2026-039 Bijlage 3 Rapportage Hoofdstructuur Hoevelaken oost
Tekst van het document
Kenmerk: Datum: Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost Definitief rapport 30-9-2025 Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost 1 - Inhoudsopgave 30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost 3 5 9 19 31 41 1. Inleiding 2. Varianten voor de hoofstructuur 3. Verkeerseffecten 4. Effecten op verkeersveiligheid en leefbaarheid 5. Ruimtelijke effecten 6. Conclusies Colofon Opdrachtgever Gemeente Nijkerk Titel rapportage Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost Kenmerk 020951.20250822.R1.03 Datum September 2025 Status Definitief 2 - 1. Inleiding 30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost 3 - 1. Inleiding 1.1 Aanleiding Aan de oostzijde van Hoevelaken ligt het gebied Klaarwater. In april ’24 heeft de raad de kaderstelling voor woningbouw in Klaarwater vastgesteld, waaronder het Masterplan. Het Masterplan geeft richting aan de ontwikkeling van 650 tot 900 woningen in Klaarwater, waarbij rekening gehouden wordt met 650 woningen in fase 1. Bij de kaderstelling heeft de gemeenteraad de motie verkeer Hoevelaken aangenomen. In deze motie vraagt de raad het college om te onderzoeken welk totaalpakket van (verkeers-)maatregelen nodig is om te komen tot een goede verkeersafwikkeling in Hoevelaken, nu en na realisatie van zowel Klaarwater als de voorziene inbreidingsprojecten.
Onderdeel van dat onderzoek is een inventarisatie op hoofdlijnen van het effect, de kosten en de ruimtelijke haalbaarheid van een nieuwe weg aan de zuidzijde van het plangebied van Klaarwater. Deze weg zou tussen de Koninginneweg en de Hoevelakenseweg richting Terschuur moeten komen. De redenen voor een nieuwe zuidelijke weg zijn het ontlasten van de oostzijde van de Koninginneweg en de Oosterdorpsstraat. Deze weg biedt ook meer zekerheid dat er geen doorgaand verkeer door de nieuwe wijk heen gaat sluipen om vanaf de oostgrens van Hoevelaken naar de Koninginneweg te komen. Een andere aanleiding om de nieuwe zuidelijke weg te onderzoeken is dat de Oosterdorpsstraat een krap wegprofiel kent voor de huidige hoeveelheid verkeer. Het fietsverkeer deelt ook de weg met het autoverkeer en het oostelijk deel tussen de Koninginneweg en de Platanenstraat kent geen voetpad. De gemeente Nijkerk heeft Goudappel gevraagd om dit verkennende onderzoek naar de hoofdstructuur van Hoevelaken uit te voeren. In dit rapport worden de resultaten van dit onderzoek toegelicht. 1.2 Leeswijzer In het volgende hoofdstuk worden varianten voor de hoofdstructuur Hoevelaken oost toegelicht. In hoofdstukken 3, 4 en 5 worden de effecten en consequenties van deze varianten op hoofdlijnen in beeld gebracht. Ten slotte worden in hoofdstuk 6 de belangrijkste conclusies getrokken.
30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost Figuur 1.1 Ontwikkeling Klaarwater aan oostkant Hoevelaken (bron: Masterplan Klaarwater 4 - 2. Varianten voor de hoofdstructuur 30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost 5 - 2. Varianten voor de hoofdstructuur 2.1 Varianten voor de hoofstructuur In dit onderzoek wordt op hoofdlijnen geïnventariseerd wat de effecten, kosten en ruimtelijke haalbaarheid zijn van verschillende varianten van de hoofdstructuur ten oosten van Hoevelaken. Er zijn verschillende varianten denkbaar voor de toekomstige hoofdstructuur aan de oostkant van Hoevelaken. In dit onderzoek wordt van 4 onderscheidende varianten een inventarisatie van de effecten op hoofdlijnen uitgevoerd. Hieronder staan de 4 varianten toegelicht. In alle varianten is er sprake van de ontwikkeling van Klaarwater fase 1 (650 woningen) en bijbehorende infrastructuur (de gele lijnen in figuur 2.1). Variant 0: nulvariant In de nulvariant worden er geen aanpassingen doorgevoerd aan het netwerk. De hoofd oost-west route verloopt via de Koninginneweg en Oosterdorpsstraat. Deze variant dient vooral als referentie voor een vergelijking van de andere varianten. Variant 1: scheiden verkeersstromen Oosterdorpsstraat In de 1e variant worden er maatregelen getroffen om de hoofd oost-west route die via de Oosterdorpsstraat en de Koninginneweg loopt beter in te richten.
Op de Oosterdorpsstraat worden verkeersstromen tussen het kruispunt met de Platanenstraat en de rotonde met de Koninginneweg (blauwe lijnen in figuur 2.1) gescheiden. Voetgangers krijgen daar beschikking over een voetpad en fietsers over een aanliggend fietspad waarmee de rijbaan volledig ter beschikking staat voor gemotoriseerd verkeer. 30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost 1 Figuur 2.1 Structuur Klaarwater en variant 1 voor de hoofdstructuur van Hoevelaken 6 - 2. Varianten voor de hoofdstructuur Variant 2: doortrekken ontsluiting Klaarwater In de 2e variant is er sprake van een nieuwe zuidelijke rondweg. Deze loopt vanaf de nieuwe rotonde op de Koninginneweg met de aansluiting voor Klaarwater tot aan de Hoevelakenseweg. Een deel van deze route maakt onderdeel uit van de ontsluiting van Klaarwater. Daar wordt een deel (paarse lijn) aan toegevoegd zodat de route niet door Klaarwater leidt. De weg krijgt een snelheidslimiet van 50 km/u en is enkel bestemd voor gemotoriseerd verkeer. In deze variant worden enkele wegen afgewaardeerd naar 30km/u. Het gaat hier om de Koninginneweg tussen de Oosterdorpsstraat en de zuidelijke aansluiting van Klaarwater nabij de Middelaarseweg en om de Oosterdorpsstraat tussen de Platanenstraat en de Koninginneweg. Variant 3: zuidelijke rondweg Ook in de 3e variant is er sprake van een zuidelijke rondweg.
Waar deze in variant 2 wordt doorgetrokken vanaf de ontsluiting van Klaarwater is er in deze variant sprake van een rondweg die niet gekoppeld is aan de infrastructuur van Klaarwater. De route loopt tussen de Middelaarseweg en de Hoevelakenseweg. Daartussen zijn verschillende routeopties mogelijk. Zo kan de route via de Middelaarseweg lopen, die in de huidige situatie de verbinding verzorgt tussen de Middelaarseweg en de Hoevelakenseweg, of deels langs de A1 komen te liggen. Daarnaast zou de route ook meer naar het oosten aan kunnen sluiten op de Hoevelakenseweg. In figuur 2.2 zijn verschillende mogelijke tracés voor de zuidelijke rondweg weergegeven. In dit onderzoek worden de effecten en consequenties op hoofdlijnen inzichtelijk gemaakt. Omdat de verschillende tracés voor de zuidelijke rondweg weinig onderscheidend vermogen hebben worden ze in deze studie als één variant beschouwd. Op basis van de bevindingen uit dit onderzoek kan de keuze gemaakt worden bepaalde varianten verder te onderzoeken. 30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost Figuur 2.2 Structuur Klaarwater en de verschillende varianten voor de hoofdstructuur 2 3 3 1 7 - 2. Varianten voor de hoofdstructuur 2.2 Effecten van de varianten Van de hiervoor toegelichte varianten worden verschillende effecten geïnventariseerd op hoofdlijnen.
Daarbij wordt onderscheid gemaakt in drie categorieën van effecten: verkeerseffecten, veiligheids- en leefbaarheidseffecten en ruimtelijke effecten. 2.2.1 Verkeerseffecten Bij de verkeerseffecten gaat het hoofdzakelijk om de intensiteiten gemotoriseerd verkeer op de verschillende wegen aan de oostkant van Hoevelaken. Daarbij is niet alleen gekeken naar de hoeveelheid verkeer op de voornaamste oost-west route, maar ook op andere wegen om de voor- en nadelen van een variant in beeld te brengen. Er is ook globaal gekeken naar de effecten op de verkeersafwikkeling, met name bij de rotonde Koninginneweg – Oosterdorpsstraat. Daarnaast zijn ook effecten voor fietsers, OV en nood- en hulpdiensten in beschouwing genomen. 2.2.2 Veiligheids- en leefbaarheidseffecten Bij de veiligheids- en leefbaarheidseffecten gaat het vooral om het koppelen van de functie en vormgeving van een weg aan de intensiteiten, als indicatie voor het signaleren van veiligheidsknelpunten. Ook is gekeken naar de kwaliteit voor voetgangers en fietsers, en naar de geluids- en milieu effecten van varianten. 2.2.3 Ruimtelijke effecten Naast effecten die vooral verkeerskundig van aard zijn hebben de varianten ook ruimtelijke aspecten of aspecten die daarmee samenhangen. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om de ruimtelijke impact van de weg, de ruimtelijke kwaliteit en kosten voor de aanleg.
Daarnaast wordt in deze categorie ook gekeken naar (ruimtelijke) meekoppelkansen en bedreigingen. In de volgende hoofdstukken wordt per categorie effecten ingegaan op de effecten van de varianten. 30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost Categorie Aspect Verkeerseffecten Verkeerseffecten gemotoriseerd verkeer Verkeersafwikkeling gemotoriseerd verkeer Verkeerseffecten fiets Openbaar Vervoer Bereikbaarheid nood- en hulpdiensten Veiligheids- en leefbaarheid effecten Effecten op verkeersveiligheid en leefbaarheid Kwaliteit fiets- en voetganger (o.a. oversteekbaarheid, directheid, aantrekkelijkheid) Geluid en milieu Ruimtelijk effecten Ruimtelijke impact (benodigde ruimte voor de weg) Ruimtelijke kwaliteit (zichtlijnen, inpassing in het netwerk, etc.) Kosten Mogelijke aansluiting snelweg Overschrijding gemeentegrens Tabel 2.1 Effecten die op hoofdlijnen in beeld worden gebracht 8 - 3. Verkeerseffecten 30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost 9 - 3. Verkeerseffecten 3.1 Inleiding verkeerseffecten In dit hoofdstuk worden de verkeerseffecten van de verschillende varianten op hoofdlijnen in beeld gebracht. Achtereenvolgens wordt ingegaan op de verkeerseffecten gemotoriseerd verkeer, verkeerseffecten fiets, effecten op Openbaar Vervoer en de effecten op bereikbaarheid voor nood- en hulpdiensten.
3.1.1 Methodiek in beeld brengen verkeerseffecten Voor het in beeld brengen van de verkeersintensiteiten is gebruik gemaakt van het verkeersmodel regio Amersfoort. Hierin is uitgegaan van het toekomstjaar 2030. Daarin zijn gebiedsontwikkelingen in Hoevelaken en omgeving meegenomen. Voor deze studie zijn de volgende twee varianten gebruikt: • Referentie 2030, inclusief Klaarwater fase 1 (650 woningen) • 2030 inclusief Masterplan Klaarwater en zuidelijke rondweg In de referentie is er geen sprake van projecten A1/A28 knooppunt Hoevelaken. De situatie daar is gelijk aan de huidige situatie. Er is dus ook geen sprake van een verbinding tussen de Outputweg en Energieweg, en geen Danzigtunnel). In de variant mét zuidelijke rondweg zijn er verschillende netwerkwijzigingen doorgevoerd. De zuidelijke ontsluiting van Klaarwater is als 50 km/u weg doorgetrokken naar de Hoevelakenseweg. De Oosterdorpsstraat, delen van de Westerdorpsstraat en de Koninginneweg NW zijn afgewaardeerd tot 30 km/u wegen. Daarnaast zijn er verschillende rotondes toegevoegd. In deze variant wordt voor het kruispunt Westerdorpsstraat/toe-/afrit A1/Nijkerkerstraat de configuratie ingebracht conform plan OTB knooppunt Hoevelaken. In figuur 3.1 zijn de infrastructurele aanpassingen van deze modelvariant te zien.
30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost Figuur 3.1 Netwerkaanpassingen modelvariant met doorgetrokken ontsluiting 10 - 3. Verkeerseffecten Zoals toegelicht op de vorige pagina zijn de verkeerseffecten met twee varianten in beeld gebracht met het regionale verkeersmodel: • Referentie 2030, inclusief Klaarwater fase 1 (650 woningen) • 2030 inclusief Masterplan Klaarwater en zuidelijke rondweg De Referentie 2030, inclusief Klaarwater fase 1 (650 woningen) is ongeveer gelijk aan de nulvariant in deze studie. De variant met zuidelijke rondweg is ongeveer gelijk aan variant 2 (Doortrekken ontsluiting Klaarwater). Beide modelvarianten kunnen rechtstreeks worden gebruikt om de verkeerseffecten van de varianten in beeld te brengen. Voor varianten 1 en 3 is het niet nodig om nieuwe modelberekeningen uit te voeren, aangezien deze redelijk goed vergelijkbaar met respectievelijk referentie 2030 en modelvariant 2030 met zuidelijke rondweg. In de beschouwing van de verkeerseffecten worden deze modelvarianten daarom gebruikt om de verkeerseffecten van de varianten in beeld te brengen. Daarbij is op een kwalitatieve manier aangegeven hoe de intensiteit in de variant mogelijk verschilt ten opzichte van de intensiteit in de modelvariant. Een ‘+’ indiceert dat deze mogelijk wat hoger uitvalt, een ‘-’ dat deze lager uitvalt en een ‘0’ dat deze om en nabij de waarde zal liggen.
De intensiteiten zijn gerapporteerd voor 11 wegvakken in en rondom Klaarwater, zoals aangegeven in figuur 3.2. De Middelaarseweg is niet opgenomen in het verkeersmodel. Daarom zijn de intensiteiten op deze weg niet gerapporteerd. 3.1.2 Methodiek overige verkeerseffecten Voor het in beeld brengen van de effecten voor nood- en hulpdiensten is gebruik gemaakt van digitale navigatietools. De effecten voor het Openbaar Vervoer zijn in beeld gebracht met door Goudappel ontwikkelde bereikbaarheidsanalyse-tools. 30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost 1 2 9 5 4 3 7 6 10 811 Figuur 3.2 Wegvakken waarvan de intensiteiten zijn gerapporteerd 11 3. Verkeerseffecten 3.2 Verkeerseffecten gemotoriseerd verkeer | ontsluitingen is de Oosterdorpsstraat voor veel verplaatsingen geen logische route. Uit 3.2.1 Intensiteiten gemotoriseerd verkeer | de referentievariant blijkt dat de Oosterdorpsstraat (oost) en Koninginneweg onderdeel In tabel 3.1 zijn de intensiteiten op 11 wegvakken in en rondom Klaarwater | uitmaken van een oost-westroute tussen Voorthuizen/Terschuur en het oosten van opgenomen. Het betreft de intensiteiten in toekomstjaar 2030. Uitgangspunt hierbij is | Amersfoort. De bestaande en groeiende verkeersdrukte op de hoofdstructuur oost dat Klaarwater fase 1 (650 woningen) in 2030 is gerealiseerd.
Het betreft | wordt dus voor een deel veroorzaakt door sluipverkeer zonder herkomst of etmaalintensiteiten gemotoriseerd verkeer op een gemiddelde werkdag, waarbij beide | bestemming in Hoevelaken. Verder blijkt uit de berekening dat er ongeveer 500 rijrichtingen van een weg bij elkaar zijn opgeteld en afgerond op honderdtallen. In de | voertuigen op de nieuwe interne structuur van Klaarwater rijden. Dat indiceert dat er berekeningen is uitgegaan van een hoog groei scenario en het uitblijven van | geen sprake is van doorgaand oost | -west verkeer door de nieuwe wijk, omdat dit aantal maatregelen op de A1 en knooppunt Hoevelaken. Hierdoor treden er relatief hoge | correspondeert met de te verwachten verkeersgeneratie van bewoners van | Klaarwater. verkeerstoenames op, en is er meer sluipverkeer door Hoevelaken als gevolg van | # | Straat | Var 0 verkeer dat files op het hoofdwegennet wil vermijden. De resultaten geven hiermee een | 1 | Oosterdorpsstraat (west) | 2.500 ‘worst-case’ scenario weer. | 1 | 2 | 3 Variant 0: nulvariant | 2 | Oosterdorpsstraat (oost) | 11.100 De nulvariant laat zien wat de verkeersintensiteiten worden wanneer geen sprake is van | 3 | Platanenstraat | 2.900 | 4 een zuidelijke rondweg.
Uit de modelberekening blijkt dat de intensiteit op de | 4 | Klaarwater | 6.500 Oosterdorpsstraat (oost) ongeveer 11.100 motorvoertuigen (mvt) per etmaal bedraagt | 5 | Hoevelakenseweg | 6.500 | 6 | 5 in 2030. Op de Koninginneweg ligt de intensiteit op 9.300 (NO) en 10.900 (ZW). | 10 | 7 6 | Nieuwe weg in Klaarwater | 500 | 11 | 8 Op de route Oosterdorpsstraat-Koninginneweg (vanaf rotonde Oosterdorpsstraat- | 7 | Doorgetrokken ontsluiting | - Platanenstraat en rotonde Koninginneweg met ontsluiting Klaarwater) is ongeveer 500 | 8 | Ontsluiting Klaarwater Z | 1.700 mvt/etmaal te relateren aan de ontwikkeling van Klaarwater (gebaseerd op resultaten | 9 van het onderzoek ‘Verkeersafwikkeling Hoofdwegen Hoevelaken’, Haskoning 2023). In | 9 | Zuidelijke rondweg | - | Figuur 3.3 Wegvakken waarvan de de modelstudie is een ritgeneratie van 4,5 | mvt-woning als uitgangspunt gehanteerd. | 10 | Koninginneweg NO | 9.300 | intensiteiten zijn gerapporteerd Hiermee heeft de woningbouw een relatief beperkte bijdrage aan de toenames in | 11 | Koninginneweg ZW | 10.900 intensiteiten. Omdat de ontwikkeling beschikt zowel over westelijke als oostelijke | Tabel 3.1 Verkeersintensiteiten referentie (2030) op Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost-30-9-2025 | 12 verschillende wegvakken in en rondom Klaarwater 3.
Verkeerseffecten Variant 1: scheiden verkeersstromen Oosterdorpsstraat | Variant 3: zuidelijke rondweg De verkeerseffecten van variant 1 zijn gebaseerd op dezelfde modelberekening als de | De zuidelijke rondweg zal ongeveer dezelfde verkeerseffecten hebben als variant 2. nulvariant. Het scheiden van de verkeersstromen op de Oosterdorpsstraat heeft naar | Doordat de route minder direct is dan de doorgetrokken ontsluiting van Klaarwater is verwachting maar een beperkt effect op de verkeersstromen. Het wordt iets | de kwalitatieve inschatting dat de intensiteit op de rondweg iets lager uitvalt dan in aantrekkelijker voor gemotoriseerd verkeer om via de Oosterdorpsstraat te rijden, | variant 2. De route via de Oosterdorpsstraat en Koninginneweg (NO) is dan mogelijk omdat ze minder vaak achter fietsers vast zitten. De oost-west route via de | voor iets meer verkeer toch aantrekkelijker dan de zuidelijke rondweg, met een hogere Oosterdorpsstraat en de Koninginneweg zou dus nog iets drukker kunnen uitvallen. | intensiteit tot gevolg.
Variant 2: Doortrekken ontsluiting Klaarwater | # | Straat | Var 0 | Var 1 | Var 2 | Var 3 Wanneer de ontsluiting van Klaarwater wordt doorgetrokken richting de | 1 | Oosterdorpsstraat (west) | 2.500 | 2.500 (0) | 2.000 | 2.000 (0) Hoevelakenseweg treden er sterke verschuivingen op in de intensiteiten op wegen | 2 | Oosterdorpsstraat (oost) | 11.100 | 11.100 (+) | 4.400 | 4.400 (+) rondom Klaarwater. In plaats van via de Oosterdorpsstraat (oost) en de Koninginneweg (NO) loopt de dominante oost-west route nu via de doorgetrokken ontsluiting. Deze | 3 | Platanenstraat | 2.900 | 2.900 (+) | 2.900 | 2.900 (0) krijgt op etmaalbasis circa 7.300 mvt te verwerken op het deel ten oosten van de | 4 | Klaarwater | 6.500 | 6.500 (0) | 4.200 | 4.200 (0) zuidelijke ontsluiting van Klaarwater en 9.000 mvt op het deel tussen de zuidelijke | 5 | Hoevelakenseweg | 6.500 | 6.500 (-) | 7.000 | 7.000 (0) ontsluiting van Klaarwater en de Koninginneweg. Op de Oosterdorpsstraat oost en | 6 | Nieuwe weg in Klaarwater | 500 | 500 (0) | 400 | 400 (0) Koninginneweg NO neemt de intensiteit af met respectievelijk 6.700 mvt/etmaal en 5.400 mvt/etmaal.
| 7 | Doorgetrokken ontsluiting | - | - | 7.300 | - Uit de toenemende intensiteit op de Koninginneweg ZW en Hoevelakenseweg valt af te | 8 | Ontsluiting Klaarwater Z | 1.700 | 1.700 (0) | 9.000 | 1.700 (0) leiden dat de nieuwe route een kleine verkeersaantrekkende werking heeft van 500 | 9 | Zuidelijke rondweg | - | - | - | 7.300 (-) mvt/etmaal. De zuidelijke rondweg zorgt dus niet voor een sterke toename van | 10 | Koninginneweg NO | 9.300 | 9.300 (+) | 3.900 | 3.900 (+) sluipverkeer door Hoevelaken. | 11 | Koninginneweg ZW | 10.900 | 10.900 (+) | 11.700 | 11.700 (0) Tabel 3.2 Verkeersintensiteiten varianten 1, 2 en 3 (2030) op verschillende wegvakken in en rondom KlaarwaterOnderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost | - 30-9-2025 | 13 - 3. Verkeerseffecten 3.2.2 Effecten gemotoriseerd verkeer op verkeersafwikkeling Over het algemeen geldt dat kruispunten maatgevend zijn voor de doorstroming van gemotoriseerd verkeer. In een eerder onderzoek door Haskoning is geconcludeerd dat met de genoemde toevoeging van woningen in Klaarwater geen sprake is van knelpunten in de verkeersafwikkeling op de interne infrastructuur van Hoevelaken en op de aansluitingen vanuit de ontwikkeling op de bestaande omliggende wegen. Daarbij is uitgegaan van maatregelen uit de kaderstelling Klaarwater die worden uitgevoerd. Het gaat om de volgende maatregelen: • Aanpassing Koninginneweg t.b.v.
verbetering oversteekbaarheid • Aanpassing Oosterdorpsstraat i.v.m. bereikbaarheid Klaarwater (realiseren trottoir en OV-voorziening) • Afwaardering deel Oosterdorpsstraat en deel Westerdorpsstraat naar 30 km/u • Fietsverbindingen tussen de Horstweg en Peter van der Kieftlaan • Realisatie nieuwe rotondes voor een veilige aansluiting van Klaarwater • Aanpassing Klaarwater (weg) met toevoeging stoep en fietspad en afwaarderen 60km/u naar 50km/u • Openbaar vervoer voorzieningen Daarbij wordt wel aangetekend dat er aandacht nodig is voor oversteekvoorzieningen voor voetgangers en fietsers. Aan de westzijde van Hoevelaken blijken er wel twee knelpunten te ontstaan, namelijk: • Kruispunt Westerdorpsstraat/toe- afrit A1; • Rotonde Westerdorpsstraat/Koninginneweg. Deze twee knelpunten ontstaan mede door het uitblijven van maatregelen op de A1 en knooppunt Hoevelaken, wat leidt tot meer druk op het onderliggend wegennet. De twee knelpunten zijn al aanwezig zonder de ontwikkeling van Klaarwater. Wel wordt de aanpak van de ontwikkelingen urgenter wanneer Klaarwater ontwikkeld wordt. Door Haskoning is geconcludeerd dat het knelpunt op het kruispunt Westerdorpsstraat/Toe- afrit A1 opgelost kan worden wanneer dit kruispunt ingericht wordt conform het Ontwerp Tracébesluit A28/A1 - knooppunt Hoevelaken van Rijkswaterstaat (en de hiervoor genoemde maatregelen uit de kaderstelling Klaarwater).
Voor het knelpunt rotonde Westerdorpsstraat/Koninginneweg zijn ook maatregelen denkbaar, hier is zodoende ook rekening mee gehouden in het gemeentelijke Meerjareninvesteringsprogramma (MIP). 30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost 14 3. Verkeerseffecten 3.3 Verkeerseffecten fiets | 550 Naast effecten op de intensiteit gemotoriseerd verkeer is er ook gekeken naar mogelijke effecten van de varianten op de hoeveelheden fietsverkeer op wegen rondom Klaarwater. Er zijn geen modelberekeningen die inzicht geven in de | 1.200 | 450 | 1.470 intensiteiten fietsverkeer, dus is er op basis van verkeerstellingen uitgevoerd in 2023 (Hoevelakenseweg) en 2025 (overige wegen) (zie figuur 3.4) een kwalitatieve | 100 | 370 inschatting gemaakt. Bij de ontwikkeling van Klaarwater wordt ook een intern fietsnetwerk gerealiseerd met verbindingen richting de zuidelijke ontsluiting, de Oosterdorpsstraat en een diagonale | 150 | 470 verbinding richting het centrum van Hoevelaken. De nieuwe fietspaden bieden ook een | 1.100 alternatieve oost-west route tussen Hoevelaken oost en de Hoevelakenseweg, naast de | 400 Middelaarseweg en de Oosterdorpsstraat. In figuur 3.4 zijn deze fietspaden | 620 schematisch weergegeven met rode pijlen.
In het Masterplan Klaarwater is opgenomen dat de route Hoevelakenseweg-Klaarwater-Middelaar-Middelaarseweg-Koninginneweg de belangrijkste fietsroute blijft voor middelbare school jeugd komende vanuit Zwartebroek en Terschuur. | Figuur 3.4 Getelde fietsintensiteiten in Hoevelaken (2025, etmaalintensiteit, Deze structuur is aanwezig in alle varianten. Daarnaast hebben de varianten vooral | werkdaggemiddelde) (zwart is geteld in maart ‘25, donkerblauw in september ’25 en betrekking op maatregelen voor gemotoriseerd verkeer. De verkeerseffecten voor | groen in 2023). fietsers zijn naar verwachting dus beperkt. Wel zit er verschil in de kwaliteit van fietsroutes, oversteekbaarheid van wegen en mogelijke meekoppelkansen. Daar wordt in het volgende hoofdstuk onder het kopje kwaliteit loop- en fietsnetwerken verder op ingegaan. Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost | - 30-9-2025 | 15 - 3. Verkeerseffecten 3.4 Verkeerseffecten openbaar vervoer In de figuren hiernaast is voor bushaltes in het gebied aangegeven wat binnen 5 minuten loopafstand te bereiken is. In figuur 3.5 is te zien dat in de huidige situatie zuidoost Hoevelaken en het toekomstige Klaarwater niet binnen de directe invloedssfeer van OV-haltes liggen. De verschillende varianten voor de hoofdstructuur bieden verschillende mogelijkheden om het OV in Hoevelaken te veranderen.
In figuur 3.6 is een optie voor omlegging van buslijn 102 dwars door Klaarwater te zien. Naast een verbetering van de OV-bereikbaarheid van Klaarwater verbetert hiermee ook de OV-bereikbaarheid van zuidoost Hoevelaken. Daarentegen verslechtert het OV-aanbod in het centrum van Hoevelaken. Bij realisatie van de doorgetrokken ontsluiting Klaarwater biedt die route een alternatief voor de omlegging van 102. De route loopt dan niet dwars door Klaarwater. Dat zorgt voor mindere OV-bereikbaarheid voor Klaarwater, maar is voor exploitatie van de buslijn voordeliger doordat de reistijd korter is via de zuidelijke rondweg. De effecten van de varianten op het OV zijn sterk afhankelijk van de lijnvoering en de locaties van haltes. Variant 1 is positief voor de huidige dienstregeling, omdat bussen op de Oosterdorpsstraat (oost) zonder hinder van fietsers door kunnen rijden. Variant 2 heeft potentie voor een snelle route via de zuidelijke rondweg, om het centrum van Hoevelaken heen. Variant 3 is daar minder aantrekkelijk voor door de langere route en de grotere afstand tot Klaarwater.
30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost Figuur 3.5 Huidige OV-bereikbaarheid Hoevelaken Figuur 3.6 OV-bereikbaarheid met omlegging 102 door Klaarwater Figuur 3.7 OV-bereikbaarheid met omlegging 102 via doorgetrokken ontsluiting Klaarwater Bestaande halte Nieuwe halte Bestaande halte Nieuwe halte 16 - 3. Verkeerseffecten 3.5 Bereikbaarheid nood- en hulpdiensten Naast effecten op ‘regulier’ gemotoriseerd verkeer en Openbaar Vervoer hebben de varianten voor de hoofdstructuur Hoevelaken oost ook effect op de bereikbaarheid van nood- en hulpdiensten. De belangrijkste herkomsten van nood- en hulpdiensten worden gevormd door de ambulancepost Terschuur en de brandweerkazerne in Hoevelaken aan De Wel. Bij reanimaties is de brandweer in Hoevelaken vaak als eerste ter plaatse. Variant 0: nulvariant In de huidige situatie maken nood- en hulpdiensten voor oost-west relaties (van de ambulancepost naar Hoevelaken en van de brandweerkazerne richting Terschuur) gebruik van de Oosterdorpsstraat. De nieuwe interne structuur van Klaarwater is niet aantrekkelijk als doorgaande verbinding voor nood- en hulpdiensten, maar biedt wel een alternatieve route en voegt daarmee robuustheid aan het netwerk toe. Klaarwater is goed bereikbaar in geval van calamiteiten door de aanwezigheid van 3 ontsluitende wegen.
Afhankelijk van de bestemming in Hoevelaken kan het ook zijn dat een route via de A1 de snelste routekeuze is. Variant 1: scheiden verkeersstromen Oosterdorpsstraat Het scheiden van verkeersstromen op de Oosterdorpsstraat (oost) biedt relatief weinig voordelen voor nood- en hulpdiensten, veronderstellend dat eventueel aanwezig fietsverkeer in geval van noodsituaties de weg vrij maakt voor nood- en hulpdiensten. Variant 2: Doortrekken ontsluiting Klaarwater De doorgetrokken ontsluiting Klaarwater biedt voor nood- en hulpdiensten een aantrekkelijke snelle en vrij directe oost-west verbinding. Afhankelijk van de exacte bestemming neemt de reistijd voor nood- en hulpdiensten daarmee af. Variant 3: zuidelijke rondweg Ook bij realisatie van een zuidelijke rondweg krijgen nood- en hulpdiensten beschikking over een alternatieve route voor de Oosterdorpsstraat. Doordat de zuidelijke rondweg minder direct is dan de doorgetrokken ontsluiting zijn de voordelen in termen van reistijd minder groot. Wel voegt de zuidelijk rondweg robuustheid toe aan het netwerk. 30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost Figuur 3.8 Routeanalyse ambulance vanaf ambulancepost Terschuur en brandweer vanaf kazerne De Wel + 17 3.
Verkeerseffecten 3.6 Resumé verkeerseffecten In dit hoofdstuk is op hoofdlijnen verkend wat de verkeerseffecten van de verschillende varianten voor de hoofdstructuur Hoevelaken oost zijn. In tabel 3.3 is een globale samenvatting van deze effecten gegeven. Aspect | Variant 0: nulvariant | Variant 1: scheiden | Variant 2: doortrekken | Variant 3: zuidelijke rondweg verkeersstromen | ontsluiting Klaarwater Verkeerseffecten gemotoriseerd | Relatief hoge intensiteiten | Relatief hoge intensiteiten | Zorgt voor forse verkeersafname | Zorgt voor forse verkeersafname verkeer – wegen rondom | Oosterdorpsstraat (11.100 | Oosterdorpsstraat (11.100 | op de Oosterdorpsstraat (4.400 | op de Oosterdorpsstraat (4.400 Klaarwater | mvt/etm) | mvt/etm) | mvt/etm) en Koninginneweg NO | mvt/etm) en Koninginneweg NO en Koninginneweg NO (8.600 | en Koninginneweg NO (8.600 | (3.900 mvt/etm) | (3.900 mvt/etm) mvt/etm) | mvt/etm) | Nieuwe weg krijgt ca. 7.300 – | Nieuwe weg krijgt ca.
7.300 – 9.300 mvt/etm te verwerken | mvt/etm te verwerken Verkeerseffecten gemotoriseerd | Geen verkeersaantrekkende | Zeer beperkte | Beperkte verkeersaantrekkende | Beperkte verkeersaantrekkende verkeer – verkeersaantrekkende | werking | verkeersaantrekkende werking | werking | werking werking Verkeerseffecten gemotoriseerd | Ontsluitingsstructuur van Klaarwater zorgt niet voor een sluiproute door de wijk verkeer – sluipverkeer Verkeerseffecten fiets | Geen significante verschillen tussen de varianten. Verkeerseffecten OV | Meer hinder op Oosterdorpsstraat | Minder hinder voor OV op | Potentie voor buslijn via zuidelijke | (Beperkte) potentie voor buslijn Oosterdorpsstraat | rondweg | via zuidelijke rondweg Nood- en hulpdiensten | Geen effect | Nauwelijks effect | Robuuster netwerk | Robuuster netwerk Snellere oost-west route | Iets snellere oost-west route (afhankelijk van bestemming) | (afhankelijk van bestemming) Tabel 3.3 Resumé effecten verkeersveiligheid, kwaliteit en leefbaarheid Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost | - 30-9-2025 | 18 - 4. Effecten op verkeersveiligheid, kwaliteit & leefbaarheid 30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost 19 - 4.
Verkeersveiligheid, kwaliteit en leefbaarheid 4.1 Inleiding verkeersveiligheid, kwaliteit en leefbaarheid In dit hoofdstuk worden de effecten van de verschillende varianten op de verkeersveiligheid, kwaliteit van loop-en fietsnetwerken en leefbaarheid in beeld gebracht. Daarbij wordt gebruik gemaakt van verschillende databronnen en methodes. Deze worden hieronder beknopt toegelicht. 4.1.1 Methodiek verkeersveiligheid Met behulp van de ‘Wegenscan’ is de relatie tussen de functie, vormgeving en het gebruik van de weg beoordeeld. De Wegenscan is een door Goudappel zelf ontwikkelde tool op basis van CROW-richtlijnen, uitgevoerde onderzoeken/studies en ervaringsgetallen. De volgende drie aspecten zijn beoordeeld: 1. Relatie functie-gebruik: is het gebruik van de weg (verkeersintensiteit) passend bij de functie van de weg (wegcategorie)? 2. Relatie functie-vormgeving: is de huidig vormgeving van de weg passend bij de (beoogde) functie van de weg? 3.
Relatie vormgeving-gebruik: is het huidige (of verwachte toekomstige) gebruik van de weg passend bij de vormgeving van de weg? Daarbij zijn de Koninginneweg (tussen de ontsluiting met Klaarwater en de Oosterdorpsstraat (A) en ten oosten van het kruispunt met de Middelaarseweg (B)), de Oosterdorpsstraat (tussen de Koninginneweg en de Platanenstraat (C)), Klaarwater (tussen de Oosterdorpsstraat en de Middelaarseweg (D)) en de Middelaarseweg (tussen de Koninginneweg en de Hoevelakenseweg (E)) geanalyseerd (zie figuur 4.2). 4.1.2 Methodiek kwaliteit voetganger en fiets De kwaliteit van netwerken voor voetgangers en fietsers is in beeld gebracht op basis van expert judgement. 4.1.3 Methodiek geluid en milieu De effecten van de varianten op gebied van geluid en milieu zijn in beeld gebracht aan de hand van expert judgement en openbare databronnen. 30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost Figuur 4.1 Wegenscan 20 Figuur 4.2 Locaties wegenscan A B C D E - 4. Verkeersveiligheid, kwaliteit en leefbaarheid 4.2 Verkeersveiligheid Hieronder wordt per geanalyseerd wegvak toegelicht of het gebruik, de vormgeving en de functie in balans zijn, en hoe de varianten van de hoofdstructuur die balans beïnvloeden. 4.2.1 Oosterdorpsstraat De Oosterdorpsstraat kent een gemengd profiel waarin gemotoriseerd verkeer en fietsverkeer de rijbaan delen.
Voetgangers hebben langs een deel van de weg beschikking over een smal trottoir. Vanaf huisnummer 104 tot aan het kruispunt met de Platanenstraat is er geen voetgangersvoorziening aanwezig. Gegeven de snelheden van het verkeer (50 binnen de kom, 60 daarbuiten) en de breedte van de weg is de vormgeving van de weg ongeschikt voor de functie die deze in de huidige situatie vervult als schakel in de doorgaande oost-west route. Als gevolg van de ontwikkeling van Klaarwater en autonome verkeersgroei neemt de intensiteit op de Oosterdorpsstraat richting de toekomst verder toe. Daarmee neemt de kans op verkeersonveilige situaties toe. Zonder reductie van de huidige intensiteiten is een herinrichting van de weg wenselijk om verkeersonveilige situaties te voorkomen. Bij realisatie van een zuidelijke rondweg neemt de intensiteit op de Oosterdorpsstraat af tot 4.400 mvt/etmaal. Dat biedt kansen om de weg kwalitatief op te waarderen, bijvoorbeeld met een lagere snelheidslimiet, smallere rijbaan en voetpaden aan beide kanten van de weg. Hoeveel reductie er plaatsvindt hangt ook af van welke maatregelen worden genomen. Naast verkeersveiligheid op de weg zelf speelt op de Oosterdorpsstraat ook een veiligheidsvraagstuk bij de rotonde met de Koninginneweg. Deze is krap vormgegeven, waardoor er mogelijk verkeersonveilige situaties ontstaan voor voetgangers en fietsers.
Zonder zuidelijke rondweg neemt de hoeveelheid gemotoriseerd verkeer op de rotonde toe, waarmee de frequentie van mogelijk verkeersonveilige situaties toeneemt. Een zuidelijke rondweg ontlast de rotonde, waarmee de verkeersveiligheid op de rotonde juist toeneemt. Hiernaast biedt de ontlasting kansen voor een veiligere vormgeving van het kruispunt passend bij het gebruik. 30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost Figuur 4.3 Typisch profiel Oosterdorpsstraat 21 - 4. Verkeersveiligheid, kwaliteit en leefbaarheid 4.2.2 Klaarwater Klaarwater kent een vergelijkbaar profiel als de Oosterdorpsstraat, met een gemengd profiel met fietsstroken. Deze vormgeving sluit niet aan op wat voor fietsers en voetgangers wenselijk is. Als onderdeel van de ontwikkeling van Klaarwater wordt ook de weg Klaarwater aangepakt. Onderdeel van deze herinrichting is realisatie van een vrijliggend tweerichtingsfietspad ten westen van de weg. Daarbij komt ook een voetpad. De toekomstige vormgeving met vrijliggende loop- en fietsvoorzieningen biedt een goede oplossing voor de huidige knelpunten op de weg. 4.2.3 Koninginneweg NO Het gebruik, de vormgeving en de functie van de Koninginneweg NO zijn grotendeels in balans.
Fietsers en voetgangers zijn gescheiden van gemotoriseerd verkeer en de weg is voldoende breed om de huidige en toekomstige intensiteiten zonder zuidelijke rondweg op een veilige manier af te wikkelen. Wanneer de zuidelijke rondweg gerealiseerd wordt nemen de intensiteiten af op Koninginneweg tussen de Oosterdorpsstraat en de Middelaarseweg tot ongeveer 3.900 mvt/etmaal. Dat biedt kansen voor een afwaardering van de weg, met bijvoorbeeld een lagere snelheidslimiet van 30 km/u, een smaller profiel en/of gemengd verkeer. 30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost Figuur 4.4 Typisch profiel Klaarwater Figuur 4.5 Typisch profiel Koninginneweg NO 22 - 4. Verkeersveiligheid, kwaliteit en leefbaarheid 4.2.4 Koninginneweg ZW Het deel van de Koninginneweg ten westen van het kruispunt met de Middelaarseweg is in de huidige situatie een belangrijke ontsluitingsweg in Hoevelaken. Het gebruik, de vormgeving en de functie van de Koninginneweg ZW zijn grotendeels in balans. Bij realisatie van een zuidelijke rondweg neemt de intensiteit ten opzichte van de variant zonder zuidelijke rondweg iets toe tot 11.700 mvt/etmaal. De weg blijft daarmee een belangrijke stroomfunctie houden. De inrichting sluit daar op aan. Wel is aandacht nodig voor de oversteekbaarheid van de weg voor voetgangers en fietsers.
4.2.5 Middelaarseweg De Middelaarseweg is in de huidige situatie een rustig en smal landweggetje. Er zijn geen voorzieningen voor fietsers en voetgangers. In de huidige situatie is de snelheidslimiet van 60 km/u in relatie tot het ontbreken van fietsvoorzieningen een aandachtspunt, maar door de lage intensiteiten vormt dit niet direct een probleem. In de nulvariant, variant 1 en variant 2 verandert er niet veel aan deze situatie. In variant 3 loopt de zuidelijke rondweg mogelijk (deels) via de Middelaarseweg. Met de huidige vormgeving is deze daar niet voor geschikt. Een volledige herinrichting van de weg, inclusief verbreding en het toevoegen van fietsvoorzieningen is benodigd om tot een acceptabele verkeerssituatie te komen. 30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost Figuur 4.7 Typisch profiel Middelaarseweg 23 Figuur 4.6 Typisch profiel Koninginneweg ZW - 4. Verkeersveiligheid, kwaliteit en leefbaarheid 4.2.5 Resumé analyse verkeersveiligheid Samenvattend zijn er een verschillende conclusies te trekken uit de analyse van de verkeersveiligheid van 4 wegvakken rondom Klaarwater: • Zonder realisatie van een zuidelijke rondweg is herinrichting van de Oosterdorpsstraat wenselijk om een verkeersveilige inrichting te bieden voor voetgangers en fietsers. In de huidige situatie is de herinrichting nog niet urgent, maar wel wenselijk.
In de toekomstige situatie met meer doorgaand verkeer en extra verkeer vanuit de ontwikkeling is herinrichting zowel wenselijk als urgent. • De voorgenomen herinrichting van Klaarwater in het kader van het Masterplan biedt oplossing voor de onwenselijke verkeerssituatie voor voetgangers en fietsers daar, waarbij deze gemengd met het gemotoriseerd verkeer de weg gebruiken. • Het realiseren van een zuidelijke rondweg biedt kansen voor het kwalitatief opwaarderen van de Oosterdorpsstraat en de Koninginneweg. • Het realiseren van een zuidelijke rondweg ontlast de rotonde Oosterdorpsstraat- Koninginneweg en biedt kansen voor een veiligere kruispuntvormgeving. • De Middelaarseweg is met de huidige vormgeving ongeschikt om te fungeren als zuidelijke rondweg. Grootschalige herinrichting inclusief verbreding is noodzakelijk om deze functie te vervullen. 30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost 24 - 4. Verkeersveiligheid, kwaliteit en leefbaarheid 4.3 Kwaliteit loop- en fietsnetwerken In figuur 4.8 is het beoogde fietsnetwerk van Klaarwater weergegeven. In het gebied worden verschillende vrijliggende fietspaden en auto te gast/woonstraten gerealiseerd. Langs de vrijliggende fietspaden worden ook voetpaden aangelegd. Voetgangers kunnen daarnaast gebruik maken van trottoirs langs de woonstraten.
4.3.1 Netwerkkansen varianten De in dit rapport onderzochte varianten voor de hoofdstructuur zijn in eerste instantie vooral gericht op de structuur voor gemotoriseerd verkeer. Ze bieden echter ook verbeteringen en kansen tot verbetering voor voetgangers en fietsers. Hierna worden deze verbeteringen en kansen nader toegelicht. Variant 1: Scheiden verkeersstromen Oosterdorpsstraat In variant 1 worden verkeersstromen op de Oosterdorpsstraat gescheiden. Voor fietsers en voetgangers verbetert de verkeerssituatie daardoor. Fietsers hoeven niet langer gebruik te maken van de drukke rijbaan, maar krijgen beschikking over (een) vrijliggend(e) fietspad(en). Ook komt er meer ruimte en daarmee kwaliteit voor voetgangers. Variant 2: Doortrekken ontsluiting Klaarwater In het netwerk dat is opgenomen in het Masterplan ligt er vanaf de Koninginneweg tot aan de grens van de wijk een vrijliggend fietspad ten zuiden van de ontsluitingsweg. Het doortrekken van de ontsluiting van Klaarwater naar de Hoevelakenseweg biedt kansen om ook het vrijliggende fietspad langs de weg door te trekken. Daarmee ontstaat een fietsroute tussen de Koninginneweg en de Hoevelakenseweg, die directer, sneller en veiliger is dan de route tussen beide wegen via de Middelaarseweg. Deze route kan de rol van de Middelaarsweg voor schoolgaande jeugd uit Terschuur en Zwartebroek vervangen.
Binnen Klaarwater wordt ook al een grotendeels vrijliggend fietspad gerealiseerd dat deels dezelfde functie heeft. De mogelijke nieuwe route langs de zuidelijke rondweg concurreert met deze route. Daarnaast zorgt de doorgetrokken ontsluiting voor een rustigere Oosterdorpsstraat en, wat de weg voor fietsers aantrekkelijker maakt. Een herinrichting kan voor een verdere kwaliteitsimpuls zorgen. In het volgende hoofdstuk wordt aandacht besteed aan een voorbeeldprofiel voor de herinrichting. 30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost Figuur 4.8 Fietsinfrastructuur in Klaarwater (bron: Masterplan Klaarwater) 25 - 4. Verkeersveiligheid, kwaliteit en leefbaarheid Variant 3: Zuidelijke rondweg Ook bij een zuidelijke rondweg kan een vrijliggend fietspad worden gerealiseerd. In geval van een route die (deels) via de Middelaarseweg loopt is dat wenselijk, om fietsers, waaronder schoolgaande jeugd, een veilige plek te geven. Omdat de zuidelijke rondweg een relatief grote lus maakt tussen de Koninginneweg en de Hoevelakenseweg is de potentie voor een fietsroute langs de weg minder groot omdat de route dwars door Klaarwater dan aantrekkelijker is. Voor het fietsnetwerk biedt deze variant dus weinig meekoppelkansen. Wel zorgt deze variant net als voor de doorgetrokken zuidelijke ontsluiting voor ontlasting van de Oosterdorpsstraat.
Dat maakt de Oosterdorpsstraat aantrekkelijker voor fietsers en biedt mogelijkheden voor een verdere kwaliteitsimpuls. 30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost Fietspad langs ontsluiting Klaarwater In de meest recente ontwerpen voor Klaarwater is er een vrijliggend fietspad opgenomen aan de zuidkant van de weg. Fietsers moeten de ontsluitingsweg oversteken om in Klaarwater te komen, of de wijk te verlaten. Wanneer er sprake is van het doortrekken van de zuidelijke ontsluiting, dan neemt de intensiteit op de ontsluitingsweg toe tot ongeveer 9.000 mvt/etmaal. De oversteekbaarheid van de weg verslechterd daarmee. Voor fietsers is het wenselijker als Klaarwater bereikt kan worden met zo min mogelijk oversteken. Wanneer het fietspad ten noorden van de ontsluitingsweg wordt geplaatst, hoeft fietsverkeer naar het westen alleen de Koninginneweg te kruisen om bij het fietspad ten noorden van de Koninginneweg te komen. Bij het ontwerpen van de ontsluiting van Klaarwater en de aanhechting daarvan op de Koninginneweg is het aan te bevelen vanuit het perspectief van de fietser te kijken naar de optimale ligging van het fietspad, en daarbij rekening te houden met (mogelijke) aanpassingen voor de hoofdstructuur oost-west. Daarbij dient uiteraard ook rekening te worden gehouden met de bereikbaarheid van de korfbalvereniging voor gemotoriseerd verkeer, fietsverkeer en voetgangers.
Ook is het aan te bevelen rekening te houden met mogelijke toekomstige ontwikkelingen ten zuiden van Klaarwater en de daarvoor gewenste fietsinfrastructuur. 26 - 4. Verkeersveiligheid, kwaliteit en leefbaarheid 4.3.2 Koninginneweg NO als barrière Vanuit Klaarwater zijn er verschillende routes mogelijk richting het centrum van Hoevelaken. Deze zullen voornamelijk via de nieuwe diagonale fietsverbinding die aansluit op het Jan Aertshof verlopen. Vanaf daar hebben fietsers verschillende routeopties, waaronder de volgende: 1) Peter van der Kieftlaan – fietspad westzijde Koninginneweg – Horstweg; 2) Peter van der Kieftlaan - fietspad oostzijde Koninginneweg –Oosterdorpsstraat; 3) Antoine Voskuijlenlaan – Doctor F.W. Klaarenbeeksingel – Engelberta Claassenpad – Horstweg. Voor alle drie de routes geldt dat de Koninginneweg een barrière vormt die overgestoken moet worden om het centrum te bereiken. Bij route 1 buigt de Koninginneweg af waardoor er opstelruimte is in het midden van de weg en er in twee fases overgestoken kan worden. Aandachtspunt hierbij is dat de huidige opstelruimte met 1,7 meter nu te smal is. Conform de CROW-richtlijnen dient de opstelruimte minimaal 2,5 meter te zijn. Route 2 maakt gebruik van de rotonde Oosterdorpsstraat – Koninginneweg. Voor route 3 geldt dat er een oversteekvoorziening is met een middeneiland.
Deze is in principe veiliger dan de oversteek van route 1 omdat er niet samen met auto’s overgestoken hoeft te worden. Routes 1 en 3 sluiten goed aan op de fietsstructuur van de Horstweg. Bij een zuidelijke rondweg nemen de intensiteiten op de Koninginneweg af. Daarmee verbetert de oversteekbaarheid van de Koninginneweg (NO). De lagere intensiteit biedt kansen tot een herinrichting van de weg, waarmee de oversteekbaarheid verder verbeterd kan worden. Zonder zuidelijke rondweg bedraagt de intensiteit ter hoogte van de huidige fietsoversteekvoorziening ongeveer 8.200 mvt/etmaal. Daarmee is de weg relatief lastig oversteekbaar. In dat geval moet onderzocht worden of en hoe de oversteekplaatsen voor langzaam verkeer kunnen worden verbeterd. Samenvattend zorgt een zuidelijke rondweg voor een beter oversteekbare Koninginneweg (NO). Zonder deze zuidelijke rondweg neemt de barrière die de Koninginneweg vormt toe. 30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost 1 2 3 Figuur 4.9 Fietsroutes vanuit Klaarwater richting centrum Hoevelaken 27 - 4. Verkeersveiligheid, kwaliteit en leefbaarheid 4.4 Geluid en milieu Bij de beoordeling van de varianten voor de hoofdstructuur is het ook belangrijk om de leefbaarheid in Hoevelaken mee te nemen. Naast verkeersveiligheid en barrièrevormging zijn geluidsoverlast en luchtkwaliteit relevante aspecten in relatie tot verkeer.
De negatieve effecten van verkeer op gebied van geluidsoverlast en luchtkwaliteit hangen vooral samen met de verkeersdrukte op een weg. Andere aspecten die een rol spelen zijn de snelheid, wegdektype, wegontwerp en afstand van woningen tot een weg. In de algemeenheid valt te stellen dat hoe rustiger het op een weg is, hoe minder groot de negatieve effecten op geluid en luchtkwaliteit. Daarbij moet worden vermeld dat de invloed van lokale wegen op luchtkwaliteit vaak beperkt is als je die afzet tegen de effecten van snelwegen en zware industrie. Op gebied van geluidsoverlast is de invloed van lokale wegen groter. Per variant worden de belangrijkste effecten toegelicht. Variant 0: Nulvariant In deze variant neemt de verkeersintensiteit op de Oosterdorpsstraat en de Koninginneweg toe. Vooral op het deel van de Oosterdorpsstraat binnen de komgrens liggen er veel woningen relatief dicht op de rijbaan. Op de Koninginneweg is de afstand tot woningen overwegend wat groter. De nulvariant zorgt voor meer geluidsoverlast en uitstoot in een omgeving met veel woningen. Variant 1: Scheiden verkeersstromen Oosterdorpsstraat Voor variant 1 geldt in grote lijnen hetzelfde als in variant 0: de verkeersintensiteiten en daarmee de negatieve gevolgen op gebied van lucht en geluid nemen toe in een omgeving met relatief veel woningen.
Om de verkeersstromen op de Oosterdorpsstraat te scheiden is een herinrichting van de weg nodig. Daar kunnen slimme keuzes bij gemaakt worden die gericht zijn op het beperken van de overlast, bijvoorbeeld met stil asfalt. Desondanks draagt deze variant niet positief bij aan het beperken van geluidsoverlast en luchtkwaliteit. Variant 2: Doortrekken ontsluiting Klaarwater Het doortrekken van de ontsluiting van Klaarwater zorgt ervoor dat een aanzienlijke hoeveelheid van het verkeer in Hoevelaken zich verplaatst van een niet geschikte weg (Oosterdorpsstraat) naar een meer geschikte weg (de nieuwe rondweg) voor dergelijke verkeersintensiteiten. Bijkomend gevolg van de lagere intensiteit op de Oosterdorpsstraat is dat er minder negatieve effecten zijn op de geluidsoverlast en luchtkwaliteit daar. Deze problematiek verplaatst zich naar de nieuwe rondweg. Daar is de problematiek mogelijk minder groot, door een grotere afstand tot woningen. Bij Klaarwater vormt de Hoevelakense beek en de groenstrook daaromheen een natuurlijke barrière tussen de nieuwe woningen en de ontsluitingsweg. Wel zorgt de weg mogelijk voor een toename van de negatieve effecten voor bestaande woningen in Hoevelaken-Middelaar en aan de weg Klaarwater. 30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost 28 - 4.
Verkeersveiligheid, kwaliteit en leefbaarheid Variant 3: Zuidelijke rondweg Net als variant 2 heeft realisatie van een zuidelijke rondweg tussen de Koninginneweg en de Hoevelakenseweg positief effect op de leefbaarheid rondom de Oosterdorpsstraat (oost). Door de grotere afstand tussen Klaarwater en de weg heeft deze weinig tot geen negatieve invloed op de leefbaarheid daar. Wel liggen er langs de mogelijke tracés verschillende bestaande woningen die negatieve effecten kunnen ervaren op gebied van luchtkwaliteit en geluidsoverlast. 30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost 29 - 4. Verkeersveiligheid, kwaliteit en leefbaarheid 4.5 Resumé effecten op verkeersveiligheid, kwaliteit en leefbaarheid In dit hoofdstuk is op hoofdlijnen verkend wat de effecten van de verschillende varianten voor de hoofdstructuur Hoevelaken oost zijn op gebied van verkeersveiligheid, kwaliteit en leefbaarheid. In tabel 4.1 is een globale samenvatting van deze effecten gegeven. 30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost Aspect Variant 0: nulvariant Variant 1: scheiden verkeersstromen Variant 2: doortrekken ontsluiting Klaarwater Variant 3: zuidelijke rondweg Verkeersveiligheid - Oosterdorpsstraat Weg is te druk, mogelijk verkeersonveilige situaties. Herinrichting zorgt voor een veiligere situatie. Ontlast de weg, herinrichting (afwaardering) mogelijk.
Ontlast de weg, herinrichting (afwaardering) mogelijk. Verkeersveiligheid – kruispunt Koninginneweg-Oosterdorpsstraat Aandachtspunt door grote drukte en krap ontwerp. Aandachtspunt door grote drukte en krap ontwerp Minder verkeer, andere kruispuntvormgeving mogelijk. Minder verkeer, andere kruispuntvormgeving mogelijk. Verkeersveiligheid – Klaarwater De voorgenomen herinrichting tot GOW-50 met vrijliggend fietspad zorgt voor een veilige verkeerssituatie. Verkeersveiligheid – Middelaarseweg Door lage intensiteit geen knelpunt. Door lage intensiteit geen knelpunt. Door lage intensiteit geen knelpunt. Ongeschikt om als rondweg te dienen, herinrichting noodzakelijk. Verkeersveiligheid – Koninginneweg Inrichting is goed. Inrichting is goed. Ontlast de weg, herinrichting (afwaardering) mogelijk. Ontlast de weg, herinrichting (afwaardering) mogelijk. Kwaliteit voetganger & fiets Matige kwaliteit voor voetganger en fietser op Oosterdorpsstraat Meer kwaliteit op Oosterdorpsstraat door vrijliggende voorzieningen Meer kwaliteit op Oosterdorpsstraat Biedt kansen voor toevoegen extra oost-west fietsroute Meer kwaliteit op Oosterdorpsstraat Bij route over Middelaarseweg vrijliggend fietspad wenselijk. Oversteekbaarheid Koninginneweg (NO) Voorzieningen op orde, wel hoge intensiteit autoverkeer. Voorzieningen op orde, wel hoge intensiteit autoverkeer.
Verbetert door rustiger verkeersbeeld Verbetert door rustiger verkeersbeeld Geluid & luchtkwaliteit Overlast op Oosterdorpsstraat Verslechtering van situatie op Oosterdorpsstraat Verbetering Oosterdorpsstraat, overlast verplaatst maar wordt door afstand tot woningen beperkt Verbetering Oosterdorpsstraat, overlast hangt af van tracé. Tabel 4.1 Resumé effecten verkeersveiligheid, kwaliteit en leefbaarheid 30 - 5. Ruimtelijke impact en kosten 30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost 31 - 5. Ruimtelijke impact en kosten 5.1 Inleiding ruimtelijke kwaliteit en kosten In dit hoofdstuk wordt op hoofdlijnen gekeken naar de ruimtelijke impact en kosten van de verschillende varianten voor de hoofdstructuur Hoevelaken oost. Daarbij wordt gebruik gemaakt van verschillende databronnen en methodes. Deze worden hieronder beknopt toegelicht. 5.1.1 Methodiek ruimtelijke impact Voor het verkrijgen van een beeld van de ruimtelijke impact van de varianten is vooral gebruik gemaakt van openbaar toegankelijke databronnen. Het gaat om kadastrale kaarten en satellietfoto’s. Voor een idee (op hoofdlijnen) van de ruimtelijke impact is het belangrijk om een beeld te hebben van een mogelijke inrichting van nieuwe wegen.
Daarvoor hebben we gebruik gemaakt van het profielenboek, een verzameling van voorbeeldprofielen die passen bij verschillende verkeerssituaties (snelheidsregime, wegbreedte, aanwezige verkeersstromen). 5.1.2 Methodiek kosten De kosten van varianten zijn inzichtelijk gemaakt op basis van standaardprijzen van infrastructurele aanpassingen en referentieprojecten. 5.1.3 Methodiek geluid en milieu De effecten van de varianten op gebied van geluid en milieu zijn in beeld gebracht aan de hand van expert judgement en openbare databronnen. 30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost 32 5. Ruimtelijke impact en kosten 5.1 Ruimtelijke impact | rijbaan en fietsvoorzieningen. Smallere voorzieningen zijn mogelijk, maar gaan ten De verschillende varianten hebben verschillende ruimtelijke impact. De structuur van | koste van de kwaliteit. varianten 2 en 3 bestaat nog niet en heeft daarmee impact op de ruimte ten zuiden van | Beide profielen hebben een breedte van 11,80 exclusief trottoir. Voor een trottoir is een Klaarwater. Ook variant 1 heeft impact, omdat het profiel dat gewenst is breder is dan | minimale maat van 1,50 wenselijk. Het totale profiel zou daarmee op 13,30 meter het huidige profiel. Om een beeld te krijgen van de omvang van de impact is aan de | komen. Het huidige profiel van de Oosterdorpsstraat is op veel plekken slechts 8 meter.
hand van de kadastrale kaart bepaald op hoeveel percelen de verschillende varianten | Het toepassen van een volwaardige scheiding van verkeersstromen met voldoende ruimte innemen. Hieronder wordt per variant toegelicht welke ruimtelijke | kwaliteit voor alle modaliteiten betekent dat de weg verbreed moet worden. Op delen consequenties deze heeft. | biedt de gemeentelijke grond daar voldoende ruimte voor, met de beperking dat deze Variant 0: Nulvariant | grond op verschillende plekken door bewoners wordt gebruikt. Op andere delen is de In de nulvariant (en variant 1,2 en 3) worden Klaarwater, de interne verkeersstructuur in | gemeentelijke grond niet breed genoeg om het optimale profiel in te passen. Het deel Klaarwater en de aansluitingen op de bestaande verkeersstructuur van Hoevelaken | van de Oosterdorpsstraat tussen de Koninginneweg en de Platanenstraat heeft gerealiseerd. De ruimtelijke consequenties van deze ontwikkelingen vallen buiten de | ongeveer 60 aanliggende percelen, variëren in eigendom en grootte. Daarmee heeft primaire scope van dit verkennend onderzoek naar de hoofdstructuur oost. Binnen de | het scheiden van verkeersstromen conform een optimaal profiel een grote ruimtelijke primaire scope vinden er in de nulvariant geen verdere aanpassingen aan de | impact. infrastructuur plaats, en zijn er dus geen ruimtelijke consequenties.
Variant 1: Scheiden verkeersstromen Oosterdorpsstraat In variant 1 worden verkeersstromen op de Oosterdorpsstraat gescheiden. Fietsers krijgen de beschikking over vrijliggende fietspaden en er komt aan (minimaal) een kant van de weg een voetpad. De ruimtelijke impact van de variant hangt af van het profiel dat de heringerichte weg krijgt. Daarin zijn keuzes te maken met betrekking tot ontwerpsnelheid en kwaliteit voor verschillende modaliteiten. In figuur 5.1 zijn twee voorbeeldprofielen gegeven, een voor een ontwerpsnelheid van 30 km/u (GOW-30) en een voor ontwerpsnelheid 50 km/u. Daarbij zijn optimale breedtes gehanteerd voor de | Figuur 5.1 Voorbeeldprofielen herinrichting Oosterdorpsstraat (links 50 km/u, rechts 30 km/u) Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost | - 30-9-2025 | 33 - 5. Ruimtelijke impact en kosten Variant 2: Doortrekken ontsluiting Klaarwater Om variant 2 mogelijk te maken moet de nieuwe ontsluiting van Klaarwater worden doorgetrokken tot aan de Hoevelakenseweg. Een groot deel van deze verlening vindt plaats op wat nu weiland is. Nabij de Hoevelakenseweg moet de nieuwe rondweg aansluiting zoeken op het bestaande netwerk, bijvoorbeeld op een deel van de Middelaarseweg/Klaarwater. Daar moet de bestaande infrastructuur mogelijk worden aangepast om de weg mogelijk te maken. De doorgetrokken ontsluiting is in principe alleen bestemd voor gemotoriseerd verkeer.
Zoals aangegeven in hoofdstuk 4 liggen er wel meekoppelkansen voor een vrijliggend fietspad. De nieuwe weg heeft een minimale breedte van 5,80 meter. Wanneer er (mogelijk) bussen over de weg rijden is een minimale breedte van 6,50 wenselijk. De ruimtelijke impact van deze variant wordt opgesplitst tussen het deel dat geen onderdeel uitmaakt van de ontsluiting van Klaarwater en het deel van de ontsluiting van Klaarwater. Het deel dat geen onderdeel uitmaakt van de ontsluiting van Klaarwater heeft impact op slechts enkele percelen, voornamelijk weilanden. Daarbij is uitgegaan van een tracé dat gelijk loopt aan de Hoevelakensebeek en zich aan de zuidkant daarvan bevindt. Hoe de aansluiting van de nieuwe rondweg op de Hoevelakenseweg, Middelaarseweg en Klaarwater vormgegeven moet worden vergt nader onderzoek. Realisatie van een zuidelijke rondweg zorgt voor een afname van de intensiteit gemotoriseerd verkeer op de Koninginneweg tussen de aansluiting vanuit Klaarwater en de Oosterdorpsstraat, en op de Oosterdorpsstraat tussen de Koninginneweg en de Platanenstraat. Op de Oosterdorpsstraat komt de intensiteit op ongeveer 4.400 mvt/etmaal te liggen (op het drukste wegvak, nabij kruispunt met Koninginneweg) en op de Koninginneweg op ongeveer 3.900 mvt/etmaal (drukste wegvak, nabij kruispunt met zuidelijke ontsluiting Klaarwater).
Op beide wegen biedt dit kansen voor een kwalitatieve opwaardering van de weg, waarbij een nieuwe inrichting aansluit op de nieuwe intensiteiten. In figuur 5.2 staan voorbeeldprofielen voor beide wegen. 30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost Figuur 5.2 Voorbeeldprofielen voor mogelijke herinrichting Oosterdorpsstraat en Koninginneweg NO (links als fietsstraat met twee rijlopers, rechts met fietsstroken in asfalt) 34 - 5. Ruimtelijke impact en kosten Daarnaast heeft het doortrekken van de ontsluiting ook invloed op het deel van de route dat gerealiseerd wordt als ontsluiting voor Klaarwater. De intensiteit op dat deel komt namelijk een stuk hoger te liggen (9.000 om 1.700 mvt/etmaal). Dat vergt een breder profiel dan opgenomen in het Masterplan (5,50 meter) en ook is er hier sprake van een vrijliggend tweerichtingsfietspad. Uitdaging op dat deel is de beperkte ruimte ter hoogte van de korfbalvereniging. Met een smal profiel en rekening houdend met een margestrook bij de Hoevelakense beek ligt het ruimtebeslag rond de 15 meter. Dat is nog exclusief ruimte die nodig is voor een eventueel geluidsscherm en een voetpad welke enkel benodigd is ter hoogte van de korfbalvereniging. Daarmee is er onvoldoende ruimte beschikbaar. Verplaatsing van het parkeerterrein van de korfbalvereniging is noodzakelijk om de benodigde ruimte vrij te spelen.
Deze verplaatsing is een uitgangspunt bij de realisatie van Klaarwater. 30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost Figuur 5.3 Beperkte vrije ruimte ter hoogte van de korfbalvereniging Figuur 5.4 Indicatie van minimale ruimtebeslag ontsluitingsweg bij mogelijke profielen (boven: enkel voor Klaarwater, onder: als onderdeel van zuidelijke rondweg). 35 - 5. Ruimtelijke impact en kosten Variant 3: Zuidelijke rondweg Er zijn verschillende tracés van de zuidelijke rondweg mogelijk. Zo kan deze de Middelaarseweg volgen of deels direct langs de A1 liggen en aansluiten op Klaarwater of verder naar het oosten op de Hoevelakenseweg. De ruimtelijke impact hangt sterk af van het tracé. Voor het profiel kan net als bij variant 2 een minimale breedte van 5,80 meter worden aangehouden voor de voor gemotoriseerd verkeer bestemde rijbaan. Wanneer de route via de Middelaarseweg loopt is daarnaast ook een fietsvoorziening gewenst, om de bestemming langs de weg bereikbaar te houden voor de fiets en de schoolgaande jeugd een veilige route te bieden. Voor andere tracés is een vrijliggend fietspad mogelijk niet noodzakelijk. Om deze variant mogelijk te maken is grondaankoop noodzakelijk. De Middelaarseweg is te smal om te functioneren als zuidelijke rondweg en moet dus worden verbreed.
Andere mogelijke tracés lopen door percelen met voornamelijk weilanden, maar ook verschillende woningen en agrarische bedrijven. Een voordeel van een tracé dat deels langs de A1 ligt (blauw en wit gestreept in figuur 5.5) is dat de zuidelijke rondweg minder dichtbij woningen komt te liggen. In figuur 5.6 staan voorbeeldprofielen met verschillende rijbaanbreedtes en fietsvoorzieningen voor de Middelaarseweg als onderdeel van de zuidelijke rondweg. 30-9-2025Onderzoek hoofdstructuur Hoevelaken oost Figuur 5.5 Perceelindeling bij zoekgebied zuidelijke rondweg Figuur 5.6 Voorbeeldprofielen herinrichting Middelaarseweg GOW-50 (links smal profiel met aanliggende fietspaden, rechts breder profiel met vrijliggende fietspaden) 36 - 5. Ruimtelijke impact en kosten 5.2 Ruimtelijke kwaliteit Waar de vorige pagina’s ingingen op de ruimtelijke impact kan er ook gekeken naar de ruimtelijke kwaliteit. Daarbij kan gedacht worden aan landschappelijke inpassing, barrièrewerking, ecologische impact en beeldkwaliteit. Variant 0: Nulvariant In de nulvariant komt geen nieuwe zuidelijke rondweg. Voordeel is dat het groen ten zuiden van Klaarwater onaangetast blijft. Een nadeel is dat de Koninginneweg (NO) drukker wordt. Daarmee wordt de barrière tussen Hoevelaken centrum en Hoevelaken- Klaarwater groter.