2025-072 Bijlage 2c Ontwerpbestemmingsplan ‘Oosterdorpsstraat 174 Hoevelaken’ (toelichting)
Tekst van het document
Bestemmingsplan Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken Gemeente Nijkerk TOELICHTING
Bestemmingsplan Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken Gemeente Nijkerk TOELICHTING
Kerkewijk 156 3904 JJ Veenendaal T. 0318 – 50 56 37 I. www.kubiek.nu E. info@kubiek.nu
PLANGEGEVENS: IDN: Projectnummer: Titel:
NL.IMRO.0267.BP0205-0001 Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken
Status Concept: Voorontwerp: Ontwerp: Vastgesteld:
Datum
Projectleider:
C.J.M. Hanse MSc
Auteur:
C.J.M. Hanse MSc
22 november 2023
Inhoudsopgave
TOELICHTING
6
Hoofdstuk1
Inleiding
6
Aanleiding Ligging en begrenzing plangebied Vigerende planologische situatie Opzet bestemmingsplan en toelichting
6 6 7 8
Beschrijving van de situatie
10
Geschiedenis Bestaande situatie Toekomstige situatie Stedenbouwkundige verantwoording en beeldkwaliteit
10 10 13 17
Beleidskader
19
Rijksbeleid Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Ladder voor duurzame verstedelijking Provinciaal beleid Omgevingsvisie Gaaf Gelderland Omgevingsverordening Gelderland Regionaal beleid Uitvoeringsplan regionale woonagenda 2.0 2018-2021 Gemeentelijk beleid Omgevingsvisie Gemeente Nijkerk 2040 Welstandsnota 2014 Woonvisie 2020+
19 19 19 20 21 21 23 24 24 25 25 26 28
Uitvoeringsaspecten
30
Flora en fauna Wettelijk kader Gebiedsbescherming Soortenbescherming Aanvullend onderzoek Conclusie Cultuurhistorie en archeologie Wettelijk kader Cultuurhistorie Archeologie Conclusie
30 30 31 31 32 33 33 33 33 34 35
1.1 1.2 1.3 1.4 Hoofdstuk2 2.1 2.2 2.3 2.4 Hoofdstuk3 3.1 3.1.1 3.1.2 3.1.3 3.2 3.2.1 3.2.2 3.3 3.3.1 3.4 3.4.1 3.4.2 3.4.3 Hoofdstuk4 4.1 4.1.1 4.1.2 4.1.3 4.1.4 4.1.5 4.2 4.2.1 4.2.2 4.2.3 4.2.4
Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken
3
4.3 4.3.1 4.3.2 4.3.3 4.4 4.4.1 4.4.2 4.4.3 4.5 4.5.1 4.5.2 4.5.3 4.6 4.6.1 4.6.2 4.6.3 4.6.4 4.6.5 4.7 4.7.1 4.7.2 4.7.3 4.8 4.8.1 4.8.2 4.8.3 4.9 4.10 4.10.1 4.10.2 4.10.3 4.10.4 4.10.5 4.11 4.11.1 4.11.2 4.11.3 4.12 4.12.1 4.12.2 Hoofdstuk5 5.1 5.2 5.2.1 5.2.2 5.3
Verkeer en parkeren Verkeer Parkeren Conclusie Luchtkwaliteit Wettelijk kader Beoordeling Conclusie Bodemkwaliteit Wettelijk kader Onderzoek Conclusie Geluidhinder Wettelijk kader Wegverkeerslawaai Spoorwegverkeerslawaai Industrielawaai Conclusie Bedrijven en milieuzonering Wettelijk kader Beoordeling Conclusie Externe veiligheid Wettelijk kader Beoordeling Conclusie Kabels en leidingen Water Inleiding Generiek beleid Beleid waterschap Vallei en Veluwe Watertoets Conclusie M.e.r.-beoordeling Wettelijk kader Vormvrije m.e.r.-beoordeling Conclusie Duurzaamheid Duurzaam bouwen Klimaatadaptatie
35 35 36 36 36 36 38 38 38 38 39 39 39 39 39 42 42 42 42 42 43 43 44 44 45 46 47 47 47 47 48 49 50 50 50 50 50 51 51 52
Juridische planbeschrijving
53
Inleiding Inleidende regels Begrippen Wijze van meten Bestemmingsregels
53 53 53 53 54
Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken
4
5.3.1 5.3.2 5.4 5.4.1 5.4.2 5.5 5.5.1 5.5.2 Hoofdstuk6 6.1 6.2 6.2.1 6.2.2
Opbouw bestemmingen Bestemmingen Algemene regels Anti-dubbeltelregel Overige algemene regels Overgangs- en slotregels Overgangsregel Slotregel
54 54 55 55 55 55 55 55
Economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid
56
Economische uitvoerbaarheid Maatschappelijke uitvoerbaarheid Omgevingsdialoog Overleg met overheidsinstanties
56 56 56 56
Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken
5
TOELICHTING Hoofdstuk 1
1.1
Inleiding
Aanleiding
Op het perceel Oosterdorpsstraat 174 in Hoevelaken bevindt zich momenteel een landgoed welke een agrarische functie kent ten behoeve van een manege/paardenhouderij. Het landgoed omvat een vrijstaande woonboerderij met enkele bijgebouwen, diverse stallen en bewegingsruimte voor de paarden in de vorm van een binnen- en buitenbak. De gemeente Nijkerk heeft in 2011 de 'Structuurvisie Nijkerk/Hoevelaken 2030' vastgesteld waarin het gebied ten oosten van de kern Hoevelaken is aangemerkt als zoeklocatie voor mogelijke woningbouw. De gebiedsontwikkeling is bekend onder de naam 'Klaarwater' (voorheen: 'Middelaar-Oost') en het onderhavige perceel Oosterdorpsstraat 174 maakt onderdeel uit van de betreffende gebiedsontwikkeling. Het onderhavige plangebied Oosterdorpsstraat 174 vormt met zijn huidige functie een belemmering voor de oostelijke uitbreiding van Hoevelaken in verband met de bijbehorende geurcirkel. Om deze reden is initiatiefnemer op zoek gegaan naar een alternatieve invulling van zijn landgoed. Initiatiefnemer is voornemens om de locatie Oosterdorpsstraat 174 te transformeren van een manege/paardenhouderij naar een landgoed met een woon(zorg)functie. Het bestaande woonhuis blijft buiten de ontwikkeling en wordt afgesplitst van het overige deel van het terrein. Het gebied waar nu de stallen staan wordt getransformeerd tot een landgoed met een woon(zorg)functie.
De bestaande gebouwen worden hierbij deels geamoveerd en vervangen door nieuwbouw en deels getransformeerd. Het beoogde landgoed zal in totaal bestaan uit 48 onzelfstandige wooneenheden met 24-uurszorg ten behoeve van mensen met dementie en 29 reguliere seniorenappartementen, waarbij zorg op afroep mogelijk is. Daarnaast wordt er een gemeenschappelijke ontmoetingsruimte gecreëerd. Met bovengenoemde alternatieve invulling wordt een nieuwe duurzame functie gevonden voor het perceel Oosterdorpsstraat 174, waarmee bovendien een belemmering wordt weggenomen voor de uitbreidingswensen van Hoevelaken/gemeente Nijkerk. Bij de herontwikkeling worden de cultuurhistorische waarden gerespecteerd en in stand gehouden. Ook voorziet de ontwikkeling in een grote (toekomstige) behoefte aan zowel zorgwoningen als reguliere seniorenhuisvesting. Het initiatief kan niet worden gerealiseerd op grond van het ter plaatse geldende bestemmingsplan. Om de huidige geurcirkel te verwijderen en het woon(zorg)landgoed planologisch mogelijk te maken, is een procedure tot vaststelling van een nieuw bestemmingsplan als bedoeld in artikel 3.1 Wet ruimtelijke ordening (Wro) noodzakelijk. Met voorliggend bestemmingsplan wordt het ruimtelijk plan voorzien van een ruimtelijk juridisch kader.
In deze toelichting wordt de beoogde ontwikkeling beschreven en wordt aangetoond dat voldaan kan worden aan de eisen van een goede ruimtelijke ordening. 1.2
Ligging en begrenzing plangebied
Het plangebied bevindt zich op dit moment nog buiten de bebouwde kom van de kern Hoevelaken. De locatie is gelegen aan de oostzijde van het dorp aan de doorgaande Oosterdorpsstraat. Dit betreft de hoofdontsluitingsweg door de kern Hoevelaken heen. De directe omgeving van het plangebied laat zich kenmerken als agrarisch gebied met enkele solitaire agrarische en niet-agrarische bedrijven en verspreid liggende woonbebouwing. Aan de noordzijde grenst het plangebied aan de doorgaande Oosterdorpsstraat. Ten oosten en zuiden van het plangebied liggen onbebouwde agrarische percelen. Tot slot ligt aan de westzijde van het plangebied de reguliere burgerwoning Oosterdorpsstraat 170. Het perceel Oosterdorpsstraat 174 waarop onderhavige ontwikkeling mogelijk wordt gemaakt, is
Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken
6
kadastraal bekend als gemeente Hoevelaken, sectie B, nummer 2730 (gedeeltelijk) en sectie C, nummers 4457, 4459, 4511, 4512, 4513 en 4514 met een totale oppervlakte van ruim 30.000 m2. In onderstaande figuur is de begrenzing van het plangebied globaal weergegeven.
Globale ligging plangebied (bron: www.kadastralekaart.com) 1.3
Vigerende planologische situatie
Het plangebied ligt binnen de begrenzing van het bestemmingsplan 'Buitengebied Nijkerk 2017, veegplan 2'. Dit bestemmingsplan is door de gemeenteraad van Nijkerk op 30 mei 2022 vastgesteld. Conform het geldende bestemmingsplan kent het volledige plangebied de bestemming 'Agrarisch met waarden – Landschappelijke waarden'. Daarmee zijn de gronden in hoofdzaak bestemd ten behoeve van agrarische bedrijvigheid. Door middel van een bouwvlak is aangegeven waar de bedrijfsgebouwen en de bedrijfswoning mogen worden opgericht. Een groot deel van het plangebied is aangeduid als bouwvlak. Deze gronden zijn tevens aangeduid als 'specifieke vorm van agrarisch – rijhal'. Dit betekent dat ter plaatse een rijhal is toegestaan, waarbij de oppervlakte van het rijgedeelte van een rijhal niet meer mag bedragen dan 1.200 m2 dan wel de bestaande oppervlakte. Aan de westzijde van het plangebied kennen gronden de aanduiding 'specifiek vorm van agrarisch- paardenbak'. Als gevolg hiervan zijn ter plaatse paardenbakken toegestaan. Verder kent het volledige plangebied de gebiedsaanduiding 'overige zone – slagenlandschap'. Daarmee zijn de gronden tevens bestemd voor de instandhouding van de cultuurhistorische, landschappelijke en natuurwaarden van het slagenlandschap.
Tot slot kent het volledige plangebied de dubbelbestemming 'Waarde – Archeologie' met de functieaanduidingen 'specifieke vorm van waarde – 4' en 'specifieke vorm van waarde – 6'. Als gevolg van deze dubbelbestemming zijn de gronden mede bestemd voor de bescherming en veiligstelling van behoudenswaardige archeologische waarden. Bouwwerken ten behoeve van andere, voor deze gronden aangewezen bestemmingen zijn slechts toelaatbaar indien de oppervlakte niet meer bedraagt dan 250 m2 dan wel 1.000 m2 en de benodigde bodemingreep niet dieper gaat dan 0,3 meter.
Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken
7
De voorgenomen herontwikkeling naar een landgoed met een woon(zorg)functie ten behoeve van 48 onzelfstandige wooneenheden met 24-uurszorg voor mensen met dementie en 29 reguliere seniorenappartementen met bijbehorende gemeenschappelijke ontmoetingsruimte, past niet binnen de regels van het geldende bestemmingsplan.
Uitsnede verbeelding bestemmingsplan 'Buitengebied Nijkerk 2017, veegplan 2' 1.4
Opzet bestemmingsplan en toelichting
Het bestemmingsplan 'Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken' bestaat uit de volgende stukken: toelichting; verbeelding; planregels. De toelichting is niet juridisch bindend, maar vormt een belangrijk onderdeel van het bestemmingsplan. De toelichting geeft aan wat de beweegredenen en achtergronden zijn die aan het bestemmingsplan ten grondslag liggen. Tot slot heeft de toelichting als doel om het bestemmingsplan te begrijpen en de regels op een correcte manier na te leven. De verbeelding en de planregels vormen samen het juridisch bindende gedeelte van het bestemmingsplan en kunnen enkel in samenhang met elkaar 'gelezen' worden. Op de verbeelding zijn de bestemmingen van de in het plangebied begrepen gronden en opstallen aangegeven. Aan deze bestemmingen zijn regels en bepalingen gekoppeld om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen.
Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken
8
De toelichting is als volgt opgebouwd: Hoofdstuk 2 staat stil bij de huidige en toekomstige situatie van het plangebied; in Hoofdstuk 3 is een beknopt overzicht opgenomen van de belangrijkste beleidsvisies van de verschillende overheden die relevant zijn voor het plangebied; de gevolgen of effecten op de planologische- en milieutechnische aspecten worden in Hoofdstuk 4 beschreven; in Hoofdstuk 5 worden de gehanteerde bestemmingen met bijbehorende regeling beschreven; Hoofdstuk 6 behandelt ten slotte de economische uitvoerbaarheid en maatschappelijke uitvoerbaarheid.
Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken
9
Hoofdstuk 2 2.1
Beschrijving van de situatie
Geschiedenis
De kern Hoevelaken is ontstaan door ontginning van een veen- en moerasgebied. Deze eerste ontginningsstrook is omstreeks 1100 ter hoogte van het Horstpad begonnen. Na een aantal jaren ontstond de tweede ontginningsbasis op een veenwal, de huidige dorpsstraten. De eerste ontginningsbasis, het Horstpad, is dus de oudste en heeft een cultuurhistorische waarde. Het is niet bekend waarom juist de tweede ontginning de voornaamste slagader van Hoevelaken werd. Wellicht hebben bodemgesteldheid, hoogteligging en bereikbaarheid van Amersfoort daarbij een beslissende rol gespeeld. Het Hoevelakense land had een overwegend agrarische bevolking welke qua voorzieningen volledig was georiënteerd op Amersfoort. De grote boerenhofsteden lagen hoofdzakelijk bij de tweede ontginningsbasis, toen de 'Dorpsweg' geheten. Deze Dorpsweg werd omstreeks 1800 in opdracht van Napoleon voorzien van een verharding. Als 'rijksweg' vormde hij in die tijd een verbinding van Apeldoorn via Amersfoort met Amsterdam en Utrecht. De weg had met twee rijen kastanjebomen en een brede ontwateringssloot met vele rustieke bruggetjes aan de noordkant een landelijk aanzicht. Bebouwing was aanvankelijk vooral gesitueerd aan het deel dat nu Oosterdorpsstraat heet en nabij de aansluiting bij wat nu de Platanenstraat is. Het plangebied maakt onderdeel uit van het oorspronkelijke slagenlandschap dat rondom Hoevelaken is gelegen.
Kenmerkend zijn de lange, smalle stoken grond, met veel variatie in half openheid en lange doorzichten, boomsingels, geclusterde bebouwing en bebouwingslinten. Erven liggen soms op grote afstand van de weg. Door de jaren heen zijn percelen bij elkaar gevoegd en is een deel van de oorspronkelijk beplanting op de grens van de percelen verdwenen. De aanwezige beplanting bestaat veelal uit struweel en boombeplanting.
Uitsnede historische topografische kaart, 1970 (bron: www.topotijdreis.nl) 2.2
Bestaande situatie
Planlocatie Het plangebied betreft de bestaande woonboerderij Oosterdorpsstraat 174 met enkele bijgebouwen, diverse stallen en bewegingsruimte voor de paarden in de vorm van een binnen- en buitenbak. Zoals aangegeven beslaat het plangebied de percelen kadastraal bekend als gemeente Hoevelaken, sectie B,
Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken
10
nummer 2730 (gedeeltelijk) en sectie C, nummers 4457, 4459, 4511, 4512, 4513 en 4514 met een totale oppervlakte van ruim 30.000 m2.
Plattegrond bestaande situatie (bron: Arcom BV) Het landgoed bestaat uit meerdere agrarische gebouwen op een erf. De woongebouwen zijn zuidelijk van dit erf gesitueerd. Deze opstallen bestaan uit een op het zuiden geplaatst boerderijvormig woonhuis met twee bijgebouwen/schuren ter weerszijden en een bakhuisje. Het woonhuis kent een eigen ontsluiting via een oprijlaan aan de oostzijde richting de Oosterdorpsstraat. De opstallen op het agrarische erf bestaan uit een kleine voormalige paardenstal (historische schuur), een schuur voor jongvee (dubbele kap), een kapschuur (asymmetrische kap), een kleine stal met rundvee (rieten kap) en een grote stal als stalling voor de paarden (rieten kap). Daarnaast is er een binnenbak op het perceel aanwezig (het grote blauwachtige dak). Verschillende van de gebouwen zijn in zeer hoge kwaliteit uitgevoerd. Tot slot liggen aan de westzijde van het plangebied een paddock en enkele buitenbakken. Dit betreffen zandgedekte gronden tot aan de bosschages. Het landgoed wordt direct via een inrit aan de Oosterdorpsstraat ontsloten. De hoofdingang tot het landgoed komt uit op de kopgevel van de huidige paardenstal. De sfeer van het hele landgoed is zeer agrarisch.
Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken
11
Luchtfoto bestaande situatie (bron: Arcom BV) Omgeving Zoals eerder aangegeven laat de directe omgeving van het plangebied zich kenmerken als agrarisch gebied met enkele solitaire agrarische en niet-agrarische bedrijven en verspreid liggende woonbebouwing. Rondom het plangebied bevindt zich in de huidige situatie met name agrarisch grasland. Aan de westzijde van het plangebied ligt de reguliere burgerwoning Oosterdorpsstraat 170. Het plangebied bevindt zich op dit moment nog net buiten de bebouwde kom van de kern Hoevelaken. De locatie is gelegen aan de oostzijde van het dorp aan de doorgaande Oosterdorpsstraat. Dit betreft de hoofdontsluitingsweg door de kern Hoevelaken heen. Woningbouwontwikkeling 'Klaarwater' Ten zuiden van het plangebied ligt de beoogde woningbouwontwikkeling 'Klaarwater' (voorheen: 'Middelaar-Oost'). Het betreft het gebied ten oosten van de wijk Middelaar in Hoevelaken, afgebakend door de Oosterdorpsstraat, Klaarwater en de Middelaarseweg. Het is de bedoeling dat hier in de komende jaren circa 900 woningen worden gerealiseerd. Als gevolg van deze ontwikkeling zal de omgeving van de planlocatie veranderen van een overwegend open buitengebied naar een locatie tussen de bebouwing. De hoofdopzet voor de wijk 'Klaarwater' sluit aan op de omliggende structuur.
Het plan plooit zich om de bestaande bebouwing heen, waarbij op enkele specifieke punten een verbinding wordt gemaakt met bestaande wegen. Het huidige landgoed Oosterdorpsstraat 174 is niet binnen het plangebied van 'Klaarwater' opgenomen. In de uitwerking van de hoofdopzet van de wijk Klaarwater, is er al vanuit gegaan dat het betreffende landgoed een woon(zorg)functie krijgt. Op het perceel naast de huidige buitenbak is in de huidige plannen een fietsverbinding geprojecteerd. Onderhavig plan houdt rekening met de beoogde gebiedsontwikkeling 'Klaarwater' door aan de westzijde de mogelijkheid open te houden voor een doorsteek naar de nieuwe woonwijk.
Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken
12
2.3
Toekomstige situatie
In de toekomstige situatie krijgt het perceel Oosterdorpsstraat 174 een nieuwe invulling waarbij de huidige functie ten behoeve van een manege/paardenhouderij wordt getransformeerd tot een landgoed met een woon(zorg)functie. Veel van de gebouwen in het plangebied zijn weliswaar nieuwgebouwd en agrarisch van karakter, maar daarbij zeer hoog van kwaliteit. Er is erg veel aandacht aan de detaillering besteed, zowel in in- als exterieur. Het ligt daarom voor de hand deze gebouwen te hergebruiken. Enkele van de gebouwen hebben een mindere kwaliteit. Deze worden vervangen door nieuwbouw. Het bestaande woonhuis blijft buiten de zorgontwikkeling en wordt afgesplitst van het overige deel van het terrein. Dit boerderijvolume met twee bijgebouwen, bakhuisje en bijbehorende tuin behoudt zijn eigen ontsluiting aan de oostzijde van het plangebied en wordt als villa afzonderlijk verkocht. Ten behoeve van het initiatief is een ontwerp gemaakt welke is opgenomen als Bijlage 1 en Bijlage 2 bij deze toelichting. Het gebied waar nu de stallen staan wordt getransformeerd tot een landgoed met een (woon)zorgfunctie. Het beoogde landgoed zal in totaal bestaan uit 48 onzelfstandige wooneenheden met 24-uurszorg ten behoeve van mensen met dementie en 29 reguliere seniorenappartementen, waarbij zorg op afroep mogelijk is. Daarnaast wordt er een gemeenschappelijke ontmoetingsruimte gecreëerd.
De beoogde wooneenheden zijn als volgt verdeeld: Gebouw A: 11 seniorenappartementen (nieuwbouw); Gebouw B: 4 grondgebonden seniorenappartementen (transformatie); Gebouw C: 14 seniorenappartementen (nieuwbouw); Gebouw D: 48 onzelfstandige wooneenheden met 24-uurszorg plus bijbehorende en gemeenschappelijke ruimten (transformatie/nieuwbouw); Gebouw E: gemeenschappelijke ontmoetingsruimte/theehuis (transformatie).
Situatietekening nieuwe situatie (bron: Arcom BV)
Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken
13
Zoals aangegeven worden de bestaande gebouwen deels geamoveerd en vervangen door nieuwbouw. Dit betreft de jongveestal, de binnenbak en de kapschuur. De rundveestal en paardenstal worden getransformeerd. De historische schuur aan de noordzijde van het plangebied blijft eveneens behouden en zal dienen als gemeenschappelijke ontmoetingsruimte. Onderstaand wordt een nadere toelichting gegeven op de gebouwen in de nieuwe situatie. Gebouw A Vanwege de eenvoudige opzet van de kapschuur en de onpraktische hart-op-hartmaat van de spanten, is ervoor gekozen dit volume geheel nieuw op te bouwen om er appartementen in onder te brengen. Het beeld van de kapschuur blijft behouden. Het betreft een gebouw met grotendeels hetzelfde volume. In het gebouw worden twee woonlagen ondergebracht; 5 appartementen op de begane grond en 6 op de verdieping. De lift is geïntegreerd in het volume, waardoor het volume eenduidig blijft. Op de begane grond bevindt zich een collectieve berging. Gebouw B Naast de kapschuur aan de oostkant van het terrein ligt de rundveestal. Dit laatste pand heeft een gelijksoortige vormgeving als de paardenstal en de ingrepen aan het uiterlijk om deze tot appartementen te transformeren beperken zich tot het openzetten van verschillende deuren en het aanbrengen van glasof deurkozijnen in deze openingen. Het pand heeft een afmeting van circa 21 meter x 12,5 meter.
In zowel langs- als kopgevels zijn kleine stalramen, maar ook veel deuren aangebracht. Aangezien het vergroten van huidige openingen of toevoegen van openingen geen optie is, is gekozen voor het openzetten van diverse deuren en het plaatsen van vast glas in de bestaande sponningen. Gebouw C De huidige jongveeschuur is niet efficiënt als appartementengebouw te hergebruiken. Daarom wordt hier een nieuw volume geplaatst bestaande uit twee bouwlagen. In totaal worden er in gebouw C 14 seniorenappartementen ondergebracht. Er bevinden zich 6 appartementen op de begane grond en 8 appartementen op de verdieping. De appartementen op de verdieping beschikken over een balkon. Op de begane grond bevinden zich de bergingen behorende bij de appartementen. Gebouw D De huidige paardenstal heeft een heel authentieke uitstraling. De kapvorm, gekozen baksteen, de riet-met-pannen dakbedekking dragen allemaal in hoge mate bij aan de agrarische sfeer op het terrein. De aangebouwde binnenbak heeft weliswaar een zeer groot volume, maar past door de bescheiden materialisering bij de andere opstallen. Uitgangspunt is om de bestaande uitstraling van de voormalige paardenstal zo weinig mogelijk aan te tasten. De paardenstal in combinatie met de binnenbak worden als één geheel beschouwd en ook zo herontwikkeld.
Het wordt een beschermde woonvoorziening voor dementerenden met gezamenlijke woonkamers, binnentuinen en voorzieningen en elk een eigen zit-slaapkamer. De paardenstal wordt enkel heringericht met gebruikmaking van bestaande gevelopeningen. De binnenbak wordt vervangen door nieuwbouw. In totaal worden 48 onzelfstandige wooneenheden met 24-uurszorg ten behoeve van mensen met dementie mogelijk gemaakt. Het betreft twee woongroepen á 24 kamers met bijbehorende functies en voorzieningen. De uitvoering van de paardenstal is zeer hoog van kwaliteit. De historiserende materialisering en idem vormgeving zorgen voor een zeer herkenbaar traditioneel agrarisch beeld. Hierdoor is het gebouw geschikt als blikvanger voor de woonzorgfunctie. Door de grote maat van het gebouw zijn gezamenlijke woonkamers in dit volume goed mogelijk. In de paardenstal worden dan ook in hoofdzaak de gemeenschappelijke voorzieningen mogelijk gemaakt, zoals de gezamenlijke woonkamer(s) en gezamenlijke keuken(s). Verder worden in dit volume 2 onzelfstandige wooneenheden op de begane grond gerealiseerd. De binnenbak is ongeschikt om zit-slaapkamers in onder te brengen. Deze zal worden gesloopt en
Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken
14
worden vervangen door nieuwbouw. Aan zowel de noord- als zuidzijde van de bestaande paardenstal wordt een nieuw volume in westelijke richting aangebouwd. Hierdoor ontstaat een U-vorm met een gezamenlijke binnentuin. De nieuwe volumes bestaan uit twee bouwlagen welke met een tussenlid worden verbonden met de bestaande paardenstal. In totaal worden er in de nieuwbouw 46 onzelfstandige wooneenheden gerealiseerd. Inclusief de 2 onzelfstandige wooneenheden in de bestaande paardenstal, gaat het derhalve om 48 onzelfstandige wooneenheden. Daarnaast bevinden er zich in de nieuwbouw in totaal twee logeerkamers.
Impressie nieuwe situatie (bron: Arcom BV) Doelgroepen bewoners gebouw D De bewoners ontvangen integrale zorg vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz). Deze wet regelt zorg voor onder andere de meest kwetsbare ouderen in Nederland die zoals omschreven in de wet '24-uurs toezicht en zorg in de nabijheid nodig hebben'. In de woonhuizen wordt die woonomgeving en bijbehorende ondersteuning en zorg geboden. De wet wordt uitgevoerd door de zorgkantoren. Bij exploitant wonen mensen met dementie, zoals de ziekte van Alzheimer, die niet meer in staat zijn zelfstandig te wonen. Voor het wonen in een huis van exploitant is Zorgprofiel VV 4 (Beschut wonen met intensieve begeleiding of een uitgebreide verzorging ) of Zorgprofiel VV 5 (Beschermd wonen bij intensieve dementiezorg) nodig. Bewoners zijn niet-zelfredzaam en aangewezen op een vorm van 24-uurs zorg en toezicht. De Wet langdurige zorg (Wlz) sluit uit dat bewoners van exploitant voor diezelfde zorg een beroep mogen doen op de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Gebouw E Gebouw E bevindt zich aan de noordzijde van het erf en betreft een kleine voormalige paardenstal met een oppervlakte van circa 107 m2. Deze historische schuur blijft behouden en zal dienen als gemeenschappelijke ontmoetingsruimte/theehuis voor de bewoners van de 29 seniorenappartementen.
Daarnaast wordt het gebouw mogelijk ingezet voor de bezoekers en/of bewoners van de beschermde woonvoorziening voor dementerenden. Inrichting plangebied Om de gebouwen heen wordt ruimte gecreëerd voor groen waarmee een prettige woonomgeving ontstaat. Parkeren vindt volledig op eigen terrein plaats. In totaal worden er verspreid over het plangebied 70 parkeerplaatsen gerealiseerd, waaronder drie mindervalide-parkeerplaatsen. Aan de noordzijde van het plangebied wordt in de bestaande groenstrook een fietsenstalling gerealiseerd. Het uitgangspunt is
Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken
15
een afgesloten fietsenstalling (3-zijdig transparant hekwerk) met een gesloten (groen) dak en een bouwhoogte van circa 3,5 meter. De ontsluiting van het landgoed vindt rechtstreeks op de Oosterdorpsstraat plaats via de bestaande ontsluiting. Enkel de bestaande vrijstaande woning Oosterdorpsstraat 174 maakt gebruik van de separate (oostelijke) oprijlaan. De interne ontsluitingsstructuur blijft grotendeels gelijk aan de huidige situatie.
Impressie inrichting woon(zorg)landgoed (bron: Arcom BV) Landschappelijke inpassing Ter plaatse van het plangebied en in de directe omgeving daarvan is een grote landschappelijke kwaliteit aanwezig. Deze landschappelijke kwaliteit komt duidelijk naar voren in het stedenbouwkundg plan. Om deze landschappelijke kwaliteit te behouden en te versterken is, conform het gemeentelijk Landschapsontwikkelingsplan (LOP), een landschappelijke inpassingsplan opgesteld. Voor het volledige landschappelijk inpassingsplan wordt verwezen naar Bijlage 3 bij deze toelichting. De aanleg en instandhouding van de landschappelijke inpassing is door middel van een voorwaardelijke verplichting in de regels geborgd.
Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken
16
Landschappelijk inpassingsplan (bron: Lindeloof Tuin- en Landschapsarchitecten) 2.4
Stedenbouwkundige verantwoording en beeldkwaliteit
Onderstaand wordt ingegaan op de stedenbouwkundige verantwoording en beeldkwaliteit van de beoogde realisatie van een landgoed met een woon(zorg)functie. Met het initiatief blijft de huidige erfopzet grotendeels behouden. De huidige rundveestal (gebouw B), paardenstal (deel van gebouw D) en historische schuur (gebouw E) worden getransformeerd. De huidige kapschuur (gebouw A) en jongveestal (gebouw C) worden weliswaar gesloopt, maar de nieuwbouw wordt grotendeels op dezelfde plaats opgericht in een vergelijkbaar volume bestaande uit twee bouwlagen. Voor wat betreft de binnenbak (deel van gebouw D) is er sprake van een gewijzigde opzet. Zowel aan de noord- als zuidzijde wordt haaks op de bestaande paardenstal een nieuw volume gerealiseerd. Vanuit stedenbouwkundig oogpunt is ervoor gekozen om de nieuwbouw als twee losse massa's achter de bestaande paardenstal te plaatsen. Er is sprake van een afwisseling in goothoogtes met een lage goot aan de buitenzijde en een hoge goot aan de binnentuin. De twee massa's worden met een tussenlid aan de bestaande paardenstal verbonden. De nieuwe bouwmassa's worden voorzien van een verbijzondering door delen 'in te duwen' en op te bouwen op het dakvlak. Ook de koppen worden verbijzonderd door de gevel te laten verspringen. Onderstaand is het totaalbeeld opgenomen van gebouw D.
Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken
17
Totaalbeeld gebouw D (bron: Arcom BV) Voor wat betreft de beeldkwaliteit wordt in hoofdzaak verwezen naar de ontwerpen van het landgoed welke als Bijlage 1 en Bijlage 2 zijn opgenomen bij deze toelichting. Er is sprake van een hoogwaardige uitstraling refererend aan de historie als agrarisch erf.
Referenties nieuwbouw (bron: Arcom BV)
Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken
18
Hoofdstuk 3
Beleidskader
3.1
Rijksbeleid
3.1.1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) vastgesteld als rijksstructuurvisie. De NOVI vervangt onder andere de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR). De NOVI is de langetermijnvisie voor een duurzame fysieke leefomgeving in Nederland. Nederland staat voor een aantal urgente maatschappelijke opgaven, die zowel lokaal als regionaal, nationaal en internationaal spelen. Grote en complexe opgaven zoals klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw zullen Nederland flink veranderen. Nederland heeft een lange traditie van zich aanpassen. Deze opgaven worden benut om vooruit te komen en tegelijkertijd het mooie van Nederland te behouden voor de generaties na ons. De NOVI biedt een perspectief om deze grote opgaven aan te pakken, om samen Nederland mooier en sterker te maken en daarbij voort te bouwen op het bestaande landschap en de (historische) steden. Omgevingskwaliteit is het kernbegrip: dat wil zeggen ruimtelijke kwaliteit én milieukwaliteit. Met inachtneming van maatschappelijke waarden en inhoudelijke normen voor bijvoorbeeld gezondheid, veiligheid en milieu. In dat samenspel van normen, waarden en collectieve ambities, stuurt de NOVI op samenwerking tussen alle betrokken partijen. De NOVI heeft de maatschappelijke opgaven samengevat in 4 prioriteiten: 1. Ruimte voor klimaatadaptie en energietransitie; 2.
Duurzaam economisch groeipotentieel; 3. Sterke en gezonde steden en regio's; 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Onder deze prioriteiten hangen 21 nationale belangen die het lokale, regionale en provinciale niveau overstijgen. Deze belangen hebben onder andere betrekking op het realiseren van een goede leefomgevingskwaliteit, zorgt dragen voor een woningvoorraad die aansluit op woonbehoeften, het beperken van klimaatverandering, et cetera. De verantwoordelijkheid van het omgevingsbeleid ligt voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen, waardoor inhoudelijke keuzes in veel gevallen ook het beste regionaal kunnen worden gemaakt. Met de NOVI wordt het proces in gang gezet waarmee de keuzes voor de leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. Conclusie Onderhavig initiatief betreft een ontwikkeling van beperkte omvang zonder strijdigheid met rijksbelangen. Het rijksbeleid is voor de transformatie van een manege/paardenhouderij naar een landgoed met een woon(zorg)functie, bestaande uit 48 onzelfstandige wooneenheden met 24-uurszorg ten behoeve van mensen met dementie en 29 reguliere seniorenappartementen, in het toekomstig bebouwde gebied van Hoevelaken niet relevant. 3.1.2
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)
Op 30 december 2011 is het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) in werking getreden. Gemeenten moeten bij het vaststellen van bestemmingsplannen, wijzigingsplannen of uitwerkingsplannen rekening houden met het Barro. Doel van het Barro is bepaalde onderwerpen uit het nationale beleid te verwezenlijken. In het Barro worden een aantal projecten opgesomd die een groot Rijksbelang hebben. Per project worden regels gegeven, waaraan bestemmingsplannen moeten voldoen. De regels zijn een uitwerking van de onderwerpen uit het nationale beleid. In het Barro zijn veertien onderwerpen met bijzonder rijksbelang beschreven: Rijksvaarwegen; Project mainportontwikkeling Rotterdam; Kustfundament; Grote rivieren;
Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken
19
Waddenzee en waddengebied; Defensie; Hoofdvaarwegen en landelijke spoorwegen; Elektriciteitsvoorziening; Buisleidingen van nationaal belang voor het vervoer van gevaarlijke stoffen; Natuurnetwerk Nederland; Primaire waterkeringen buiten het kustfundament; IJsselmeergebied (uitbreidingsruimte); Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarden; Ruimtereservering parallelle Kaagbaan. Conclusie Het initiatief valt niet onder één van de projecten uit het Barro. Door het initiatief zal eveneens geen nationaal belang worden geschaad. 3.1.3
Ladder voor duurzame verstedelijking
Het nationale beleid vraagt om een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten. Dit moet met behulp van de ladder voor duurzame verstedelijking worden onderbouwd. Deze verplichte toetsing is vastgelegd in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Het Barro verwijst naar het Bro; geformuleerd is dat deze toetsing een procesvereiste is bij alle nieuwe ruimtelijke besluiten en plannen ten aanzien van bijvoorbeeld kantoorlocaties en woningbouwlocaties. Gemotiveerd dient te worden hoe een zorgvuldige afweging is gemaakt ten aanzien van het ruimtegebruik. De kernbepaling van de Ladder, artikel 3.1.6 lid 2 Bro, luidt: 'De toelichting van een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan de voorgenomen stedelijke ontwikkeling. Indien blijkt dat de stedelijke ontwikkeling niet binnen het bestaand stedelijk gebied kan worden voorzien, bevat de toelichting een motivering daarvan en een beschrijving van de mogelijkheid om in die behoefte te voorzien op de gekozen locatie buiten het bestaand stedelijk gebied.' Om dit te onderbouwen dienen de volgende stappen te worden doorlopen: 1. er dient een beoordeling plaats te vinden door betrokken overheden of de beoogde ontwikkeling voorziet in een behoefte; 2.
indien er een vraag is aangetoond, dient een beoordeling plaats te vinden door betrokken overheden of de ontwikkeling binnen bestaand stedelijk gebied kan worden gerealiseerd door locaties voor herstructurering of transformatie te benutten. Indien het bestemmingsplan de ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, is een motivering benodigd waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Stedelijke ontwikkeling Om aan deze verplichting uit het Bro te kunnen voldoen dient allereerst te worden nagegaan of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling. In het Bro is het begrip stedelijke ontwikkeling als volgt vastgelegd: 'ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.' Uit jurisprudentie blijkt dat er in beginsel sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling vanaf de realisatie van 12 woningen. Onderhavig initiatief voorziet in totaal in de realisatie van 48 onzelfstandige wooneenheden met 24-uurszorg ten behoeve van mensen met dementie en 29 reguliere seniorenappartementen. Daarmee is er in dit geval sprake van een stedelijke ontwikkeling en is toetsing aan de ladder voor duurzame verstedelijking noodzakelijk.
Behoefte Het initiatief voorziet in 29 reguliere seniorenappartementen met mogelijkheid tot zorg op afroep en 48 onzelfstandige wooneenheden met 24-uurszorg. Initiatiefnemer heeft door Stec Groep een onderzoek
Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken
20
laten uitvoeren naar de behoefte aan (zorg)woningen in Hoevelaken (Bijlage 4). Uit het behoefteonderzoek blijkt dat in de gemeente Nijkerk de komende tien jaar (2021-2031) een vraag naar 80 tot 90 extra intramurale zorgwoningen wordt verwacht. Dit is gebaseerd op het eigen Stec-prognosemodel en de te verwachte (forse) toename van het aantal dementerende personen in Nijkerk. Deels verouderd bestaand vastgoed zorgt op termijn mogelijk daarnaast nog voor een vervangingsvraag. Omdat dit nog onzeker is, maakt deze vraag geen onderdeel uit van het model. De behoefteraming is daarmee naar verwachting een 'conservatieve' raming van de totale behoefte. Ook de vraag naar aanleunwoningen stijgt de komende jaren naar verwachting. In 2031 zijn er circa 3.370 (circa +715) extramurale zorgcliënten in de gemeente Nijkerk. Slechts een deel van deze extramurale zorgcliënten heeft behoefte aan een woning met zorg nabij op afroep. Extramurale zorg kan immers goed worden opgevangen in de reguliere (bij voorkeur levensloopgeschikte) woningvoorraad. In de Woonvisie (2020+) raamt de gemeente Nijkerk de behoefte aan extramuraal wonen met zorg dichtbij op 310 tot 320 extra woningen. Concluderend is er voldoende marktruimte voor het beoogde woon(zorg)landgoed in Hoevelaken, gezien de berekende vraag naar 80 tot 90 extra intramurale zorgwoningen en 310 tot 320 aanleunwoningen.
Inclusief het beoogde plan staan er 68 nieuwe intramurale zorgwoningen en 29 aanleunwoningen gepland. Dit zijn aanzienlijk minder woningen dan waar op basis van geprognosticeerde ontwikkelingen behoefte aan is. Bestaand stedelijk gebied Nu de behoefte is aangetoond dient beoordeeld te worden of de ontwikkeling binnen bestaand stedelijk gebied kan worden gerealiseerd door locaties voor herstructurering of transformatie te benutten. Indien de ontwikkeling buiten het bestaand stedelijk gebied mogelijk wordt gemaakt, is een motivering benodigd waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Onderhavig initiatief vindt buiten het bestaand stedelijk gebied plaats. Het plangebied maakt echter wel onderdeel uit van toekomstig stedelijk gebied. Zoals in paragraaf 1.1 aangegeven maakt het plangebied onderdeel uit van de gebiedsontwikkeling 'Klaarwater'. Dit betreft de oostelijke uitbreidingslocatie van de kern Hoevelaken waarvoor in de komende jaren circa 900 woningen zijn voorzien. De ontwikkeling vindt daarmee plaats in een gebied dat binnen de planperiode zal verkleuren naar bestaand stedelijk gebied. Bovendien vormt het plangebied Oosterdorpsstraat 174 met zijn huidige functie zelfs een belemmering voor de oostelijke uitbreiding van Hoevelaken in verband met de bijbehorende geurcirkel.
Het is dan ook onvermijdelijk om de beoogde transformatie van het perceel Oosterdorpsstraat 174 voorafgaand aan de beoogde uitbreidingswijk 'Klaarwater' planologisch mogelijk te maken. Voor het overige is de ontwikkeling eveneens in overeenstemming met de ladder voor duurzame verstedelijking nu een bestaande bebouwde locatie voor transformatie wordt benut. Conclusie Gelet op het voorgaande is er sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling en is de laddertoets doorlopen. De voorgenomen ontwikkeling past binnen de ladder voor duurzame verstedelijking. 3.2
Provinciaal beleid
3.2.1
Omgevingsvisie Gaaf Gelderland
Op 19 december 2018 hebben Provinciale Staten de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland vastgesteld, die op 1 maart 2019 in werking is getreden. In de Omgevingsvisie staat een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland centraal. De provincie Gelderland legt bij de uitoefening van haar taken de focus op een duurzaam, verbonden en economisch krachtig Gelderland. Met behulp van zeven ambities – op het terrein van energietransitie, klimaatadaptatie, circulaire economie, biodiversiteit, bereikbaarheid, economisch vestigingsklimaat en op het woon- en leefklimaat – wordt daaraan richting gegeven. De Omgevingsvisie Gaaf Gelderland bevat thematische visieschetsen. De schetsen zijn een grove schets van in het oog springende bestaande en nieuwe initiatieven, kansen, mogelijkheden en
Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken
21
ontwikkelingen. De ambities die hieruit volgen zijn: 1. Energietransitie: van fossiel naar duurzaam. 2. Klimaatadaptatie: omgaan met veranderend weer. 3. Circulaire economie: sluiten van kringlopen. 4. Biodiversiteit: werken met de natuur. 5. Bereikbaarheid: duurzaam verbonden. 6. Vestigingsklimaat: Een krachtige, duurzame topregio! 7. Woon- en leefomgeving: dynamisch, divers, duurzaam. Planspecifiek Voor de beoogde ontwikkeling is met name de ambitie voor de woon- en leefomgeving van toepassing. De provincie streeft naar een duurzaam en divers woon- en leefklimaat, dat steeds weet te anticiperen op ontwikkelingen. Daarbij zijn de volgende ambities opgesteld: Gelderland heeft een aanbod aan woningtypen en woonmilieus passend bij de diversiteit aan woningvraag; voor ieder een passende, duurzame woning. We benutten de bestaande bebouwde omgeving optimaal met voldoende ruimte voor klimaatadaptieve maatregelen. Alle nieuwbouw wordt aardgasloos aangelegd en zoveel mogelijk circulair gebouwd. In 2035 zijn alle (bestaande) wijken van het aardgas. Woningen in Gelderland zijn in 2050 klimaatneutraal. Met de beoogde ontwikkeling wordt hier invulling aangegeven door duurzame woningbouw toe te passen. De woningen zullen voldoen aan de geldende duurzaamheidseisen. Tevens wordt aangesloten bij de diversiteit aan woningvraag.
Er wordt immers zowel voorzien in een grote (toekomstige) behoefte aan woonruimte voor mensen met een zorgbehoefte als in woonruimte voor senioren. De beoogde ontwikkeling is daarmee passend binnen de ambities van de provincie wat betreft woningbouw. Daarnaast heeft de provincie de ambitie in 2050 klimaatbestendig te zijn. Specifiek beoogt de provincie toegerust te zijn op de gevolgen van klimaatverandering: wateroverlast, droogte, hittestress en overstromingsgevaar. Om hieraan tegemoet te komen worden in voorliggend plan diverse maatregelen genomen, waarbij de nieuwe woningen uiteraard zullen voldoen aan de geldende duurzaamheidsnormen. Ten slotte geldt dat het plangebied is gelegen binnen de kaartlaag 'windenergie aandachtsgebied' en 'grote zonneparken mogelijk' van de themakaart 'Ruimtelijk beleid'. Dit is echter geen beperking voor de planontwikkeling. Het voorliggende bestemmingsplan past binnen beleidskaders van de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland. Regio Food Valley Het plangebied bevindt zich in de regio Food Valley. Deze regio heeft de ambitie om een aantrekkelijke en duurzame leefomgeving te bieden om de eigen bevolking en mensen van elders blijvend te binden aan de regio. Dit ook in relatie tot de ambitie om een mondiale speler op Food gebied te worden en kenniswerkers van elders bereid te vinden om zich hier te vestigen.
De regio signaleert dat alle gemeenten te maken krijgen met de gevolgen van vergrijzing en wil hiermee rekening houden binnen het beperkte woningbouwprogramma. Onder andere door het bouwen van levensloopbestendige woningen. Conclusie Onderhavig initiatief is passend binnen de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland. De realisatie van een landgoed met een woon(zorg)functie draagt bij aan een goede balans tussen de vraag en het aanbod van woningen, waarbij de provincie oog heeft voor specifieke doelgroepen. Met de realisatie van 29 seniorenappartementen met mogelijkheid tot zorg op afroep en 48 onzelfstandige wooneenheden met 24-uurs zorg, wordt bovendien ingespeeld op de toekomstige vergrijzing. Geconcludeerd kan worden dat onderhavig plan in lijn is met de Omgevingsvisie Gelderland.
Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken
22
3.2.2
OmgevingsverordeningGelderland
Met een omgevingsverordening stelt de provincie regels aan bestemmingsplannen van gemeenten. De provincie Gelderland heeft op 24 september 2014 de Omgevingsverordening vastgesteld, die vervolgens op 18 oktober 2014 in werking is getreden. Deze Omgevingsverordening is partieel gewijzigd. Voor de beoordeling van onderhavig initiatief is getoetst aan de geconsolideerde Omgevingsverordening Gelderland januari 2023. De provincie beschikt over een palet van instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. De Omgevingsverordening is er een van. De verordening voorziet ten opzichte van de Omgevingsvisie niet in nieuw beleid en is daarmee dus beleidsneutraal. De inzet van de verordening als juridisch instrument om de doorwerking van het provinciaal beleid af te dwingen is beperkt tot die onderdelen van het beleid waarvoor de inzet van algemene regels noodzakelijk is om provinciale belangen veilig te stellen of om uitvoering te geven aan wettelijke verplichtingen. De Omgevingsverordening richt zich net zo breed als de Omgevingsvisie op de fysieke leefomgeving in de Provincie Gelderland. Dit betekent dat vrijwel alle regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving opgenomen zijn in de Omgevingsverordening. Het gaat hierbij om regels op het gebied van ruimtelijke ordening, milieu, water, verkeer en bodem.
De verwachting is dat de omgevingsverordening op termijn alle regels zal gaan bevatten die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving. Planspecifiek Aan de hand van de bij de Omgevingsverordening behorende kaart zijn de voor de planontwikkeling relevante bepalingen geïdentificeerd. Het plangebied is verbonden met de navolgende bepalingen: Artikel 2.17 (eenmalige uitbreiding bestaand glastuinbouwbedrijf) Artikel 2.38 (instructieregel bestemmingsplan Intrekgebied) Artikel 2.65b (klimaatadaptatie) Artikel 3.33 (verbod op winning fossiele energie in Intrekgebieden) Een groot deel van deze provinciale regels is niet van toepassing op de voorgenomen ontwikkeling. Zo is er geen glastuinbouw of winning van fossiele energie deel van de plannen. In artikel 2.65b (klimaatadaptatie) is opgenomen dat voor zover een bestemmingsplan een nieuwe activiteit of ontwikkeling mogelijk maakt, de toelichting bij het bestemmingsplan een beschrijving van de maatregelen bevat of voorzieningen die worden getroffen om de risico's van klimaatverandering te voorkomen of te beperken en de afweging die daarbij is gemaakt. In de beschrijving worden in ieder geval de volgende aspecten betrokken: waterveiligheid; wateroverlast; droogte; en hitte. De toetsing van het onderdeel klimaatadaptatie vindt plaats in subparagraaf 4.12.2.
Daarnaast zijn in de Omgevingsverordening regels opgenomen over het planologisch toevoegen van nieuwe woningen (afdeling 2.1). In een dusdanig geval beoordelen Gedeputeerde Staten een bestemmingsplan dat nieuwe woningen mogelijk maakt aan de volgende criteria: a. er wordt voldaan aan de eisen van de Ladder voor duurzame verstedelijking; b. de ontwikkeling past binnen het meest recente provinciale beleid; c. er heeft aantoonbaar regionale afstemming plaatsgevonden over deze ontwikkeling; Zoals uit paragraaf 3.1.3 blijkt wordt er voldaan aan sub a. Met de onderbouwing in paragraf 3.2.1 is aangetoond dat de ontwikkeling in lijn is met het meest recente provinciale beleid, namelijk met de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland. Tot slot is onderhavige ontwikkeling, als onderdeel van de nieuwe wijk 'Klaarwater', regionaal afgestemd.
Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken
23
Uitsnede kaart Regels 'Water en Milieu' (bron: Omgevingsverordening Gelderland) Conclusie Onderhavige transformatie van een manege/paardenhouderij naar een landgoed met een woon(zorg)functie, past binnen de regels uit de Omgevingsverordening Gelderland. 3.3
Regionaal beleid
3.3.1
Uitvoeringsplanregionale woonagenda 2.0 2018-2021
In de subregio Foodvalley werken de acht gemeenten Barneveld, Ede, Nijkerk, Rhenen, Renswoude, Scherpenzeel, Veenendaal en Wageningen samen met twee provincies, onderwijs- en kennisinstellingen en ondernemers. Er wordt onder meer gewerkt aan het thema wonen. In 2018 heeft de regio het uitvoeringsplan regionale woonagenda 2.0 2018-2021 opgesteld. De focus ligt hierin op 7 thema's: Flexibiliteit en differentiatie in woningbouw Middenhuur Duurzaamheid Bestaande woningvoorraad: wonen welzijn en zorg/kwetsbare en bijzondere doelgroepen Transformatie en herontwikkeling Leefbaarheid / na-oorlogse wijken Monitoring Planspecifiek De voorgenomen ontwikkeling zorgt voor het toevoegen van 29 seniorenappartementen met mogelijkheid tot zorg op afroep en 48 onzelfstandige wooneenheden met 24-uurs zorg. De woningen zullen voldoen aan de geldende duurzaamheidsnormen. Met name de focus op 'wonen welzijn en zorg/kwetsbare en bijzondere doelgroepen' en 'differentiatie in woningbouw' zijn van toepassing op de voorgenomen ontwikkeling. Met het beoogde initiatief wordt immers woonruimte toegevoegd voor zowel een bijzondere doelgroep (dementerenden) als voor senioren in zijn algemeenheid. Conclusie
Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken
24
Er kan worden geconcludeerd worden dat het plan past binnen de regionale woningbehoefte. 3.4
Gemeentelijk beleid
3.4.1
Omgevingsvisie Gemeente Nijkerk 2040
De gemeenteraad van Nijkerk heeft op 24 november 2022 de 'Omgevingsvisie Gemeente Nijkerk 2040, Duurzaam en dynamisch' vastgesteld. In de Omgevingsvisie Gemeente Nijkerk 2040 staan de belangrijkste plannen en keuzes voor de fysieke leefomgeving. Met fysieke leefomgeving wordt de ruimte om ons heen bedoeld. Bijvoorbeeld woningen, bedrijven, wegen, water en natuur. Het doel van de omgevingsvisie is de geldende structuurvisie uit 2011 te actualiseren om te beschikken over een heldere strategische visie op de fysieke leefomgeving voor het grondgebied van Nijkerk tot 2040. De eerste omgevingsvisie is beperkt tot de volgende zes thema's duurzame ontwikkeling, wonen, werken, mobiliteit, voorzieningen en landelijk gebied. De omgevingsvisie gaat over heel het gemeentelijk grondgebied. De visie bevat keuzes voor de periode tot 2030 met een doorkijk tot 2040. De visie geeft aan: 1. waar bestaande kwaliteiten liggen en waar ruimte ligt voor nieuwe ontwikkelingen; 2. op welke wijze de gemeente bij wil en bij kan dragen aan plannen en wensen van inwoners en ondernemers, passend bij de visie. Planspecifiek Op de Visiekaart van de Omgevingsvisie staat het plangebied aangeduid als 'ontwikkelingsgebied wonen'. Ten aanzien van Hoevelaken is een dorpse uitbreiding (25 – 30 woningen per hectare) in oostelijke richting als ontwikkelperspectief opgenomen (Klaarwater).
In de Omgevingsvisie staat aangegeven dat het woningbouwplan Klaarwater in voorbereiding is genomen. Concreet is de gemeente Nijkerk bezig met het opstellen van de ambities, de uitgangspunten en de voorwaarden (kaderstelling) waar de ontwikkeling aan dient te voldoen. Met de ontwikkeling van het woongebied Klaarwater in combinatie met de mogelijkheden voor verdichting ter hoogte van het station aan de noordzijde van de spoorlijn en A1 is er in Hoevelaken voldoende ruimte voor woningbouw tot 2040. Ten aanzien van het thema 'Wonen en werken' staat in zijn algemeenheid aangegeven dat de gemeente Nijkerk het bouwen van voldoende woningen voor haar inwoners prioriteit geeft door het bouwtempo in de komende tien jaren van gemiddeld 200 woningen per jaar te verhogen naar gemiddeld 250 woningen per jaar. De huidige ontwikkellocaties voor woningbouw in Nijkerk (Doornsteeg fase 3, Spaanse leger), Hoevelaken (Klaarwater) en Nijkerkerveen (de afzonderlijke deelplannen) bieden nog ruimte om tot 2032 in het aangepaste bouwtempo te voorzien. Met De Flier, Spoorkamp en Hoevelaken-Zuid is er tot 2032 ook nog ruimte voor nieuwe kantoren en bedrijvigheid. De bereikbaarheid van de kernen komt door de groei wel onder druk te staan. In de mobiliteitsvisie is rekening gehouden met deze groei en de gevolgen voor onze mobiliteit. Aangegeven is hoe met het (hoofd)wegennet de groei kan worden opvangen.
Om de woningbouwopgave in te vullen beschikt de gemeente Nijkerk op dit moment met de woningbouwlocaties al over ruimte voor 2.150 tot 2.750 woningen tot 2032. De inschatting is dat er in de komende tien jaren nog eens 300 tot 500 woningen ontwikkeld kunnen worden op inbreidingslocaties. Na 2032 zijn er mogelijkheden voor inbreiding voor nog eens 400 tot 700 woningen. Afhankelijk van de bevolkingsgroei, woningbehoefte en het bouwtempo van omliggende gemeenten zullen er vanaf 2032 aanvullende woningbouwlocaties nodig zijn. Ten aanzien van het thema 'woningbouw' zijn de volgende opgaven geformuleerd: het streven naar meer variatie in de woningvoorraad, zowel in prijsklassen als in woningtypen; het realiseren van meer betaalbare woningen; het voorzien in de woningbehoefte van onze eigen inwoners, waarbij we oog hebben voor senioren, starters en andere doelgroepen die in de knel zitten; het focussen op wonen met zorg, flexibele woonvormen, duurzaam wonen en aantrekkelijke
Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken
25
woonmilieus; het revitaliseren van bestaande woonwijken om te kunnen blijven voldoen aan kwalitatieve woonwensen.
Uitsnede Visiekaart Omgevingsvisie Nijkerk 2040 Conclusie Het onderhavige plangebied Oosterdorpsstraat 174 vormt met zijn huidige functie een belemmering voor de oostelijke uitbreiding van Hoevelaken in verband met de bijbehorende geurcirkel. De beoogde alternatieve invulling van het perceel Oosterdorpsstraat 174 neemt deze belemmering weg. Daarmee maakt de beoogde herontwikkeling van het perceel Oosterdorpsstraat 174, mede, de oostelijke uitbreiding van Hoevelaken mogelijk. Derhalve is het initiatief in overeenstemming met de Omgevingsvisie Nijkerk 2040. Daarnaast is onderhavige ontwikkeling passend binnen de Omgevingsvisie nu daarmee wordt bijgedragen aan het streven naar meer variatie in de woningvoorraad en wordt voorzien in de woningbehoefte van specifieke doelgroepen. 3.4.2
Welstandsnota 2014
In deze nota wordt vastgelegd hoe het welstandstoezicht in de gemeente Nijkerk is geregeld. Deze nota geeft tevens uitgangspunten en criteria voor het welstandsoordeel. Het doel van het welstandstoezicht is om een bijdrage te leveren aan de schoonheid en de aantrekkelijkheid van de (bebouwde) omgeving. Door het opstellen van welstandsbeleid kan de gemeente in alle openheid een effectief en inzichtelijk welstandstoezicht inrichten en opdrachtgevers en ontwerpers in een vroeg stadium informeren over de criteria die bij de welstandsbeoordeling een rol spelen. In de welstandsnota wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende welstandsregimes: welstandsvrij: voor deze gebieden geldt geen beoordeling (meer) door de commissie Ruimtelijke kwaliteit; beperkt welstandsregime: het gebouw of het object wordt beoordeeld in relatie tot haar omgeving
Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken
26
(de stedenbouwkundige benadering); regulier welstandsregime: het gebouw of het object wordt beoordeeld in relatie tot haar omgeving, maar ook als zelfstandig object (de architectonische benadering); bijzonder welstandsregime: het gebouw of het object wordt beoordeeld in relatie tot haar omgeving, als zelfstandig object en voor wat betreft de details van het gebouw (de esthetische benadering); beeldkwaliteitsplan: voor ontwikkelingen waarbij de ruimtelijke en/of functionele structuur verandert, wordt een stedenbouwkundig plan gemaakt, waarin de nieuwe structuur wordt vastgelegd. Daarnaast is een beeldkwaliteitsplan nodig, liefst in combinatie met supervisie. In zo'n beeldkwaliteitsplan wordt vooruitgelopen op de nieuwe structuur en aangegeven hoe de bebouwing een plaats moet krijgen in het nieuwe, stedenbouwkundig plan. De welstandskaart geeft een overzicht waar welk welstandsregime van toepassing is. Onderstaand is een fragment van de welstandskaart weergegeven. Het plangebied grenst aan het reguliere welstandsregime dat geldt voor het lint van de Oosterdorpsstraat. Dat wil zeggen dat het gebouw niet alleen in haar omgeving maar ook als zelfstandig object wordt getoetst. Voor het plangebied zelf is er een beperkt welstandsregime van toepassing. Dat wil zeggen dat het gebouw of object alleen in relatie tot haar omgeving wordt getoetst.
Uitsnede welstandskaart (bron: Gemeente Nijkerk) Conclusie De uitwerking van het plan vindt plaats in samenspraak met de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit.
Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken
27
3.4.3
Woonvisie 2020+
Op 25 juni 2020 heeft de gemeenteraad de Woonvisie 2020+ vastgesteld. Deze visie richt zich met name op het vraagstuk wat voor type woningen nodig zijn en hoeveel woningen nodig zijn (of anders gezegd; in welke verhouding). Dit krijgt vorm in deze vraaggerichte woonvisie, op grond van zowel de actuele situatie op de woningmarkt als een uitgebreid woningbehoefteonderzoek. De Woonvisie 2020+ dient als basis voor het ruimtelijk beleid en geeft de richting aan voor woningbouw in de komende jaren. De druk op de woningmarkt is de afgelopen jaren in Nijkerk flink toegenomen, waardoor sommige huishoudens moeite hebben om geschikte woonruimte te vinden. Met de Woonvisie 2020+ zet de gemeente in op voldoende woningen die passen bij de behoefte van inwoners van Nijkerk, zodat vraag en aanbod beter op elkaar aansluiten. Daarbij wordt gericht op het vergroten van het aanbod voor de huishoudens die de druk op de woningmarkt het meest sterk ervaren en die bijdragen aan een goede doorstroming van de woningmarkt. Doelgroepen die de schaarste aan betaalbare en beschikbare woningen sterk ervaren zijn starters, lage- en middeninkomens, spoedzoekers en senioren. Het is de bedoeling dat er meer woningen in het sociale en middensegment bij worden gebouwd. Verschillende instrumenten worden hiervoor ingezet.
In nieuwbouwprojecten moet daarom naast differentiatie van prijsklassen ook aandacht zijn voor variatie in woningtypen: voor grotere projecten geldt dat een duidelijke differentiatie van koop- en huursegmenten gewenst is. Om die reden wordt een bepaald aandeel woningbouw in het sociale en middeldure segment vereist. Bij de programmering van grotere projecten moet aandacht zijn voor de verschillende doelgroepen die in deze woonvisie worden onderscheiden. Hierbij moet naast de inkomensdoelgroepen altijd afgewogen worden in hoeverre het project kan bijdragen aan woonruimte voor één of meerdere specifieke doelgroepen die worden benoemd in deze woonvisie; met name voor kleinere nieuwbouwprojecten op inbreidingslocaties geldt dat het programma moet bijdragen aan een gevarieerd aanbod in de betreffende wijk of buurt. Bij het programmeren van woningen op inbreidingslocaties moet daarom goed gekeken worden wat de tekortkomingen in de woningvoorraad van de directe omgeving zijn; in het bijzonder bij het programmeren van sociale huurwoningen is het belangrijk om te werken aan een gevarieerd aanbod dat aansluit bij de huidige doelgroepen.
Zo is er in aanvulling op de bestaande voorraad van overwegend eengezinswoningen in de sociale huur vraag naar onder andere appartementen voor ouderen, kleine en goedkope tweekamerappartementen voor jongeren en kwetsbare personen, evenals naar flexibele woonvormen zoals tiny houses. Wonen en zorg Ten aanzien van het thema 'Wonen en zorg' is de ambitie het woningaanbod voor ouderen, al dan niet met een zorg- en ondersteuningsvraag, en voor kwetsbare personen met een ondersteuningsvraag te vergroten. Op die manier wil men voorkomen dat tekorten in het aanbod ontstaan. De Woonvisie 2020+ gaat specifiek in op de mogelijkheden voor geclusterd wonen met zorg in de nabijheid. Hierbij moeten de woningen in de directe nabijheid van een zorginstelling staan of een op zichzelf staand onderdeel van een complex voor ouderenzorg vormen. De vraag naar dergelijke geclusterde woningen voor ouderen in de nabijheid van zorg bedraagt voor de komende tien jaar circa 315 woningen. Daarnaast gaat de Woonvisie 2020+ specifiek in op de mogelijkheden voor geclusterd wonen met 24-uurs zorg (dementie). De groep ouderen die intensieve zorg nodig heeft, zal de komende jaren ook stijgen. Voor deze groep geldt dat ze bij voorkeur in woon-zorgcomplexen wonen, waar 24-uurs intensieve zorg geleverd kan worden.
Als het gaat om ouderen met somatische problematiek wordt er momenteel gewerkt aan initiatieven die ervoor zorgen dat aan de stijgende vraag kan worden voldaan. Voor ouderen met dementie die 24-uurs zorgen nodig hebben, ligt er de komende tien jaar een opgave van circa 80 woningen. Conclusie
Oosterdorpsstraat 174, Hoevelaken
28
Onderhavig initiatief voorziet in 29 seniorenappartementen met mogelijkheid tot zorg op afroep en 48 onzelfstandige wooneenheden met 24-uurs zorg ten behoeve van mensen met dementie in de huursector. Daarmee sluit het initiatief goed aan op de behoefte, zoals beschreven en geraamd in de Woonvisie 2020+, en wordt invulling gegeven aan een 'maatschappelijk' zorg- en woonconcept. Het betreft een gedifferentieerd programma welke volledig gericht is op senioren (ouderen met dementie en senioren met of zonder zorgvraag). De programmering van de 29 seniorenappartementen vindt plaats conform de Woonvisie 2020+, oftewel een programmering met 35% sociale woningbouw (huur en koop waarvan max. 5% sociale koop), 10% middelduur laag en 15% middelduur hoog. Voor het overige blijkt de behoefte aan het beoogde initiatief uit het eerder beschreven behoefteonderzoek van Stec Groep (Bijlage 4).