel en toekomstbestendige landbouw. Voor Nijkerk zijn twee sporen belangrijk. Ten eerste komt er een uitvoeringsorganisatie die agrarische ondernemers begeleidt bij keuzes over innovatie, extensivering, verplaatsing of beëindiging van hun bedrijf. Ten tweede zetten we in op samenwerking per gebied. Samen met Putten en Barneveld bereiden we het gebiedsproces Groene Valleilint voor.

Binnen Regio Foodvalley werken we daarnaast aan Basiskwaliteit Natuur en Groenblauwe Dooradering. Ook water vraagt om gerichte maatregelen. Door klimaatverandering komen langere droge perioden vaker voor en neemt de druk op de watervoorziening toe. Herstel van beken en het langer vasthouden van water moeten het landschap weerbaarder maken tegen droogte en extreme neerslag. Daarbij houden we rekening met de natuurwaarden van Natura 2000-gebied Polder Arkemheen. Voor de verduurzaming en innovatie van agrarische bedrijven is voldoende capaciteit op het elektriciteitsnet nodig. Hierbij kan een afname van het aantal agrarische bedrijven gevolgen hebben voor de leefbaarheid en de economische kracht van het buitengebied. De beperkte stikstofruimte blijft een knelpunt voor woningbouw en andere ruimtelijke ontwikkelingen en kan tot vertraging leiden. De Aanpak Veluwe moet bijdragen aan natuurherstel en een betere leefomgeving. Daarmee ontstaat op termijn meer ruimte en perspectief voor zowel landbouw als ruimtelijke ontwikkeling. De ontwikkeling van Nijkerk-Oost leidt naar verwachting tot meer recreatief gebruik van het buitengebied. In het gebiedsproces Groene Valleilint onderzoeken we hoe deze behoefte aan groen en recreatie kan worden opgevangen.

Ook voeren we, met subsidie van de provincie Gelderland, een haalbaarheidsstudie uit naar verbetering van de zwemwaterkwaliteit en de kustzone langs het Randmeer. Omdat deze locatie grenst aan Natura 2000-gebied Arkemheen, moet de recreatieve ontwikkeling worden gecombineerd met een natuurvriendelijke oever. • Regionale ontwikkelingen die bijdragen aan de lokale veerkracht Steeds meer opgaven vragen om regionale samenwerking. Dit geldt onder meer voor economie, woningbouw, energie en verstedelijking in de regio’s Foodvalley en Amersfoort. Binnen deze samenwerkingen behartigen we actief de belangen van Nijkerk. Ook ontwikkelingen buiten onze gemeentegrenzen kunnen grote gevolgen hebben voor onze bereikbaarheid, leefomgeving en economische ontwikkeling. Voorbeelden zijn de nieuwe kazerne in Zeewolde, de aanpak van knooppunt Hoevelaken en de aansluitingen A1/A30, en de ontwikkeling van station Nijkerk als regiopoort, inclusief een hogere treinfrequentie op de Veluwelijn. • Een vitale economie als bijdrage aan brede welvaart De gemeente Nijkerk kent een sterke ondernemerscultuur en een vitaal bedrijfsleven. Ondernemerschap en bedrijvigheid zijn van groot belang voor de leefbaarheid, economische kracht en toekomstbestendigheid van onze gemeente.

Daarom blijven we investeren in de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen, het beter benutten van bestaande locaties en het stimuleren van samenwerking en innovatie. Hiermee werken we aan een gezonde balans tussen de groei van het aantal inwoners en voldoende werkgelegenheid. Daarnaast levert Nijkerk, met haar sterke positie in de voedselproductie en foodgerelateerde bedrijvigheid, een belangrijke bijdrage aan het Foodvalley- ecosysteem. Dat geeft onze gemeente een onderscheidende en waardevolle positie binnen zowel de regio als Nederland. B e g r o t i n g 2 0 2 7 19 • Vrijetijdseconomie als bijdrage aan een aantrekkelijk en vitale gemeente Nijkerk De vrijetijdseconomie is van grote waarde voor de gemeente Nijkerk, zowel economisch als maatschappelijk. Dankzij de ligging tussen de Veluwe, de Randmeren en de Gelderse Vallei beschikt Nijkerk over aantrekkelijke recreatieve kwaliteiten. De historische binnenstad, het karakteristieke polderlandschap, de recreatiemogelijkheden aan het water en het gevarieerde aanbod van horeca, cultuur en evenementen maken onze gemeente aantrekkelijk voor inwoners en bezoekers. Zoals beschreven in de Visie op de Vrijetijdseconomie 2021-2030 draagt deze sector bij aan werkgelegenheid, bestedingen bij lokale ondernemers en het behoud van voorzieningen. Daarnaast versterkt een aantrekkelijk recreatief aanbod de leefbaarheid van onze gemeente.

Het biedt ruimte voor ontspanning, ontmoeting en beweging dichtbij huis en vergroot de betrokkenheid en trots van inwoners op hun leefomgeving. De komende jaren zetten we in op het verder versterken en zichtbaar maken van deze kwaliteiten. Door te investeren in recreatieve verbindingen, gastvrijheid en evenementen kan Nijkerk haar positie als aantrekkelijke woon-, werk- en bezoekgemeente verder uitbouwen. Daarbij blijft het belangrijk om een goede balans te bewaren tussen economische ontwikkeling, leefbaarheid, natuur en duurzaamheid. • Asielzoekers, Oekraïners en Statushouders De gemeente Nijkerk heeft de afgelopen jaren gekozen voor een duurzame en beheersbare aanpak van opvang in eigen beheer. Dit heeft geleid tot vier kleinschalige opvanglocaties, verspreid over de kernen, met ruimte voor in totaal 278 asielzoekers. De locaties De Beurtschipper en De Nijverheid zijn inmiddels in gebruik. De locaties De Middelaar en De Veenzoom worden gerealiseerd. Met deze opvangcapaciteit blijft Nijkerk invulling geven aan haar bestuurlijke verantwoordelijkheid. Een goede relatie met inwoners en omwonenden blijft daarbij een belangrijk uitgangspunt. Door open communicatie, regelmatig overleg en laagdrempelig contact werken we aan wederzijds vertrouwen en het tijdig signaleren en oplossen van aandachtspunten.

De opvang en begeleiding van asielzoekers, Oekraïense ontheemden en statushouders is inmiddels uitgegroeid tot een samenhangende en stabiele organisatie. Door deze opgaven vanuit één team aan te sturen, ontstaat meer samenhang in de inzet van mensen en middelen en behouden we grip op de kwaliteit, uitvoering en kosten. Het Ontwikkelcentrum Nieuw Nijver vervult hierin een belangrijke rol. Hier worden deelnemers ondersteund op het gebied van taal, participatie, werk en dagbesteding. Deelname aan het meedoen programma vormt de basis voor ontwikkeling en integratie vanaf de eerste dag. Het centrum is er niet alleen voor opvangdoelgroepen, maar ook voor inwoners van Nijkerk die ondersteuning nodig hebben. Voor Oekraïense ontheemden is de opvangcapaciteit uitgebreid naar 300 plaatsen op het Oekraïnepark. Deze locatie blijft in ieder geval tot september 2028 beschikbaar. Voor afloop van de huidige vergunningsperiode wordt een besluit genomen over de periode daarna. Voor statushouders blijft de gemeente inzetten op het realiseren van de wettelijke huisvestingstaakstelling, in samenwerking met woningcorporaties en maatschappelijke partners. De Passantenhaven, met ruimte voor 40 personen, speelt hierin een belangrijke rol door een geleidelijke overgang naar zelfstandige huisvesting mogelijk te maken.

De huidige locatie is beschikbaar tot mei 2027; de mogelijkheden voor voortzetting worden momenteel verkend. De komende jaren staan in het teken van het bestendigen van deze aanpak en het tijdig inspelen op veranderingen in landelijke regelgeving en toekomstige opgaven. We vinden het belangrijk dat asielzoekers, statushouders en andere vluchtelingen actief deelnemen aan de samenleving. Daarom stimuleren we deelname aan onderwijs, werk en dagbesteding. Dit bevordert zelfstandigheid, vergroot de betrokkenheid bij de samenleving en draagt bij aan leefbaarheid en veiligheid. Opvang, begeleiding en veiligheid worden integraal georganiseerd. Ontwikkelingen op en rond de locaties worden structureel gevolgd, zodat waar nodig tijdig kan worden bijgestuurd. Ook is de inzet van buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's) structureel versterkt. Hun aanwezigheid draagt bij aan toezicht, handhaving en een veilige leefomgeving. B e g r o t i n g 2 0 2 7 20 De gemeente blijft actief regie voeren op de opvanglocaties en zet zich in voor een veilige, beheersbare en maatschappelijk verantwoorde uitvoering. Daarbij houden we oog voor zowel de belangen van de bewoners van de locaties als voor de leefbaarheid en veiligheid in de omliggende wijken en kernen.

• Sturing op integraal beheer openbare ruimte en gemeentelijk & maatschappelijk vastgoed Met de Nota Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR 2026-2035) heeft de raad de kaders vastgesteld voor het beheer van de openbare ruimte. Binnen deze kaders zorgt het college voor het onderhoud, de vervanging en de ontwikkeling van wegen, groen, riolering, bruggen en openbare verlichting. Door middel van beheerplannen, inspecties en monitoring wordt gestuurd op een veilige, functionele en toekomstbestendige openbare ruimte. Werkzaamheden worden daarbij steeds meer integraal voorbereid en uitgevoerd. Hierdoor kunnen onderhouds- en vervangingsopgaven worden gecombineerd met maatschappelijke ambities op het gebied van klimaatadaptatie, biodiversiteit, duurzaamheid, bereikbaarheid, gezondheid, veiligheid en leefbaarheid. Zo draagt de openbare ruimte niet alleen bij aan het behoud van gemeentelijke assets, maar ook aan een aantrekkelijke en gezonde leefomgeving. Ook voor het gemeentelijk en maatschappelijk vastgoed wordt gewerkt vanuit een integrale en toekomstbestendige benadering. Het gaat hierbij onder meer om scholen, sportaccommodaties, dorpshuizen en gemeentelijke gebouwen. Deze voorzieningen vervullen een belangrijke maatschappelijke functie en vragen om zorgvuldig en duurzaam beheer.

De ambities, ontwikkelingen en investeringen voor deze voorzieningen worden in samenhang bezien en verder uitgewerkt binnen het perspectief Sociaal. Met de invoering van de Nota IBOR is daarnaast een nieuwe werkwijze voor de planning en financiering van beheer ingevoerd. Ontwikkelingen zoals areaaluitbreiding en prijsstijgingen worden niet langer eens per vijf jaar, maar jaarlijks in beeld gebracht en verwerkt in de planning- en controlcyclus. Hierdoor beschikt de raad over actuelere informatie en kunnen financiële effecten tijdig en geleidelijk worden verwerkt. Deze aanpak zorgt voor meer transparantie, voorspelbaarheid en grip op de beheerbudgetten. Daarmee blijft de kwaliteit van de openbare ruimte en het gemeentelijk vastgoed ook op de lange termijn geborgd binnen de door de raad vastgestelde kaders. • Cultureel Erfgoed De gemeente Nijkerk ziet cultureel erfgoed als een belangrijk onderdeel van de identiteit en kwaliteit van onze leefomgeving. Erfgoed vertelt het verhaal van onze stad, dorpen en buitengebied en draagt bij aan een aantrekkelijke woon-, werk- en recreatieomgeving. Daarom zet de gemeente zich in voor het behoud, de bescherming en het zichtbaar maken van waardevolle gebouwen, landschappen en andere cultuurhistorische elementen. Ook bij ruimtelijke ontwikkelingen wordt zorgvuldig gekeken naar de aanwezige cultuurhistorische waarden.

In 2027 ligt de focus op het versterken en beschermen van het erfgoed van Nijkerk. Er wordt onderzoek gedaan naar bijzondere gebouwen en stedenbouwkundige ontwikkelingen uit de periode 1940-1990 en naar de cultuurhistorische waarden van de verschillende cultuurlandschappen binnen de gemeente. Daarnaast wordt de Erfgoedverordening aangepast aan de Omgevingswet, wordt uitvoering gegeven aan de subsidieregeling voor gemeentelijke monumenten en krijgen cultuurhistorische waarden een duidelijke plek in het Omgevingsplan. Ook blijft de gemeente erfgoed zichtbaar en beleefbaar maken via Open Monumentendag, informatievoorziening en de herontwikkeling van cultuurhistorisch waardevolle locaties en objecten voor toekomstige generaties. B e g r o t i n g 2 0 2 7 21 1.2 Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Dit gaan we doen in 2027 Om ook in de toekomst voldoende passende woningen voor onze inwoners beschikbaar te houden, werkt de gemeente aan een evenwichtige woningbouwprogrammering die aansluit bij de lokale behoefte. Daarbij is bijzondere aandacht voor starters, ouderen en andere doelgroepen die moeilijker een woning kunnen vinden. Starters worden ondersteund met financiële instrumenten en voor ouderen wordt ingezet op passende woonvormen en doorstroming.

Daarnaast geeft de gemeente invulling aan haar maatschappelijke verantwoordelijkheid voor de opvang en huisvesting van onder meer asielzoekers, Oekraïense ontheemden en jongeren. Bij nieuwe woningbouwontwikkelingen blijft het uitgangspunt dat een substantieel deel van de woningen beschikbaar komt voor inwoners van Nijkerk, zodat zij ook in de toekomst binnen de eigen gemeente kunnen wonen en doorstromen. Doelstelling: Huisvesting van reguliere doelgroepen Activiteiten in 2027 1. We geven uitvoering aan de Wet versterking regie volkshuisvesting. Een belangrijk onderdeel hiervan is het opstellen van een lokaal volkshuisvestingsprogramma, waarin de gemeentelijke ambities en opgaven op het gebied van wonen concreet worden uitgewerkt. De huidige Woonvisie wordt opgenomen in de Omgevingsvisie 2.0. De verdere uitwerking vindt plaats in het volkshuisvestingsprogramma, dat uiterlijk in 2027 wordt vastgesteld. Maatschappelijke opgave 1.1. Een thuis voor iedereen Thuis is waar je woont en leeft. Mensen buiten Nijkerk willen graag in Nijkerk wonen. Samen met de jonge generatie die het ouderlijk huis verlaat, zorgen mensen van buiten Nijkerk voor extra druk op de woningmarkt. Een thuis blijven bieden aan alle inwoners van Nijkerk is moeilijk, omdat er een enorme druk op de woningmarkt is.

We zetten vanuit onze Woonvisie de komende jaren in op het bouwen van nieuwe woningen en het verkrijgen van een betere balans tussen vraag en aanbod. We bieden op die manier kansen aan eigen inwoners en ruimte voor buurtschappen. We zetten onder andere in op alternatieve en flexibele woonvormen. Er zal wel sprake zijn van een gestage groei van het aanbod van woningen. Het is ook van belang dat inwoners zo lang mogelijk zelfstandig, liefst in hun eigen woonomgeving, wonen en verblijven. Dat past in het toekomstbestendig en betaalbaar houden van ons sociale stelsel. In dat kader is het van belang dat we de komende jaren, samen met onze ketenpartners, inzetten op inclusieve wijken. Dit vraagt een extra inzet op effectieve lobby. Met onze bouwopgave en met de ontwikkeling in bestaande buurten en wijken kunnen we nieuwe vormen van ‘samen wonen en samen leven’ ontwikkelen. Het gaat daarbij niet alleen om fysieke en ruimtelijke aanpakken, maar vooral ook om groepen mensen blijvend op elkaar te betrekken en daarvoor de sociale infrastructuur te scheppen en te versterken. Dit willen we bereiken Dat de gemeente Nijkerk een plek is en blijft waar het voor alle inwoners in alle levensfasen en omstandigheden fijn is om te wonen en te leven. B e g r o t i n g | 2 0 2 7 2.

| We blijven werken aan onze woningbouwambities binnen de afspraken van de Woondeal Regio Foodvalley en de regionale verstedelijkingsstrategieën. Regio Amersfoort blijft daarbij onze woningmarktregio voor de afstemming van wonen en zorg, de verdeling van woonruimte en andere volkshuisvestelijke opgaven. Zo zorgen we samen met regionale partners voor voldoende passende woningen voor huidige en toekomstige inwoners. 3. | We blijven uitvoering geven aan de woningbouwprojecten die zijn opgenomen in de woningbouwprogrammering en -prognose. Om deze ontwikkelingen mogelijk te maken, prioriteren we investeringen in mobiliteit en bereikbaarheid, onder meer rond locaties als Klaarwater, Stadshaven en de oostzijde van Nijkerk. Zo zorgen we ervoor dat woningbouw en infrastructuur in samenhang worden ontwikkeld. Met behulp van de Woningbouwmonitor wordt jaarlijks inzicht gegeven in de voortgang en resultaten, zodat de raad de ontwikkeling van de woningbouwopgave kan volgen en bijsturen waar nodig. 4. | Wij werken in 2027 verder aan de realisatie van de woningbouwprojecten Kerkplein, Nijkerkerveen deelplan 3 en Doornsteeg deelplan 3. 5. | We werken aan de herbestemming van het historisch stadhuis in Nijkerk en de herontwikkeling van Dorpshuis De Stuw in Hoevelaken. 6. | We werken aan de voorbereiding van de grootschalige gebiedsontwikkelingen Stadshaven, Paasbos, St.

Jozef, Klaarwater en Oostelijk Nijkerk. 7. | De wijkaanpak Rensselaer is in uitvoering en we starten met de voorbereidingen voor de wijkaanpak van Hoevelaken Midden, Beulekamp en Paasbos deel 1. 8. | We geven uitvoering aan de prestatieafspraken 2025-2027 die met de woningcorporaties en huurdersvertegenwoordiging zijn gemaakt. Daarbij ligt de nadruk op de bouw van sociale huurwoningen, het bevorderen van de doorstroming op de woningmarkt en het verduurzamen van de bestaande sociale woningvoorraad. Op deze manier werken we aan voldoende betaalbare en duurzame woningen voor inwoners die daarop zijn aangewezen. In de tweede helft van 2027 worden nieuwe prestatieafspraken opgesteld voor de periode 2028-2030, waarin de actuele woningbehoefte en gezamenlijke ambities worden vertaald naar concrete afspraken. 9. | Medio 2027 wordt de Woningbouwmonitor 2026 opgesteld en ter kennisname en bespreking aan de gemeenteraad aangeboden. 10. | De starterslening blijft ook in 2027 beschikbaar om starters op de woningmarkt te ondersteunen. Om de toegankelijkheid van koopwoningen voor starters te vergroten, is het beschikbare budget voor de jaren 2026 en 2027 verhoogd van € 500.000 naar € 1 miljoen. Doelstelling: Huisvesting van specifieke doelgroepen Activiteiten in 2027 1. | We realiseren opvanglocaties voor asielzoekers binnen de gemeente Nijkerk.

De opvanglocaties De Beurtschipper en De Nijverheid zijn inmiddels in gebruik. In 2027 werken we verder aan de realisatie van de opvanglocaties De Middelaar en De Veenzoom. 2. | We werken samen met woningcorporaties en maatschappelijke partners aan de realisatie van een alternatieve voorziening ter vervanging van de doorstroomlocatie Passantenhaven. 22 B e g r o t i n g | 2 0 2 7 Indicatoren Doelstelling | Beleidsindicator | Eenheid | 2023 | 2024 | 2025 Totaal opgeleverde woningen | Aantal | 221 | 94 | 428 Goede huisvesting van reguliere | 155 | 34 | 78 doelgroepen | Aandeel vrije sector | Aantal | (70%) | (36%) | (18%) 66 | 54 | 318 Aandeel sociale huur | Aantal | (30%) | (58%) | (74%) Huisvesting statushouders | Aantal | 89 | 70 | 132 Goede huisvesting van specifieke doelgroepen | Huisvesting overige doelgroepen * | Aantal | 237 | 237 | 318 *Onder overige doelgroepen wordt verstaan Oekraïners, asielzoekers en arbeidsmigranten. Maatschappelijke opgave 1.2. We delen de ruimte eerlijk en sociaal De groei en ontwikkeling van Nijkerk geeft meer druk op de schaarse ruimte. We moeten daarin keuzes maken en tegelijk het veelvormige karakter van Nijkerk, Nijkerkerveen en Hoevelaken bewaken en bewaren. Dit geldt in het bijzonder voor ons vitale en robuuste buitengebied waar een rijke schakering van functies haar plek heeft en ook moet houden.

De gevolgen van de ontwikkeling van landelijke functies (landbouw, recreatie, natuur en landschap) moeten we goed begeleiden en inpassen. Dit vraagt meer capaciteit en inzet, wat nu al merkbaar is binnen onze organisatie. Ook moet op sommige plekken een goede afweging plaatsvinden tussen meer landelijke functies en hun ruimtevraag enerzijds en ruimtelijke behoeften voor woningbouw en bedrijfsontwikkeling anderzijds. Dit willen we bereiken Dat de ruimte in Nijkerk voor de korte en zeker voor de lange termijn optimaal wordt verdeeld en ingericht. Dit gaan we doen in 2027 De groei van Nijkerk vraagt om investeringen in woningen én in de voorzieningen die daarbij horen, zoals onderwijs, zorg, sport, mobiliteit, duurzaamheid, economie en de openbare ruimte. Deze investeringen zijn noodzakelijk om de bereikbaarheid, leefbaarheid en kwaliteit van onze gemeente op peil te houden en bieden tegelijkertijd kansen om voorzieningen te versterken en toekomstbestendig te maken. Ook in het buitengebied staan we voor belangrijke opgaven. Verduurzaming, veranderingen in de landbouw, natuurontwikkeling en de stikstofopgave vragen om een integrale aanpak. Daarbij zoeken we naar een goede balans tussen een toekomstbestendige agrarische sector, een sterk economisch perspectief, natuurwaarden en de ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied.

23 B e g r o t i n g 2 0 2 7 24 Bij de verdere ontwikkeling van Nijkerk blijven we werken vanuit de ambities voor een sociaal, ondernemend en leefbaar Nijkerk. De Ontwikkelagenda 2023-2026 Samen wonen, samen werken, samen leven vormt hiervoor het uitgangspunt. Om beschikbare capaciteit en middelen doelmatig in te zetten, scherpen we de prioritering van projecten verder aan en maken we gerichte keuzes. Waar nodig voegen we nieuwe accenten toe om in te spelen op actuele maatschappelijke ontwikkelingen en opgaven. Doelstelling: Goede evenwichtige balans wonen, werken en recreëren. Activiteiten in 2027 1. We werken onder het Programma Intensivering implementatie Omgevingswet verder aan de actualisatie van de omgevingsvisie, waarvan het proces in 2025 is gestart. 2. We maken een doorstart met het project Omgevingsplan. 3. We starten een aantal projecten die de informatievoorziening en communicatie over de ruimtelijke dienstverlening onder de Omgevingswet verbeteren. 4. We nemen actief deel aan de regionale samenwerking in Regio Food Valley en in de regio Amersfoort en voeren de Strategische Agenda’s uit. Belangrijke recente ontwikkeling is de Aanpak Veluwe waar vanaf 2026 extra inzet op gepleegd zal worden. 5. We werken verder aan de opgaven voor de Regiopoort Nijkerk aan de hand van de ontwikkelstrategie Regiopoorten het U-Ned programma. 6.

Gezamenlijk met de provincies Gelderland en Utrecht, regiogemeenten en de regio’s werken we aan de uitvoering van A28-A1 Knooppunt Hoevelaken en A1-A30 en een frequentieverhoging van het treinverkeer op de Veluwelijn. 7. We nemen deel aan de interbestuurlijke samenwerking Aanpak Veluwe. Onze focus ligt op de opzet van een uitvoeringsorganisatie gericht op de begeleiding van agrariërs bij het maken van bedrijfsplannen en de rol voor de gemeente hierin. 8. Daarnaast werken we met de Provincie Gelderland, het Waterschap en de buurgemeenten Putten en Barneveld aan Gebiedsproces het Groene Valleilint. Gebiedsprocessen zijn ook onderdeel van de Aanpak Veluwe. In gebiedsproces het Groene Valleilint worden relevante opgaven in het landelijk gebied op een integrale wijze in samenwerking met stakeholders uit het gebied opgepakt. In deze opgave wordt ook rekening gehouden met een toenemende recreatie behoefte vanuit de verstedelijkingsopgave Nijkerk Oost. 9. Voor de landelijk gebiedsopgaven werken we actief samen binnen Regio Foodvalley. We zijn agendalid voor de regio Amersfoort. Zo richten we ons onder andere op Basiskwaliteit Natuur en Groenblauwe Dooradering in het landelijk gebied. 10. We werken aan een haalbaarheidsstudie voor de verbetering van de zwemwaterkwaliteit en zwemstrand ingebed in een natuurvriendelijke oever aan de Randmeerkust.

Deze studie maakt deel uit van de grotere opgave ‘Nijkerk aan het Water’. 11. Nijkerk neemt deel aan het project ‘Smakelijke Veluwe, smaakt naar meer’ (Regiodeal Veluwe). 12. Nijkerk maakt deel uit van het projectteam beheerplan Arkemheen. Dit projectteam werkt onder regie van de Provincie aan een beheerplan en een weidevogelconvenant. 13. We geven prioriteit aan de gebiedsontwikkeling Oostelijk Nijkerk (het gebied rondom het Station Nijkerk, Bronswerk, Luxool, Oude Amersfoortse weg en de oostelijke verkeersontsluiting). 14. We werken volgens het Meerjaren Investeringsprogramma (MIP) aan basisvoorzieningen (zoals wegen en sportvoorzieningen) en de vastgestelde woningbouw- en bedrijventerreinontwikkelingen. 15. We werken aan een visie op (vrijetijds)economie als bouwsteen voor de Omgevingsvisie 2.0 en aan een uitvoeringsagenda via een programma economie om de gezonde balans tussen wonen en werken te waarborgen en tevens een bijdrage te leveren aan de leefbaarheid (Brede Welvaart). 16. We bereiden ons voor op de komst van de kazerne bij Zeewolde; beoogde gefaseerde oplevering tussen 2030 – 2035. 17. We versterken onze landschappen door samen te werken met vrijwilligers en inwoners aan landschaps-en natuurbeheerprojecten. Ook steunen we biodiversiteitsinitiatieven vanuit de samenleving.

Daarnaast werken we aan een regionaal aan uitvoeringsprojecten binnen opgave basiskwaliteit natuur en groenblauwe dooradering. B e g r o t i n g 2 0 2 7 25 Doelstelling: Wij willen onze inwoners een goede en gezonde leefomgeving bieden door een comfortabel en veilig kwaliteitsniveau van de openbare ruimte en het versterken van de biodiversiteit. Nijkerk maakt gebruik van kwaliteitsniveaus zoals deze zijn voorgesteld door het CROW (Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek). Deze kwaliteitsniveaus gaan over de technische kwaliteit en de beeldkwaliteit van de openbare ruimte. De technische kwaliteit is een beoordeling op basis van prestatie-eisen. Nijkerk hanteert een technische kwaliteit van minimaal op niveau B. Dat wil zeggen voldoende waarbij voorzieningen functioneel zijn. Activiteiten in 2027 1. Wij actualiseren de beheerplannen verder (zie ook de paragraaf onderhoud kapitaalgoederen), zodat deze blijven aansluiten op de gewenste kwaliteit, het verwachte gebruik en de toekomstige onderhoudsopgaven. Hiermee behouden we inzicht in de noodzakelijke investeringen en onderhoudskosten voor onze kapitaalgoederen, zoals wegen, groen, riolering, openbare verlichting en civiele kunstwerken.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://nijkerk.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/d0c196ac-938b-4ced-8cb9-26c381d99df0?agendaItemId=a3c35ced-51ea-4d88-8ce2-d634e36f8a35