CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

2026-024 Bijlage 1 Voorlopige Jaarstukken 2025

Raadsvergadering 2 juli 2026, gemeente NijkerkBij agendapunt: Jaarstukken 2025 en Meerjarenprognose Grondbedrijf 2026 (2026-024)39.361 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

• • • •

Error! No text of specified style in document.

Het verduurzamen van woningen; Het huisvesten van aandachtsgroepen en statushouders; Samenwerking op het gebied van wonen en zorg; Samenwerking op het gebied van vitale, veilige en leefbare wijken.

14. De raad heeft in juli 2025 de Woningbouwmonitor over 2024 ontvangen. Naast een terugblik op de oplevering van woningen is een doorkijk gegeven van de actuele stand van zaken van de projecten die in de voorbereidingsfase of in de startbouwfase zijn. 15. Het grondbeleid is in 2025 herzien en door de gemeenteraad vastgesteld. In de Nota Grondbeleid 2025 is gekozen voor een situationeel grondbeleid. De beleidskeuze is erop gericht om per situatie af te wegen welk type grondbeleid het meest geschikt is. Hierdoor wordt maatwerk geleverd en kan beter worden ingespeeld op specifieke omstandigheden en behoeften van elk project of initiatief. Om de voorspelbaarheid en transparantie van het besluitvormingsproces te waarborgen, maakt de gemeente gebruik van een afwegingskader. De Nota Grondbeleid 2025 biedt verder de mogelijkheid om onder voorwaarden over te gaan tot (strategische) verwerving van gronden en/of opstallen met het oog op toekomstige ontwikkelingen en plannen. 16. We geven uitvoering aan het vastgesteld erfgoedbeleid. Vanaf medio 2025 kunnen eigenaren van gemeentelijke monumenten een onderhoudssubsidie aanvragen. Daarnaast is er gestart met de inventarisatie van ons erfgoed. Tot slot is het archeologiebeleid geüpdatet. Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren

Eenheid

2022

2023

2024

Goede huisvesting van reguliere doelgroepen Totaal opgeleverde woningen Aandeel vrije sector Aandeel betaalbaar Aantal sociale huur

Aantal Aantal Aantal Aantal

206 81 (39%) 61 (30%) 64 (31%)

221 72 (32%) 83 (38%) 66 (30%)

94 34 (36%) 6 (6%) 54 (58%)

Goede huisvesting van specifieke doelgroepen Huisvesting statushouders Aantal sociale huur

Aantal Aantal

59 -

89 237

70 237

23

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

Maatschappelijke opgave 1.2. We delen de ruimte eerlijk en sociaal

De groei en ontwikkeling van Nijkerk geeft meer druk en competitie op de schaarse ruimte. We moeten daarin keuzes maken en tegelijk het veelvormige karakter van Nijkerk, Nijkerkerveen en Hoevelaken bewaken en bewaren. Dit geldt in het bijzonder voor ons vitale en robuuste buitengebied waar een rijke schakering van functies haar plek heeft en ook moet houden. De gevolgen van de ontwikkeling van landelijke functies (landbouw, recreatie, natuur en landschap) moeten we goed begeleiden en inpassen. Dit vraagt meer capaciteit en inzet, wat nu al merkbaar is binnen onze organisatie. Ook moet op sommige plekken een goede afweging plaatsvinden tussen meer landelijke functies en hun ruimtevraag enerzijds en ruimtelijke behoeften voor woningbouw en bedrijfsontwikkeling anderzijds. Dit willen we bereiken Dat de ruimte in Nijkerk voor de korte en zeker voor de lange termijn optimaal wordt verdeeld en ingericht. Vanuit openheid, transparantie en betrokkenheid van belanghebbenden zullen we soms lastige en pijnlijke keuzes moeten maken.

Wat hebben we gedaan? Doelstelling: Goede evenwichtige balans wonen, werken en recreëren. Activiteiten 1. We ondersteunen de verandering naar een duurzame landbouw. Daarnaast willen we het landelijk gebied versterken door verstevigen van de groenblauwe dooradering en het verbeteren van de lokale biodiversiteit. We zaaien bloemrijke akkerranden in en voeren lokale biodiversiteitsprojecten uit samen met inwoners. Waar mogelijk ondersteunen wij de boeren bij deze transitie. We zetten ons in om de dienstverlening naar boeren zo goed mogelijk te laten verlopen. Dit geldt zowel voor boeren die willen stoppen als voor boeren die hun bedrijf willen voortzetten. 2. We werken aan een nieuwe versie van het Landschapsontwikkelingsplan (LOP). Uiteindelijk zal het LOP onderdeel worden van het programma Omgevingskwaliteit. 3. We nemen actief deel aan diverse strategische samenwerkingsverbanden, zoals Regio Foodvalley en Regio Amersfoort. Daarnaast zijn er diverse verbonden partijen, zoals is beschreven in bijlage 2 bij deze jaarrekening.. 4. Op 1 januari 2024 trad de Omgevingswet in werking. Met deze wet heeft de gemeente de beschikking gekregen over een aantal nieuwe kerninstrumenten: de omgevingsvisie, het omgevingsplan en het omgevingsprogramma. In 2025 zijn we gestart met het programma Intensivering implementatie Omgevingswet.

Doel: verbetering van de wijze waarop we als gemeente onder de Omgevingswet werken. Binnen het programma Intensivering implementatie Omgevingswet hebben we in beeld gebracht wat onder de Omgevingswet goed loopt, wat bijstelling behoeft en wat nog opgestart moet worden. Op basis daarvan zijn de eerste projecten gestart, waaronder het project dat het mogelijk maakt om vanaf 2026 omgevingsplanwijzigingen te maken en te publiceren. Daarmee hebben we voorkomen dat geplande gebiedsontwikkelingen vertraging oplopen. Ook is in 2025 besloten tot een koerswijziging voor het bouwen van het gemeentedekkende omgevingsplan. In een bijgestelde aanpak nemen we mee hoe we het omgevingsplan voor Westelijk Hoevelaken gaan afronden. 24

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

5. In aanloop naar de Omgevingsvisie 2.0, waarvan de nieuwe visie op mobiliteit onderdeel wordt, is in 2025 gewerkt aan de totstandkoming van een koersdocument. Het doel was om dit eind 2025 voor te leggen aan de gemeenteraad. Na verzoek van de raad om in het koersdocument een aantal specifieke onderwerpen te belichten en inzicht te geven in de keuzes die voorliggen en de knoppen waaraan gedraaid kan worden, is de oorspronkelijke planning aangepast. Het koersdocument wordt nu medio 2026 ter besluitvorming aangeboden. 6. We stellen een visie op voor het landelijk gebied in regionaal verband (regio Foodvalley) en onderzoeken de opties voor het opstellen van het programma Omgevingskwaliteit. Dit programma integreert onder andere de Welstandsnota, de Ruimtelijke atlas, het Landschapsontwikkelingsplan, de Cultuurhistorische waardenkaart en de geldende beeldkwaliteitsplannen.. 7. Voor de gebieden Oude Amersfoortse weg, Stationsgebied Nijkerk, Bronswerk, Luxool en de oostelijke verkeersontsluiting – ook wel Oostelijk Nijkerk genoemd – is in januari 2025 een kaderstellend document vastgesteld. Er hebben diverse participatiebijeenkomsten plaatsgevonden en er wordt gewerkt aan 1 toekomstscenario dat in de tweede helft van 2026 wordt voorgelegd aan de gemeenteraad. 8.

Binnen het programma van U Ned is de Ontwikkelstrategie Regiopoorten opgeleverd, waarin de ontwikkelpotentie van station Nijkerk als Regiopoort in kaart is gebracht. De inzet is om de frequentie van de treinen te verhogen, door in te zetten op een keervoorziening bij station Harderwijk. Hierdoor kunnen er naast de twee stoptreinen per uur ook tweemaal per uur intercity’s kunnen gaan rijden van Nijkerk naar Harderwijk en van Nijkerk naar Amersfoort. 9. Gezamenlijk met het Rijk, de provincies Gelderland en Utrecht, gemeenten en regionale samenwerkingverbanden streven we naar de aanpak van Knooppunt Hoevelaken (A1/A28 en verkeersknelpunt A1/A30 bij Barneveld. De inspanning richt zich op het op orde brengen van de randvoorwaarden (stikstof, geld, personele capaciteit) om daarmee te komen tot (gefaseerde) herstart van het project. Daarnaast geven we uitvoering aan het pakket van maatregelen dat tussen Rijk en Regio is afgesproken om het pauzeren van Knooppunt Hoevelaken tijdelijk op te vangen. Voor een goede bereikbaarheid van de drie kernen en van de ondernemingen in onze gemeente is het van cruciaal belang dat het Rijk en het nieuwe kabinet samen met de provincies Knooppunt Hoevelaken als toegangspoort naar de Randstad vanuit Oost en Noord-Nederland met prioriteit gaat aanpakken. Zeker ook nu nabij Nijkerk de grootste defensielocatie van Nederland wordt gerealiseerd 10.

In 2025 heeft een eerste actualisatie plaatsgevonden van het Meerjareninvesteringsprogramma (MIP). In het MIP, dat in 2024 is vastgesteld, vindt de totaalafweging plaats van onze ruimtelijke en maatschappelijke investeringen tot en met 2040. De raad is via de 1e Bestuursrapportage 2025 geïnformeerd over de voortgang van de MIP-jaarschijf 2025. Daarnaast heeft de raad via de Kadernota 2026 het investeringsprogramma van het MIP 2026 vastgesteld. 11. In 2023 is afgesproken dat de gemeente Nijkerk in 2025 een tussentijdse evaluatie opstelt voor Hondenuitaatterreinen en inzichtelijk maakt in hoeverre de uitgaven in verhouding staan met de inkomsten uit de hondenbelasting. De gemeente Nijkerk groeit en het aantal honden in de gemeente Nijkerk stijgt mee. De gemeenteraad heeft in 2023 besloten dat de uitgaven voor het hondenuitlaatbeleid in overeenstemming moeten zijn met de inkomsten van de hondenbelasting. Aan dit uitgangspunt is voldaan. 12. In 2025 heeft het college een onderzoek uitgevoerd onder inwoners over het hondenbeleid. Vanwege een te lage respons leverde dit onderzoek helaas geen representatief beeld op. Daarom doen we in 2026 een nieuw onderzoek.

25

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

13. We implementeren het plan en programma ‘Bewegen en spelen kan overal’. Hiervoor beheren, renoveren en ontwikkelen we speel- en ontmoetingsplekken, zoals een pumptrackbaan, skatebaan en beweegroutes. In 2025 is de gemeente begonnen met voorbereiding van een aantal renovaties van speel- en ontmoetingsplekken, waaronder de speelplek bij de Wallerstraat, Barend Kuisstraat en Kotter/Klaproos. Ook heeft de gemeente in Hoevelaken een pumptrackbaan gerealiseerd (onderdeel van inwonerintiatief bij De Slag). 14. We geven uitvoering aan de wettelijke taak van de wet op de lijkbezorging en geven uitvoering aan het beheerplan Begraafplaatsen 2021-2026. In 2025 is de uitbreiding van de begraafplaats in Nijkerkerveen gerealiseerd. Daarnaast zijn we gestart met het actualiseren van het huidige beheerplan begraafplaatsen. 15. In 2025 heeft de gemeente 8 aanvragen voor de stimuleringsregeling participatie beheer openbare ruimte ontvangen. 6 aanvragen zijn goedgekeurd. Deze aanvragen sloten aan op de doelstellingen uit de Visie beheer openbare ruimte: inclusie (samen met de buurt), duurzaamheid (vergroten biodiversiteit) en ruimte (verbeteren van de kwaliteit van het openbaar groen). 16. We bereiden ons voor op de komst van een mega-kazerne nabij de Nijkerkerbrug in de gemeente Zeewolde.

De bouw en vestiging van de grootste kazerne van Nederland aan de rand van de gemeente Nijkerk gaat grote impact hebben op de stad en de direct omliggende regio. De opgaven in onze regio hierdoor zijn complex en raken meerdere beleidsterreinen: van mobiliteit en woningbouw tot energie, natuur en veiligheid. Tegelijk biedt deze ontwikkeling ook koppelkansen om deze langlopende en belangrijke dossiers te versnellen of om andere kansen te creëren. Om de belangen van de gemeente Nijkerk te waarborgen en koppelkansen onder de aandacht te brengen, is een interbestuurlijke aanpak met het Rijk essentieel. De staatssecretaris heeft dit ook toegezegd tijdens het notadebat over het ontwerp Nationaal Programma Ruimte voor Defensie (NPRD) in september 2025. Als gemeente Nijkerk willen we goed betrokken worden om de belangen van onze inwoners en ondernemers naar voren te brengen en onze inzichten te delen. Dit vraagt om gebiedsgerichte samenwerking waarin lokale kennis en bestaande processen in de gemeenten Zeewolde en Nijkerk actief worden meegenomen. In 2025 is er een uitgebreide zienswijze ingediend op het plan MER en het ontwerp-NPRD. Leden van de Tweede Kamercommissie Defensie brachten in september 2025 een bezoek aan onze regio. Kamerleden vroegen aandacht voor de positie van Nijkerk bij toenmalige staatssecretaris Tuinman van defensie.

De komende jaren worden deze activiteiten verder uitgebreid met onder meer een gericht lobbyplan en overleggen met Defensie, provincies, regiogemeenten en het Rijk. 17. We werken in de regio’s Amersfoort en Foodvalley samen aan verstedelijkingsstrategieën. Op basis van deze visies besluit het Rijk mogelijke subsidies te verstrekken om grote ruimtelijk ontwikkelingen mogelijk te maken. Ook werken we goed samen met provincie Gelderland, onder andere. voor het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie (NPRD). 18. In april 2025 is de spitsprinter Harderwijk – Nijkerk – Amersfoort weer gaan rijden. Mede door een intensieve lobby van met name Harderwijk, Gelderland en Nijkerk heeft de Tweede Kamer besloten 10 miljoen euro te besteden aan het verbeteren van de veiligheid van de spoorwegovergangen, zodat de spitssprinter weer kon gaan rijden. In de ochtendspits rijden er drie treinen in de spitsrichting vanaf Harderwijk naar Amersfoort en in de middag rijden drie treinen in de andere richting.

26

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

19. In november 2025 heef het Rijk bijna € 99 miljoen beschikbaar gesteld voor het realiseren van een keervoorziening op of ten oosten van station Harderwijk, gecombineerd met benodigde overwegmaatregelen tussen Amersfoort en Harderwijk. Hiermee kan de intercity vanuit Amersfoort Schothorst worden doorgetrokken naar Nijkerk en Harderwijk. Het geld wordt beschikbaar gesteld vanuit de Woningbouw en mobiliteitsmiddelen als impuls voor woningbouw. Gemeente Harderwijk had namens een brede samenwerking van provincies en gemeenten in de regio Noord-Veluwe en OV partners de aanvraag ingediend. Gemeente Nijkerk heeft met Harderwijk en Gelderland het voortouw genomen bij deze aanvraag. Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren

Eenheid

2022

2023

2024

Goede evenwichtige balans wonen, werken, recreëren en voorzieningen Landelijke leefbarometer, minimale score goed Kwalitatief Goed

n.v.t.

Goed

Bron gegevens: Leefbaarometer | Kaart. De Leefbaarometer wordt elke twee jaar geactualiseerd.

Maatschappelijke opgave 1.3. Een bloeiende economie in een vitale samenleving

Nijkerk heeft een erkend sterk bedrijfsleven. Innovatiekracht en ondernemerschap zijn een stabiele basis onder een vitale economie, met sterke lokale en regionale uitstraling. In onze Economische visie wordt het belang van onze economische sector geplaatst binnen het kader van de ontwikkeling van onze samenleving. Bloei van de economie en bloei van ons verenigingsleven, van de leefbaarheid in onze centra, brede welvaart en inkomenszekerheid voor onze inwoners en de instandhouding van voorzieningen gaan hand in hand. De uitdagingen daarvoor worden groter in de komende jaren. Door de transities (stikstof, energie, circulariteit) in het landelijk gebied en met name de agrarische sector en het agrifoodcluster, het toenemend belang van duurzame ontwikkeling en de druk op de ruimte komen verdienmodellen en economische processen onder druk. Ook de algemene economische vooruitzichten zijn minder rooskleurig dan de afgelopen jaren. Dit vraagt van ons dat we nog meer naast onze ondernemers gaan staan, belemmeringen wegnemen en ons bedrijfsleven ondersteunen in het benutten van kansen. Dit willen we bereiken Dat we de ‘gouden wisselwerking’ tussen onze bloeiende economie en onze vitale samenleving behouden en waar mogelijk duurzaam versterken in steeds uitdagender tijden.

De economische visie uit 2021 biedt daarbij een goed richtsnoer, dat we overigens in nieuwe en wisselende omstandigheden toepassen.

27

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

Wat hebben we gedaan? Doelstelling: Een gezond en evenwichtig vestigingsklimaat Activiteiten 1. We voeren de economische visie en de visie op de vrijetijdseconomie uit en blijven investeren in onze centrumgebieden, de verdere uitbouw van het Food Production Cluster en de verbinding tussen binnenstad en Randmeer. In het kader van vrijetijdseconomie hebben we de banden aangehaald met Nijkerk Partners en regionaal met Gastvrije Randmeren en de Veluwe Alliantie. Dit alles om een aantrekkelijke gemeente te zijn voor zowel inwoners als bezoekers 2. Het nieuwe beleidskader detailhandel is vastgesteld waarin we met name hebben ingezet op het versterken van de kernen. De bruikleenovereenkomst met de weekmarkt en het standplaatsenbeleid worden ge-update. 3. We hebben intensief samengewerkt met Regio Amersfoort en Regio Foodvalley op gezamenlijke economische dossiers. Wij hebben de Innovatieprijs van de Regio Foodvalley gehost en de samenwerking verder geconcretiseerd en waar nodig geactualiseerd, zoals de kantorenstrategie. Verder hebben we de contouren geschetst van een nieuw Regionaal Programma Werklocaties (bedrijventerreinen, perifere detailhandel en kantoren) en een nieuwe visie op ruimte voor economie binnen de Regio Foodvalley. Dit wordt het komende jaar verder uitgewerkt. 4. In 2025 hebben wij ingezet op de ontwikkeling van toekomstbestendige bedrijventerreinen.

Daarbij lag de focus op een efficiënter gebruik van onze bestaande bedrijventerreinen, het verbeteren van collectieve voorzieningen en infrastructuur, het vergroten van de aantrekkingskracht van de terreinen – mede met het oog op het aantrekken en behouden van personeel – en het stimuleren van duurzame initiatieven. Gemeente en ondernemers hebben hierin ieder hun eigen verantwoordelijkheid genomen, met als gezamenlijk doel het versterken van de toekomstbestendigheid van de bedrijventerreinen. In dit kader is nadrukkelijk ingezet op het versterken van het organiserend vermogen op de terreinen. 5. We werken aan de hand van een gebiedsvisie naar het realiseren van 20 hectare bruto bedrijventerrein tot 2030. 6. We ontvangen, beantwoorden en geven nadere invulling aan vragen van bedrijven die zich in Nijkerk willen vestigen, willen verhuizen en/of willen uitbreiden. 7. We gaan de innovatiekracht in onze (maak)industrie versterken door een betere koppeling aan te brengen van ons Food Production Cluster met de kennis-as Ede en Wageningen binnen de Regio Foodvalley. 8. We richten ons op slimme combinaties van ruimtelijke ontwikkeling van werkgelegenheid en mobiliteit rondom knooppunten (station Nijkerk, Hoevelaken). 9. Op het vlak van duurzaamheid willen we verdere stappen zetten en o.a. samen met de netbeheerders en bedrijven afspraken maken over congestiemanagement, waarbij we o.a.

inzetten op een Energy Hub.

Beleidsindicatoren 28

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

Beleidsindicatoren

Eenheid

2022

2023

2024

Gezonde en evenwichtig vestigingsklimaat Omvang arbeidsplaatsen

Aantal

24.930

25.290

25.530

Gegevens gebaseerd op de economische monitor.

Maatschappelijke opgave 1.4. Duurzaam is de sleutel naar onze toekomst

Een duurzame toekomst is alleen mogelijk als we fors schakelen in onze bijdrage aan de klimaatopgaven en in de verzekering en versterking van biodiversiteit. We willen dit doen als goed voorouder van onze kinderen en (achter)kleinkinderen. Per 2050 willen we als gemeente klimaatneutraal zijn. Daartoe zetten we in op het verminderen van het energieverbruik en de (grootschalige) opwek van duurzame energie. Dat kan alleen slagen als de opbrengsten hiervan ook in onze gemeente neerslaan en de inwoners zich mede daardoor eigenaar kunnen voelen van deze transitie. Een duurzame toekomst is alleen mogelijk als we onze economisch basis kunnen blijven vernieuwen en versterken. Werk en inkomen blijft een sleutelfactor in een solide samenleving, maar zal wel op een nieuwe manier worden vormgegeven. Een nieuwe manier met nieuwe activiteiten en nieuwe vormen van arbeid en arbeidsdeling. We zetten in op een circulaire economie en minder restafval, op duurzame en actieve mobiliteit en het verbeteren van biodiversiteit in de woonwijken en op bedrijfsterreinen. Dit willen we bereiken Dat onze inwoners een prettige, duurzame fysieke leefomgeving ervaren, waar het goed wonen, werken en verblijven is. Duurzame groei is passend bij de maat en schaal van de gemeente, waarbij voorzieningen (onderwijs, sport, sociaal, etc.), mobiliteit, recreatie, werkgelegenheid zich in verhouding ontwikkelen.

Wat hebben we gedaan? Doelstelling: Besparen van energie Activiteiten 1. We stelden de nieuwe Routekaart Klimaatneutraal Nijkerk op inclusief een meerjarig uitvoeringsprogramma. In de nieuwe routekaart zijn de ambities en tussendoelen voor een klimaatneutraal Nijkerk geformuleerd inclusief 6 programmalijnen om daar invulling aan te geven. 2. We geven uitvoering aan het lokale isolatieprogramma woningen en geven daarmee uitvoering aan het Nationaal Isolatie Programma (NIP). In 2025 maakten meer dan 450 inwoners gebruik van onze lokale isolatiesubsidie. 3. We dagen bewoners en bedrijven uit om met goede ideeën te komen, of samen te werken om energie te besparen of op te wekken. In 3 buurten starten we samen met Buurkracht een wijkaanpak op gericht op isoleren en besparen.

29

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

4. We sloten ons in 2025 aan bij Energieweb; een initiatief om lokaal meer duurzame energie op te wekken en te gebruiken door een nieuwe manier van inkopen van onze gemeentelijke energiebehoefte. 5. We geven doorlopend informatie over energie besparen, isoleren van woningen, opwekken van energie en klimaatadaptatie via de website www.duurzaam-nijkerk.nl. Doelstellingen: Meer opwekken duurzame energie Activiteiten 1. We werken aan de doorontwikkeling en uitvoering van de RES 1.0. 2. We starten een proces om te komen tot een uitnodigingskader voor de ontwikkeling van twee windturbines langs de A28, nadat uit de geactualiseerde haalbaarheidsstudie duidelijk werd dat de planologische ruimte binnen de zoekgebieden is ingeperkt door provinciaal en rijksbeleid. De raad besloot echter eerst inzicht te willen in milieueffecten alvorens te kunnen besluiten over een uitnodigingskader. In dat kader is besloten de in de afgelopen jaren gemaakte kosten voor onderzoek en procesbegeleiding in deze jaarrekening af te wikkelen. 3. We werken met de regionale netbeheerder aan het verzwaren van het stroomnet en andere boven- en ondergrondse infrastructuur. Onder meer door planologisch mee te werken aan de bouw van een nieuw onderstation en mee te werken aan netverzwaringsprojecten in diverse wijken.

In 2025 stelde de raad het afwegingskader middenspanningsruimtes (MSR) vast waarin het plaatsen van deze ruimtes wordt geregeld. 4. We deden onderzoek naar mogelijkheden om de 7 hectare restgronden te benutten voor het plaatsen van zonnepanelen; zo onderzochten we met regio Foodvalley de mogelijkheden om de ontwikkeling van solar carports te stimuleren. 5. We verkenden samen met bedrijven de mogelijkheid om een Smart Energy HUB te ontwikkelen op de bedrijventerreinen De Flier en Arkervaart / Watergoor. Doelstelling: Verminderen van gebruik grondstoffen (circulaire economie) Activiteiten 1. We gaven uitvoering aan het Circulair Actieprogramma 2025-2027. 2. We werkten onze visie op de inzet van biobased materialen verder uit in de vorm van een interactieve inspiratiegids Duurzaam Wonen. 3. We nodigen bedrijven uit om deel te nemen aan het Living Lab Regio Foodvalley Circulair. Dit lab heeft als doel om samenwerking tussen bedrijven te stimuleren om verspilling van grondstoffen en materialen tegen te gaan. 4. We vragen blijvend aandacht voor korte ketens van voedselproducten en voor het tegengaan van voedselverspilling. 5. In 2025 hebben we samen met diverse stakeholders gewerkt aan de ‘Waterrotonde NijkerkPutten’. In dit project wordt onderzocht hoe bij twee voedingsmiddelenbedrijven proceswater in een gesloten systeem zoveel mogelijk hergebruikt kan worden.

Hiermee zullen grote hoeveelheden grondwater van drinkwaterkwaliteit bespaard worden. Het project bevindt zich in een pre-engineeringsfase.

30

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

Doelstelling: Besparen van energie in verkeer in vervoer Activiteit 1. We maken een visie voor mobiliteit en parkeren. Die visie wordt onderdeel van de Omgevingsvisie 2.0. 2. We geven uitvoering aan de programmalijn Groene Mobiliteit van de Routekaart Klimaatneutraal gemeente Nijkerk. Doelstelling: Meer klimaatbestendigheid Activiteiten 1. We betrekken inwoners en bedrijven bij het waterrobuust en klimaatbestendig maken van onze gemeente in 2050. Ook in 2025 hebben wij daarom goed gecommuniceerd over wat onze klimaatdoelen zijn. Daarnaast hebben we samenwerking gezocht met onze inwoners, door het afkoppelen van regenwater te faciliteren en het ontstenen en vergroenen van tuinen te stimuleren. 2. Bij reconstructies in bestaande wijken hebben wij waar mogelijk een apart riool aangelegd voor de afvoer van regenwater. Ook hebben we meer groen aangelegd. Dit om wateroverlast, watertekort of hittestress zoveel mogelijk te voorkomen. 3. In juni 2025 heeft de gemeenteraad het ontwerp van het uitbreidingsplan van het Hoevelakense bos vastgesteld. Aansluitend is het proces voor de omgevingsvergunning doorlopen en is het besluit over het uitbreidingsplan vastgesteld in november 2025. Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren Besparen van energie Verminderen van het energiegebruik van 3.672 TJ in 2017 naar 2.300 TJ in 2030

Eenheid

2022

2023

2024

Terajoule

3.404

3.156

Nog niet bekend

1.144

1.111

1.099

Terajoule

314

323

Nog niet bekend

Kton

221

193

181

Aantal

n.v.t.

n.v.t.

3

Besparen van energie in verkeer en vervoer Verminderen van het verbruik van energievraag in Terajoule verkeer en vervoer naar 900 TJ in 2030 Meer opwekken van duurzame energie Toename van de opwek van duurzame energie naar 2.800 TJ in 2030 Verminderen van CO2 uitstoot Verminderen uitstoot van CO2 naar 135 Kton in 2030 Verhogen circulariteit Minimaal uitvoering 3 actiepunten per jaar uit programma circulaire economie Gegevens gebaseerd op de regionale klimaatmonitor.

In 2025 is door de gemeenteraad de routekaart Klimaatneutraal Nijkerk inclusief het uitvoeringsprogramma vastgesteld. De Routekaart Klimaatneutraal Nijkerk heeft als doel om de gemeente Nijkerk op de juiste route te zetten naar een duurzaam en klimaatneutraal Nijkerk in 2050. In de routekaart zijn ook (hernieuwde) doelstellingen opgenomen inclusief indicatoren. Deze zullen verwerkt worden in bovenstaande tabel bij een eerstvolgend P&C product.

31

Jaarstukken 2025

1.3.

Error! No text of specified style in document.

Financiële middelen Bedragen x € 1.000, -/- = nadeel

Begroting 2025 primair

Baten 1.1 1.2

Een thuis voor iedereen We delen de ruimte eerlijk en optimaal Een bloeiende economie in een vitale 1.3 samenleving Duurzaamheid is de sleutel naar onze 1.4 toekomst Totaal baten Lasten 1.1 Een thuis voor iedereen 1.2 We delen de ruimte eerlijk en optimaal Een bloeiende economie in een vitale 1.3 samenleving Duurzaamheid is de sleutel naar onze 1.4 toekomst Totaal lasten Saldo baten en lasten Mutaties reserves Onttrekkingen (baten) Toevoegingen (lasten) Saldo toevoegingen en onttrekkingen

Resultaat perspectief Ruimte

Begroting 2025 na wijziging

Rekening 2025

Verschil begroting na wijziging en rekening

36.552 1.827

36.552 4.138

31.007 4.262

-5.546 123

7.644

7.644

6.096

-1.548

8.900

13.960

10.986

-2.975

54.923

62.295

52.349

-9.945

39.137 17.444

39.771 21.900

33.161 20.123

6.610 1.777

9.068

9.735

6.766

2.969

8.981

15.471

11.228

4.243

74.630

86.877

71.279

15.599

-19.707

-24.583

-18.929

5.653

2.667 1.604 1.063

7.248 2.405 4.843

6.572 4.710 1.862

-677 -2.304 -2.981

-18.644

-19.740

-17.067

2.673

32

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

2. Perspectief Sociaal 2.1.

Actuele ontwikkelingen

Dit hoofdstuk beschrijft de belangrijkste ontwikkelingen die in 2025 van invloed waren op het gehele programma Sociaal. Het gaat om strategische beleidskeuzes, landelijke en regionale ontwikkelingen en organisatorische veranderingen die het kader vormden voor de uitvoering van de maatschappelijke opgaven. De concrete terugblik op de doelstellingen per opgave volgt in de daaropvolgende paragrafen. Strategische koers sociaal domein In 2025 is het Overkoepelend Beleidsplan Sociaal Domein 2025–2040 vastgesteld, samen met de bijbehorende Kadernotitie 2025–2030. Met deze documenten is een integraal beleidskader vastgesteld voor de maatschappelijk opgaven binnen het sociaal domein. Het beleidsplan beschrijft de strategische uitgangspunten voor de verdere ontwikkeling van het sociaal domein en vormt het inhoudelijke kader voor toekomstige beleidskeuzes, uitvoering en monitoring. In 2025 heeft de gemeenteraad voor het eerst in 15 jaar een nieuwe cultuurnota vastgesteld. De gemeente faciliteert en stelt kaders, terwijl culturele partners en inwoners het initiatief nemen. Landelijke ontwikkelingen • Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord In 2025 heeft de VNG namens gemeenten het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord ondertekend. Dit akkoord is een aanvulling op het Integraal Zorgakkoord en richt zich op het versterken van de samenwerking tussen zorg en sociaal domein.

In 2025 is het Transformatieplan Samen Sterker Eemland vastgesteld. Dit plan bevat regionale afspraken en projecten gericht op het toegankelijk en betaalbaar houden van zorg en ondersteuning voor inwoners. Met dit plan is regionaal uitvoering gegeven aan het Integraal Zorg Akkoord. • Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg De Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg treedt per 1 januari 2026 in werking en verplicht gemeenten om specialistische jeugdzorg, jeugdbescherming en jeugdreclassering regionaal te organiseren via een gemeenschappelijke regeling. In 2025 zijn binnen de jeugdhulpregio JeugdFV de noodzakelijke voorbereidingen getroffen om uitvoering te geven aan deze wet en om de bestuurlijke besluitvorming en regionale samenwerking efficiënter en beter op elkaar afgestemd te laten verlopen. Dit betreft afspraken over regionale samenwerking, governance, beleidsvorming en de organisatie van inkoop en uitvoering. • Hervormingsagenda Jeugd en toekomstscenario kind- en gezinsbescherming De Hervormingsagenda Jeugd 2023–2028 vormt het landelijke kader voor verbetering van de kwaliteit en financiële beheersbaarheid van de jeugdzorg. Lokaal is hier invulling aan gegeven door vier interventies te formuleren die bijdragen aan onze lokale doelstellingen.

Daarnaast doen we via de Jeugdhulpregio JeugdFV mee aan de Proeftuinen Kind- en Gezinsbescherming, onderdeel van het landelijke Toekomstscenario. Deze vormen de basis voor een Regionaal Veiligheidsteam in 2026. Ook versterken we de lokale teams en stoppen we met het estafettemodel, met als doel dat gezinnen niet langer van organisatie naar organisatie worden doorgestuurd maar één gezamenlijke aanpak krijgen.

33

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

• Participatiewet in Balans In 2025 heeft de Tweede Kamer ingestemd met de Participatiewet in Balans, die per 1 januari 2026 in werking treedt. Deze wet bevat ruim twintig maatregelen die de Participatiewet vereenvoudigen, meer ruimte bieden voor maatwerk en meer nadruk leggen op vertrouwen en de menselijke maat. In 2025 heeft de gemeente Nijkerk voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd om de lokale uitvoering hierop aan te passen. Dit betrof onder meer het analyseren van de wettelijke wijzigingen, het voorbereiden van processen en werkinstructies en het volgen van de landelijke implementatie-informatie via VNG en Divosa. • Hervorming arbeidsmarktregio In 2025 is de arbeidsmarktregio Amersfoort begonnen met een landelijke vernieuwing van de arbeidsmarkt. Het doel hiervan is dat organisaties beter samenwerken en dat er één regionaal loket komt (het Werkcentrum) waar iedereen terechtkan. Zo wordt het makkelijker om hulp te krijgen bij scholing. • Wet van school naar duurzaam werk In 2025 zijn binnen de regio Amersfoort de voorbereidingen gestart voor de invoering van de Wet van school naar duurzaam werk, die per 1 januari 2026 in werking treedt.

Deze wet beoogt de overgang van jongeren tot 27 jaar van school naar werk structureel te verbeteren door aanvullende loopbaanbegeleiding vanuit scholen, begeleiding door Doorstroompunten en preventieve en passende ondersteuning door gemeenten. De gemeente krijgt hiermee een grotere rol in het vroegtijdig ondersteunen van jongeren met (een risico op) afstand tot de arbeidsmarkt. In 2025 is binnen de arbeidsmarktregio gewerkt aan afstemming tussen onderwijs, Doorstroompunten en gemeenten, als onderdeel van de bredere regionale programma’s rondom arbeidsmarktinfrastructuur en sociaal ontwikkelbedrijven. • Toekomstbestendige infrastructuur sociaal ontwikkelbedrijven De gemeente Nijkerk heeft inwoners die onder de Participatiewet en de WSW vallen. Zij krijgen begeleiding van de Inclusief Groep (regio Noord-Veluwe) en van Amfors (regio Amersfoort). In beide samenwerkingen is in 2025 onderzocht hoe sociaal ontwikkelbedrijven in de toekomst goed kunnen blijven werken. Dit sluit aan bij landelijke plannen om basisvaardigheden te verbeteren en mensen duurzaam aan het werk te houden. De gemeente Nijkerk kijkt daarbij ook of het nog logisch is om aandeelhouder te blijven van de Inclusief Groep, omdat er minder mensen gebruikmaken van deze organisatie en omdat de rol van het sociaal ontwikkelbedrijf verandert.

• Wet versterking regie volkshuisvesting De Wet versterking regie volkshuisvesting is in 2025 nog niet in werking getreden; de invoering is doorgeschoven naar 2026. In 2025 is binnen de regio Amersfoort gewerkt aan het actualiseren van afspraken over urgentiegroepen. Daarnaast is in 2025 de woonzorgvisie vastgesteld, waarin kaders zijn vastgelegd voor de samenhang tussen wonen en zorg. Als onderdeel van de woondeal zijn tevens ‘fair share’ afspraken gemaakt in de regio Amersfoort om de opvang van aandachtsgroepen evenredig over de gemeenten in de regio te verdelen Regionale ontwikkelingen • Wmo-inkoop regio Amersfoort In 2025 heeft de gemeente besloten toe te treden tot de Centrumregeling Uitvoering Sociaal Domein regio Amersfoort, die per 1 januari 2026 in werking treedt. Met deze stap verandert de juridische vorm van de samenwerking, terwijl beleidsvorming lokaal blijft en uitvoering van de inkoop regionaal wordt georganiseerd. • Jeugdgezondheidszorg In 2025 is binnen de regio verkend of producten binnen de jeugdgezondheidszorg (VGGM) die nu lokaal worden ingekocht, regionaal gebundeld kunnen worden, met het oog op uitvoerbaarheid en continuïteit. Dit onderzoek wordt in 2026 afgerond.

34

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

Lokale ontwikkelingen • Aanpak overlast en straatcoaches In 2025 zijn straatcoaches ingezet om overlast en jeugdproblematiek aan te pakken in het spanningsveld tussen zorg en veiligheid. De inzet richt zich op jongeren die niet passen binnen het reguliere jongerenwerk. • Wachtlijsten sociaal team volwassenen en jeugd opgelost In het afgelopen jaar hadden zowel het sociaal team volwassenen als jeugd te maken met oplopende wachtlijsten, in sommige gevallen tot meer dan vijf maanden. Om deze druk te verlagen zijn meerdere maatregelen ingezet: trajecten die niet langer een actieve hulpvraag kenden zijn afgesloten, er zijn extra middelen uit het bestemmingsresultaat ingezet om een wachtlijstteam in te huren, en er is gestart met een uitgebreidere triage. Deze combinatie van interventies heeft ertoe geleid dat de wachtlijsten inmiddels zijn verdwenen. Voor het komende jaar wordt onderzocht hoe deze aanpak duurzaam kan worden voortgezet.

2.2.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan

##Maatschappelijke opgave 2.1. Alle inwoners doen mee en horen erbij

We staan er voor dat iedere inwoner van Nijkerk gelijke kansen heeft en dat iedereen kan meedoen. Om onze inwoners te ondersteunen in de bevordering van de zelfredzaamheid en eigen verantwoordelijkheid, zetten we veel van de al ingezette lijnen voort. We zetten in op gezondheidsbevordering en preventie. We werken vanuit de filosofie van ‘Positieve gezondheid’ en ‘Gezondheid in al het beleid’. In dat kader werken we aan een toereikend aanbod van kunst en cultuur, sport, inclusief onderwijs, welzijn, zorg en ondersteuning. In lijn met de ontwikkeling en groei van de bevolking. We werken eveneens aan het aanbrengen van meer samenhang tussen alle activiteiten die plaatsvinden. Daarnaast streven we naar een groter bereik van deze voorzieningen, waarbij we speciale aandacht geven aan onze jeugd en onze ouderen. Intimidatie en discriminatie gaan we zichtbaar tegen. Dit willen we bereiken Dat we een inclusieve samenleving zijn waarin mensen dezelfde kansen en mogelijkheden hebben ongeacht hun achtergrond, leeftijd, geslacht, opleidingsniveau, godsdienst, seksuele voorkeur en ongeacht of ze een ziekte of beperking hebben. Je hoort er gewoon bij, er is geen onderscheid. Mensen houden rekening met elkaar en er zijn geen drempels om mee te doen.

Wat hebben we gedaan? Activiteiten 1. We ontwikkelen een integraal sociaal beleid voor jeugd, volwassenen en ouderen vast met aandacht voor antidiscriminatiebeleid en inclusiebeleid. We starten met de uitvoering van het integraal sociaal beleid. In 2025 zijn het Overkoepelend Beleidsplan Sociaal Domein 2025–2040 en de bijbehorende

35

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

Kadernotitie 2025–2030 vastgesteld. Hiermee is een integraal beleidskader vastgesteld voor Wmo, jeugd, onderwijs, participatie, welzijn en preventie. Daarnaast is in 2025 de Lokale Inclusie Agenda vastgesteld. In het beleidsplan is vastgelegd dat de gemeente inzet op een verschuiving naar preventie en vroegsignalering. Inclusie, antidiscriminatie en positieve gezondheid zijn hierin als integrale uitgangspunten opgenomen. De verdere uitwerking vindt plaats via het uitvoeringsprogramma dat wordt ontwikkeld. 2. We geven vorm aan inclusiever onderwijs en het bieden van gelijke kansen voor Nijkerks kinderen en jongeren. We verminderen het aantal jongeren zonder startkwalificatie. In 2025 is binnen de Lokaal Educatieve Agenda (LEA), samen met kinderopvang- en schoolbesturen, een gezamenlijk plan opgesteld. In dit plan zijn concrete doelen geformuleerd en gekoppeld aan projecten. Daarnaast is een governancestructuur ingericht om de uitvoering en monitoring te borgen. De uitvoering van de projecten is in 2025 gestart. De effecten hiervan, zoals meer thuisnabije en zo regulier mogelijke opvang en onderwijs, worden in de komende jaren zichtbaar. 3. We monitoren de behoeften voor de onderwijshuisvesting. We starten met de voorbereidingen van het vernieuwen van de sporthallen in de gemeente Nijkerk. Ook in 2025 is de behoefte aan onderwijshuisvesting gemonitord.

Op basis van de actuele capaciteitsvraag voor onderwijshuisvesting is in korte tijd een uitbreiding bij de Koningin Emmaschool gerealiseerd. De Koning Willem Alexanderschool/De IJsvogel is vernieuwbouwd en meerdere nieuwe onderwijsprojecten zijn inmiddels gestart. Daarnaast is het traject voor de vernieuwing van de sporthallen in gang gezet, waarbij sporthal De Baggelaar als eerste gepland staat voor vervanging. Maatschappelijke opgave 2.2. Mensen hebben een bodem in hun bestaan

Het hebben van werk is elementair voor de bestaanszekerheid. Om dit te voor elkaar te krijgen ligt de eerste verantwoordelijkheid bij onze inwoners en ondernemers. We zien het als onze verantwoordelijkheid als gemeente om eventuele belemmeringen om aan het werk te gaan weg te nemen. Oplossingen voor inwoners hierbij vragen veelal maatwerk en samenwerking tussen meerdere partijen. Wij hebben samen met onze regiogemeenten, partners en ondernemers een belangrijke rol in het creëren van randvoorwaarden voor een succesvol economisch en arbeidsmarktbeleid. Voor mensen die, buiten eigen invloed, geen werk hebben of die om andere redenen niet zelfstandig in hun bestaan kunnen voorzien biedt de gemeente een financieel vangnet en instrumenten om daar minder afhankelijk van te worden. De situatie rond energieprijzen en inflatie maakt financiële kwetsbaarheid en armoedeproblematiek onder inwoners nog actueler. Meer specifiek richten we ons op het tegengaan van armoede en zetten we in op vermindering van laaggeletterdheid en taalachterstanden bij kinderen en jongeren. Dit willen we bereiken Dat onze inwoners ervaren dat ze een bodem hebben in hun bestaanszekerheid en dat ze daar waar dat dreigt weg te vallen, de gemeente ervaren als een betrouwbare partner.

36

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

Wat hebben we gedaan? 1. De integrale toegang wordt verder doorontwikkeld. In 2025 is verder gewerkt aan de doorontwikkeling van de integrale toegang. Hierbij is ingezet op een integrale benadering van inwoners met complexe vraagstukken. Dit gebeurt onder andere met een aanmeldteam waarin collega’s uit Wmo en jeugd samen naar nieuwe aanmeldingen kijken, en met uitgebreide triage binnen Wmo en Jeugd. Deze werkwijze is gebruikt om knelpunten over domeinen heen te doorbreken en tot passende oplossingen te komen voor inwoners. 2. We zetten in op aanvullende communicatie van de regelingen uit het beleidsplan Armoedebestrijding, 2024 zodat de gemeente Nijkerk het bereik van inwoners vergroot. In 2025 is ingezet op aanvullende communicatie over de regelingen voor inwoners met een laag inkomen. Er zijn folders ontwikkeld waarin op toegankelijke wijze wordt uitgelegd welke regelingen beschikbaar zijn. Daarnaast is verder uitvoering gegeven aan de aanpak tegen energiearmoede, waaronder: • de inzet van energiebesparende maatregelen via woningcorporatie en gemeente, • extra aandacht voor huishoudens met hoge energielasten. 3. We zetten in op de instrumenten van het beleidsplan Visie op werk en participatie 2024 zodat zoveel mogelijk inwoners, bij voorkeur groepsgewijs, zo optimaal mogelijk kunnen participeren in de samenleving.

In 2025 hebben consulenten werk gebruikgemaakt van verschillende instrumenten om inwoners te ondersteunen bij participatie. De inzet van instrumenten is afgestemd op het individuele traject van de inwoner. Er zijn bijvoorbeeld nieuwe trajectsoorten gestart, waaronder arbeidsplaatsen voor jongeren die intensieve begeleiding nodig hebben. 4. We werken intensief samen met de arbeidsmarktregio Amersfoort om de inwoner zo integraal mogelijk te faciliteren en de middelen zo efficiënt mogelijk te benutten. In 2025 is de samenwerking met de arbeidsmarktregio Amersfoort verder versterkt, in lijn met de landelijke hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur gericht op één regionaal loket (Werkcentrum) en een geïntegreerde dienstverlening voor werkzoekenden en werkgevers. Hierdoor kon Nijkerk profiteren van gedeelde expertise, gezamenlijke projecten en een efficiëntere inzet van middelen, met als doel inwoners duurzaam te laten participeren. Inwoners van Nijkerk hebben gebruikgemaakt van de brede ondersteuning van het Werkcentrum, waaronder begeleiding naar werk, scholingsadvies en ondersteuning bij loopbaanoriëntatie. Ter vergroting van de toegankelijkheid is het Werkcentrum in 2025 met een mobiele voorziening in de regio aanwezig geweest, waardoor inwoners laagdrempeliger gebruik konden maken van dienstverlening. 5. We voeren het uitvoeringsplan Schuldhulpverlening uit.

In 2025 is er verder uitvoering gegeven aan het Uitvoeringsplan Schuldhulpverlening. In 2025 heeft de gemeente belangrijke stappen gezet om inwoners met financiële problemen eerder en beter te ondersteunen. Zo zijn preventieve activiteiten opnieuw opgestart, met toegankelijke informatie en budgetcursussen via partners zoals de bibliotheek en Vluchtelingenwerk. Ook scholen besteedden extra aandacht aan financiële zelfredzaamheid bij jongeren.

37

Jaarstukken 2025

2.3.

Error! No text of specified style in document.

Financiële middelen Bedragen x € 1.000, -/- = nadeel

Begroting 2025 primair

Baten 2.1

Alle inwoners doen mee en horen erbij Mensen hebben een bodem in hun 2.2 bestaan Totaal baten Lasten 2.1 Alle inwoners doen mee en horen erbij Mensen hebben een bodem in hun 2.2 bestaan Totaal lasten Saldo baten en lasten Mutaties reserves Onttrekkingen (baten) Toevoegingen (lasten) Saldo toevoegingen en onttrekkingen

Resultaat perspectief Sociaal

Begroting 2025 na wijziging

Rekening 2025

Verschil begroting na wijziging en rekening

4.494

5.032

5.663

631

18.176

17.191

19.326

2.135

22.671

22.223

24.989

2.767

46.247

49.900

48.304

1.596

28.172

29.138

28.709

429

74.418

79.038

77.013

2.026

- 51.748

- 56.816

- 52.023

4.792

645 0 645

2.798 0 2.798

2.599 2.620 - 21

- 199 - 2.620 - 2.819

- 51.102

- 54.017

- 52.045

1.973

38

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

3. Perspectief Veilig 3.1.

Actuele ontwikkelingen

De gemeente Nijkerk wil een veilige gemeente zijn. Dit geldt voor thuis, op straat, bij verenigingen, bedrijven en op bedrijventerreinen. Veiligheid is een belangrijke waarde. We zorgen samen voor een veilig Nijkerk. De gemeente draagt samen met andere partijen een verantwoordelijkheid voor het creëren van een veilige samenleving. Dit doen we door voorlichting, preventie en interventies. Als het nodig is, houden we toezicht en handhaven we de regels. We werken samen om overlast en criminaliteit aan te pakken. We vinden het belangrijk dat hulpverleners en handhavers zichtbaar, bereikbaar maar ook veilig zijn. Vanuit een goed evenwicht tussen preventie, handhaving en zorg zetten wij ons in voor vergroting van de veiligheid van de inwoners en bezoekers van de gemeente. We realiseren ons dat veiligheid van iedereen is. Daarom betrekken we inwoners en maatschappelijke organisaties actief bij het komen tot een samenleving waarin we veilig samen kunnen leven. Voor de veiligheid in onze gemeente werken we onder meer samen met de Politie, Brandweer, Openbaar Ministerie en de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR). Nijkerk kan gezien worden als een relatief veilige gemeente waar de sociale cohesie nog altijd hoog is. Inwoners kijken naar elkaar om en houden elkaar vast als dit nodig is.

Gelijktijdig zien we ook dat er ontwikkelingen zijn waar de samenleving de inzet van de gemeente mag verwachten. Dit geldt zowel op preventief als op repressief vlak. Voor de aanpak van criminaliteit en overlast werken we samen met onze ketenpartners Politie en Openbaar Ministerie. De verleiding van ‘snel geld’ of status kan aantrekkelijk zijn voor kwetsbare of hiervoor gevoelige individuen. Middels het project Drugs Ondermijning Nijkerk (DON) proberen we jongeren uit de drugs criminaliteit te houden/halen. Mede door extra middelen die beschikbaar zijn gesteld door de gemeenteraad worden meerdere acties op preventief en repressief vlak georganiseerd. Voorbeelden hiervan zijn het geven van trainingen aan scholen en verenigingen, het ontwikkelen van informatiemateriaal en filmpjes en het organiseren van een symposium waarin andere partners en gemeenten meegenomen worden in onze werkwijze. De beïnvloeding van de bovenwereld door de onderwereld neemt nieuwe en grotere vormen aan. De digitalisering biedt veel nieuwe mogelijkheden voor criminele activiteiten. Steeds meer criminelen verplaatsen hun activiteiten naar de digitale wereld. Hierdoor worden meer inwoners, zowel jongeren als ouderen, slachtoffer van cybercrime. In zijn algemeenheid is er een toename in maatschappelijke onrust die ook zijn doorwerking kan hebben op de openbare orde en veiligheid.

39

Jaarstukken 2025

3.2.

Error! No text of specified style in document.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan

Maatschappelijke opgave 3.1. Een veilige samenleving maken we samen

Veiligheid is een kernwaarde in het bestaan van onze inwoners. Het bevorderen van veiligheid en het veiligheidsgevoel is een brede verantwoordelijkheid van inwoners, organisaties en overheden. De gemeente speelt een belangrijke rol op verschillende terreinen: • • • •

ondermijning, met name drugsproblematiek, zorgfraude, (arbeids)uitbuiting, Bibob-beleid; verwarde personen; crisisbeheersing en openbare orde/handhaving; high impact crime (speelt in mindere mate, maar moet wel oog voor blijven); APV-vergunningen, waaronder evenementenvergunningen.

We zien dat kinderen en jongeren al op steeds jongere leeftijd bij (drugs)criminaliteit betrokken raken. We willen dit samen met ouders, onderwijs, jeugd- en jongerenwerk en politie tegengaan. De ontwikkeling van deze thema’s zijn het best vast te leggen en te monitoren in uitgangspunten en doelstellingen. Deze doelstellingen komen grotendeels overeen met het Integraal veiligheidsplan dat we samen met Barneveld en Scherpenzeel opstellen. Uitgangspunten daarvoor zijn onder meer dat we onze informatiepositie versterken en ons waar mogelijk richten op een gebiedsgerichte en persoonlijke aanpak. We zetten in op een goede verhouding tussen preventieve en repressieve maatregelen. Dit willen we bereiken We willen bereiken dat het veiligheids- en handelingsbewustzijn van inwoners, inwonersgroepen, organisaties en ondernemers wordt versterkt. We werken samenlevingsgericht en vergroten daarmee de weerbaarheid en zelfredzaamheid van inwoners en ondernemers.

Wat hebben we gedaan? Doelstelling: Aanpak ondermijning De gemeente Nijkerk onaantrekkelijk maken voor ondermijnende criminaliteit en effectief op te treden tegen overtredingen, om hierdoor te voorzien in een veilige, leefbare en eerlijke samenleving. Activiteiten 1. Meerdere integrale controles per jaar. 2. Het implementeren en uitvoering geven aan het beleid BIBOB. Hierbij wordt de gemeente ondersteund door de provincie via het project Feniks. 3. Inwoners bewust maken en informeren over signalen van ondermijning. 4. Repressief optreden tegen drugscriminelen op basis van onze bestuurlijke en strafrechtelijke mogelijkheden. 40

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

5. Project Ariadne waarbij samen met de provincie wordt gewerkt aan het vitaliseren van vakantieparken en het tegengaan van criminaliteit op deze parken. Er zijn vijf integrale controles uitgevoerd in de gemeente Nijkerk. De controles worden in samenwerking met de andere gemeenten uit het basisteam (Barneveld en Scherpenzeel) en verschillende ketenpartners gepland en uitgevoerd. De controles hebben plaatsgevonden op verschillende thema’s zoals de automotive branch, garageboxen, horeca en bedrijventerreinen. Om inwoners te informeren over ondermijning is onder andere de campagne Meld Misdaad Anoniem uitgerold en is er actief gecommuniceerd over resultaten van integrale controles. Het project Ariadne, dat in 2024 is gestart, is voortgezet. In samenwerking met de provincie zijn meerdere (her)controles uitgevoerd op een vakantiepark. Hierbij zijn zaken geconstateerd die wijzen op ondermijnende activiteiten (o.a. prostitutie). In het kader van project Drugs Ondermijning Nijkerk (DON) zijn op basis van rapportages van de politie meerdere bestuurlijke maatregelen opgelegd aan personen die in de gemeente drugs dealden. Op het gebied van Bibob is er een nieuw conceptbeleid opgesteld. Hiermee willen we voorkomen dat vergunningen, subsidies, aanbestedingen of vastgoedtransacties worden misbruikt voor criminele activiteiten, zoals witwassen of ondermijnende criminaliteit.

Door het gebrek aan capaciteit op dit onderwerp is het nog niet gelukt om uitvoering te gegeven aan het nieuwe conceptbeleid. Per januari 2026 wordt een Bibob-coördinator ingehuurd voor de implementatie en uitvoering van het Bibobbeleid. Doelstelling: Zorg en veiligheid Onder zorg en veiligheid verstaan we een preventief en repressieve domeinoverstijgende aanpak die zorg (hulpverlening) en veiligheid (openbare orde) combineert om complexe problematiek aan te pakken. Het richt zich op kwetsbare personen met onbegrepen, risicovol gedrag, jongeren die dreigen af te glijden of situaties zoals huiselijk geweld, waarbij zorg- en veiligheidsrisico’s samenkomen. We willen dat signalen van de verschillende partners over personen met onbegrepen gedrag zo snel mogelijk integraal worden opgepakt zodat voortzetting van de problemen of eventuele overlast kan worden voorkomen. We willen voorkomen dat jongeren in een kwetsbare situatie afglijden naar de criminaliteit. Activiteiten 1. Meer en eerder inzicht in de aard en omvang van de problematiek met betrekking tot overlast van personen met verward gedrag of kwetsbare personen. 2. Via een structureel overleg signalen bespreken en acties uitzetten. 3. Samen met partners kijken hoe jongeren die dreigen af te glijden weer op het rechte spoor kunnen komen door onder andere de inzet van straatcoaches te onderzoeken.

Om nog eerder en beter inzicht te krijgen in de problematiek van kwetsbare inwoners en mensen met onbegrepen gedrag, is gestart met een periodiek lokaal overleg met zowel interne als externe veiligheids- en zorgpartners. Tijdens dit overleg worden integraal afspraken gemaakt over in te zetten hulp en eventueel aanvullende maatregelen. Naast dit casusoverleg is er ook een overleg waar meer algemene signalen, trends en ontwikkelingen met zorg- en veiligheidspartners worden besproken. Het project DON, dat in 2024 is gestart, is in 2025 gecontinueerd. Door de inzet van o.a. straatcoaches, politie en boa’s is er eerder en beter zicht op jongeren die dreigen af te glijden. Ook scholen en sportverenigingen worden bij hierbij betrokken. Met deze aanpak kan aan jongeren eerder hulp worden aangeboden waardoor zij weer op het rechte spoor komen en een beter toekomstperspectief hebben.

41

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

Doelstelling: digitale weerbaarheid Onder digitale weerbaarheid verstaan we het vermogen van organisaties en burgers om zich te beschermen tegen digitale vormen van criminaliteit. Ook het effectief reageren en herstellen bij een incident valt onder dit thema. Het vergroten van de weerbaarheid van (digitaal) kwetsbare inwoners om te voorkomen dat zij slachtoffer worden van de verschillende vormen van digitale criminaliteit. Activiteiten 1. Het ontwikkelen van een lokaal digitaal veiligheidsbeeld. 2. Het ontwikkelen en implementeren van een Plan van Aanpak Digitale Weerbaarheid. 3. Een betere samenwerking met ketenpartners in het aanpakken van digitale criminaliteit. 4. Het verhogen van de meldingsbereidheid voor digitale criminaliteit. Er zijn diverse doelen gesteld om de weerbaarheid van digitaal kwetsbare inwoners te vergroten. Zo is er een lokaal digitaal veiligheidsbeeld opgevraagd bij de politie voor de gemeente Nijkerk. Dit beeld is in 2025 in ontwikkeling gegaan en wordt in Q1 van 2026 opgeleverd. Afgelopen jaar is er ook aandacht besteed aan het ontwikkelen van een Plan van Aanpak digitale weerbaarheid. Dit plan wordt in 2026, met aanvulling van het veiligheidsbeeld, afgerond. Het plan is opgesteld samen met partners uit diverse ketens.

Doelstelling: Crisisbeheersing Onder crisisbeheersing verstaan we het geheel van maatregelen, plannen en voorzieningen die de overheid, inwoners en organisaties treffen om voorbereid te zijn op rampen, zware ongevallen en crises. Het voorkomen, bestrijden en het beperken van de gevolgen vallen ook onder crisisbeheersing. Het opzetten en implementeren van een vakbekwame interne crisisorganisatie die bij iedere crisis slagvaardig, duidelijk en goed voorbereid kan optreden. We investeren in samenwerking, oefening en heldere communicatie, zodat de continuïteit van onze dienstverlening en de veiligheid van onze inwoners gewaarborgd blijft. Activiteiten 1. Een betere samenwerking met ketenpartners in het aanpakken van digitale criminaliteit. 2. Het op regelmatige basis trainen en opleiden van interne medewerkers. 3. Ons aandeel leveren in de regionale piketpoule van de VGGM. Er zijn diverse stappen ondernomen voor het opzetten en implementeren van een vakbekwame interne crisisorganisatie die aansluit bij de regionale crisisorganisatie. Alle functies in de lokale crisisorganisatie zijn inmiddels vervuld en medewerkers zijn hiervoor opgeleid. In 2025 hebben 29 medewerkers van de lokale crisisorganisatie de basistraining crisisbeheersing gevolgd. 22 van deze medewerkers hebben ook de vervolgtraining crisisbeheersing gevolgd.

Om de kennis in de praktijk te brengen, hebben 21 medewerkers ook meegedaan aan een grootschalige oefening. Het college is getraind door middel van de burgemeestersgame. Verder hebben wij ons aandeel geleverd in de regionale piketpoule van de VGGM. Hiervoor hebben wij vier personen aangeleverd voor diverse regionale piketfuncties te weten: Hoofd Acute Bevolkingszorg, Informatiecoördinator, Omgevingsanalist en Algemeen Commandant 42

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

Doelstelling: Handhaving Onder handhaving verstaan we het houden van toezicht op leefbaarheid van de gemeente waarbij preventie en contact met burgers voorop staat maar waarbij ook handhavend opgetreden kan worden. Een gedegen handhavingsteam dat aan de hand van een strategie en uitvoeringsplan gaat handhaven. Belangrijk is dat de handhaving op verschillende manier kan worden ingezet en de handhavingsinstrumenten aansluiten op het Integrale Veiligheidsplan en beleid. Activiteiten 1. Het maken van een handhavingsstrategie met daarin aandachtpunten, prioriteiten en capaciteitsverdeling. 2. Zorgen voor integrale handhaving die aansluit op bestaande of nieuwe activiteiten van betrokken partners. In 2025 is een start gemaakt met een uitvoeringsplan handhaving met als doel om meer structuur te geven aan de invulling en prioritering van het werk op het gebied van toezicht en handhaving. Aangezien een uitvoeringsplan handhaving nieuw is voor de gemeente Nijkerk en vaststelling plaats zou vinden vlak voor de verkiezingen is ervoor gekozen om dit traject vooruit te schuiven. In 2026 wordt een uitvoeringsplan ontwikkelt dat in 2027 ingaat. Doelstelling: Vergunningverlening Onder vergunningverlening verstaan we het gehele proces van het verlenen van vergunningen op grond van de APV en bijzondere wetten, mede op advies van betrokken partners binnen het veiligheidsdomein. .

Tijdig het overleg met organisatoren over vergunningaanvragen opstarten om op die manier tot een goede, gedegen vergunningaanvraag te komen, die voldoet aan daaraan te stellen eisen. Activiteit 1. Meer in contact treden met organisatoren van evenementen om te voldoen aan de landelijke veiligheidseisen en informatie uit te wisselen. Door het organiseren van diverse overlegvormen hebben wij de beoogde doelstellingen gerealiseerd. Zowel vooroverleggen als evaluatiemomenten zijn structureel ingepland, waardoor we vroegtijdig mogelijke knelpunten konden signaleren en organisaties actief konden begeleiden in het vergunningsproces. Dit heeft geleid tot een versterkte samenwerking en verbeterde communicatie tussen organisatoren en de gemeente. Daarnaast zijn er bredere overleggen georganiseerd waarbij alle evenementenorganisaties binnen de gemeente werden uitgenodigd. Tijdens deze overleggen is gezamenlijk gekeken naar thema’s en knelpunten die meerdere partijen raken. Door hier samen over in gesprek te gaan, zijn constructieve en passende oplossingen ontwikkeld die bijdragen aan een veiligere en beter georganiseerde evenementenpraktijk

43

Jaarstukken 2025

Error! No text of specified style in document.

Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren

Eenheid

2022

2023

2024

16

19

17

1*

3

4

43

50

56

Niet bekend

Niet bekend

Niet bekend

55

Niet bekend

135

1

1

0

0

1

1

Aanpak ondermijning

Aantal bestuurlijke rapportages

Aantal Bibob trajecten

Rapportages vanuit de politie die de burgemeester de mogelijkheid geven om bestuurlijk op te treden Toetsing ter voorkoming van het faciliteren van ondermijnende activiteiten.

Zorg en veiligheid Veiligheidshuis casussen

Aantal MDO’s

Zorg en veiligheid casussen die regionaal en integraal bij het veiligheidshuis worden besproken Multidiciplinaire overleggen over zorg casuïstiek binnen de gemeenten tussen het sociaal domein en veiligheid.

Digitale weerbaarheid Aantal aangiftes

Het aantal geregistreerde aangiftes bij de politie in het kader van digitale criminaliteit.

Crisisbeheersing Piket functionarissen

Aantal crisisoefeningen

Handhaving Procesverbaal Sfeerrapportages Vergunningverlening MDO’s Evaluaties

Aantal regionale piketfunctionarissen in de gemeentelijke organisatie. Crisisoefeningen en trainingen om de lokale medewerkers te trainen in hun taak binnen de lokale crisisorganisatie.

Het aantal procesverbalen Sfeerrapportages van wijken of overlastlocaties.

Een multidisciplinair overleg ter voorbereiding van een groot evenement. Een evaluatiegesprek met organisatoren van een evenement.

Nog niet bekend Nog niet bekend

Nog niet bekend

5

5

5

5

7

21

900 80

440*

*getal is bij benadering i.v.m. overgaan op nieuw systeem. Vanaf 2025 zijn de cijfers accuraat.

44

Jaarstukken 2025

3.3.

Error! No text of specified style in document.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=df585ded-4600-4a52-94c5-4770821ef58a