2026-040 Bijlage 2 M2025055916R001 Wijk Corlaer te Nijkerk Fase 1 - Geluidmetingen
Tekst van het document
Geluidmetingen wijk Corlaer Wijk Corlaer te Nijkerk Fase 1 Geluidmetingen
Status Versie Rapport Datum
definitief 001 M.2025.0559.16.R001 7 april 2026
Geluidmetingen wijk Corlaer
Colofon Opdrachtgever
Gemeente Nijkerk
Contactpersoon opdrachtgever
G. Duine
Project Betreft Uw kenmerk
Geluidonderzoek A28 wijk CorlaerGeluidonderzoek A28 wijk Corlaer Fase 1 - Rapportage --
Rapport Datum Versie Status
M.2025.0559.16.R001 7 april 2026 001 definitief
Uitgevoerd door
DGMR Industrie, Verkeer en Milieu B.V. Weerdjesstraat 70 6811 JE Arnhem Postbus 153 6800 AD Arnhem
Contactpersoon
A.M.A. (Adrienne) Maassen - van 't Hullenaar 088 346 78 16 HL@dgmr.nl
Auteur
A.M.A. (Adrienne) Maassen - van 't Hullenaar 088 346 78 16 HL@dgmr.nl
Projectadviseur
ir. M.H.J. (Mark) Bakermans 088 346 78 50 bk@dgmr.nl
2e lezer/secr.
BK|SMI k:\doc\m\2025\0559\055916\m2025055916r001 geluidmetingen.docx 09-04-2026
2
Geluidmetingen wijk Corlaer
k:\doc\m\2025\0559\055916\m2025055916r001 geluidmetingen.docx 09-04-2026
Inhoud 1. Inleiding
4
2. Uitgangspunten 2.1 Meetlocaties 2.2 Webpagina 2.3 Geluidmetingen 2.4 Meteo 2.5 Verkeerstellingen 2.6 Controle van de meetdata
5 5 6 7 8 8 9
3. Meetresultaten 3.1 Algemeen 3.2 Waarden Letmaal en Lden 3.3 Effect weersomstandigheden
10 10 10 11
4. Analyse meetresultaten 4.1 Geluid meetperiode 4.2 Geluid verloop in een week 4.3 Geluid verloop gehele dag 4.4 Geluid dagdelen 4.5 Maximale geluidniveaus LAmax 4.6 Windrichting en geluid 4.7 Verkeer A28 en geluid 4.8 Sneeuw en geluid
14 14 17 18 19 19 20 21 24
5. Vergelijking aan normen 5.1 Vertaling LAeq 5.2 Normen 5.3 Vergelijking metingen met de normen
25 25 25 26
6. Conclusie
28
Bijlagen Bijlage 1
Meetlocaties
3
Geluidmetingen wijk Corlaer
1. Inleiding Bij de aanleg van de wijk Corlaer is een geluidwal langs de snelweg A28 geplaatst. Ter hoogte van afrit 8a Amersfoort-Vathorst is in het verleden een deel van deze wal langs de snelweg verwijderd om het bedrijventerrein te realiseren. Bewoners in de wijk Corlaer geven aan dat zij het geluid van de snelweg door het ontstane ‘gat’ horen. De afgelopen jaren is door de gemeente samen met een groep betrokken buurtbewoners gekeken welke maatregelen mogelijk zijn om het geluid te verminderen. Eerdere onderzoeken (2013-2024) toonden aan dat het geluid met de huidige snelwegwal en de bebouwing van het bedrijventerrein binnen de wettelijke normen blijft. Veel mensen ervaren wel overlast. Met een belevingsonderzoek is onderzocht hoe de bewoners het geluid in de wijk ervaren. Daarnaast zijn geluidmetingen uitgevoerd om na te gaan hoe het geluid van de snelweg A28 en de Arkemheenweg (de rondweg) in de wijk Corlaer werkelijk aanwezig is. Het doel van deze metingen is een duidelijk en representatief beeld van de werkelijke geluidsituatie krijgen. In dit rapport presenteren wij de resultaten en onze analyse van deze geluidmetingen. Leeswijzer In hoofdstuk 2 lichten we de uitgangspunten toe. Hoofdstuk 3 bevat een uitleg van de gemeten waarden. In hoofdstuk 4 staat een analyse van de geluidmetingen. Normen en vergelijking van waarden is in hoofdstuk 5 opgenomen.
Het rapport sluiten we in hoofdstuk 6 af met een korte samenvatting en conclusie.
k:\doc\m\2025\0559\055916\m2025055916r001 geluidmetingen.docx 09-04-2026
4
Geluidmetingen wijk Corlaer
2. Uitgangspunten In samenwerking met gemeente Nijkerk hebben wij vijf locaties aangewezen. Hierbij is rekening gehouden met de volgende uitgangspunten: • eerstelijns bebouwing ter plaatse van het ‘gat’; • bebouwing in de wijk ter plaatse van het ‘gat’; • bebouwing achter de geluidwal, eerstelijns en in de wijk. Daarmee zijn de meetlocaties zodanig verspreid binnen de wijk Corlaer dat we een representatief beeld van de verschillende geluidsituaties in de wijk krijgen.
k:\doc\m\2025\0559\055916\m2025055916r001 geluidmetingen.docx 09-04-2026
2.1 Meetlocaties Sensornet heeft op vijf plekken in de wijk onbemande metingen uitgevoerd. De meetlocaties zijn adressen aan Gaffel (1), Reling (2), Scheg (3), Stavast (4) en Tjalk (5). In figuur 1 staan de meetplekken met groene bolletjes aangegeven.
figuur 1: meetlocaties (groene bolletjes)
In bijlage 1 zijn foto’s van de meetlocaties weergegeven. We merken hierop dat de hoogte van de microfoons per meetlocatie verschilt: de meethoogte bij de locatie Reling is ongeveer 4 meter. Bij de locaties Scheg, Stavast en Tjalk is de meethoogte ongeveer 5 meter. Bij de Gaffel staat de meetpositie op het dak (hoogte ongeveer 10 meter). In figuur 2 is de ligging van de meetlocaties weergegeven waarbij de opdeling van de wijken en deelbuurten uit het belevingsondezoek is getoond. Ook is de geluidwal erin opgenomen.
5
Geluidmetingen wijk Corlaer
figuur 2: meetlocaties (groene bolletjes), wijken en geluidwal (groene lijn)
2.2 Webpagina Sensornet heeft tijdens de metingen een openbare webpagina gemaakt waarop alle metingen live te volgen waren. De grafiek toonde het laatste meetuur en men kon tot 24 uur terug scrollen. Een voorbeeld van deze webpagina staat in figuur 3.
6
k:\doc\m\2025\0559\055916\m2025055916r001 geluidmetingen.docx 09-04-2026
figuur 3: voorbeeld webpagina geluidmetingen Nijkerk
Geluidmetingen wijk Corlaer
2.3 Geluidmetingen Op de adressen aan de Reling, Scheg, Stavast en Tjalk zijn begin december 2025 de metingen gestart en is het geluid gedurende 12 weken gemeten. De meetlocatie op het adres Gaffel is gestart begin januari 2026, daar is 8 weken gemeten. Op 13 maart 2026 zijn alle metingen beëindigd en is de meetapparatuur verwijderd. Op de meetlocaties hebben we continu (24 uur per dag, 7 dagen in de week) het optredende geluidniveau gemeten. Voor de geluidmetingen hebben we gebruikgemaakt van een klasse 1 meter (gecertificeerd). Deze meten met een hogere nauwkeurigheid en bieden de mogelijkheid tot een wettelijke toetsing. Het totale geluid is gemeten, dit betreft met name het geluid van de snelweg en de Arkemheenweg. Onze analyse is gebaseerd op het totale geluid, we kunnen geen onderscheid maken tussen het geluid van de wegen apart. Meetduur en periode Om het jaargemiddelde geluid precies te meten zou een lange(re) meettijd nodig zijn, bij voorkeur minimaal 1 jaar. Dat betekent echter dat het project Corlaer een tijd lang stil zou liggen. Terwijl de gemeente, de Stichting en de klankbordgroep graag stappen willen maken. Uit de meetervaring van DGMR bij andere projecten is gebleken dat het jaargemiddelde geluid in de eerste weken wel varieert, maar daarna toch snel naar een redelijk constante waarde komt.
Alleen bij sterke seizoensgebonden variaties in het verkeer zien we daarbij nog wat afwijkingen.
k:\doc\m\2025\0559\055916\m2025055916r001 geluidmetingen.docx 09-04-2026
DGMR heeft daarom geadviseerd om gedurende circa twee maanden metingen uit te voeren op meerdere meetlocaties. We schatten in dat de afwijking bij een meetperiode van twee maanden in het worstcasescenario hooguit 25% (=1 dB) bedraagt ten opzichte van een meetperiode van één jaar. Wanneer er in de zomer sprake is van meer verkeer, leidt een toename van 10% in verkeersintensiteit niet tot een 1 dB hoger geluidniveau, omdat de auto’s in de zomer minder geluid produceren als gevolg van zomerbanden en een warmer wegdek. Er is voor de wijk Corlaer gekozen voor een meetperiode in de winter, omdat door de stichting en de klankbordgroep is aangegeven dat juist in deze periode meer overlast wordt ervaren dan in de zomer. Dit komt doordat de begroeiing geen blad heeft en de wind vaker uit het zuidwesten (door het ‘gat’) komt. Wij verwachten daarom dat de metingen representatief zijn voor een worstcasescenario. Geluidopnamen Op iedere meetlocatie zijn geluidopnamen gemaakt bij een geluidniveau van meer dan 60 dB(A). Deze geluidopnamen gebruiken we in onze analyse om te na gaan waardoor hogere geluidniveaus en piekgeluiden ontstaan.
7
Geluidmetingen wijk Corlaer
2.4 Meteo Bij de metingen heeft Sensornet meteogegevens toegevoegd. Deze gegevens komen van het dichtstbijzijnde KNMI-meteostation1 De Bilt. Dit meteostation ligt op ongeveer 20 kilometer afstand tot de wijk Corlaer, de meteo-omstandigheden bij dit station zijn representatief voor de meteo-omstandigheden in de wijk. In januari 2026 en in februari 2026 heeft het gesneeuwd. De informatie over de sneeuwval hebben wij aan de geluidmetingen toegevoegd en zijn ook van het meteostation De Bilt. 2.5 Verkeerstellingen In de analyse van de gemeten geluidniveaus hebben we de hoeveelheid verkeer op de snelweg A28 betrokken. Voor de aantallen voertuigen op de A28 heeft Rijkswaterstaat meerdere vaste telpunten ter hoogte van de wijk liggen. De informatie van de telpunten nabij de wijk Corlaer tijdens de meetperiode hebben we van de website van Rijkswaterstaat2 gehaald. Figuur 4 toont de ligging van deze telpunten. De informatie betreft aantallen voertuigen per uur, voertuigcategorieën, rijsnelheid en rijrichting.
Verkeerstellingen op de Arkemheenweg tijdens de geluidmetingen zijn niet uitgevoerd. We kunnen in de analyse van de geluidmetingen alleen het verloop van de gemeten waarden vergelijken met het verloop van de verkeersintensiteiten op de snelweg.
1 2
https://daggegevens.knmi.nl/ https://dexter.ndw.nu/opendata/overview
8
k:\doc\m\2025\0559\055916\m2025055916r001 geluidmetingen.docx 09-04-2026
figuur 4: locatie telpunten Rijkswaterstaat ter hoogte van de wijk Corlaer (groene cirkel)
Geluidmetingen wijk Corlaer
k:\doc\m\2025\0559\055916\m2025055916r001 geluidmetingen.docx 09-04-2026
2.6 Controle van de meetdata De metingen zijn medio maart 2026 gestopt. We hebben van de hele meetperiode de gemeten geluidniveaus in blokken van 10 minuten gedownload. Hiermee krijgen we het gemiddelde, het maximale, het minimale en achtergrond geluidniveau per 10 minuten. Een controle van de meetdata heeft het volgende opgeleverd: 1 Eind december en begin januari laat vele maximale geluidniveaus (pieken) zien die hoger zijn dan 70 dB(A). Na het terugluisteren van de geluidopnames blijkt dat deze worden veroorzaakt door vuurwerk. Hierdoor is de meetdata van oudejaarsdag (31 december 2025) en de meetdata van nieuwjaarsdag (1 januari 2026) grotendeels niet bruikbaar om het gemiddelde geluid te bepalen. Beide dagen zijn uit de meetdata gehaald. 2 In de meetdata van 25 december 2025 en 15 februari 2026 was op de locatie Reling een geluidniveau van 95 dB en hoger aanwezig. Bij het afluisteren van de data blijkt dat toen een datastoring gaande was. Deze datastoringen zijn uit de meetdata gehaald. 3 Meetdata boven de 70 dB(A) is gecontroleerd. Na het terugluisteren blijkt dat deze hoge geluidniveaus door met name vuurwerk wordt veroorzaakt, maar ook door lokale activiteiten zoals bijvoorbeeld kluswerkzaamheden buiten huis. Deze metingen zijn uit de meetdata gehaald.
9
Geluidmetingen wijk Corlaer
3. Meetresultaten 3.1 Algemeen Op de meetlocaties is het optredende geluidniveau per seconde gemeten, uitgedrukt in een gemiddeld geluidniveau (LAeq), een maximaal geluidniveau (LAmax) en een achtergrondniveau (LA95). Hieronder staat een uitleg van deze waarden. Waarden Equivalente geluidniveau (LAeq) Leq staat voor een gemiddeld geluidniveau over een bepaalde tijdsperiode, uitgedrukt in decibels (dB). LAeq staat voor het A-gewogen gemiddeld geluidniveau, uitgedrukt in dB(A). Het is een (energetisch) gemiddelde van het geluidniveau gedurende een bepaalde tijd. Waarden LAmax Uit vele onderzoeken is gebleken dat het gemiddelde geluidniveau (L Aeq) de beste link vertoont met de ervaren geluidhinder. Daarom zijn deze twee grootheden opgenomen in de wettelijke toetsingskaders en berekeningsmethoden voor wegverkeersgeluid. Dit neemt niet weg dat personen gehinderd kunnen worden door zeer plotselinge verhogingen van het geluidniveau. Deze plotselinge verhogingen van het geluidniveau worden uitgedrukt als het maximale geluidniveau (LAmax) dat op een locatie optreedt. Waarden LA95 Het 95‑percentiel van de gemeten geluidniveaus, ook wel L A95 genoemd, is het geluidniveau dat tijdens 95% van de meettijd wordt overschreden. Alleen in 5% van de tijd is het geluid stiller dan deze waarde. Het LA95 geeft daardoor een goed beeld van het achtergrondgeluid in een gebied.
Korte harde geluiden hebben geen invloed op dit cijfer. Het LA95 laat vooral zien hoe het geluid is tijdens de rustige momenten. 3.2 Waarden L etmaal en L den
De geluidbelasting (Letmaal-waarde) is bepaald door het gewogen gemiddelde van de volgende geluidniveaus: • het equivalente geluidniveau (Leq) over de dagperiode (07.00 - 19.00 uur); • het equivalente geluidniveau (Leq) over de nachtperiode (23.00 - 07.00 uur), verhoogd met 10 dB.
10
k:\doc\m\2025\0559\055916\m2025055916r001 geluidmetingen.docx 09-04-2026
Letmaal In het oorspronkelijke onderzoek voor het bestemmingsplan Corlaer is het geluidniveau in Letmaal berekend en getoetst aan de toen geldende norm. Het gemiddeld geluidniveau LAeq moet eerst worden omgerekend naar een gemiddeld geluidniveau L etmaal.
Geluidmetingen wijk Corlaer
Lden In de huidige rekenmethode wordt de Letmaal-waarde niet meer gebruikt maar de Lden-waarde. Het gemiddeld geluidniveau LAeq kan niet worden getoetst aan de wettelijke toetsingskaders. Het LAeq moet eerst omgerekend worden naar een gemiddeld gewogen geluidniveau Lden. Lden staat voor het “Level day-evening-night”. Dit niveau wordt gebruikt als een norm voor de jaargemiddelde geluidblootstelling gedurende een hele dag. Omdat het geluid in de avondperiode en de nachtperiode meer hinderlijk wordt ervaren dan het geluid in de dagperiode, wordt het geluid in deze perioden verhoogd: voor de avondperiode is dit een verhoging van 5 dB en 10 dB voor de nachtperiode. De geluidbelasting (Lden-waarde) wordt bepaald door het gewogen gemiddelde van de volgende geluidniveaus: • het equivalente geluidniveau (Leq) over de dagperiode (07.00 - 19.00 uur); • het equivalente geluidniveau (Leq) over de avondperiode (19.00 - 23.00 uur), verhoogd met 5 dB; • het equivalente geluidniveau (Leq) over de nachtperiode (23.00 - 07.00 uur), verhoogd met 10 dB. In dit rapport gebruiken wij de LAeq waarden om de beleving van de bewoners van de wijk in beeld te brengen. Om het geluid te kunnen vergelijken met de ‘norm’ worden deze omgezet naar Letmaalen Lden-waarden.
k:\doc\m\2025\0559\055916\m2025055916r001 geluidmetingen.docx 09-04-2026
3.3 Effect weersomstandigheden De gemeten geluidniveaus zijn mede afhankelijk van de weersomstandigheden. Geluid wordt het beste overgedragen bij meewind. Bij een nat wegdek (door regen) maakt het verkeer meer geluid. 3.3.1 Windrichting Tijdens de metingen is de windrichting en windsnelheid bijgehouden. In figuur 5 staat de hoeveelheid metingen, opgesplitst in windhoeken. Elk datapunt in deze figuur is representatief voor 10 minuten meten: • Windhoek 0 = wind komt uit het noorden. • Windhoek 90 = wind komt uit het oosten. • Windhoek 180 = wind komt uit het zuiden. • Windhoek 240 = wind komt uit het westen. • Windhoek tussen 180 en 330 = wind komt uit het zuiden, via westen tot het noorden. Deze windhoek is in de onderstaande figuur 5 met een rood kader weergegeven. Met deze windhoek wordt het geluid in de wijk van de snelweg A28 het hoogste.
11
Geluidmetingen wijk Corlaer
figuur 5: windrichting en metingen
De figuur toont dat tijdens de meetperiode de wind vanuit iedere hoek is opgetreden. Bij in totaal 42% van de geluidmetingen komt de wind uit de hoek waarbij het geluid van de snelweg in de wijk het hoogste is (zuid tot noordnoordwest). Dit percentage is voldoende om een representatief beeld te krijgen van het geluidniveau in de wijk Corlaer.
12
k:\doc\m\2025\0559\055916\m2025055916r001 geluidmetingen.docx 09-04-2026
3.3.2 Regen en sneeuw Tijdens de metingen is de hoeveelheid neerslag (regen) bijgehouden. De informatie van de neerslag komt van het meteostation De Bilt en is aan de metingen toegevoegd. De informatie of deze neerslag sneeuw is, is niet tijdens de metingen bijgehouden. We hebben van de website van De Bilt deze informatie afgehaald: hier staat of het heeft gesneeuwd of niet.
Geluidmetingen wijk Corlaer
Figuur 6 toont de neerslag en de sneeuwval tijdens de metingen. Op de horizontale as staan de meetdagen, bijvoorbeeld: a meetdag 12-3 = 3 december 2025 b meetdag 3-1 = 1 maart 2026. De bovenste grafiek geeft met blauwe lijnen de neerslag aan. In de onderste grafiek staat of dat sneeuw is (groene lijnen).
k:\doc\m\2025\0559\055916\m2025055916r001 geluidmetingen.docx 09-04-2026
figuur 6: neerslag (regen) en sneeuw tijdens metingen (blauw = neerslag, groen = sneeuw)
13
Geluidmetingen wijk Corlaer
4. Analyse meetresultaten In dit hoofdstuk is de analyse van de geluidmetingen weergegeven, veroorzaakt door de snelweg en de Arkemheenweg (de rondweg) tezamen. Het geluid is over de gehele meetperiode, per maand, per week en per dag in beeld gebracht. De meetlocaties staan hieronder.
figuur 7: meetlocaties (groene bolletjes)
De blauwe balken zijn de maandag tot en met de vrijdag, de weekenddagen zaterdag en zondag zijn met een groene balk opgenomen.
14
k:\doc\m\2025\0559\055916\m2025055916r001 geluidmetingen.docx 09-04-2026
4.1 Geluid meetperiode In de volgende figuren is per meetlocatie het (energetisch) gemiddeld gemeten LAeq over de hele meetperiode weergegeven. Dit zijn gemiddelden per dag, zonder een verhoging voor de avond en voor de nacht.
Geluidmetingen wijk Corlaer
figuur 8: geluidniveau in gehele meetperiode locatie Gaffel
k:\doc\m\2025\0559\055916\m2025055916r001 geluidmetingen.docx 09-04-2026
figuur 9: geluidniveau in gehele meetperiode locatie Reling
figuur 10: geluidniveau in gehele meetperiode locatie Scheg
15
Geluidmetingen wijk Corlaer
figuur 11: geluidniveau in gehele meetperiode locatie Stavast
figuur 12: geluidniveau in gehele meetperiode locatie Tjalk
tabel 1: energetisch gemiddeld geluidniveau L Aeq Nr.
Meetlocatie
1 2 3 4 5
Gaffel Reling Scheg Stavast Tjalk
Gemiddelde over meetperiode (alle weken) 47,2 50,3 51,9 51,5 51,4
Luidste dag binnen meetperiode
Stilste dag binnen meetperiode
53,6 56,7 57,3 57,2 57,7
45,3 39,1 45,6 44,7 46,2
Het gemiddeld geluidniveau over de gehele meetperiode is bij de meetlocatie Gaffel (afgerond) 47 dB. Vergelijken we deze waarde met het gemiddeld geluidniveau bij de meetlocatie Reling, dan is het verschil 3 dB. Dit verschil ontstaat door de grotere afstand van de snelweg en door de afschermende werking van de bebouwing. Een verschil van 2 dB is te zien tussen het geluidniveau bij de meetlocatie Reling en de geluidniveaus bij de meetlocaties Scheg en Stavast. Bij de Reling is een afschermende werking van de bebouwing minder aanwezig, de grotere afstand van de snelweg veroorzaakt hier het verschil.
16
k:\doc\m\2025\0559\055916\m2025055916r001 geluidmetingen.docx 09-04-2026
In de onderstaande tabel zijn de energetisch gemiddelde waarden L Aeq opgenomen.
Geluidmetingen wijk Corlaer
Het geluid is bij de eerstelijns bebouwing Scheg en Stavast ongeveer gelijk (51 dB tot 52 dB). Deze meetlocaties liggen in ‘het gat van de geluidwal’. Opmerkelijk is dat bij de meetlocatie Tjalk een gemiddeld geluidniveau tot 51 dB aanwezig is, deze meetlocatie ligt achter de bestaande geluidwal. Er bestaat daarmee weinig verschil tussen het geluid ter hoogte van het gat en achter de wal. Stavast en Tjalk liggen op dezelfde afstand van de A28 met hetzelfde niveau. Scheg ligt verder weg, maar meer in het gat en heeft een hoger niveau. Op de luidste dag van de metingen is een verschil van ongeveer +6 dB op de meetlocaties aanwezig ten opzichte van het gemiddelde geluidniveau over de gehele meetperiode. Verschillen ten opzichte van het gemiddelde geluidniveau van -2 dB tot -11 dB worden op de stilste dag gemeten. Deze uitersten hebben invloed op de beleving van het verkeersgeluid door de bewoners in de wijk. 4.2 Geluid verloop in een week Per meetlocatie is het gemiddelde LAeq voor een week weergegeven. Hiervoor zijn alle gemeten LAeq’s per dag van de week opgeteld en energetisch gemiddeld. De werkdagen zijn met blauwe balken weergegeven (maandag tot en met vrijdag). De weekenddagen zaterdag en zondag zijn met groene balken in deze figuur weergegeven.
k:\doc\m\2025\0559\055916\m2025055916r001 geluidmetingen.docx 09-04-2026
figuur 13: verloop gemiddeld geluidniveau LAeq in een week
tabel 2: energetisch gemiddeld geluidniveau L Aeq in een week Nr. 1 2 3 4 5
Meetlocatie Gaffel Reling Scheg Stavast Tjalk
Maandag 48,2 52,1 53,0 52,6 52,5
Dinsdag 48,3 50,7 52,7 52,3 52,6
Woensdag 47,2 50,0 51,2 50,9 51,2
Donderdag 47,1 50,6 51,2 50,9 50,8
Vrijdag 47,1 50,6 52,7 52,2 52,2
Zaterdag 47,0 49,0 51,4 51,2 50,8
Zondag 45,1 47,9 50,1 49,6 49,0
Op maandag en dinsdag wordt op de meetlocaties het hoogste gemiddeld geluidniveau gemeten: dit is bijvoorbeeld voor de Scheg 53 dB. Het geluidniveau op woensdag en donderdag is ongeveer 2 dB lager dan op maandag/dinsdag, wellicht omdat men op deze dagen meer thuiswerkt. Op vrijdag is een geluidniveau aanwezig die gelijk is aan maandag/dinsdag. Dit is te verklaren door de vrijdagmiddag spits met vakantieverkeer. In het weekend is het gemiddeld geluidniveau ongeveer 2 dB lager dan tijdens werkdagen. Onderstaande tabel toont de luidste geluidniveaus en de stilste geluidniveaus op alle meetlocaties voor alle dagen.
17
Geluidmetingen wijk Corlaer
tabel 3: energetisch gemiddeld geluidniveau L Aeq in een week Luidste Dag
Stilste Dag
Dag Maandag Dinsdag Woensdag Donderdag Vrijdag Zaterdag Zondag Maandag Dinsdag Woensdag Donderdag Vrijdag Zaterdag Zondag
Gaffel 52,0 53,6 51,5 52,2 50,6 51,5 49,6 46,1 47,4 47,0 46,1 47,5 47,0 45,3
Reling 56,4 56,2 55,7 56,7 55,8 53,5 51,8 45,0 41,1 46,7 43,6 40,7 45,9 39,1
Scheg 56,7 56,8 54,9 55,7 57,3 55,4 53,4 47,3 46,9 46,7 46,7 45,7 45,8 45,6
Stavast 56,1 57,2 54,8 55,6 57,2 55,3 53,2 46,8 46,0 46,5 46,5 46,8 46,0 44,7
Tjalk 57,1 57,7 54,9 55,9 57,7 55,9 54,1 47,2 47,0 48,2 46,7 47,8 46,4 46,2
4.3 Geluid verloop gehele dag Het verloop van het geluidniveau per dag staat in figuur 14. Hierbij is onderscheid gemaakt in het geluid op een werkdag (maandag tot en met vrijdag) en het verloop op een weekenddag (zaterdag en zondag).
Het geluidniveau op een werkdag is met doorgetrokken strepen getoond: Op een werkdag ligt het gemiddeld geluidniveau tussen middernacht (0.00 uur) en 04.00 uur in de ochtend tussen 41 dB en 45 dB. Tussen 04.00 uur en 06.00 uur stijgt het geluid naar 51 dB tot hoogstens 53 dB (08.00 uur) en vervolgens blijft het geluidniveau tot ongeveer 18.00 uur nagenoeg gelijk. Na dit tijdstip daalt het geluid, waarbij het gemiddeld geluidniveau om 20.00 uur nog tussen 49 dB en 51 dB ligt. Daarna daalt het geluid tot 47 dB om 23.00 uur. Deze figuur laat zien dat het verloop van het gemiddeld geluidniveau op een weekenddag (met gestippelde lijnen in de grafiek aangegeven) anders is dan op een werkdag. De stijging van het geluidniveau vindt in een weekenddag later plaats, om ongeveer 10.00 uur wordt het geluidniveau van 53 dB (meetlocatie Scheg) behaald. Het verloop op de rest van de dag is ongeveer hetzelfde als bij een werkdag.
18
k:\doc\m\2025\0559\055916\m2025055916r001 geluidmetingen.docx 09-04-2026
figuur 14: geluid verloop gehele dag
Geluidmetingen wijk Corlaer
4.4 Geluid dagdelen Per meetlocatie brengen we in beeld wat de gemiddelde geluidniveaus (LAeq) in de dagperiode, avondperiode en nachtperiode zijn en over de totale dag (blauwe balk). Dit is gedaan over de gehele meetperiode.
k:\doc\m\2025\0559\055916\m2025055916r001 geluidmetingen.docx 09-04-2026
figuur 15: geluidniveaus in de dag-, avond-, nachtperiode en totaal LAeq
Deze figuur toont dat het gemiddelde geluidniveau LAeq (blauwe balken, totaal) over de gehele dag tussen de 47 dB (Gaffel) en 52 dB (Scheg) ligt. Het gemiddeld geluidniveau in de dagperiode ligt hoger dan de gemiddelde waarden over de gehele dag. In de avondperiode zijn de waarden ongeveer gelijk en in de nachtperiode liggen deze lager dan het gemiddelde geluidniveau. 4.5 Maximale geluidniveaus L Amax Na het beluisteren van de hoogste maximale geluidniveau (pieken) kunnen we constateren dat de hoogste piekgeluiden zijn veroorzaakt door ook andere geluidbronnen dan het wegverkeer. Pieken in geluid ontstaan voornamelijk door dieren (krekels, vogels en blaffende honden), door bewoners (afsteken vuurwerk en bouwwerkzaamheden zoals bij de Reling medio februari en begin maart), maar ook door ambulances en toeterende vrachtwagens. We merken op dat hier zeer regelmatig piekgeluiden ontstaan door motoren op de Arkemheenweg die vol gas geven. Het piekgeluid duurt hier langer en gaat van de ene meetlocatie naar de andere. Dit kan een bron van ergernis zijn en komt in het belevingsonderzoek naar voren. Om het verschil te laten zien tussen een LAeq en een LAmax tonen we voor de meetlocatie Scheg deze waarden. Het verloop van het LAeq (lichtroze lijn) en het LAmax (donkerroze lijn) op 13 februari 2026 staat hieronder.
19
Geluidmetingen wijk Corlaer
figuur 16: meetlocatie Scheg 13 februari 2026
4.6 Windrichting en geluid In de windroos op de volgende bladzijde staat per meetlocatie het gemiddelde geluidniveau LAeq met gestippelde lijnen. De doorgetrokken lijnen laten de luidste- en de stilste geluidniveaus zien afhankelijk van de windrichting.
20
k:\doc\m\2025\0559\055916\m2025055916r001 geluidmetingen.docx 09-04-2026
figuur 17: windrichting en geluid
Geluidmetingen wijk Corlaer
Deze windroos laat zien dat het geluid 2 dB tot 4 dB hoger is dan het gemiddelde geluidniveau als de wind uit het zuiden, via westen tot het noorden komt (de rode sector in de bovenstaande figuur). Komt de wind uit de ‘andere hoek’ dan kan dit tot 5 dB lagere geluidniveaus opleveren. Bij oostenwind het geluidniveau daarmee tot wel 9 dB lager dan bij westenwind, het geluid van de snelweg A28 is bepalend voor het geluidniveau. 4.7 Verkeer A28 en geluid In de meetperiode was de kerstvakantie. Tijdens deze vakantie (week 52 in 2025 en weken 1 en 2 in 2026) reed minder verkeer op de snelweg. De carnavalsvakantie was in week 8 en 9. Daarnaast is de snelweg in februari en maart 2026 een aantal weekenden afgesloten: 20 tot 23 februari, 27 februari tot 2 maart en 6 tot 9 maart3. Dit zijn de weken 8, 9 en 10. Figuur 18 toont de etmaalintensiteiten op de snelweg per week (lichtblauwe balken) en het gemiddelde geluidniveau LAeq in die week per meetlocatie.
k:\doc\m\2025\0559\055916\m2025055916r001 geluidmetingen.docx 09-04-2026
figuur 18: gemiddeld geluidniveau per week inclusief etmaalintensiteiten snelweg
In de weken van de kerstvakantie daalt het geluidniveau in de wijk niet of nauwelijks ten opzichte van een ‘gewone week’. Dit is te verklaren door het geluid van andere geluidbronnen zoals vuurwerk en verkeer op de Arkemheenweg. Met de afsluiting van de snelweg in de weekenden van de weken 8, 9 en 10 daalt het gemiddelde (week)geluid in de wijk ook niet. Het effect van de weekendafsluiting is niet zichtbaar in het gemiddelde van de week. Afsluiting 20 februari - 23 februari We gaan nader in op het verloop van het geluidniveau in week 8/9 (vanaf woensdag 18 februari tot woensdag 25 februari). In figuur 19 staat het geluidniveau van iedere dag in deze week met de etmaalintensiteiten per dag.
3
https://www.rijkswaterstaat.nl/nieuws/archief/2026/02/a28-afsluitingen-knooppunt-hoevelaken-nijkerk-20-februari-9maart-2026
21
Geluidmetingen wijk Corlaer
figuur 19: gemiddeld geluidniveau per dag inclusief etmaalintensiteiten snelweg (18 febr tot 25 febr 2026)
Wanneer op de snelweg geen verkeer rijdt (wegafsluiting 21 februari en 22 februari) zijn de geluidniveaus bij de meetlocaties ongeveer net zo hoog als op andere dagen. Volgens de website van Rijkswaterstaat heeft deze afsluiting plaatsgevonden vanaf vrijdag 20 februari 22.00 uur tot en met maandag 23 februari 05.00 uur. We bekijken het geluidniveau op de vrijdag tot en met zondag van deze afsluiting. Het verloop van het geluidniveau LAeq en het achtergrondniveau (LA95) bij de meetlocatie Stavast vanaf vrijdagavond 20.00 uur tot zondagavond 20.00 uur staat in figuur 20. Voor dit tijdvak is gekozen omdat de website van Sensornet maximaal 48 uur in beeld brengt.
Eenzelfde beeld zoals in de volgende figuren is ook bij de andere meetlocaties te zien.
figuur 20: meetlocatie Stavast, afsluiting snelweg vrijdag 20 februari
22
k:\doc\m\2025\0559\055916\m2025055916r001 geluidmetingen.docx 09-04-2026
Het verloop van het geluidniveau in het weekend daarvoor (zonder afsluiting) bij deze meetlocatie staat in de figuur 21. Dit betreft het geluidniveau vanaf vrijdagavond 13 februari 20.00 uur tot en met zondagavond 15 februari 20.00 uur.
Geluidmetingen wijk Corlaer
figuur 21: meetlocatie Stavast, zonder afsluiting snelweg vrijdag 13 februari
Vergelijken we beide figuren met elkaar dan constateren wij dat het gemiddeld geluidniveau L Aeq (lichtblauwe lijn) en het achtergrondniveau LA95 (donkerblauwe lijn) in een weekend zonder afsluiting láger is dan in een weekend met afsluiting van de snelweg. De pieken in het LAeq in deze figuren worden veroorzaakt door blaffende honden, ambulances en wegwerkzaamheden.
k:\doc\m\2025\0559\055916\m2025055916r001 geluidmetingen.docx 09-04-2026
Afsluiting snelweg 24 uur We gaan nader in op het verloop van het geluidniveau in een etmaal. Hierbij vergelijken we een weekenddag zonder afsluiting van de snelweg (zaterdag 7 februari vanaf 12.00 uur tot zondag 8 februari 12.00 uur) met een weekenddag waar de snelweg is afgesloten (zaterdag 21 februari 12.00 uur tot zondag 22 februari 12.00 uur). In de figuren hieronder staat het gemiddeld geluidniveau LAeq van deze weekenddagen op de meetlocatie Scheg.
figuur 22: Scheg, geen afsluiting snelweg (zaterdag 7 februari tot zondag 8 februari)
23
Geluidmetingen wijk Corlaer
figuur 23: met afsluiting snelweg (zaterdag 21 februari tot zondag 22 februari
Te zien is dat zonder afsluiting het geluidniveau varieert tussen 38 dB en 50 dB en met afsluiting tussen 44 dB en 55 dB. Dit komt door het sluipverkeer op de Arkemheenweg (de rondweg) waarbij deze op veel kortere afstand ligt. Afzonderlijke passages in de avond/nacht verklaart de grilligheid van het verloop van het gemiddeld geluidniveau. 4.8 Sneeuw en geluid Volgens het meteostation De Bilt heeft (onder andere) het gesneeuwd tussen 2 januari tot 13 januari 2026. We hebben ingezoomd op het gemiddeld geluidniveau op de vrijdagen 9 januari 2026 (met sneeuw) en 16 januari (zonder sneeuw). tabel 4: energetisch gemiddeld geluidniveau L Aeq Meetlocatie Gaffel Reling Scheg Stavast Tjalk
9 januari (sneeuw) 47,5 50,5 51,4 50,2 51,7
16 januari (geen sneeuw) 50,5 50,3 52,9 52,7 52,4
Verschil -3 0 -2 -3 0
De sneeuw absorbeert het geluid van het verkeer vanaf de snelweg en de Arkemheenweg naar de meetlocaties. Op het gemiddeld geluidniveau op deze dagen ontstaat een verschil tot -3 dB tussen de situatie met sneeuw en de situatie zonder sneeuw.
24
k:\doc\m\2025\0559\055916\m2025055916r001 geluidmetingen.docx 09-04-2026
Nr. 1 2 3 4 5
Geluidmetingen wijk Corlaer
5. Vergelijking aan normen 5.1 Vertaling L Aeq Om het gemeten gemiddeld geluidniveau LAeq te kunnen vergelijken met de normen, moet deze eerst worden omgezet naar de beoordelingswaarde Letmaal of Lden. Figuur 24 toont de gemeten waarden en de beoordelingswaardes.
k:\doc\m\2025\0559\055916\m2025055916r001 geluidmetingen.docx 09-04-2026
figuur 24: gemeten gemiddeld geluidniveau LAeq en beoordelingswaardes Lden/Letmaal
Deze figuur toont dat de beoordelingswaardes Letmaal en Lden hoger zijn dan het gemeten gemiddeld geluidniveau LAeq. Dit komt door de verhoging van het geluidniveau in de avondperiode (alleen bij een Lden-waarde) en de nachtperiode omdat deze meer hinderlijk wordt ervaren. 5.2 Normen 5.2.1 Nieuwe wijk Corlaer De toetsing van het geluid aan de wettelijke normen vindt eigenlijk alleen de eerste keer plaats, wanneer een woonwijk via een ruimtelijke procedure mogelijk wordt gemaakt. Bij het bestemmingsplan Corlaer is de wal langs de snelweg gedimensioneerd, zodat het geluid voldeed aan de toen geldende norm van 50 dB(A) etmaalwaarde. Deze waarde was na aftrek van 3 dB artikel 103 Wet geluidhinder (Wgh), zoals toen was voorgeschreven. De norm was daarmee 53 dB(A)-etmaalwaarde (50 dB(A)-etmaalwaarde zonder aftrek 3 dB) bij de nieuw te bouwen woningen. De berekeningen zijn uitgevoerd rond het jaar 2000, volgens de toen geldende rekenmethode en verkeersprognose van Rijkswaterstaat voor het jaar 2010. Tussen het jaar 2000 en heden is de rekenmethode voor het berekenen van geluid door wegverkeer meerdere malen aangepast, is de geluiduitstraling van voertuigen (personenauto’s en
25
Geluidmetingen wijk Corlaer
vrachtwagens) gewijzigd en heeft een aanpassing van de normen plaatsgevonden om rekening te houden met de eerdergenoemde wijzigingen. 5.2.2 Nieuwe wijk Doornsteeg fase 3 De gemeente Nijkerk heeft via het bestemmingsplan “Doornsteeg fase 3, 2024” de woonwijk Doornsteeg aan de oostzijde van de snelweg ruimtelijk mogelijk gemaakt. In het akoestisch onderzoek voor deze woonwijk is de toen geldende rekenmethode en het wettelijk kader toegepast. De norm van 57 dB Lden is voor dit plan gehanteerd, dit is een waarde van 53 dB Lden met de voorgeschreven wettelijke aftrek van 4 dB. 5.2.3 WHO en GGD De waarde van 53 dB Lden is de advieswaarde van de World Health Organization (WHO). De richtlijn van de Gemeentelijke Gezondheidsdiensten (GGD) is 50 dB Lden. 5.3 Vergelijking metingen met de normen In paragraaf 5.1 hebben we per meetlocatie de Letmaal-waarde en de Lden-waarde gepresenteerd. Deze waarden zijn gemiddelde geluidniveaus over de gehele meetperiode, waarin naast het geluid van wegverkeer ook geluid door andere kortstondige geluidbronnen (zoals onder andere blaffende honden, ambulances, crossende motoren) is opgenomen. In deze gemiddelde waarden zijn alle weersomstandigheden (wel of geen neerslag/sneeuw), de windrichting (uit alle hoeken) en het wisselend verkeer op de snelweg A28 verwerkt.
We beschouwen deze Letmaal en Lden-waarden als gemeten jaargemiddelden, die met de ‘norm’ kunnen worden vergeleken. 5.3.1 Vergelijken met origineel bestemmingsplan In het oorspronkelijk onderzoek voor het bestemmingsplan is de beoordelingswaarde 53 dB(A)etmaalwaarde gehanteerd. tabel 5: Letmaal-waarden Meetlocatie Gaffel Reling Scheg Stavast Tjalk
Jaargemiddeld Letmaal 54 55 58 58 57
Norm 53 dB Letmaal Voldoet niet Voldoet niet Voldoet niet Voldoet niet Voldoet niet
Het geluid van de snelweg en Arkemheenweg (jaargemiddeld Letmaal) is op de eerstelijns-bebouwing van de wijk Corlaer 4 dB tot 5 dB hoger dan de norm van 53 dB(A)-etmaalwaarde die destijds gold voor deze wijk. Hoe verder in de wijk, hoe lager het geluid wordt. De waarden van 54 dB en 55 dB zijn 1 dB tot 2 dB hoger dan 53 dB(A)-etmaalwaarde. 5.3.2 Vergelijken norm Doornsteeg, WHO en GGD In de volgende tabel staan de beoordelingswaardes in Lden. Deze waarden vergelijken we met de norm zoals voor de Doornsteeg is gehanteerd en met de richtwaarden van de WHO en de GGD. tabel 6: Lden-waarden Nr. 1 2 3 4 5
26
Meetlocatie Gaffel Reling Scheg Stavast Tjalk
Jaargemiddeld Lden 51 53 56 56 55
Norm 50 dB Lden Voldoet niet Voldoet niet Voldoet niet Voldoet niet Voldoet niet
Norm 53 dB Lden Voldoet Voldoet Voldoet niet Voldoet niet Voldoet niet
Norm 57 dB Lden Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet Voldoet
k:\doc\m\2025\0559\055916\m2025055916r001 geluidmetingen.docx 09-04-2026
Nr. 1 2 3 4 5
Geluidmetingen wijk Corlaer
k:\doc\m\2025\0559\055916\m2025055916r001 geluidmetingen.docx 09-04-2026
De voorgaande tabel toont: • Het geluid van de snelweg en Arkemheenweg is op de eerstelijns-bebouwing van de wijk Corlaer hoger dan de richtwaardes van de GGD (50 dB Lden). • Op de meetlocaties Gaffel en Reling is het geluid lager of gelijk aan de richtwaarde van de WHO (53 dB Lden). • Zou dezelfde norm worden gehanteerd als voor de woonwijk Doornsteeg, dan zijn de Ldenwaarden op de meetlocaties lager.
27
Geluidmetingen wijk Corlaer
6. Conclusie Geluidmetingen zijn uitgevoerd om na te gaan hoe het geluid van de snelweg A28 en de Arkemheenweg (de rondweg) in de wijk Corlaer werkelijk aanwezig is. Het doel van deze metingen is een duidelijk representatief beeld van de werkelijke geluidsituatie krijgen. Op vijf locaties in de wijk zijn gedurende 8 tot 12 weken (begin december 2025 tot medio maart 2026) geluidmetingen uitgevoerd. De analyse van de meetresultaten zijn in hoofdstuk 4 opgenomen.
Wordt vergeleken met de norm van 53 dB(A)-etmaalwaarde die in het verleden voor het bestemmingsplan Corlaer is gehanteerd, dan is het geluid hoogstens 5 dB hoger op de eerstelijns bebouwing. In de wijk is het geluid tot 2 dB hoger dan deze norm.
28
k:\doc\m\2025\0559\055916\m2025055916r001 geluidmetingen.docx 09-04-2026
Uit deze metingen kunnen de volgende conclusies getrokken worden: • Het gemeten LAeq (gemiddelde geluidniveau per etmaal) als gevolg van het wegverkeer is op de meetlocaties minstens 47 dB tot hoogstens 52 dB. • Een verschil van 2 dB is aanwezig tussen de meetlocaties Reling (50 dB) en Stavast (52 dB). Bij de Reling is een afschermende werking van de bebouwing minder aanwezig, de grotere afstand van de snelweg veroorzaakt hier het verschil. • Op de meetlocatie Scheg wordt hetzelfde geluidniveau gemeten als op de meetlocatie Stavast (52 dB). De meetlocatie Scheg ligt verder weg van de snelweg dan Stavast en zou dus op basis van afstand een lager geluidniveau moeten hebben. Dit zien we niet in de resultaten. Een aannemelijke verklaring hiervoor is dat er toch een aanzienlijke hoeveelheid geluid door ‘gat in de wal’ komt, waardoor een zelfde geluidniveau optreedt als bij de meetlocatie Stavast. • Bij de meetlocatie Tjalk is een gemiddeld geluidniveau tot 51 dB aanwezig, deze meetlocatie ligt achter de bestaande geluidwal. Er bestaat daarmee weinig verschil tussen het geluid ter hoogte van het gat en achter de wal: Stavast en Tjalk liggen op dezelfde afstand van de snelweg A28 met hetzelfde niveau. • Het geluid van de snelweg is 2 dB tot 4 dB hoger dan het gemiddelde geluidniveau LAeq is als de wind uit het zuiden, via westen tot het noorden komt.
Komt de wind uit de ‘andere hoek’ dan kan dit tot 5 dB lagere geluidniveaus opleveren. Bij oostenwind het geluidniveau daarmee tot wel 9 dB lager dan bij westenwind. • Op de meetlocaties zijn hogere geluidniveaus gemeten ten opzichte van het gemiddelde geluidniveau LAeq. Bij controle bleek dat deze naast het geluid van het wegverkeer ook werden veroorzaakt door tijdelijke incidentele verhogingen als gevolg van dieren, vuurwerk, bewoners of ambulances. • Het gemeten geluidniveau schommelt in het verloop van de dag. In de nachtperiode zijn de geluidniveaus tussen 41 en 45 dB en overdag zijn geluidniveaus gemeten tot 53 dB. • Sneeuw leidt tot een afname van het geluidniveau op de eerstelijnsbebouwing. Sneeuw dempt het geluid tot 3 dB. • Tijdens wegwerkzaamheden aan de A28 was de snelweg gedurende enkele weekenden gesloten. Dit leidt niet tot lagere geluidniveaus bij de woningen in de wijk Corlaer omdat het verkeer ‘omrijdt’ over de Arkemheenweg. • Zeer regelmatig ontstaan piekgeluiden door motoren op de Arkemheenweg die vol gas geven. Het piekgeluid duurt hier langer en gaat van de ene meetlocatie naar de andere. Dit is een bron van ergernis die in het belevingsonderzoek naar voren komt.
Geluidmetingen wijk Corlaer
Een vergelijking met de norm zoals voor de woonwijk Doornsteeg is toegepast laat zien dat het geluid in de wijk Corlaer lager is dan die norm. Het wonen op korte afstand van een snelweg gaat samen met een hoger geluidniveau op de gevels van de woningen. Ter plaatse van de meetlocatie Tjalk dat achter de geluidwal ligt is het geluid (ongeveer) net zo hoog als bij de meetlocaties Scheg en Stavast.
p.o. A.M.A. (Adrienne) Maassen - van 't Hullenaar
k:\doc\m\2025\0559\055916\m2025055916r001 geluidmetingen.docx 09-04-2026
ir. M.H.J. (Mark) Bakermans DGMR Industrie, Verkeer en Milieu B.V.
29
Bijlage 1 Titel
Meetlocaties
Bijlage 1 Meetlocaties
Meetlocatie Gaffel (1)
Meetlocatie Reling (2)
Meetlocatie Stavast (4)
Meetlocatie Tjalk (5)
Meetlocatie Scheg (3)