2026-031 Memo mogelijkheden en afwegingen onderzoekskader Windenergie
Tekst van het document
Memo mogelijkheden en afwegingen onderzoekskader Windenergie “Wethouder Windhouwer zegt naar aanleiding van de ontwikkelingen rond provinciaal beleid toe om voor de raadsvergadering van 2 juli a.s. een memo te sturen met daarin een schets van de mogelijkheden en de daarbij te maken afwegingen en gevolgen.”
26 juni 2026
Op landelijk en provinciaal niveau worden enkele normen naar verwachting aangepast. Concreet gaat het hierbij om de volgende normen: -
Externe veiligheid (10-6 bij kwetsbare objecten)
-
Geluid (45 dB Lden)
-
Afstand (2xtip)
Tijdens de raadscommissie van 18 juni 2026 is er gevraagd of een aanpassing van deze normen invloed kan hebben op de zoekgebieden voor windturbines in Nijkerk. Concreet is de vraag: Als op landelijk en/of provinciaal niveau beleid wordt aangepast zijn de aangegeven zoekgebieden dan nog haalbaar? Het korte antwoord hierop is: ja. Veranderingen in het windbeleid op landelijk en provinciaal niveau naar de normen zoals deze nu voorliggen hebben geen invloed op de haalbaarheid van de zoekgebieden. Hiermee kan uitvoering gegeven worden aan het onderzoekskader. Hieronder volgt een onderbouwing.
Zoeklocaties Het onderzoekskader richt zich op twee zoekgebieden: -
A28 Zuid (ter hoogte van bedrijventerrein De Flier) A28 Noord (ter hoogte van bedrijventerrein Arkerpoort)
Uit de haalbaarheidsstudie komt naar voren dat beide zoekgebieden haalbaar zijn bij een afstandsnorm van 2 x de tiphoogte, de geluidsnorm van 45 dB Lden en de grenswaarde voor externe veiligheid van 10-5 bij beperkt kwetsbare objecten. -
-
2xtip: deze regel is opgenomen in de haalbaarheidsstudie en het onderzoekskader. Beide locaties voldoen aan deze regel. Geluidsnorm van 45 dB Lden: de mogelijkheid om af te wijken van deze 45 dB Lden norm is niet opgenomen in de zoekgebieden in het onderzoekskader. Beide locaties voldoen aan de regel van 45 dB Lden EV 10-6 bij kwetsbare objecten: beide locaties voldoen aan de grenswaarde van 10-5 bij beperkt kwetsbare objecten. In beide zoekgebieden zijn geen kwetsbare objecten aanwezig, waardoor de grenswaarde van 10-5 van toepassing is.
Het onderzoekskader beschrijft vervolgens welke milieu- en omgevingsaspecten onderzocht moeten worden om u inzicht te geven in de mogelijke effecten van windturbines binnen de zoekgebieden. Zo wordt er voor geluid inzichtelijk gemaakt hoeveel geluidsgevoelige objecten zich binnen de verschillende geluidscontouren bevinden. Daarbij is dus al uit het haalbaarheidsonderzoek gebleken dat binnen de contour van 45 dB Lden geen geluidsgevoelige objecten aanwezig zijn.
Deze regels komen voort uit aanpassingen in het provinciale en landelijke beleid. Hieronder volgt een toelichting over deze beleidsaanpassingen.
Provinciaal beleid Het provinciale beleid van de provincie Gelderland is opgenomen in de Omgevingsverordening Gelderland. Wijzigen van de Omgevingsverordening Gelderland is iets wat jaarlijks gebeurt. Omgevingsverordening Gelderland 2025-2026 Gedeputeerde Staten biedt de omgevingsverordening 2025-2026 na de zomer 2026 voor besluitvorming aan Provinciale Staten aan. De omgevingsverordening Gelderland 2025-2026 is dus nog niet vastgesteld. Voor windturbines is de voorgestelde wijziging om een afstandsnorm van twee keer de tiphoogte aan te houden. Beleidslijn Windenergie Gelderland (februari 2026) Naar verwachting stellen Gedeputeerde Staten de definitieve beleidsregel voor de zomer van 2026 vast. De beleidslijn Windenergie Gelderland is dus nog niet vastgesteld. Deze beleidsregel vervangt de regels uit 2019 (beleidslijn Windenergie). De beleidsregel geldt voor projecten waarbij de provincie het bevoegd gezag is (15 megawatt en meer/3 turbines en meer). De standaard geluidsnorm wordt 45 dB Lden (was voorheen 47 dB Lden) met de mogelijkheid hiervan af te wijken tot 47 dB Lden. Deze norm sluit aan bij de landelijke plannen. Omgevingsverordening Gelderland 2026-2027 De verwachting is dat de regels uit de beleidslijn Windenergie Gelderland na vaststelling exact zo (incl. uitzonderingsmogelijkheid) worden overgenomen in de Omgevingsverordening Gelderland 20262027.
Na vaststelling van de Omgevingsverordening 2026-2027 zullen de regels ook van toepassing worden op projecten met minder dan 3 windturbines of minder dan 15 megawatt. Naar verwachting wordt de Omgevingsverordening Gelderland 2026-2027 na de zomer van 2027 vastgesteld.
Landelijk beleid Concept windturbinebepalingen
Ook op landelijk niveau is het voornemen de standaardwaarde aan te scherpen naar 45 dB Lden met een maximumwaarde van 47 dB Lden. De normen zoals in het concept windturbinebepalingen worden naar verwachting zo vastgesteld (incl. afwijkingsmogelijkheid). Ook voor Externe Veiligheid worden de regels aangepast op landelijk niveau. De standaardwaarde wordt 10-6 en de grenswaarde 10-5. Afwijken tot de grenswaarde kan bij beperkt kwetsbare objecten. Op beide locaties kan hierdoor afgeweken worden tot de grenswaarde. De verwachting is dat de concept windturbinebepalingen op zijn vroegst begin 2027 wordt vastgesteld.
Afwegingen In het onderzoekskader en de eerdere haalbaarheidsstudie wordt rekening gehouden met de nieuwe normen. Beide zoeklocaties zijn haalbaar ook met de nieuwe normen. Wachten op vaststelling van landelijk en provinciaal beleid zoals het nu wordt voorgesteld heeft naar verwachting geen invloed op de haalbaarheid van de zoekgebieden. Haalbaarheid A28 Noord Tijdens de commissievergadering van 18 juni is de haalbaarheid van de zoeklocatie A28 Noord ter discussie gesteld vanwege de asfaltcentrale. -
-
Een mogelijkheid is om aan de voorkant te onderzoeken wat de praktische uitvoerbaarheid van de realisatie van een windturbine binnen dit zoekgebied is. Of er kan gekozen worden om dit zoekgebied nu buiten beschouwing te laten en ons te richten op de locatie A28 Zuid. Hiermee worden minder zoekgebieden meegenomen in het onderzoek, waarmee de kosten ook zullen afnemen. De plaatsingsmogelijkheden hangen echter sterk samen met de hoogte van de windturbine, waardoor ervoor gekozen kan worden dit zoekgebied wel mee te nemen in de onderzoeken.
Scope onderzoekskader Het onderzoekskader zoals het nu voorligt geeft antwoord op de motie van november 2025. Het is echter niet noodzakelijk om alle milieuaspecten aan de voorkant te laten onderzoeken. Dit is een politieke keuze. Bosch en van Rijn heeft de ‘Notitie onderzoeksmogelijkheden windenergie Nijkerk’ opgesteld om inzage te geven in de mogelijkheden om te sturen op de scope van het onderzoekskader. Als onderdeel van het formele vergunningstraject worden alle benodigde milieuonderzoeken uitgevoerd door de initiatiefnemer. Het is dus niet zo dat als deze onderzoeken nu niet worden uitgevoerd, ze niet zullen plaatsvinden. U kunt ervoor kiezen om alleen enkele thema’s of opstellingsvarianten te onderzoeken, waarmee de kosten van het uit te voeren onderzoek ook zullen afnemen. Aspecten die hierin minimaal meegenomen kunnen worden om een goede afweging te maken zijn geluid, slagschaduw, externe veiligheid en financiële haalbaarheid.