CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

2026-040 Bijlage 3 M2025055901R001 Wijk Corlaer te Nijkerk Fase 1 - Vastleggen nulsituatie en advies

Raadsvergadering 2 juli 2026, gemeente NijkerkBij agendapunt: Onderzoek geluidsoverlast Corlaer (2026-040)5.091 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Geluidonderzoek wijk Corlaer te Nijkerk Wijk Corlaer te Nijkerk Fase 1 - Vastleggen nulsituatie en advies

Status Versie Rapport Datum

definitief 001 M.2025.0559.01.R001 9 april 2026

Geluidonderzoek wijk Corlaer te Nijkerk

Colofon Opdrachtgever

Gemeente Nijkerk

Contactpersoon opdrachtgever

G. Duine

Project Betreft Uw kenmerk

Geluidonderzoek A28 wijk Corlaer Samenvattend rapport fase 1 -

Rapport Datum Versie Status

M.2025.0559.01.R001 9 april 2026 001 definitief

Uitgevoerd door

DGMR Industrie, Verkeer en Milieu B.V. Weerdjesstraat 70 6811 JE Arnhem Postbus 153 6800 AD Arnhem

Contactpersoon

A.M.A. (Adrienne) Maassen - van 't Hullenaar 088 346 78 16 HL@dgmr.nl

Auteur

A.M.A. (Adrienne) Maassen - van 't Hullenaar 088 346 78 16 HL@dgmr.nl

Projectadviseur

ir. M.H.J. (Mark) Bakermans 088 346 78 50 bk@dgmr.nl

2e lezer/secr.

BK|SMI k:\doc\m\2025\0559\055901\m2025055901r001 wijk corlaer.docx 09-04-2026

2

Geluidonderzoek wijk Corlaer te Nijkerk

k:\doc\m\2025\0559\055901\m2025055901r001 wijk corlaer.docx 09-04-2026

Inhoud 1. Inleiding

4

2. Belevingsonderzoek 2.1 Algemeen 2.2 Reacties 2.3 Analyse gehele wijk 2.4 Analyse per deelbuurt 2.5 Samenvattend

5 5 6 7 9 10

3. Geluidmetingen 3.1 Meetlocaties 3.2 Geluidmetingen 3.3 Geluid gehele meetperiode 3.4 Geluid per dag in de week 3.5 Geluid over een geheel etmaal 3.6 Geluid meteo en maximale geluidniveaus 3.7 Geluidmetingen en normen

11 11 11 13 14 14 16 17

4. Verband onderzoeken en advies 4.1 Verband tussen onderzoeken 4.2 Advies 4.3 Voorstel Fase 2

18 18 19 19

5. Afsluitend

21

3

Geluidonderzoek wijk Corlaer te Nijkerk

1. Inleiding Bij de aanleg van de wijk Corlaer is een geluidwal geplaatst. Ter hoogte van afrit 8a AmersfoortVathorst is in het verleden een deel van deze wal langs de snelweg verwijderd om het bedrijfsterrein te realiseren. Bewoners in de wijk Corlaer geven aan dat zij het geluid van de snelweg door het ontstane ‘gat’ horen. De afgelopen jaren is door de gemeente samen met een groep betrokken buurtbewoners gekeken welke maatregelen mogelijk zijn om het geluid te verminderen. Eerdere onderzoeken (2013-2024) toonden aan dat het geluid met de huidige snelwegwal en de bebouwing van het bedrijventerrein binnen de norm blijft. Veel mensen ervaren wel overlast. Om na te gaan hoe alle bewoners van de wijk Corlaer het geluid van de Rijksweg A28 en de Arkemheenweg ervaren, is een belevingsonderzoek uitgevoerd. Het doel van het onderzoek is een duidelijk en eerlijk beeld van de situatie krijgen. Het belevingsonderzoek is gepresenteerd in een separaat rapport met kenmerk M.2025.0559.11.R001v2 van 7 april 2026. Daarnaast zijn geluidmetingen uitgevoerd om na te gaan hoe het geluid van de snelweg A28 en de Arkemheenweg in de wijk Corlaer werkelijk aanwezig is. Het doel van deze metingen is een duidelijk en representatief beeld van de werkelijke geluidsituatie krijgen. De geluidmetingen zijn gepresenteerd in een separaat rapport met kenmerk M.2025.0559.16.R001 van 9 april 2026.

Het onderliggende rapport bevat een samenvatting van de resultaten van het belevingsonderzoek en de geluidmetingen. Hiermee wordt de nul-situatie vastgelegd. Ook geven we een advies voor het vervolg van het onderzoek. Leeswijzer In hoofdstuk 2 lichten we het belevingsonderzoek toe. Hoofdstuk 3 bevat de geluidmetingen. In hoofdstuk 4 leggen we beide onderzoeken naast elkaar en geven we een advies. Het rapport sluiten we in hoofdstuk 5 af.

k:\doc\m\2025\0559\055901\m2025055901r001 wijk corlaer.docx 09-04-2026

4

Geluidonderzoek wijk Corlaer te Nijkerk

2. Belevingsonderzoek 2.1 Algemeen Het belevingsonderzoek is uitgevoerd van januari 2026 tot medio februari 2026. Alle woonadressen van De Boerderijakkers, De Kamers en De Bogen hebben een brief ontvangen. Daarin stond een link en QR-code naar de online vragenlijst van het belevingsonderzoek. In totaal zijn 1.207 brieven verstuurd. Bewoners van 18 jaar en ouder zijn met deze brief uitgenodigd om de online vragenlijst in te vullen. In figuur 1 zijn deze adressen met een donkerrode driehoek getoond.

k:\doc\m\2025\0559\055901\m2025055901r001 wijk corlaer.docx 09-04-2026

figuur 1: adressen die de brief over het belevingsonderzoek hebben ontvangen

In de vragenlijst hebben we de wijk Corlaer opgedeeld in de buurten: Boerderijakkers, De Kamers en De Bogen. Ook vragen we hoe ver de woning van de rijksweg en Arkemheenweg afstaat. Hiermee krijgen we inzicht waar de deelnemer die de vragenlijst invult (ongeveer) woont in de wijk Corlaer. Figuur 2 toont de buurten en de afstanden zoals in de vragenlijst is opgenomen.

5

Geluidonderzoek wijk Corlaer te Nijkerk

figuur 2: buurten

afstand tot rijksweg en Arkemheenweg (Roze = afstand tot snelweg hoogstens 300 meter, Geel = afstand tot snelweg tussen 300 en 500 meter Lichtbruin = afstand tot snelweg meer dan 500 meter)

Om ervoor te zorgen dat de resultaten van het belevingsonderzoek een goed beeld geven van alle bewoners in de wijk, worden de antwoorden eerst ‘gewogen’. Door de weging worden de resultaten betrouwbaarder, met een betrouwbaarheidsmarge van 95 %. Niet-gewogen resultaten kunnen de resultaten minder nauwkeurig maken. 2.2 Reacties In de wijk Corlaer wonen 2.447 personen die 18 jaar of ouder zijn. Met 384 ingevulde vragenlijsten is de opbrengst van het belevingsonderzoek uit de gehele wijk Corlaer ongeveer 16%. Uit ervaring met andere belevingsonderzoeken is dit een representatieve respons. In andere onderzoeken zien wij responsies tussen de 12% en 20%.

tabel 1: aantal deelnemers Buurt De Bogen De Kamers Boerderijakkers Anders Totaal

Totaal 204 86 86 8 384

Roze vlak 59 12 20 0 91

Geel vlak 102 36 33 0 171

Lichtbruin vlak 39 35 31 4 109

Anders 4 3 2 4 13

De figuur op de volgende bladzijde toont deze aantallen in de vorm van blauwe bolletjes. Hoe groter het bolletje, hoe meer reacties uit de deelbuurt is gekomen.

6

k:\doc\m\2025\0559\055901\m2025055901r001 wijk corlaer.docx 09-04-2026

In de volgende tabel staat het aantal deelnemers per buurt en per gekleurd vlak. Deze cijfers zijn het werkelijk aantal ingevulde vragenlijsten.

Geluidonderzoek wijk Corlaer te Nijkerk

figuur 3: reacties uit deelbuurten: hoe groter het blauwe bolletje, hoe meer reacties uit deze deelbuurt zijn gekomen

k:\doc\m\2025\0559\055901\m2025055901r001 wijk corlaer.docx 09-04-2026

Als we per buurt kijken hoeveel volwassenen van 18 jaar en ouder de vragenlijst hadden kunnen invullen, en we dit vergelijken met het aantal mensen dat de vragenlijst echt heeft ingevuld, dan zien we andere percentages. In de deelbuurt De Bogen, binnen 300 meter van de snelweg, heeft ongeveer de helft van de bewoners de vragenlijst ingevuld. In De Kamers en Boerderijakkers heeft 1 op de 4 bewoners gereageerd. Hoe verder mensen van de snelweg wonen, hoe (relatief) minder reacties er binnenkwamen. Tot 500 meter van de snelweg: 1 op de 6 bewoners vulde de vragenlijst in. Verder dan 500 meter van de snelweg: 1 op de 10 bewoners gaf een reactie. 2.3 Analyse gehele wijk Pro Public heeft een overzichtelijke afbeelding (infographic) gemaakt met de belangrijkste uitkomsten uit het onderzoek. Deze afbeelding laat de resultaten voor de hele wijk Corlaer in één oogopslag zien, zie figuur 4.

7

Geluidonderzoek wijk Corlaer te Nijkerk

figuur 4: afbeelding met de samenvatting van de uitkomsten van het belevingsonderzoek

Uit het onderzoek komt naar voren dat 3 op de 4 bewoners last heeft van het geluid van de snelweg A28 buiten het huis. Ongeveer de helft van de bewoners heeft last van het geluid van de Arkemheenweg buiten het huis. Bewoners ervaren de hele dag door, ook ’s nachts, overlast.

8

k:\doc\m\2025\0559\055901\m2025055901r001 wijk corlaer.docx 09-04-2026

Binnen in huis ontstaat veel overlast wanneer een raam, luchtrooster of beide open staan. Meer dan de helft van de deelnemers kan daardoor slecht slapen. Binnen in huis zorgt het geluid vaak voor een onrustig of geïrriteerd gevoel. Volgens 2 van de 3 bewoners is het geluid van het verkeer niet veranderd in de tijd dat zij in Corlaer wonen.

Geluidonderzoek wijk Corlaer te Nijkerk

2.4 Analyse per deelbuurt Snelweg A28, buitenshuis Figuur 5 toont per deelbuurt de uitkomst van het belevingsonderzoek op de vraag ‘Heeft u last buiten uw huis door de snelweg A28?’.

k:\doc\m\2025\0559\055901\m2025055901r001 wijk corlaer.docx 09-04-2026

figuur 5: afbeelding met de samenvatting van de uitkomsten van het belevingsonderzoek Last A28 (donkerblauw = ‘ja, vaak’, rood=’ja soms’, lichtblauw/groen = ‘nee’, zwarte punten=meetlocatie)

Binnen de deelbuurten van De Bogen wordt het meest overlast ervaren. Tot 500 meter van de rijksweg zegt ongeveer 90% van de deelnemers uit De Bogen ‘ja’ last te hebben van het geluid. In de deelbuurt van de Bogen die verder dan 500 meter ligt, heeft ongeveer 2 op de 3 bewoners last van het geluid. Ook in de deelbuurten van Boerderijakkers en De Kamers ervaren bewoners geluidoverlast van de A28. De percentages zijn hier lager dan in De Bogen, maar liggen nog steeds tussen de 60% en 70%. In deze buurten wordt vaker ‘ja, soms’ ingevuld dan ‘ja, vaak’. Arkemheenweg, buitenshuis Het meeste last van het geluid van de Arkemheenweg hebben de roze en gele deelbuurten. Als we de antwoorden ‘ja, vaak’ en ‘ja, soms’ samenvoegen, dan heeft in de Boerderijakkers 50% van de deelnemers last, in de Kamers 34% en in de Bogen 77%. Deze percentages zijn iets lager dan de percentages bij de vraag ‘last van de snelweg A28’. Wat opvalt, is dat de deelbuurten die meer dan 500 meter van de Arkemheenweg liggen (de lichtbruine gebieden), ook regelmatig tot vaak last ervaren van het geluid.

9

Geluidonderzoek wijk Corlaer te Nijkerk

Ingevulde reacties door bewoners op open vraag: • Voornamelijk last overdag en in de avond als er veel verkeer aanwezig is, spits. • Last als er wordt geracet op de Arkemheenweg. Auto’s en motoren die gas opentrekken. • Last van het vrachtverkeer (toeteren, als vrachtverkeer wordt omgeleid.

figuur 6: afbeelding met de samenvatting van de uitkomsten van het belevingsonderzoek Last Arkemheenweg (donkerblauw = ‘ja, vaak’, rood=’ja soms’, lichtblauw/groen = ‘nee’, groene punten=meetlocatie)

2.5 Samenvattend In de hele wijk Corlaer ervaren bewoners overlast van het verkeer op de snelweg A28 en op de Arkemheenweg. In De Bogen is de overlast het grootst. Een aantal bewoners geeft aan dat dit komt door het ‘gat’ in de geluidwal. In deze buurt is ook de hoogste respons op het belevingsonderzoek aanwezig. Ook in De Kamers en Boerderijakkers hebben bewoners last van het geluid, maar hier gebeurt dit minder vaak dan in De Bogen.

10

k:\doc\m\2025\0559\055901\m2025055901r001 wijk corlaer.docx 09-04-2026

Snelweg A28 en Arkemheenweg, binnenshuis Bewoners ervaren overlast in huis als het luchtrooster open staat, een raam open staat of wanneer beide open staan. Als het raam en rooster dicht zijn, heeft nog steeds 1 op de 4 tot 1 op de 5 bewoners last van het geluid van beide wegen. Op iets minder dan de helft van de bewoners heeft het geluid invloed op de gezondheid. Dit uit zich door vermoeidheid, irritatie, concentratie en stress.

Geluidonderzoek wijk Corlaer te Nijkerk

3. Geluidmetingen In samenwerking met gemeente Nijkerk zijn vijf locaties aangewezen. Deze meetlocaties zijn zodanig verspreid binnen de wijk Corlaer dat een representatief beeld van de verschillende geluidsituaties in de wijk is verkregen.

k:\doc\m\2025\0559\055901\m2025055901r001 wijk corlaer.docx 09-04-2026

3.1 Meetlocaties Sensornet heeft op vijf plekken in de wijk onbemande metingen uitgevoerd. De meetlocaties zijn adressen aan Gaffel (1), Reling (2), Scheg (3), Stavast (4) en Tjalk (5). Figuur 7 toont de ligging van de meetlocaties waarbij de opdeling van de wijken is getoond. Ook is de geluidwal erin opgenomen.

figuur 7: meetlocaties (groene bolletjes), wijken en geluidwal (groene lijn langs snelweg)

3.2 Geluidmetingen Op de adressen aan de Reling, Scheg, Stavast en Tjalk zijn begin december 2025 de metingen gestart en is het geluid gedurende 12 weken gemeten. De meetlocatie op het adres Gaffel is gestart begin januari 2026, daar is 8 weken gemeten. Op 13 maart 2026 zijn alle metingen beëindigd en is de meetapparatuur verwijderd. Op de meetlocaties hebben we continu (24 uur per dag, 7 dagen in de week) het optredende geluidniveau gemeten. Voor de geluidmetingen hebben we gebruikgemaakt van een klasse 1 meter (gecertificeerd). Deze meten met een hogere nauwkeurigheid en bieden de mogelijkheid tot een wettelijke toetsing. Het totale geluid is gemeten, dit betreft met name het geluid van de snelweg en de Arkemheenweg. Onze analyse is gebaseerd op het totale geluid, we kunnen geen onderscheid maken tussen het geluid van de wegen apart. 11

Geluidonderzoek wijk Corlaer te Nijkerk

Bij de metingen heeft Sensornet meteogegevens toegevoegd. Deze gegevens komen van het dichtstbijzijnde KNMI-meteostation De Bilt. Dit betreft neerslag, de windrichting en de windsnelheid opgeslagen. Gedurende de hele meetperiode is er wind vanuit alle richtingen gekomen. Bij in totaal 42% van de geluidmetingen komt de wind uit de hoek waarbij het geluid van de snelweg in de wijk het hoogste is (zuid tot noordnoordwest). Zie onderstaande windroos. De blauwe lijn geeft hierin de werkelijk geregistreerde windrichting aan in relatie tot hoe vaak dit voor kwam (dus hoe verder van het middelpunt, hoe vaker die situatie voor kwam). De rode lijn geeft de hoek aan waarbij het geluid van de snelweg A28 vandaan komt.

12

k:\doc\m\2025\0559\055901\m2025055901r001 wijk corlaer.docx 09-04-2026

figuur 8: windroos metingen

Geluidonderzoek wijk Corlaer te Nijkerk

3.3 Geluid gehele meetperiode Het (energetisch) gemiddeld gemeten geluidniveau (LAeq) over de hele meetperiode staat in figuur 9. Ook staan hier de gemeten geluidniveaus (LAeq) op de luidste dag en de stilste dag. Dit zijn gemiddelden per dag, zonder een verhoging voor de avond en voor de nacht voor hinderlijkheid. In figuur 10 staat ter informatie de ligging van de meetlocaties.

k:\doc\m\2025\0559\055901\m2025055901r001 wijk corlaer.docx 09-04-2026

figuur 9: gemeten gemiddelde geluidniveaus (LAeq) over de hele meetperiode

figuur 10: meetlocaties (groene bolletjes), wijken en geluidwal (groene lijn langs snelweg)

Een vergelijking tussen het geluid op de meetlocatie Reling (50 dB) en Gaffel (47 dB) geeft een verschil van 3 dB. Dit verschil ontstaat deels door de grotere afstand tot de snelweg en deels door de afschermende werking van de bebouwing.

13

Geluidonderzoek wijk Corlaer te Nijkerk

Een verschil van 2 dB is aanwezig tussen de meetlocaties Reling (50 dB) en Stavast (52 dB). Bij de Reling is een afschermende werking van de bebouwing minder aanwezig, de grotere afstand van de snelweg veroorzaakt hier het verschil. Op de meetlocatie Scheg wordt hetzelfde geluidniveau gemeten als op de meetlocatie Stavast (52 dB). De meetlocatie Scheg ligt verder weg van de snelweg dan Stavast en zou dus op basis van afstand een lager geluidniveau moeten hebben. Dit zien we niet in de resultaten. Een aannemelijke verklaring hiervoor is dat er toch een aanzienlijke hoeveelheid geluid door het ‘gat’ in de wal komt, waardoor een zelfde geluidniveau optreedt als bij de meetlocatie Stavast. Bij de meetlocatie Tjalk is een gemiddeld geluidniveau tot 51 dB aanwezig, deze meetlocatie ligt achter de bestaande geluidwal. Er bestaat daarmee weinig verschil tussen het geluid ter hoogte van het gat en achter de wal. Stavast en Tjalk liggen op dezelfde afstand van de snelweg A28 met hetzelfde niveau. Scheg ligt verder weg, maar meer in het gat en heeft een hoger niveau. Het geluidniveau kan op de luidste dag 6 dB hoger zijn dan het gemiddelde geluidniveau. Op een stillere dag neemt het geluid tot 11 dB af ten opzichte van het gemiddelde geluidniveau. Deze uitersten hebben invloed op de beleving van het verkeersgeluid door de bewoners in de wijk.

3.4 Geluid per dag in de week Op maandag en dinsdag wordt op de meetlocaties het hoogste gemiddeld geluidniveau gemeten. Het geluidniveau op woensdag en donderdag is ongeveer 2 dB lager dan op maandag/dinsdag, wellicht omdat men op deze dagen meer thuiswerkt. Op vrijdag is een geluidniveau aanwezig die gelijk is aan maandag/dinsdag. Dit is te verklaren door de vrijdagmiddagspits met vakantieverkeer. In het weekend is het gemiddeld geluidniveau ongeveer 2 dB lager dan tijdens werkdagen.

In de dagperiode is het geluidniveau 1 dB tot 2 dB hoger dan het gemiddelde over het gehele etmaal. Het geluid in de avondperiode is ongeveer gelijk aan het gemiddelde. In de nachtperiode is het geluid 3 dB tot 5 dB lager dan het gemiddelde over het gehele etmaal.

14

k:\doc\m\2025\0559\055901\m2025055901r001 wijk corlaer.docx 09-04-2026

3.5 Geluid over een geheel etmaal Het (energetisch) gemiddeld gemeten geluidniveau (LAeq) over een geheel etmaal is in figuur 11 gepresenteerd. De verschillende perioden in deze figuur zijn: • Dagperiode: tussen 07.00 en 19.00 uur. • Avondperiode: tussen 19.00 en 23.00 uur. • Nachtperiode: tussen 23.00 en 07.00 uur.

Geluidonderzoek wijk Corlaer te Nijkerk

k:\doc\m\2025\0559\055901\m2025055901r001 wijk corlaer.docx 09-04-2026

figuur 11: gemiddeld gemeten geluidniveau LAeq over een gehele dag

figuur 12: meetlocaties (groene bolletjes), wijken en geluidwal (groene lijn langs snelweg)

15

Geluidonderzoek wijk Corlaer te Nijkerk

Wat in figuur 13 goed te zien is, is dat tijdens een werkdag (maandag tot en met vrijdag) het gemiddeld geluidniveau tussen middernacht (0.00 uur) en 04.00 uur in de ochtend tussen 41 dB en 45 dB ligt. Tussen 04.00 en 06.00 uur stijgt het geluid naar 51 dB tot hoogstens 53 dB (08.00 uur) en vervolgens blijft het geluidniveau tot ongeveer 18.00 uur nagenoeg gelijk. Na dit tijdstip daalt het geluid, waarbij het gemiddeld geluidniveau om 20.00 uur nog tussen 49 dB en 51 dB ligt. Daarna daalt het geluid tot 47 dB om 23.00 uur. Hier valt op dat maar een korte tijd het geluid in de nachtperiode hoogstens 45 dB is. Dit kan slaapverstoring veroorzaken. De stijging van het geluidniveau vindt in een weekenddag later plaats, om ongeveer 10.00 uur wordt het geluidniveau van 53 dB (meetlocatie Scheg) behaald. Het verloop op de rest van de dag is ongeveer hetzelfde als bij een werkdag.

figuur 13: gemiddeld gemeten LAeq over een geheel etmaal

Wat opvalt is dat tijdens een afsluiting van de snelweg (bijvoorbeeld 21/22 februari 2026) het gemiddelde geluidniveau LAeq niet daalt bij de meetlocaties. Het geluid van de Arkemheenweg (de rondweg) was in die periode veel hoger door sluipverkeer en zorgde ervoor dat het totale geluid hetzelfde bleef als bij een ‘open’ snelweg.

16

k:\doc\m\2025\0559\055901\m2025055901r001 wijk corlaer.docx 09-04-2026

3.6 Geluid meteo en maximale geluidniveaus In het rapport van de geluidmetingen zijn situaties opgenomen met metingen bij verschillende windrichtingen, bij afsluitingen van de snelweg en tijdens sneeuw. Ook zijn maximale geluidniveaus opgenomen. Dergelijke situaties hebben invloed op het gemiddelde geluidniveau dat gemeten is.

Geluidonderzoek wijk Corlaer te Nijkerk

3.7 Geluidmetingen en normen De gemeten waarden zijn gemiddelde geluidniveaus over de gehele meetperiode, waarin naast het geluid van wegverkeer geluid door andere kortstondige geluidbronnen (zoals onder andere blaffende honden, ambulances, crossende motoren) is opgenomen. In deze gemiddelde waarden zijn alle weersomstandigheden (wel of geen neerslag/sneeuw), de windrichting (uit alle hoeken) en het wisselend verkeer op de snelweg A28 verwerkt. We beschouwen deze L etmaal en Lden-waarden als gemeten jaargemiddelden, die met de ‘norm’ kunnen worden vergeleken.

k:\doc\m\2025\0559\055901\m2025055901r001 wijk corlaer.docx 09-04-2026

Om het gemeten gemiddeld geluidniveau LAeq te kunnen vergelijken met de normen, moet deze eerst worden omgezet naar de beoordelingswaarde Letmaal of Lden. Hierbij wordt de hinderlijkheid meegenomen voor de avond- en nachtperiode. Figuur 14 toont de verschillende beoordelingswaarden (Letmaal en Lden) per meetlocatie.

figuur 14: gemeten LAeq en beoordelingswaarden Lden en Letmaal

We concluderen het volgende: • Het geluidniveau Letmaal is op alle meetlocaties hoger dan in het oorspronkelijk onderzoek voor het bestemmingsplan Corlaer (53 dB(A) Letmaal). • Ook is het geluidniveau Lden overal hoger dan GGD-richtwaarde (50 dB). • Geluidniveau Lden is gelijk aan (Gaffel en Reling) of hoger (Scheg, Stavast en Tjalk) dan de WHOrichtwaarde (53 dB). • Geluidniveau Lden is lager dan norm voor wijk Doornsteeg (norm is 57 dB). Voor deze wijk wordt een geluidwal aangelegd aansluitend op de bestaande geluidwal. • Geluidniveau Lden voor snelwegen is wettelijk toegestaan tot 60 dB en voor Arkemheenweg tot 70 dB. Als deze wijk nu ruimtelijke mogelijk werd gemaakt dan zou het geluidniveau binnen deze waarden passen.

17

Geluidonderzoek wijk Corlaer te Nijkerk

4. Verband onderzoeken en advies Het belevingsonderzoek geeft een eerlijk beeld van de ervaren geluidoverlast in de wijk. Uit het onderzoek blijkt dat mensen in de hele wijk Corlaer last hebben van geluid. Dit komt door de snelweg A28 en de Arkemheenweg. De overlast is er op alle dagen van de week en vaak de hele dag en nacht. Hierdoor kunnen mensen soms slechter slapen, wat niet goed is voor de gezondheid. De meeste geluidoverlast is in De Bogen. Bewoners daar ervaren vaker geluidoverlast dan in de andere delen van de wijk. De bewoners beschrijven racende auto’s op de Arkemheenweg en toeterende vrachtwagens als hinderlijk. De geluidmetingen geven een objectief en representatief beeld van de geluidsituatie in de wijk. De geluidmetingen tonen aan dat op de eerstelijns bebouwing een gemiddeld geluidniveau (LAeq) van 51 dB tot 52 dB aanwezig is. Met name in de nachtperiode blijft het geluidniveau lang hoog en is slechts gedurende een korte tijd in de nachtperiode is het geluid lager dan 45 dB. Omgerekend naar een jaargemiddelde waarde Lden, waarbij rekening gehouden wordt met de hinderlijkheid in avond- en nachtperiode, betekent dit een niveau van 58 dB Lden. Dit is een relatief hoog niveau, waarbij volgens de dosiseffectrelaties ruim 20% van de mensen geluidgehinderd is en 10% slaapverstoord1.

Verderop in de wijk daalt het geluidniveau als gevolg van de afstand en de demping door de bebouwing, ter plaatse van de Gaffel (op ongeveer 400 meter van de snelweg) is het geluidniveau 47 dB. Op de meetlocatie Scheg is het geluidniveau ondanks de grotere afstand, gelijk aan het niveau bij de eerstelijnsbebouwing. Hier is het effect van ‘het gat’ zichtbaar. De toetsing van het geluid aan de wettelijke normen vindt eigenlijk alleen de eerste keer plaats, wanneer een woonwijk via een ruimtelijke procedure mogelijk wordt gemaakt. Bij het bestemmingsplan Corlaer is de wal langs de snelweg gedimensioneerd, zodat het geluid voldeed aan de toen geldende norm van 50 dB(A) etmaalwaarde. Het deels afgraven van de geluidwal om een zichtlocatie voor het bedrijventerrein te maken is in het verleden onderbouwd. Met een akoestisch onderzoek (berekeningen) is aangetoond dat het afgraven van een deel van de geluidwal en de realisatie van gebouwen op het bedrijventerrein geen (rekenkundige) nadelige gevolgen had voor het geluid in de wijk.

1

Dosiseffectrelaties van Miedema en Oudshoorn (2012)

18

k:\doc\m\2025\0559\055901\m2025055901r001 wijk corlaer.docx 09-04-2026

4.1 Verband tussen onderzoeken De geluidoverlast uit het belevingsonderzoek wordt door de geluidmetingen bevestigd: • Hoge (gemeten) geluidniveaus zijn de gehele dag in de wijk aanwezig. De bewoners ervaren hierdoor geluidoverlast. • De slaapverstoring die bewoners ondervinden wordt onderbouwd door het hoge gemiddelde geluidniveau in de nacht en de relatief korte periode van rust (lage niveaus). Dit minder hoge geluidniveau is aanwezig tussen 0.00 uur en 04.00 uur, daarna stijgt het geluidniveau weer. • Bewoners binnen De Bogen ervaren vaker geluidoverlast dan bewoners van andere deelbuurten. De geluidmetingen tonen aan dat ook binnen de deelbuurten Boerderijakkers en De Kamers hoge geluidniveaus aanwezig zijn. • Het racen van auto’s op de Arkemheenweg en het toeteren van vrachtwagens is tijdens de geluidmetingen waargenomen. Deze zogenaamde piekniveaus (maximale geluidniveaus) zijn circa 15-25 dB hoger dan het gemiddelde geluidniveau en dus heel goed waarneembaar. Dergelijke piekniveaus leiden tot overlast, dit is ook in het belevingsonderzoek door de bewoners benoemd.

Geluidonderzoek wijk Corlaer te Nijkerk

4.2 Advies Uit de geluidmetingen blijkt dat het gemiddelde geluidniveau in de wijk hoger is dan de norm die vroeger gold voor het plan Corlaer. De gemeente is niet wettelijk verplicht om het geluid in de wijk terug te brengen tot deze oude norm, maar er is wel sprake van overlast. Dit probleem komt niet alleen voor in Corlaer, maar in veel andere wijken in Nederland die dicht bij een snelweg liggen. Advies: opstarten van het onderzoek naar mogelijke geluidoplossingen (fase 2) Wij adviseren om een gebaar te maken naar de bewoners en mogelijke geluidoplossingen te laten onderzoeken. Bewoners vragen namelijk al lange tijd aandacht voor de geluidoverlast in de wijk sinds een deel van de geluidwal langs de snelweg is afgegraven. Uit het belevingsonderzoek blijkt dat niet alleen een kleine groep bewoners last heeft, maar dat de hele wijk ermee te maken heeft. Ook de geluidmetingen laten zien dat het geluid in deze wijk hoog is: het gemiddelde geluidniveau op de eerstelijnsbebouwing ligt namelijk op ongeveer 58 dB Lden, wat al dicht in de buurt is van de grenswaarde van het geluid van snelwegen (60 dB Lden). 4.3 Voorstel Fase 2 Het heeft weinig zin om opnieuw de akoestische berekeningen te maken op dezelfde manier en met dezelfde maatregelen als in de afgelopen jaren voor de wijk Corlaer is gedaan.

Wij willen juist zoeken naar geluidoplossingen die de beleving van de bewoners verbeteren. We verwachten dat het effect van deze oplossingen wel merkbaar is, maar dat deze de geluidoverlast niet geheel gaan oplossen.

k:\doc\m\2025\0559\055901\m2025055901r001 wijk corlaer.docx 09-04-2026

In eerdere onderzoeken werd ervan uitgegaan dat een geluidmaatregel ‘doelmatig’ is als deze het geluid met 5 dB vermindert. De huidige geluidwal en de gebouwen op het bedrijfsterrein houden nu al een deel van het geluid tegen. Met deze bestaande situatie is het niet realistisch om het geluid in de wijk nog eens met 5 dB te verlagen, zelfs niet met een extra geluidmaatregel. We adviseren om vooral te kijken naar hoe bewoners het geluid ervaren en een afname van minimaal 2 dB als ‘doelmatig’ te noemen. Het totale geluid bij de woningen op Lden-niveau is in eerdere onderzoeken gepresenteerd. Wij willen een duidelijker beeld geven. Daarom bepalen we met een akoestisch rekenmodel het geluid apart voor de dag, de avond en de nacht. Voor de nacht kijken we naar het geluid op de verdiepingen. Voor de dag en avond kijken we naar het geluid op de begane grond. Ook onderzoeken we uit welke richting het meeste geluid komt. Daarbij willen we weten hoeveel geluid door het ‘gat’ binnenkomt en hoeveel geluid over de bestaande geluidwal gaat. Met deze informatie kunnen we beter bepalen waar een geluidmaatregel moet komen en hoe hoog deze moet zijn. We verwachten dat zo’n maatregel in het ‘gat’ het geluid bij De Bogen op de verdiepingen met 1 tot 2 dB kan verminderen. Op de begane grond zal de afname groter zijn, maar een vermindering van 5 dB is een hoge inschatting.

Oplossingen snelweg A28 We zoeken naar maatregelen om het geluid van de snelweg A28 dat door het ‘gat’ komt te verminderen. Daarbij houden we rekening met de punten die hierboven zijn genoemd. We kijken naar een geluidwal of een geluidscherm in het ‘gat’, maar ook naar de mogelijkheid om een gebouw op het bedrijfsterrein te gebruiken als geluidmaatregel. Een diffractor langs de snelweg op gemeentelijk grondgebied is ook een maatregel die we onderzoeken. Daarnaast onderzoeken we

19

Geluidonderzoek wijk Corlaer te Nijkerk

hoeveel de bestaande geluidwal hoger moet worden om het geluid in de gehele wijk te verminderen tot de norm die gold voor het bestemmingsplan van deze wijk. Oplossingen rondweg Arkemheenweg Een diffractor langs de rondweg Arkemheenweg kan het geluid van deze weg verminderen. We onderzoeken welke type diffractor toegepast moet worden en hoe lang deze moet zijn om een geluideffect te krijgen voor de woningen in het ‘gat’. Ook bekijken we welke hoogte en lengte van een geluidscherm en/of een geluidwal nodig is om het geluid van de Arkemheenweg te verminderen voor de woningen in het ‘gat’. Omdat oplossingen voor de Arkemheenweg verder van de snelweg komen, hebben deze minder geluidrecuderend effect op het geluid van de snelweg. We gaan daarom bij elke maatregel voor de Arkemheenweg na wat het effect is voor het geluid van de snelweg en op het totale geluid van deze wegen tezamen. Overige oplossingen De gemeente heeft geen invloed op het verkeer op de snelweg A28. Wel kan de gemeente iets doen aan het verkeer op de rondweg Arkemheenweg. Daarom kijken we ook naar maatregelen om piekgeluiden, zoals racen en toeteren, te verminderen. Dit kan helpen om de geluidbeleving van de bewoners te verbeteren. Daarnaast kijken we naar de inrichting van het gebied tussen de Arkemheenweg en de wijk Corlaer bij het ‘gat’.

Hierbij denken we bijvoorbeeld aan het plaatsen van een kunstwerk, groen of bomen.

k:\doc\m\2025\0559\055901\m2025055901r001 wijk corlaer.docx 09-04-2026

20

Geluidonderzoek wijk Corlaer te Nijkerk

5. Afsluitend In dit rapport leggen we de nulsituatie (fase 1) vast van het geluidonderzoek Corlaer. Wij adviseren om fase 2 te starten. In deze fase onderzoeken we welke mogelijke oplossingen er zijn om de ervaren geluidoverlast in de wijk te verminderen. Daarmee geven we antwoord op de vraag “Wat te doen?” die de Raad stelde bij het eerder gevraagde plan van aanpak. In fase 2 zoeken wij naar geluidoplossingen die de beleving van de bewoners verbeteren. Maatregelen voor alleen de woningen achter het ‘gat’ maar ook maatregelen voor het totale geluid van de snelweg en de Arkemheenweg in de gehele wijk bekijken we. We verwachten dat het effect van deze oplossingen wel merkbaar is, maar dat deze de geluidoverlast niet geheel gaan oplossen. We adviseren om vooral te kijken naar hoe bewoners het geluid ervaren en een afname van minimaal 2 dB als ‘doelmatig’ te noemen. Als voor de wijk Corlaer een geluidoplossing komt, zou dit kunnen betekenen dat in andere wijken in de gemeente ook maatregelen moeten worden genomen. De geluidsituatie in de wijk Corlaer is echter uniek: waar destijds een lange geluidwal aanwezig was, is deze deels afgegraven en een bedrijfsterrein gerealiseerd. Deze situatie komt in de rest van de gemeente niet voor. Daarom zorgt een maatregel voor het ontstane ‘gat’ niet voor een verplichting om ook op andere plekken maatregelen te moeten nemen.

Het ophogen van de volledige geluidwal zou wel als voorbeeld kunnen gelden voor andere locaties in de gemeente.

k:\doc\m\2025\0559\055901\m2025055901r001 wijk corlaer.docx 09-04-2026

p.o. A.M.A. (Adrienne) Maassen - van 't Hullenaar

ir. M.H.J. (Mark) Bakermans DGMR Industrie, Verkeer en Milieu B.V.

21

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=e691d32c-1fa4-4169-8104-f04f90f1c32b