2025-095 Bijlage 1 Gewijzigde Nota adviesrecht gemeenteraad (wijzigingen zichtbaar tov voorheen geldende nota)
Tekst van het document
8.2.4 Maatschappelijk en zorg Voor het verlenen van medewerking aan de De nieuwvestiging en uitbreiding van bestaande activiteiten op het gebied van maatschappelijke voorzieningen en zorg is advies van de raad nodig in de volgende gebieden.: Het landelijk gebied • het polderlandschap met polder Arkemheen en het Randmeer met de randmeerkust • het slagenlandschap • het landschap op hogere zandgronden Nijkerk • bestaande de bedrijventerreinen Hoevelaken • bestaande bedrijventerreinen Nijkerkerveen
22
•
bestaande bedrijventerreinen
Voornoemde gebieden zijn op een kaart in de bijlage bij deze nota aangegeven. Toelichting In het landelijk gebied ligt het primaat bij agrarische bedrijvigheid, natuur en openheid van het landschap en op de bedrijventerreinen ligt het primaat bij werken. Het toelaten van (uitbreiding van) maatschappelijke activiteiten en zorg raakt hier de kaderstellende rol van de raad. Voor de overige gebieden is dat veel minder het geval. Met het oog op het op peil brengen en houden van het voorzieningenniveau is het echter niet ondenkbaar dat zich binnen de genoemde gebieden toch initiatieven voordoen die zeer goed kunnen worden ingepast binnen het agrarisch gebied of op een bedrijventerrein en die daardoor wel wenselijk zijn. De afweging die daarin gemaakt kan worden raakt de kaderstellende rol van de raad. Voor medewerking aan dergelijke initiatieven wordt advies aan de raad gevraagd. Voor zover het gaat om nieuwvestiging, uitbreiding of functiewijziging van gemeentelijk vastgoed naar maatschappelijke voorzieningen al dan niet met zorg zal de gemeenteraad om advies (kaderstelling) worden gevraagd, mede vanwege financiële gevolgen die een dergelijke wijziging met zich meebrengt. Vergelijking bestaande systematiek In de huidige systematiek is – heel kort samengevat – geen VVGB vereist voor maatschappelijk en zorg, tenzij deze activiteit gepland is op een bedrijventerrein.
De betrokkenheid van de raad wordt dus wat groter dan in de huidige situatie het geval is.
23
9.
Vervolg: procedure en beslistermijnen
Zoals hiervoor aangegeven, zijn de kortere beslistermijnen een punt van aandacht. In de praktijk zullen de kortere beslistermijnen naar verwachting niet altijd tot problemen leiden. De ervaring leert bijvoorbeeld dat aanvragen vaak niet compleet zijn als zij worden ingediend. Er zijn dan nog aanvullende gegevens nodig. Zolang een aanvraag niet volledig is, gaat de beslistermijn nog niet lopen. Dat biedt dus in sommige gevallen tijdwinst, ten minste als de aanvragen die niet compleet zijn al voor bindend advies aan de raad kunnen worden voorgelegd of ten minste al op grote lijnen kunnen worden beoordeeld. Daarnaast is van belang dat initiatiefnemer wordt uitgenodigd de aanvraag samen met de gemeente voor te bereiden het de bedoeling is dat er met een aan de ‘Omgevingstafel’ zal worden gewerkt. De Omgevingstafel wordtis in het leven geroepen voor het voorbereiden van initiatieven. Voordat een officiële aanvraag wordt ingediend, wordt het initiatief voorbesproken met de gemeente en relevante overlegpartners. Hierdoor is de gemeente in een vroeg stadium op de hoogte van toekomstige initiatieven. Bovendien kan op die manier worden bijgestuurd, als dat nodig is. Hoewel dit niet kan worden afgedwongen, is de verwachting dat veel initiatiefnemers van de Omgevingstafel gebruik zullen maken.
Door vooraf goede afspraken te maken, wordt kan in de formele procedure ook tijdwinst worden geboekt. Zoals reeds eerder aangegeven kan bij het overschrijden van de beslistermijnen (onder voorwaarden) aanspraak worden gemaakt op een dwangsom die de gemeente moet betalen aan de aanvrager van een vergunning. Ook ontstaat de mogelijkheid om bij de bestuursrechter in beroep te gaan. Om dit te voorkomen is gekozen voor zijn de volgende werkwijzeoplossingsrichtingen de revue gepasseerd: • initiatiefnemers wordt dringend verzocht het plan samen met de gemeente aan de gemeentelijke omgevingstafel voor te bereiden tot er een complete aanvraag ligt;
• •
• •
• • •
onderdeel van het principebesluit van het college om in afwijking van het gemeentelijk Omgevingsplan mee te werken aan het initiatief is het verzenden van een Raadsinformatiebrief. Deze brieven krijgen d De VNG stelt voor om een permanente ‘hoorcommissie’ in te stellen waar initiatiefnemers en belanghebbenden hun plannen en zienswijzen kunnen toelichten. Op deze manier kan participatie snel en efficiënt plaatsvinden. De VNG stelt daarnaast voor om een (digitaal) proces in te richten dat er voor zorgt dat de raad heel snel kan worden geïnformeerd over ingediende initiatieven. In het verlengde van deze voorstellen kan worden gedacht aan een (digitaal)proces voor het aanleveren van voorstellen waarvoor bindend adviesrecht geldt. Onderdeel van dat proces zou bijvoorbeeld kunnen zijn dat initiatieven waarvoor het bindend adviesrecht geldt, één of enkele dagen voorafgaand aan de agendacommissie kunnen worden aangeleverd, voorzien van een korte toelichting op het initiatief (al dan niet volgens een vooraf vastgestelde structuur). Dat zou voor enkele weken tijdwinst kunnen zorgen. Een andere mogelijkheid kan zijn om extra vergadermomenten in te lassen, zodat snel een beslissing kan worden genomen.
Het voorstel is dat het op dit ogenblik niet opportuun wordt geacht om louter vanwege de wijzigingen die de Ow met zich meebrengt extra vergadermomenten in te lassen of om anderszins een afwijkende procedure in te voeren. Wat wel kan worden overwogen , is het werken met een volgende vaste structuur: ▪ een samenvatting van het principebesluit als inleiding op de brief; ▪ voor het aanleveren van een toelichting op het initiatievf en die inde strijdigheid zijn met het gemeentelijk Oomgevingsplan;. ▪ waarom het college in principe bereid is aan het initiatief medewerking te verlenen; ▪ de keuze voor de planologische procedure; ▪ de wijze waarop in het voortraject inhoud en vorm is gegeven aan de participatie met de omgeving en de wijze waarop initiatiefnemer met de uitkomsten aan de slag gaat;
24
▪
▪
Daarbij zou voor ieder initiatief dat afwijkt van het (tijdelijke) omgevingsplan wordt kunnen worden aangegeven of: a. er sprake is van een initiatief waarvoor bindend advies moet worden gevraagd; a. b. als er geen sprake is van bindend advies: of het college de betrokkenheid van de raad opportuun acht; b. c. welke beslistermijn geldt. een toelichting op de wijze hoe het college de aanvraag verder in behandeling neemt. Het college geeft hiermee inzicht in de wijze waarop het de uitkomsten uit eventuele gewijzigde omstandigheden (gewijzigd beleid, uitkomsten uit de participatie en de terinzagelegging van de vergunning) oppakt en verwerkt.
•
bijlagen: ▪ het verzoek van initiatiefnemer; ▪ het principebesluit van het college; ▪ de antwoordbrief aan initiatiefnemer. Op deze manier is de raad snel op de hoogte en kan hij desgewenst aan het college te kennen geven dat hij bij de verdere besluitvorming betrokken wil worden. Daarmee kan enige tijdwinst worden behaald. Indien er met het principebesluit voldoende inzicht is te geven in het te ontwikkelen plan, kan het college ervoor kiezen al direct de raad per brief te informeren en te vragen of hij gebruik wenst te maken van het recht om te adviseren. Hierna volgt Onderstaand wordt een beschrijving gegeven van de werkwijze die zal worden gehanteerd.
Werkwijze 1. Aanvraag initiatief als conceptverzoek/schetsplan vooroverleg of omgevingsvergunning ingediend in Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) 2. Toets door OddV aan (tijdelijk) Omgevingsplan: 2.1. Niet strijdig: OddV handelt conceptverzoek/schetsplan vooroverleg af of in geval van vergunning de aanvraag via de reguliere procedure af. 2.2. Strijdig, er zijn twee opties: 2.2.1. het betreft een kleine afwijking (kruimelgeval). OddV handelt conceptverzoek/ schetsplan vooroverleg af of in geval van vergunning de aanvraag, zo nodig met een ambtelijk advies van de gemeente, via de reguliere procedure af; 2.2.2. OddV stuurt initiatief door naar de gemeente voor afhandeling. 3. Initiatief als principeverzoek intake op omgevingstafel voor een globale toets op haalbaarheid/wenselijkheid: 3.1. Is het antwoord ‘nee’: zaak wordt ambtshalve in het college afstemming met portefeuillehouder(s) afgehandeld. 3.2. Is het antwoord ‘ja, mits…’: zaak wordt in het college ambtshalve in afstemming met portefeuillehouder(s) afgehandeld, met advies en besluit in principe aan het verzoek medewerking te verlenenwijze van afhandeling.
25
4. Wijze van afhandeling: Er zijn twee opties: 4.1. Groot en/of complex initiatief: project, wordt via team Proces & Projectbegeleiding en met behulp van Wijziging Omgevingsplan door de gemeenteraad als bevoegde gezag afgehandeld. Raad wordt op gebruikelijke wijze betrokken bij vaststellen kaderstelling voor initiatief. 4.2. Overige initiatieven: 4.2.1.Initiatief wordt via team Planvorming met behulp van Wijziging Omgevingsplan door de gemeenteraad als bevoegd gezag afgehandeld. Raad wordt op gebruikelijke wijze betrokken bij vaststellen kaderstelling voor initiatief. 4.2.2.vergunning voor afwijken via team Planvorming en met behulp van procedure Buitenplanse omgevingsactiviteit (Bopa). 5. Bopa: initiatief doorloopt de: 5.1. uitgebreide procedure Awb: • als dit is aangewezen in de Omgevingswet en/of het Omgevingsbesluit (gevallen art 10.24 Omgevingsbesluit); • als er een MER moet worden gemaakt; • op verzoek van de aanvrager; • als de gemeente deze van toepassing verklaart; de criteria die de gemeente hierbij mag hanteren zijn: - als het initiatief aanzienlijke gevolgen heeft of kan hebben voor de fysieke leefomgeving en - als er naar verwachting verschillende belanghebbenden bedenkingen zullen hebben. 5.2. reguliere procedure in overige gevallen. 6. Initiatief wordt door zaakbehandelaar, ongeacht de procedure, getoetst aan: 6.1.
beleid adviesorganen Rijk, provincie en waterschap; 6.2. ‘instructie(s)regel(s)’ van Rijk en provincie en 6.3. aan Nota bindend adviesrecht; Toets aan beleid adviesorganen en instructie(s)regel(s) (instemmingsrecht) 6.4. Uit toets blijkt dat aanvraag strijdig is: het college handelt met een afwijzing de aanvraag af wegens strijdigheid. Aanvraag bindend adviesrecht is niet meer nodig. 6.5. Uit toets blijkt dat instemming nodig is: college vraagt instemming van adviesorgaan. Aanvraag bindend adviesrecht blijft nodig. De instemming van het adviesorgaan werkt zo nodig door in het bindend advies. Toets aan Nota bindend adviesrecht 6.6. Uit toets blijkt dat er geen noodzaak bestaat advies aan de gemeenteraad te vragen: het college is bevoegd gezag en handelt de aanvraag via de omgevingstafel af. 6.7. Uit toets blijkt dat de gemeenteraad om advies moet worden gevraagd. Procedure adviesrecht start.
26
7. Procedure adviesrecht in de voorbereidende fase 7.1. De procedure ‘Vragen advies aan gemeenteraad’ start: het college start met initiatiefnemer de voorbereidingen voor een formele aanvraag omgevingsvergunning aan de Omgevingstafel. Als er een nader uitgewerkt schetsontwerp met een inrichtingsplan en conceptonderzoeken gereed is stuurt het college stuurt aan de raad een raadsinformatiebrief met het verzoek om binnen 23 weken te reageren als om de wens bestaat de aanvraag te agenderen. Bij de raadsinformatiebrief zijn de volgende stukken gevoegd: a. het nader uitgewerkte schetsontwerp met een inrichtingsplan, het participatieverslag en conceptonderzoeken/het verzoek om een principebesluit/de aanvraag omgevingsvergunning; b. het voorgenomen principebesluit om aan het verzoek medewerking te verlenen, inclusief de kaders (voorwaarden) die aan het verlenen van de vergunning verbonden worden; c.b. concept schetsontwerp van de (bouw)activiteit. De voorbereidende fase Vroegtijdige betrokkenheid heeft tot voordeel dat de initiatiefnemer zich dan al kan voorbereiden op eventuele beperkingen of wijzigingen die de gemeenteraad noodzakelijk vindt om een besluit te kunnen nemen of hij een advies wil geven. Daarop kan dan het plan worden aangepast. Dat scheelt kosten en tijd voor de initiatiefnemer.
Geen brieven vlak voor een reces Het college verstuurt geen RIB’s over bindend adviesrecht vlak voor een reces. Dit betekent ook dat de aanvrager in kennis moet worden gesteld dat de afhandeling van de aanvraag moet worden opgeschort. Hoewel de wet in de formele fase niet expliciet voorschrijft dat de aanvraag moet worden "opgeschort", is het in de praktijk evenmin mogelijk om een besluit te nemen over de vergunning zonder het bindend advies van de raad. Dit betekent dat de procedure feitelijk wordt verlengd totdat het advies is ontvangen. Slechts onder zeer bijzondere omstandigheden kan er aanleiding zijn af te wijken van de afspraak geen RiB’s vlak voor een reces te sturen. 8. Er zijn drie uitkomsten mogelijk: 8.1. de raad reageert niet en laat daarmee het college weten geen gebruik te maken van het adviesrechtin te stemmen met het voornemen van het college in principe medewerking te verlenen aan het verzoek: het college handelt de aanvraag af overeenkomstig het gestelde in de raadsinformatiebrief. Door niet te reageren geeft de raad aan geen gebruik te willen maken van het recht het college een bindend advies af te geven; 8.2.
de raad laat binnen de termijn weten gebruik te willen maken van het adviesrecht: het college stelt een voorstel aan de gemeenteraad op agendeert het punt met een eigen ontwerpbesluit en vermeldting van de kaders waarbinnen het college de opdracht krijgt de aanvraag af wilte handelen. Het principebesluit vormt de grondslag van het voorstel aan de raad:
27
8.2.1. de raad behandelt het voorstel en neemt een besluit niet in te kunnen stemmen met het voorstel: het college handelt met een afwijzing de aanvraag af; 8.2.2. de raad behandelt het voorstel en neemt een besluit met het voorstel in te kunnen stemmen met het voorstel. Eventueel is het ontwerpbesluit door de raad geamendeerd: het college handelt de aanvraag af waarin het (aanvullendegeamendeerde) besluit advies in acht wordt genomen.
Voorbereiding ontwerpraadsbesluit of gewijzigde omstandigheden Het ontwerpraadsbesluit wordt voorbereid door het collegemet ambtelijke ondersteuning uit de gemeentelijke organisatie. Dit ontwerpbesluit moet zijn opgesteld door de gemeenteraad; alleen dit bestuursorgaan is bevoegd een (bindend) advies te geven. Strikt juridisch moet om deze reden een ontwerpbesluit zijn opgesteld door het bestuursorgaan dat bevoegd is een bindend adviesrecht te geven. Het ontwerpbesluit komt in dit geval niet van het college. Het concept van het ontwerpbesluit wordt aan de woordvoerders van de fracties uit de gemeenteraad ter beoordeling voorgelegd. Het ontwerpbesluit vermeldt de kaders waarbinnen het college de opdracht krijgt de aanvraag wenst af te handelen. Het college legt het voorstel met het ontwerpbesluit voor aan wordt via de Agendacommissie van de raad. geagendeerd, Het ontwerpbesluit wordt besproken in de raadscommissie en ter besluitvorming in de gemeenteraad behandeld. De gemeenteraad is bevoegd het voorstel te amenderen. Met het raadsbesluit is sprake van een, al dan niet geamendeerd, advies aan het college. Het college handelt de aanvraag af overeenkomstig het raadsbesluit.
Elk ontwerpbesluit bevat standaard een beslispunt waarin de raad gevraagd wordt het voorliggende besluit tevens te zien als het formele recht om bindend te adviseren, overeenkomstig de artikelen 16.15a en 16.15b van de Omgevingswet. Met dit beslispunt wordt voorkomen dat het college in de formele fase opnieuw de gemeenteraad moet vragen of hij gebruik wenst te maken van het adviesrecht. Van dergelijke omstandigheden kan bijvoorbeeld sprake zijn wanneer de raad in het voorstadium reeds akkoord is gegaan en de definitieve aanvraag niet of nauwelijks daar van afwijkt. Als er wel sprake is van een wijziging in de aanvraag dient het college de raad opnieuw voor advisering te betrekken. 9. Afhandeling en besluitvorming door het college in de formele fase Initiatiefnemer dient de complete aanvraag formeel in via het omgevingsloket in het DSO. Het college blijft onverminderd bevoegd gezag bij het afhandelen van de formele aanvraag omgevingsvergunning. Er kunnen zich echter omstandigheden voordoen waarbij het college gemotiveerd moet of wenst af te wijken van het bindend advies. Om deze reden bevat elke raadsinformatiebrief of elk voorstel van het college aan de raad een toelichting op de wijze hoe het college de aanvraag verder in behandeling neemt.
Daarmee geeft het college inzicht in de wijze waarop het de uitkomsten uit gewijzigde omstandigheden (gewijzigd beleid, uitkomsten uit de participatie en de terinzagelegging van de vergunning) oppakt en verwerkt. Het ontwerpbesluit in de voorbereidende fase bevat een beslispunt waarin de raad gevraagd wordt het voorliggende besluit tevens te zien als het formele recht om bindend te adviseren, overeenkomstig de artikelen 16.15a en 16.15b van de Omgevingswet.De kaderstelling maakt volstrekt duidelijk op welke wijze de raad in de formele procedure nog een
28
instemming kan geven op het ontwerpbesluit. Bijvoorbeeld in de wijze waarop het college voornoemde uitkomsten in de besluitvorming gewogen heeft. De raad moet betrokken worden als de gewijzigde omstandigheden het college aanleiding geven af te wijken van het bindend advies. De raad kan overigens als kader meegeven dat ingediende zienswijzen worden meegewogen in een door het college nieuw op te stellen voorstel. Er zijn in deze gevallen twee opties. Het college: 9.1. informeert de raad met een brief met het verzoek om binnen 2 weken te reageren als indien de raad een bindend advies wenst te geven op de aanvraagniet kan instemmen met het voorgenomen besluit. Er zijn drie uitkomsten mogelijk die overeenkomen met het gestelde onder punt 8.2. Indien de raad gebruik wenst te maken van zijn recht het college te adviseren herhaalt Dde procedure zoals beschreven onder punt 8.2 herhaalt zich hier. 9.2. stelt een raadsvoorstel op met een ontwerpbesluit waarin het college motiveert en instemming vraagt om in afwijking van het adviesrecht de omgevingsvergunning te verlenen.
29
10.
Vervolg: monitoring/evaluatie en relatie met participatieplan
Monitoring De raad heeft de mogelijkheid om het college met spoed een reactie te vragen waarom in een bepaalde zaak geen advies van de raad is gevraagd. Het gaat om situaties waarvan het college van mening is dat er geen adviesrecht nodig is, terwijl de raad uit de samenleving informatie opvangt waaruit hij opmaakt dat dit wel nodig is. Evaluatie Vóór 1 juli 2025 ontvangt de raad een verslag van de werkwijze onder het Adviesrecht gemeenteraad. Het verslag wordt besproken in de raadscommissie. Indien er aanleiding bestaat op basis van het verslag het adviesrecht inhoudelijk of procedureel aan te passen ontvangt de raad hiervoor in het voorjaar van 2025 een voorstel. Relatie met het Participatieplan Voor activiteiten die buitenplans zijn (dus volgens de regels van het omgevingsplan eigenlijk niet mogelijk zijn) en waarvoor het college van B&W het bevoegd gezag is, heeft kan de raad een afzonderlijke lijst vast met activiteiten vastgesteld aanwijzen waaruit blijkt voor welke activiteiten in participatie van en overleg met derden verplicht is (Omgevingswet, artikel 16.55 lid 7). In de gemeente wordt veel waarde gehecht aan participatie van burgers, ondernemers en instanties bij initiatieven uit de samenleving. Om deze reden wordt in een Participatieplan vastgelegd hoe de participatie vorm en inhoud moet worden gegeven.
In het Participatieplan staat aangegeven wie, wanneer en hoe met de omgeving over een initiatief of aanvraag moet participeren. In de praktijk zal blijken dat voor de meeste aanvragen in strijd met het (tijdelijke) omgevingsplan waarvoor het adviesrecht van de raad gaat gelden er tevens een plicht tot participatie geldt. In deze gevallen is de raad bevoegd in zijn advies het college aanvullende vereisten voor participatie mee te geven. Slechts voor kruimelgevallen in strijd met het (tijdelijke) omgevingsplan zal er geen participatieplicht gaan gelden. In veel van deze gevallen is er evenmin een bindend advies nodig. Strikt genomen kan het voorkomen dat verantwoording van de wijze waarop er geparticipeerd is wel een indieningsvereiste is bij de aanvraag om een omgevingsvergunning, terwijl er voor de aanvraag geen advies van de raad nodig is.
30
Kaartbijlage 1 Adviesrecht gemeenteraad bij afwijkingen van het omgevingsplan
Polderlandschap en het randmeer
Slagenlandschap
Nijkerk
Buurtschap Driedorp
Jonge heideontginningen met heiderestanten
Buurtschap Holkerveen
Nijkerkerveen
Slagenlandschap
Kampenlandschap
Buurtschap Appel
VERKLARING Polderlandschap en het randmeer Slagenlandschap Kampenlandschap Jonge heideontginningen met heiderestanten Kernen Nijkerk, Hoevelaken en Nijkerkerveen Buurtschappen
Hoevelaken
Bedrijventerrein Centrumgebied Nijkerk en Hoevelaken
PROJECT:
Bindendadviesrecht
ONDERDEEL:
gemeente
datum: 29-01-2026
get.: WA
status:
bestek:
schaal: 1:25000
formaat: A1
Definitief
tek. nr.: ALTHGZ19
bestandsnaam:
Kolkstraat 27 Postbus 1000 3860 BA Nijkerk telefoon 14033
plottijd:
Nijkerk