2025-086 rvs + rb bestuurlijke startnotitie warmteprogramma
Tekst van het document
Raadsvoorstel Raadsnummer: Onderwerp: Korte inhoud:
2025-086 Zaaknummer: 2004359 Raadsvoorstel en Besluit bestuurlijke startnotitie warmteprogramma In een bestuurlijke startnotitie en een bijbehorend participatieplan worden het proces, de kaders en de uitgangspunten voor het opstellen van een warmteprogramma vastgelegd. Het warmteprogramma moet duidelijkheid geven hoe en wanneer de verschillende wijken en buurten in de gemeente aardgasvrij worden. Het warmteprogramma volgt de Transitievisie Warmte op en wordt een verplicht programma onder de Omgevingswet. Het programma moet uiterlijk eind 2026 door het college worden vastgesteld.
Datum B&W: 28 oktober 2025
Portefeuillehouder:
Wethouder Windhouwer
Voorstel 1. De Bestuurlijke startnotitie warmteprogramma vast te stellen; 2. het bijbehorende participatieplan voor het opstellen van het warmteprogramma vast te stellen, met de daarin benoemde participatieniveaus van maatschappelijke organisaties, inwoners en ondernemers. Inleiding Gemeente Nijkerk wil in 2050 klimaatneutraal en aardgasvrij zijn. Dat betekent dat we in de komende 25 jaar alternatieven moeten vinden om de woningen en gebouwen in gemeente Nijkerk zonder aardgas te verwarmen. Deze transitie is een gezamenlijke maatschappelijke opgave voor maatschappelijke organisaties, inwoners, ondernemers en de gemeente. Gemeente Nijkerk heeft in deze opgave als samenwerkende overheid een regierol. Het opstellen van een warmteprogramma, als verplicht programma onder de Omgevingswet, is daar onderdeel van. Uiterlijk eind 2026 moet het college van Burgemeester en Wethouders een warmteprogramma vaststellen. Momenteel staan we aan het begin van het proces om tot het warmteprogramma te komen. In een bestuurlijke startnotitie en een bijbehorend participatieplan wordt een voorstel gedaan voor het proces en de uitgangspunten voor het warmteprogramma. De startnotitie en het participatieplan zijn uitgewerkt op basis van gesprekken met betrokkenen binnen de gemeentelijke organisatie, bij samenwerkingspartners, met ondernemersverenigingen en met de klankbordgroep Warmte van inwoners.
Het warmteprogramma Het warmteprogramma volgt de Transitievisie Warmte uit 2021 op. De centrale vraag in het warmteprogramma is hoe, en in welke volgorde, de verschillende wijken en buurten in de gemeente aardgasvrij kunnen worden. Het warmteprogramma geeft daarmee invulling aan de eerste programmalijn uit de nieuwe Routekaart Klimaatneutraal Nijkerk (2026-2030). Het warmteprogramma beschrijft de plannen voor verduurzaming van de gehele gebouwde omgeving, zowel woningen als utiliteitsgebouwen, voor de komende 10 jaar, met een doorkijk naar 2050. Het moet daarmee duidelijkheid bieden aan inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties en een stevige basis leggen voor de aanpak en samenwerking in de komende jaren. Bestuurlijke startnotitie met uitgangspunten en proces De bestuurlijke startnotitie (bijlage 1) beschrijft de kaders en het proces waarbinnen het college het warmteprogramma opstelt. In de startnotitie wordt ook een voorstel gedaan voor de uitgangspunten en het afwegingskader voor de warmtetransitie in gemeente Nijkerk. Om tot het warmteprogramma te komen is een proces uitgewerkt dat bestaat uit de volgende vier fasen: 2004359
1 van 5
1. 2. 3. 4.
Fase 1: Verkennen, inventariseren en voorbereiden (september-november 2025) Fase 2: Uitwerken warmteprogramma (november 2025-maart 2026) Fase 3: Toetsen en verfijnen (maart-juni 2026) Fase 4: Bestuurlijke besluitvorming over warmteprogramma (juli-december 2026)
In de bestuurlijke startnotitie wordt tevens voorgesteld om als onderdeel van het proces een plan-MERbeoordeling uit te voeren, zodat mogelijke milieueffecten van aardgasvrije warmteoplossingen kunnen worden meegewogen. Participatieplan De transitie naar een klimaatneutrale en aardgasvrije gemeente is een gezamenlijke maatschappelijke opgave waar we voor staan. Inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners en de gemeentelijke organisatie werken samen, stap voor stap, aan een toekomstbestendige en aardgasvrije gemeente. Het warmteprogramma moet daarvoor een gezamenlijke route bieden. Om tot een gedragen warmteprogramma te komen betrekken we de verschillende belanghebbenden in het proces. Daarbij onderscheiden we drie groepen belanghebbenden waarvoor, in lijn met het participatiebeleid van gemeente Nijkerk, per groep een participatieniveau wordt voorgesteld in het participatieplan (bijlage 2): • Maatschappelijke organisaties: gemiddelde tot intensieve participatie • Inwoners: beperkte participatie • Ondernemers: beperkte participatie Een deel van de participatie en communicatie over het warmteprogramma zal plaatvinden binnen de reeds lopende communicatie en samenwerking op het gebied van de warmtetransitie. Daarnaast wordt op verschillende momenten in het proces participatie georganiseerd specifiek voor het vormgeven van het warmteprogramma.
In het participatieplan is aangegeven op welke momenten en hoe die participatie plaatsvindt. Beoogd effect Het warmteprogramma geeft nadere invulling aan programmalijn 1 van de Routekaart Klimaatneutraal Nijkerk. Met het vaststellen van deze startnotitie en het bijbehorende participatieplan worden het proces, de kaders en de uitgangspunten voor het opstellen van een warmteprogramma vastgelegd. Daarmee wordt de basis gelegd voor een transparant proces om te komen tot een gedragen warmteprogramma. Argumenten 1.1 De bestuurlijke startnotitie zorgt voor een helder en transparant proces Het tijdpad en de stappen om te komen tot een warmteprogramma zijn opgenomen in de bestuurlijke startnotitie. Daarmee is inzichtelijk hoe we tot een warmteprogramma komen. 1.2 De ambitie, uitgangspunten en het afwegingskader in de bestuurlijke startnotitie geven kaders voor de inhoud van het warmteprogramma De ambitie, uitgangspunten en het afwegingskader worden in de bestuurlijke startnotitie vastgelegd. Hoewel het opstellen van het warmteprogramma een collegebevoegdheid is, wordt de bestuurlijke startnotitie voorgelegd aan de raad. Door het vaststellen van de bestuurlijke startnotitie geeft de raad richting voor de uitwerking van het warmteprogramma.
1.3 De startnotitie maakt helder wat de rol en bevoegdheden zijn van college en raad bij de totstandkoming van het warmteprogramma Het warmteprogramma wordt een verplicht programma onder de Omgevingswet. Dat betekent dat het college bevoegd is om het warmteprogramma vast te stellen. In de startnotitie is vastgelegd op welke momenten het college besluiten neemt en op welke momenten de gemeenteraad wordt betrokken en geïnformeerd over het programma. 2004359
2 van 5
1.4 De startnotitie en het participatieplan zijn tot stand gekomen met inbreng van belanghebbenden De basis voor een participatief proces is gelegd in gesprekken met de samenwerkingspartners, ondernemersverenigingen en met de klankbordgroep Warmte met daarin enkele betrokken inwoners die ook betrokken waren bij de totstandkoming van de Transitievisie Warmte. De inbreng uit die gesprekken is meegenomen in de bestuurlijke startnotitie en het participatieplan. 1.5 De bestuurlijke startnotitie maakt de regierol van gemeente Nijkerk expliciet Gemeenten hebben in de lokale warmtetransitie een regierol gekregen. Door het uitstippelen van een helder proces en participatietraject geeft gemeente Nijkerk invulling aan de regierol bij het opstellen van het warmteprogramma. 1.6 Een Plan-MER-beoordeling borgt dat milieueffecten in het warmteprogramma goed worden afgewogen Aan advies- en ingenieursbureau Tauw is advies gevraagd of het nodig is om een plan-MER op te stellen voor de ontwikkeling van het warmteprogramma van Nijkerk. Uit het advies (bijlage 4) blijkt dat een lichtere procedure, een plan-MER-beoordeling, voldoende houvast biedt om milieueffecten van warmteoplossingen te wegen, mits het warmteprogramma niet kaderstellend is voor project-MER-plichtige activiteiten zoals de aanleg van een warmtenet voor bestaande bebouwing.
Momenteel zijn er geen concrete opties voor de aanleg van een warmtenet voor bestaande bebouwing in onze gemeente. 2.1 Het participatieplan borgt dat de belangen van belanghebbenden worden meegewogen bij de totstandkoming van het warmteprogramma De warmtetransitie is een maatschappelijke opgave voor inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners en de gemeentelijke organisatie. De transitie raakt ons allemaal. Het is van belang om de verschillende belangen goed mee te wegen. In het participatieplan is, in lijn met het lokale participatiebeleid, per groep belanghebbenden een passend participatieniveau bepaald. Kanttekeningen 1.1 Inhoudelijke vereisten voor warmteprogramma nog niet definitief Op nationaal niveau is de wet- en regelgeving voor de lokale warmtetransitie nog in ontwikkeling. Dat geldt ook voor het Besluit gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Bgiw), dat nu in concept gereed is. De verwachting is dat het Bgiw per juli 2026 in werking treedt. Er worden in de definitieve versie van het Bgiw geen grote wijzigingen verwacht ten opzichte van de concept-versie. 1.2 Vaststelling van de startnotitie door de gemeenteraad is formeel niet noodzakelijk Omdat het vaststellen van het warmteprogramma een collegebevoegdheid is, is er formeel geen besluit van de gemeenteraad nodig tijdens het proces.
Omdat de raad uiteindelijk wel een beslissende stem heeft bij het aanwijzen van een gebied dat op den duur aardgasvrij wordt, vinden we het van belang om de kaders en uitgangspunten voor het warmteprogramma ook aan de raad voor te leggen. 1.3 De warmtetransitie is een complexe opgave waarin omstandigheden veranderen Het warmteprogramma moet een stevige basis leggen voor de samenwerking met partners en een aanpak voor de komende jaren. Tegelijkertijd is de warmtetransitie een complexe opgave waarbij externe factoren, zoals wet- en regelgeving, technische mogelijkheden en energieprijzen, steeds in beweging zijn. Dat vraagt om flexibiliteit en tussentijdse bijsturing. Het warmteprogramma wordt om de vijf jaar geactualiseerd. Financiën Het warmteprogramma en de plan-MER-beoordeling worden opgesteld binnen de bestaande begrotingsruimte van het programma Duurzaamheid. De hieraan verbonden kosten worden gedekt door een Rijksbijdrage vanuit de Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE).
2004359
3 van 5
Communicatie Het participatieplan is afgestemd met ondersteuningsteam participatie (OTP) van gemeente Nijkerk en opgesteld binnen de kaders van het participatiebeleid van de gemeente. Communicatie over het opstellen van het warmteprogramma krijgt een plaats binnen de bredere communicatie over de warmtetransitie en conform het participatieplan. Vervolg Na vaststelling van de bestuurlijke startnotitie en het participatieplan wordt gestart met de tweede fase van het proces zoals is beschreven in de startnotitie. Als onderdeel van deze fase zal een plan-MER-beoordeling worden uitgevoerd. Bijlagen 1. Bijlage 1: Bestuurlijke startnotitie warmteprogramma Nijkerk 2. Bijlage 2: Participatieplan warmteprogramma Nijkerk 3. Bijlage 3: Evaluatie Transitievisie Warmte Nijkerk 4. Bijlage 4: Adviesnotitie Tauw over MER-traject
Burgemeester en wethouders van Nijkerk, de secretaris, de burgemeester,
de heer drs. J.G. de Jager
2004359
mevrouw T.T.E. de Jonge-Ruitenbeek
4 van 5
RAADSBESLUIT
Nummer:
2025-086
De raad van de gemeente Nijkerk;
gelezen het collegevoorstel van 28 oktober 2025;
besluit: 1. De Bestuurlijke startnotitie warmteprogramma vast te stellen; 2. het bijbehorende participatieplan voor het opstellen van het warmteprogramma vast te stellen, met de daarin benoemde participatieniveaus van maatschappelijke organisaties, inwoners en ondernemers.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Nijkerk d.d. 16 december 2025, de griffier,
de voorzitter,
mevrouw A.G. Verhoef-Franken
mevrouw T.T.E. de Jonge-Ruitenbeek
2004359
5 van 5