CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

2025-032 Bijlage 3 - Accountantsverslag gemeente Nijkerk 2024

Raadsvergadering 26 juni 2025, gemeente NijkerkBij agendapunt: Jaarstukken 2024 en MeerjarenPrognose Grondbedrijf 202511.418 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie

ACCOUNTANTSVERSLAG 2024

Resultaat en weerstandsvermogen

Gemeente Nijkerk

Kernpunten van de controle

Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen

19 juni 2025

Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Per saldo persoonlijker Accountantsverslag 2024 Gemeente Nijkerk

1

Aan de gemeenteraad van de gemeente Nijkerk Postbus 1000 3863 AX NIJKERK Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen

Behandeld door: S.A.R. Makka MSc RA Ons kenmerk: 2024 Datum: 19 juni 2025 Geachte leden van de gemeenteraad, Hierbij ontvangt u ons accountantsverslag met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2024 van uw organisatie. Onze opdracht is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging van 22 oktober 2024. Dit verslag gaat in op onze belangrijkste bevindingen uit de controle van de jaarrekening 2024. Bij de jaarrekening 2024 van de gemeente Nijkerk, zullen wij een controleverklaring met een goedkeurend oordeel betreffende de getrouwheid afgeven. De controleverklaring wordt gedateerd op 19 juni 2025. Dit is de datum waarop de bespreking in de auditcommissie plaatsvindt.

Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

In deze brief gaan wij in op de strekking van onze controleverklaring, mogelijke geconstateerde afwijkingen, de bestuurlijke afhandeling van de jaarstukken en rapporteren wij, voor zover dit noodzakelijk of vereist is, over onze bevindingen en adviezen. Onze bevindingen en opmerkingen daarbij zijn bedoeld om de gemeenteraad te ondersteunen bij de bestuurlijke afhandeling van de jaarstukken. Wij benadrukken dat verspreiding van de controleverklaring met handtekening en de gewaarmerkte jaarrekening niet is toegestaan. In hoofdstuk 2 leggen wij uit waarom dat belangrijk is en hoe u aan de publicatieverplichtingen kunt voldoen.

Met vriendelijke groet, Eshuis Registeraccountants B.V. Antine van de Groep 2025.06.19 17:30:39 +02'00'

Accountantsverslag 2024 Gemeente Nijkerk

2

Inhoudsopgave Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen

1. DE HOOFDLIJNEN VAN ONZE CONTROLE ............................................................................. 4 2. BESTUURLIJKE AFHANDELING EN PUBLICATIE...................................................................... 8 3. RESULTAAT EN VERMOGENSPOSITIE ................................................................................... 9 4. KERNPUNTEN VAN DE CONTROLE...................................................................................... 15 5. OVERZICHT VAN (NIET-) GECORRIGEERDE CONTROLE VERSCHILLEN ................................. 28 6. OVERIGE ONDERWERPEN .................................................................................................. 31 7. ONAFHANKELIJKHEID GEWAARBORGD .............................................................................. 33 8. AFSLUITING ........................................................................................................................ 34 BIJLAGE BIJ ACCOUNTANTSVERSLAG 2024 SISA GEMEENTE NIJKERK ...................................... 35

Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Nijkerk

3

De hoofdlijnen van onze controle Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie

Onderwerp

Strekking van de controleverklaring

Over 2024 is een resultaat gerealiseerd van € 5.475.000 positief. Het resultaat over boekjaar 2024 is de optelsom van een totaalbedrag aan gerealiseerde baten van € 158,6 miljoen en € 153,1 miljoen aan gerealiseerde lasten met daarnaast een mutatie reserves van € 160.000 positief. Dit betekent dat u meer heeft onttrokken heeft aan de reserves dan toegevoegd.

Kernpunten van de controle Resultaat 2024 en vermogenspositie

Overige onderwerpen

Controleverschillen

Kwaliteit van de interne beheersing

Accountantsverslag 2024 Gemeente Nijkerk

Het totale eigen vermogen ultimo 2024 komt neer op € 87,1 miljoen (2023: € 81,8 miljoen). Het beschikbare weerstandsvermogen bedraagt € 59,1 miljoen (2023: € 51,5 miljoen). De door de gemeente onderkende aanwezige risico’s bedragen € 16,3 miljoen (2023: € 9,9 miljoen). Het beschikbare weerstandsvermogen is daarmee met een factor 3,6 (2023: 5,2) hoger dan het benodigde weerstandsvermogen. Vanuit uw eigen analyses blijkt dat uw vermogenspositie, op basis van voorgeschreven kengetallen, als (zeer) goed wordt aangemerkt. Dit is logisch ondanks de afname van 5,2 in 2023 naar 3,6 in 2024. Een ratio tussen 1 en 1,4 is namelijk voldoende.

Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Wij verstrekken een goedkeurende controleverklaring inzake de getrouwheid van de jaarrekening. Onderdeel hiervan is ook de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording. Ook verklaren wij over de getrouwheid en rechtmatigheid van de specifieke uitkeringen die in de SiSa-bijlage zijn opgenomen. De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 1,5 miljoen respectievelijk € 4,6 miljoen.

Resultaat en weerstandsvermogen

Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen

Bevindingen

Wij hebben tijdens onze controle enkele controleverschillen geconstateerd. Deze hebben wij opgenomen in hoofdstuk 5. De controleverschillen zijn van een dusdanig omvang dat deze per saldo een goedkeurend oordeel niet in de weg staan. Wij hebben tijdens de jaarrekeningcontrole geen significante gebreken in de administratieve organisatie of interne beheersing aangetroffen die van invloed zijn op ons oordeel. In onze managementletter hebben wij onze bevindingen ten aanzien van de interne beheersing meer in detail beschreven. De hoofdlijn daarvan is dat de gemeente Nijkerk de basiskwaliteit op orde heeft en de organisatie ook zelfkritisch kan zijn in de zoektocht naar verbeteringen.

4

Inhoudsopgave

Rechtmatigheidsverantwoording

Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie

Grondexploitatie

Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle

Voorzieningen

Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting Rapporteren over fraude

Het college heeft, op basis van een voorgeschreven format, in de jaarrekening verantwoording afgelegd over de rechtmatigheid van de jaarrekening. Het college heeft verklaard rechtmatig te hebben gehandeld. Hierbij heeft het college de in het controleprotocol, door de raad vastgestelde, verantwoordingsgrens van € 4,6 miljoen gehanteerd. De omvang van verantwoorde baten en lasten alsmede balansmutaties, die niet rechtmatig tot stand zijn gekomen, zijn door het college gerapporteerd en bedragen € 3,3 miljoen. Hiervan is € 300.000 opgenomen als acceptabel. Het totaal gerapporteerd bedrag valt onder de verantwoordingsgrens. Wij hebben geconcludeerd dat de rechtmatigheidsverantwoording getrouw is opgesteld. Wij hebben onderzoek verricht naar het proces waarmee het management schattingsposten met betrekking tot de grondexploitatie bepaalt. Hiernaast hebben wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. De uitgangspunten voor de grondexploitatie achten wij acceptabel. Wij hebben onderzoek verricht naar het proces waarmee het management schattingsposten met betrekking tot de voorzieningen bepaalt. Hiernaast hebben wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij hebben opmerkingen gemaakt over de beheerplannen. Deze dienen conform de Commissie BBV actueel te zijn.

Niet in alle gevallen zijn de beheerplannen ter onderbouwing van de onderhoudsvoorzieningen actueel per balansdatum. De uiteindelijke economische realiteit (begrote lasten versus gerealiseerde lasten) wees een klein controleverschil uit waardoor er geen grondslag was om de voorzieningen te corrigeren dan wel bij te stellen. Daarnaast heeft de gemeente de status van de beheerplannen toereikend toegelicht in de jaarrekening bij de toelichting op de balans. Wij adviseren de gemeente deze beheerplannen aankomend jaar te actualiseren. Fraude • Op grond van de regels van de beroepsorganisatie (NBA) rapporteren wij sinds het boekjaar 2022 in onze controleverklaring over werkzaamheden gerelateerd aan fraude. Hierbij gaat het om fraude in de jaarrekening maar ook met betrekking tot omkoping, corruptie, ondermijning en niet naleven van wet- en regelgeving. • De gemeente beschikt over een eigen frauderisicoanalyse. • In de paragraaf Bedrijfsvoering heeft u aandacht besteed aan het onderwerp fraude. Signalen van fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik Tijdens de controle hebben wij met u gesproken over frauderisico’s, fraudesignalen en uw interne beheersing. U heeft ons bevestigd dat er in de organisatie geen gevallen van fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik zijn gemeld.

Wij hebben tijdens de controle ook geen aanwijzingen verkregen dat er bij u sprake is van fraude dan wel misbruik of oneigenlijk gebruik.

Accountantsverslag 2024 Gemeente Nijkerk

5

De gemeente heeft een frauderisicoanalyse opgesteld. Ook is er ter voorkoming ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O) een M&O-beleid opgesteld. Wij adviseren u om de frauderisicoanalyse verder door te ontwikkelen naar een fraudebeheersplan. Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle

Continuïteit

Belangrijke schattingen in de jaarrekening

Iedere jaarrekening bevat schattingen, bijvoorbeeld met betrekking tot de waardering van vaste activa, (oninbare) vorderingen, voorzieningen en het afgrenzen van verplichtingen. Binnen gemeente Nijkerk hebben de belangrijkste schattingen betrekking op de waardering van de grondexploitaties, schattingen omtrent de vorderingen en op de (onderhouds)voorzieningen. In de basis heeft u hier voldoende grip op en wij hebben vastgesteld dat de door het college gehanteerde schattingen redelijk, consistent en passend zijn.

Verantwoording specifieke uitkeringen

Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd met inachtneming van de Nota Verwachtingen Accountantscontrole die hierover regels bevat. Wij hebben bij de voor u van toepassing zijnde specifieke uitkeringen geen fouten of onzekerheden geconstateerd die de rapporteringstolerantie voor specifieke uitkeringen overschrijden. Uw IT-omgeving vraagt steeds meer aandacht en krijgt die ook. De eisen die in de praktijk gesteld worden aan IT en dataveiligheid nemen nog steeds toe maar op alle fronten de norm halen is gelet op uw schaalgrootte uitdagend geworden. Mede door nieuwe regelgeving met betrekking tot data- en cyberbeveiliging vraagt dit om een actievere rol van zowel de gemeentelijke organisatie als van de raad als toezichthouder.

Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen

Dataveiligheid en IT

Onafhankelijkheid gewaarborgd

In overeenstemming met artikel 2:393 van het Burgerlijk Wetboek delen wij u overigens mee dat er naar aanleiding van de controle van de jaarrekening geen zaken over de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking zijn op te merken. In hoofdstuk 6 hebben wij hier nader aandacht aan besteed.

Afsluiting Sociaal domein: WMO en Jeugdwet

Verslaggeving en WNT

Accountantsverslag 2024 Gemeente Nijkerk

In de controleverklaring dienen wij ook te rapporteren over de continuïteit van uw organisatie. Met betrekking tot de continuïteit van uw organisatie worden er geen specifieke risico’s onderkend.

Wij hebben in de zorguitkeringen in natura geen onzekerheden en/of afwijkingen voor getrouwheid geconstateerd. Door middel van aanvullende werkzaamheden bij de gemeente, zijn onzekerheden verlaagd € 0. Dit is in lijn met het boekjaar 2023. Uit onze controle blijkt dat de jaarrekening 2024 overeenkomstig de verslaggevingsvoorschriften is opgesteld. Wij hebben daarnaast vastgesteld dat de overige informatie die in de jaarverslaggeving is opgenomen consistent is met de informatie in de jaarrekening en de door ons verkregen controle-informatie. Ook hebben wij vastgesteld dat is voldaan aan de WNT.

6

Inhoudsopgave

Foutherstel

Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen

Speerpunten auditcommissie

Tijdens de controle van het boekjaar 2024 is er een materiële afwijking geconstateerd bij de balanspost financiële vaste activa (hierna: FVA) en uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar (hierna: uitzettingen). Medewerkers van de gemeente Nijkerk hebben geconstateerd dat de vordering bij de SVn voor een bedrag van totaal € 2,2 miljoen te laag was verantwoord. Gezien de hoogte van de afwijking en de impact van de afwijking, spreken wij van materieel foutherstel. Dit betekent dat de afwijking in de beginbalans per 01-01-2024 (vergelijkende cijfers) gecorrigeerd is via het eigen vermogen. De betreffende afwijking is toereikend toegelicht in de jaarrekening onder de FVA voor € 1,8 miljoen en onder de uitzettingen voor € 407.000. De auditcommissie heeft aan ons gevraagd aandacht te besteden aan de volgende speerpunten: • Ontwikkeling van de lening portefeuille en eventuele risico’s; • Ambitieniveau rechtmatigheidsverantwoording; • Voldoen aan subsidievoorwaarden. Deze speerpunten hebben wij in paragraaf 4.12 nader uitgewerkt.

Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Nijkerk

7

Bestuurlijke afhandeling en publicatie Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Nijkerk

De bestuurlijke afhandeling van de jaarstukken bestaat uit de volgende stappen: het college van burgemeester en wethouders behandelt in de betreffende vergadering de jaarstukken, met inbegrip van de jaarrekening, en stelt de jaarstukken daarmee vervolgens op. Op dat moment ontstaan formeel de jaarstukken. De gemeenteraad behandelt vervolgens de jaarstukken en stelt deze vast. Er zit enige tijd tussen de verzending van de conceptstukken aan de raad en de vergadering waarin de vaststelling van de jaarstukken plaatsvindt. Mochten in de periode tot de vaststelling van de jaarrekening omstandigheden blijken die aanpassing van de jaarrekening noodzakelijk maken, dan moet een dergelijke aanpassing nog worden gemaakt. Dat geldt ook in geval de jaarrekening om andere redenen gewijzigd wordt alvorens tot vaststelling wordt overgegaan. Wij verzoeken de gemeente in deze gevallen met ons in contact te treden om gezamenlijk de noodzakelijke vervolgstappen te bespreken. Openbaarmaking Bij de jaarstukken hoort de controleverklaring die wij dateren op 19 juni 2025, Wij hebben één exemplaar van de controleverklaring voorzien van een originele handtekening. Dit exemplaar is ten behoeve van uw eigen archief en mag niet worden gepubliceerd.

Het andere exemplaar van de controleverklaring is voorzien van de naam van onze accountantspraktijk en de naam van de accountant, echter zonder persoonlijke handtekening. Deze mag openbaar gemaakt worden. Het is niet toegestaan de origineel getekende verklaring openbaar te maken. Deze werkwijze is van belang om misbruik van onze handtekening te voorkomen. Als wij constateren dat toch gebruik gemaakt is van een controleverklaring met onze handtekening zullen wij u verzoeken dit te herstellen, bijvoorbeeld door de jaarstukken van het internet af te halen, dan wel de fysieke verspreiding ongedaan te maken. Vanzelfsprekend treden wij in die situaties met u in overleg over de manier waarop dit moet plaatsvinden. Wij bevestigen u ermee akkoord te gaan dat het afschrift van onze controleverklaring zonder persoonlijke handtekening wordt openbaar gemaakt in de jaarrekening, mits de opgemaakte jaarrekening ongewijzigd blijft. Openbaarmaking van de controleverklaring is slechts toegestaan tezamen met de jaarstukken. Hiervoor gebruikt u een exemplaar zonder ons waarmerk. De gewaarmerkte versie van de jaarrekening is uitsluitend voor uw eigen archief. Als u de jaarstukken en de controleverklaring opneemt op internet, dient u te waarborgen dat de jaarstukken goed zijn afgescheiden van andere informatie op de internetsite.

Afscheiding kan bijvoorbeeld plaatsvinden door de jaarstukken in niet-bewerkbare vorm als een afzonderlijk bestand op te nemen of door een waarschuwing op te nemen indien de lezer de jaarstukken verlaat ("u verlaat de beveiligde, door de accountant gecontroleerde jaarrekening"). Dit accountantsverslag brengen wij uit in een versie met en zonder handtekening. De versie zonder handtekening kan in het kader van de bestuurlijke behandeling worden verspreid. De versie met handtekening is alleen bestemd voor uw archief. Verspreiding daarvan is niet toegestaan. Ook is het publiceren van het concept accountantsverslag niet toegestaan.

8

Resultaat en vermogenspositie Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle

3.1 Resultaat 2024 U heeft het boekjaar 2024 afgesloten met een positief resultaat van € 5,4 miljoen. De begroting na wijziging liet een resultaat zien van € 655.000 negatief. Dit is een voordeel van € 6,1 miljoen. Het positieve resultaat is als “gerealiseerd resultaat” afzonderlijk zichtbaar in de balans.

Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen

Saldo baten en lasten Het feitelijke saldo van baten en lasten in een jaar wordt weergegeven als het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten. Daarnaast kent de gemeente ook het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaalsaldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemmingen. Deze bestemmingen bestaan uit de in de loop van het jaar gedane onttrekkingen uit reserves minus de tussentijdse stortingen in de reserves. De stortingen in dan wel onttrekkingen aan reserves vinden plaats op basis van door u genomen besluiten. Het gerealiseerde resultaat is dus mede het gevolg van de politieke besluitvorming. Het saldo van baten en lasten is het verschil tussen het totaal aan baten enerzijds (over 2024 € 158,6 miljoen) en het totaal aan lasten (van € 153,1 miljoen). Het saldo van baten en lasten komt daarmee uit op € 5,4 miljoen positief. Daarnaast heeft uw raad goedkeuring verstrekt aan een aantal mutaties op de reserves. Het saldo van de dotaties en de onttrekkingen komt uit op € 160.000.

Overige onderwerpen

Exploitatieresultaat (in € 1.000)

Onafhankelijkheid gewaarborgd

Totale baten

€ 151.146

Totale lasten

€ 145.831

Afsluiting

Gerealiseerde saldo van baten en lasten

Accountantsverslag 2024 Gemeente Nijkerk

€ 5.315

Af: stortingen in reserves (lasten)

€ 7.289

Bij: onttrekkingen aan reserves (baten)

€ 7.449

Saldo mutaties reserves (per saldo baten)

€ 160

Gerealiseerd resultaat

€ 5.475

9

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie

Bij de analyse van uw positieve resultaat over 2024 blijkt dat incidentele factoren een belangrijke rol hebben gespeeld. In uw jaarstukken is in de resultaatanalyse en in de toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening (per programma) te zien hoe het resultaat tot stand is gekomen. De grootste afwijkingen (voordelen) zijn te verklaren door: hogere baten omgevingsvergunningen, lagere bijdrage aan omgevingsdienst ODDV, een voordeling saldo op afval, lagere lasten sportaccommodaties, lagere uitgaven bijstandsverlening, hogere uitkering gemeentefonds. € 7.000

€ 6.091

€ 6.000

€ 5.315

€ 5.000

€ 4.384

€ 4.000 € 3.000

Resultaat en weerstandsvermogen

€ 2.000

Kernpunten van de controle

€-

€ 2.625

€ 1.000 2021

2022

2023

2024

Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Nijkerk

10

3.2 Vermogenspositie

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle

De vermogenspositie van uw gemeente is ten opzichte van 2023 toegenomen. Door de positieve resultaten van de afgelopen jaren is er sprake geweest van een positieve vermogensontwikkeling. Hoewel het hebben van een stevige vermogenspositie niet uw primaire doelstelling is, heeft eigen vermogen ook een functie als financieringsmiddel voor activa en het genereren van liquiditeit voor transacties. Een minimumbuffer is dan ook wenselijk. De mutaties in het eigen vermogen vinden plaats door middel van de resultaatbestemming. In het hiernavolgende overzicht hebben wij de ontwikkeling van het eigen vermogen opgenomen.

Bestuurlijke afhandeling en publicatie

Vermogenspositie

Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle

Toename

€ 67.206

€ 4.384

€ 71.590

€ 1.989

Afname € 6.091

Totaal € 79.670

€ 2.182

€ 5.315

€ 87.167

Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Nijkerk

Foutherstel…

Gerealiseerd resultaat Eigen vermogen…

Eigen vermogen…

Eigen vermogen… Gerealiseerd resultaat

Gerealiseerd resultaat Foutherstel…

Eigen vermogen…

11

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd

Het weerstandsvermogen is (zeer) goed In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing is uitgebreid ingegaan op de risico’s die de gemeente signaleert en de daarvoor benodigde weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. Als gemeente streeft u ernaar om de impact van risico’s te minimaliseren door voldoende buffers (de beschikbare weerstandscapaciteit) te hebben om de mogelijke impact hiervan op te vangen. Door de gekwantificeerde risico’s af te zetten tegen het aanwezige weerstandsvermogen bepaalt u de ratio weerstandsvermogen. Vanuit uw eigen analyse komt u uit op een ratio van 3,6 (2023: 5,2). Een ratio tussen 1 en 1,4 wordt als voldoende aanmerkt. Dit betekent dat u het aanwezige weerstandsvermogen als (zeer) goed kwalificeert. De daling van 5,2 in 2023 naar 3,6 in 2023 zit voornamelijk in een stijging van de gewogen risico’s. De omvang was in 2023 geschat op € 9,9 miljoen ten opzichte van € 16,3 miljoen in 2024. Het beschikbare weerstandscapaciteit laat ook een stijging zien van € 51,5 miljoen in 2023 naar € 59,1 miljoen in 2024. Deze stijging is in verhouding tot de risico’s minder groot. In de paragraaf Weerstandsvermogen zijn de risico’s toereikend toegelicht. De grootste stijging zit met name in risico’s voor grondexploitatie, netcongestie elektriciteit en de beheerplannen. Deze twee laatste punten zijn nieuw t.o.v. 2023.

€ 70,0 € 60,0 € 50,0 € 40,0 € 30,0 € 20,0 € 10,0 €2021 Benodigde capaciteit

2022

2023

2024

Beschikbare capaciteit

Afsluiting Naast het kijken naar risico’s en het weerstandsvermogen zijn er nog meer methoden om de kwaliteit van de financiële positie te bepalen. Dit kan bijvoorbeeld aan de hand van diverse kengetallen waar elke gemeente verplicht is om over te rapporteren en die op dezelfde wijze worden berekend. Uit deze kengetallen, zoals de solvabiliteit, komt eveneens een goed beeld naar voren over uw financiële positie.

Accountantsverslag 2024 Gemeente Nijkerk

12

Het is evident dat er sprake is van een sterke financiële positie. Dat wordt ook geïllustreerd door de verplichte kengetallen die in de paragraaf Weerstandsvermogen worden vermeld.

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Kengetal

JRK 2023

Begroting 2024

JRK 2024

Categorie

Netto schuldquote

60%

76%

57%

Minst risicovol

Netto schuldquote (gecorrigeerd)

55%

75%

52%

Minst risicovol

Solvabiliteit

40%

28%

41%

Neutraal

Grondexploitatie

30%

21%

29%

Neutraal

Structurele exploitatieruimte

1,55%

0,3%

0,94%

Minst risicovol

Belastingcapaciteit

77%

80%

80%

Minst risicovol

Uw totaalconclusie laat zien dat dat de huidige schuldpositie op basis van de kengetallen geen grote risico’s met zich meebrengt wat voornamelijk veroorzaakt wordt door een relatief hoog solvabiliteitspercentage. Dat is niet ongebruikelijk bij gemeenten maar zorgt er wel voor dat de komende jaren, waarin er druk op uw financiering ontstaat, de ruimte voor nieuw beleid beperkt is en keuzes nodig zijn om voor de langere termijn de begroting sluitend te houden. In het onderstaande overzicht vatten we uw vermogenspositie samen, zowel vanuit de balans als vanuit uw exploitatie (in € 1.000): Vermogenspositie Algemene reserve Bestemmingsreserves Gerealiseerd resultaat Totaal eigen vermogen Solvabiliteit in %

Realisatie 2024

Realisatie 2023

27.604 54.088 5.475 87.167

24.620 50.584 6.648 81.852

40,5

40,5

Vanaf 2027 zal voor financiering van gemeenten, een nieuwe financieringssysteem van start gaan. Dit wordt ook wel het ravijnjaar genoemd wegens ongekende bezuinigingen in het gemeentefonds. Hoewel de werkelijke effecten van het ‘ravijnjaar’ nog onzeker blijven, houdt u in de begroting 2025-2028 er rekening mee dat u een daling van het gemeentefonds financieel op kan vangen. Als deze ramingen uitkomen, dan ontwikkelt uw totale reservepositie zich ultimo 2028, op basis van de jaarrekening 2024 en de meerjarenbegroting 2025-2028, tot € 57,8 miljoen.

Accountantsverslag 2024 Gemeente Nijkerk

13

Inhoudsopgave

Ondanks dat uw totale reserves met ongeveer 29,3 miljoen dalen blijft u binnen de normen die u tot nu toe heeft gehanteerd voor de beoordeling van de financiële positie. Los van de continue beweging in de financiering door het Rijk, zijn belangrijke ontwikkelingen binnen gemeente Nijkerk de grondexploitatie, kosten gerelateerd aan jeugdwet en de knelpunten rondom de instandhouding van voorzieningen. Die kunnen de komende jaren behoorlijke invloed hebben op met name het incidentele financiële beeld.

Hoofdlijnen van onze controle

Ontwikkeling reservepositie (x 1.000)

Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle

Reeks1 € 70.000 € 60.000 € 50.000 € 40.000 € 30.000 € 20.000 € 10.000 €-

€ 65.816

€ 61.381 € 46.989

€ 18.827

€ 58.836 € 45.418

€ 15.963

€ 57.805 € 43.769

€ 15.067

€ 42.046

€ 15.759

Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Nijkerk

14

4. Kernpunten van de controle Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

4.1 Rechtmatigheidsverantwoording Sinds het boekjaar 2023 neemt u een rechtmatigheidsverantwoording op in de jaarrekening. Hiermee wordt door het college verantwoording afgelegd over het naleven van de financiële afspraken binnen de gemeente. Wij hebben vastgesteld dat het college in de rechtmatigheidsverantwoording zoals opgenomen in de jaarrekening concludeert rechtmatig te hebben gehandeld. Dit betekent dat de door het college geconstateerde rechtmatigheidsbevindingen de verantwoordingsgrens niet hebben overschreden. De verantwoordingsgrens is door de raad in het controleprotocol vastgesteld op 3% van de totale lasten en komt voor 2024 uit op afgerond € 4,6 miljoen. Wij hebben in het kader van onze jaarrekeningcontrole vastgesteld dat de in de jaarrekening 2024 opgenomen rechtmatigheidsverantwoording getrouw is. De drie relevante criteria waarover in de rechtmatigheidsverantwoording wordt verantwoord zijn als volgt: Voorwaardencriterium Het voorwaardencriterium ziet toe op de eisen die worden gesteld aan de uitvoering van de financiële beheershandelingen. De voorwaarden hebben onder andere betrekking op het voldoen aan wet- en regelgeving bijvoorbeeld de Europese aanbestedingsregels en het verstrekken van subsidies. Bij gemeente Nijkerk is de van toepassing zijnde wet- en regelgeving vastgelegd in het normenkader dat op 19 september 2024 door de raad is vastgesteld.

Als de van toepassing zijnde voorwaarden niet zijn nageleefd, kan dit leiden tot een onrechtmatigheid. Vanuit uw eigen interne controles zijn voor een bedrag van € 2,9 miljoen onrechtmatigheidsfouten gebleken (2023: € 1,7 miljoen), die betrekking hebben op het niet voldoen aan de aanbestedingswet. Wij hebben vastgesteld dat u de intern uitgevoerde controles met voldoende diepgang heeft uitgevoerd en dat u hierbij de juiste conclusies heeft getrokken. Begrotingscriterium Het begrotingscriterium ziet toe op het budgetrecht van de raad. Financiële handelingen, die ten grondslag liggen aan de baten en lasten en de mutaties in de balansposten, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting (begrotingscriterium). De begroting is hiermee kaderstellend en afwijkingen hiervan zijn in principe onrechtmatig. De financiële verordening die op 30 mei 2024 door de raad is vastgesteld, speelt een cruciale rol in de wijze waarop gemeente Nijkerk dient om te gaan met de geautoriseerde begroting en welke afwijkingen als onrechtmatig dienen te worden aangemerkt. De gemeente Nijkerk heeft ervoor gekozen om het aspect ‘tijdigheid’ nader uit te werken in de Nota beleidskader

Accountantsverslag 2024 Gemeente Nijkerk

15

Rechtmatigheidsverantwoording. Overschrijdingen van lasten en investeringskredieten zijn altijd onrechtmatig en voor overschrijdingen van baten en/of onderschrijdingen van lasten, investeringen en baten heeft het college nadere afspraken opgenomen in de waarderingsgrondslagen van de jaarrekening. De kern hiervan is dat voor deze baten en lasten er geen sprake is van begrotingsonrechtmatigheden doordat deze in de jaarrekening zijn opgenomen. Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd

Vanuit uw eigen interne controles is vastgesteld dat het totaal aan overschrijdingen van lasten en investeringskredieten € 400.000 bedraagt waarvan € 300.000 wordt verrekend met ontvangen gelden van het Rijk in 2025. Hiermee is dit deel als acceptabel aangemerkt. Wij hebben vastgesteld dat u de intern uitgevoerde controles met voldoende diepgang heeft uitgevoerd en dat u hierbij de juiste conclusies heeft getrokken. Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium Onder misbruik wordt verstaan: het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens met als doel ten onrechte overheidssubsidies of -uitkeringen te verkrijgen, dan wel met het doel om voor een te laag bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen. Misbruik van overheidsgelden kan gelijk worden gesteld met het plegen van fraude, om zich onrechtmatig overheidsgelden toe te eigenen. Bij fraude passen beheersmaatregelen zoals fraudepreventie, handhaving, fraudeopsporing en sancties. Onder oneigenlijk gebruik wordt verstaan: het door het aangaan van rechtshandelingen, al dan niet gecombineerd met feitelijke handelingen, verkrijgen van overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een te laag bedrag betalen van heffingen aan de overheid, in overeenstemming met de bewoordingen van de regelgeving maar in strijd met het doel en de strekking daarvan (de ‘geest van de wet’).

De beheersmaatregelen die daarbij passen zijn: handhaving, voorlichting, analyse toepassing en actualisering wet- en regelgeving. Ook dit kan tot een onrechtmatigheid leiden. Wij hebben vastgesteld dat u beschikt over een afzonderlijk beleid met betrekking tot het voorkomen en detecteren van misbruik en oneigenlijk gebruik. Dit M&O-beleid is vastgesteld door de raad.

Afsluiting Vanuit uw eigen interne controles zijn geen onrechtmatigheidsfouten gebleken met betrekking tot het misbruik en oneigenlijk gebruik criterium. Wij hebben vastgesteld dat u de intern uitgevoerde werkzaamheden met voldoende diepgang heeft uitgevoerd en dat u hierbij de juiste conclusies heeft getrokken.

Accountantsverslag 2024 Gemeente Nijkerk

16

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Nijkerk

4.2 Actualisaties grondexploitaties De balanspost met de belangrijkste schattingselementen in de jaarrekening van de gemeente Nijkerk betreft de voorraad onderhanden werk, waaronder de bouwgronden in exploitatie (grondexploitaties). Deze balanspost is op grond van haar omvang ad € 44,3 miljoen (2023: € 38,6 miljoen) relevant voor de accountantscontrole, maar ook vanwege de schattingselementen die een rol spelen bij het ramen van de nog te realiseren opbrengsten ad € 149,6 miljoen en lasten ad € 88,3 miljoen (2023: € 156,9 miljoen respectievelijk € 105,3 miljoen). De nog te realiseren baten en lasten vormen samen met de boekwaarde de basis voor het uiteindelijke resultaat van de lopende projecten. Per project moet bepaald worden of er sprake is van een verwacht verlies, waarvoor een voorziening getroffen moet worden, of winst. De totale verwachte winst mag u naar rato van de realisatie op basis van de POC methode, als resultaat nemen. In 2024 heeft gemeente Nijkerk acht grondexploitaties, waarvan twee bedrijventerreinen, vijf woningbouw en één gemengd. In 2024 is er één nieuwe grondexploitatie geopend, namelijk de grondexploitatie Paasbospark, Bizetlaan en Wulfshoeve.

De grondexploitaties zijn door u voor de jaarrekening 2024 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd), en waar nodig zijn door u de verwachtingen bijgesteld, waarmee tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd, en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening moet worden getroffen. Planeconomen, civiele technici en wij hebben nadrukkelijk aandacht besteed aan de controle van de prognoses in de lopende materiële complexen, alsmede complexen met een minimaal resultaat. De herzieningen ultimo 2024 maken een deugdelijke indruk. Wat betreft de toegerekende rente en de disconteringsvoet wordt aangesloten bij de richtlijnen die het BBV hiervoor geeft. Tussentijdse winstneming Voor alle grondexploitaties met een positief resultaat is de Percentage of Completion (POC) methode toegepast. Op basis van deze methode is in 2024 een tussentijdse winst van € 1,6 miljoen verantwoord. Belangrijkste aandachtspunten waardering grondexploitaties Als onderdeel van de controle van de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties en de hierdoor bestaande kans op een materiële fout in de waardering ervan.

Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde resultaat en de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten (liggen hier al contracten/overeenkomsten aan ten grondslag of niet). Wij hebben op grond van de door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat uw gemeente: • Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten. • Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten in de grondexploitaties • (Externe) deskundigheid heeft ingeschakeld ter onderbouwing van de geraamde grondprijzen en grondopbrengsten. • Een aannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken plan- en civiele kosten. De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2024 zijn verwerkt, zijn door ons onderzocht en als aannemelijk aangemerkt. De parameters en renteberekeningen zijn conform de voorschriften van het BBV. De parameters worden jaarlijks via een aparte notitie vastgesteld. Alle herzieningen worden voorafgaand aan het afgeven van onze verklaring vastgesteld door de raad.

17

Wij concluderen dat alle vereisten van het BBV zijn gevolgd en dat de waardering van de grondexploitatie in de jaarrekening juist is. Ontwikkelingen in de grondexploitaties Inhoudsopgave De belangrijkste projecten betreffen in 2024: Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Nijkerk

• Nijkerkerveen (boekwaarde ultimo 2024: € 15,3 miljoen; 2023: € 11,3 miljoen) In Nijkerkerveen wil de gemeente Nijkerk (verder) uitbreiden. In 2022 zijn deelplannen 1a, 2 (dorp) en 3a (Laakweg) gesloten en is deelplan 3 geopend en moet worden voorzien in circa 340 woningen. De gronden ten behoeve van de woningbouwontwikkeling zijn in onverdeeld eigendom van de gemeente en ontwikkelaar Plankenburg. Deze grondexploitatie wordt in samenwerking met Plankenburg gerealiseerd, waar op basis van de samenwerkingsovereenkomst sprake is van een gezamenlijke rekening en risicodeler. De gemeente Nijkerk heeft beheer over de grondexploitatie en koopt daarom ook de gronden. Wij hebben rekening gehouden met deze gezamenlijke rekening en risicodeler bij de controle van de totaal verwachte winst. Tot en met 2024 zijn enkel kosten gemaakt voor deze grondexploitatie, groot € 15,3 miljoen. Van dit bedrag is in 2023 reeds € 11,3 geactiveerd. Ultimo 2024 wordt een winst verwacht op het project van € 2,9 miljoen (2023: € 2,3 miljoen). Omdat er nog geen opbrengsten gerealiseerd zijn ultimo 2024 op het project is er conform de voorgeschreven winstberekening door de Commissie BBV (Percentage of Completion, POC) nog geen winst genomen.

• Stadshaven Nijkerk (boekwaarde ultimo 2024: € 6,7 miljoen; 2023: € 3,3 miljoen) Het gebied van de Havenkom wil Nijkerk omvormen in een woon- en leefgebied met circa 600 woningen. De ontwikkeling van Stadhaven Nijkerk kent een financieel tekort. Daarom heeft gemeente Nijkerk twee subsidies aangevraagd: Woningbouwimpuls van het Rijk (€ 4.155.099) en cofinanciering bijdrage Woningbouwimpuls van Provincie Gelderland (maximaal € 637.000). In 2022 was het volledige bedrag van het Rijk ca. € 4,1 miljoen reeds ontvangen. Op grond van een BBV notitie is, de WBI-subsidie separaat verantwoord in de jaarrekening (onder de overige schulden). In 2024 is dit ongewijzigd gebleven en is deze subsidie nog steeds als vooruitontvangen bedrag opgenomen op de balans. Er hangen namelijk voorwaarden aan de Woningbouwimpuls subsidie (verder WBI). De gemeente heeft ultimo 2024 opnieuw de inschatting gemaakt of de gemeente aan de betreffende subsidievoorwaarden voldoet en ook voor de looptijd van de grondexploitatie zal blijven voldoen. Dit betreft een inschatting welke de gemeente elk jaar zal moeten herijken bij de herzieningen, omdat de subsidie toeziet op een onrendabele top op de grondexploitatie. De gemeente heeft voor de start- en einddatum van de bouw uitstel aangevraagd vanwege lopende procedures tegen het bestemmingsplan. Dit proces loopt nog.

Indien de gemeente niet aan de voorwaarden van de WBI kan voldoen (waaronder de voorgeschreven start- en einddatum) en/of er wordt geen uitstel verleend, zal het ontvangen bedrag terugbetaald moeten worden.

18

Bij de controle van deze grondexploitatie hebben wij aandacht besteed aan de nauwkeurigheid en de volledigheid van de geboekte verliesvoorziening door de berekening van de gemeente Nijkerk te toetsen. Op basis van onze werkzaamheden kunnen wij ons vinden in de verwerkingswijze van gemeente Nijkerk. Conform het BBV heeft gemeente Nijkerk de verliesvoorziening opgenomen tegen contante waarde en bedraagt € 5,6 miljoen (2023: € 5,3 miljoen). Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

• Doornsteeg (boekwaarde ultimo 2024: € 8,3 miljoen; 2023: € 7,4 miljoen) Doornsteeg betreft één project, maar is administratief in meerdere fasen (deelcomplexen) ingedeeld. Er zijn deelcomplexen waar geen opbrengsten tegenover staan, zoals de bouw van de fietstunnel naar Doornsteeg toe en de te realiseren geluidswal. Dit zou dan als negatieve GREX moeten terugkomen indien je deze behandelt als deelcomplex voor de jaarrekening. Dit is (verslaggeving technisch) echter onjuist en onwenselijk gezien dan nu een groot negatief resultaat ontstaat. Verliezen moeten worden genomen zodra deze voorzienbaar zijn. Echter is de eindwaarde van het totale project wel positief. Doordat in het verleden al wel deelcomplexen zijn afgesloten, is er tussentijds winst genomen op deelcomplexen. In het boekjaar 2024 blijkt op basis van de POC methode dat er in het verleden teveel winst is verantwoord ca. € 255.000. Deze winst is in 2024 niet gecorrigeerd omdat het betreffende deelcomplex is afgesloten. Dit bedrag is boven de rapportagegrens en hebben wij als niet gecorrigeerd controleverschil verwerkt. • De Flier (boekwaarde ultimo 2024: € 16,8 miljoen; 2023: € 17,7 miljoen) De Flier is een bedrijventerrein welke ligt aan de A28 en daarmee een goede uitvalsbasis is voor bedrijven. In 2024 is ongeveer 14,4 hectare verkocht en geleverd voor ca. € 2,2 miljoen.

Op basis van de POC methode is er in 2024 ca. € 615.000 winst gerealiseerd. • Paasbospark, Bizetlaan en Wulfshoeve (boekwaarde ultimo 2024: € 81.000 negatief) Deze grondexploitatie is in het boekjaar 2024 geopend. Er is een voorziening gevormd voor € 112.000 waardoor de boekwaarde per balansdatum negatief is € 81.000. Wanneer een voorziening groter is dan de boekwaarde van de betreffende bouwgrond in exploitatie, moet het restant van de voorziening dat niet kan worden gesaldeerd, aan de passiefzijde van de balans onder de voorzieningen worden gepresenteerd. Dit bedrag is hoger dan de rapportagegrens waardoor dit als niet gecorrigeerd controleverschil is opgenomen. 4.3 Voorzieningen Uw gemeente heeft conform het BBV onderscheid gemaakt tussen voorzieningen: • Voor verplichtingen, verliezen en risico’s: met name pensioenvoorzieningen voor (oud)wethouders; • Ter egalisatie van kosten: met name onderhoudsvoorzieningen (groot onderhoud); • Voor van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden: met name voor riolering. De balanspost voorzieningen is onderhevig aan materiële waarderings- en schattingselementen. Wij hebben vastgesteld dat de waarderings- en schattingsmethoden consistent zijn toegepast en de door u gekozen methoden aanvaardbaar zijn en in lijn met de voorschriften vanuit het BBV.

Het blijft belangrijk om deze waarderings- en schattingsmethodes regelmatig te toetsen aan maatschappelijke en/of economische ontwikkelingen alsmede de doorvertaling daarvan via actualisaties van beheerplannen.

Accountantsverslag 2024 Gemeente Nijkerk

19

Inhoudsopgave

Pensioenvoorzieningen De pensioenvoorziening is ultimo 2024 € 6,4 miljoen (2023: € 4,7 miljoen) waarbij de stijging ten opzichte van voorgaand jaar voornamelijk te danken is aan een daling van de voorgeschreven rekenrente naar 2,325% (2023: 3,16%). Wij hebben vastgesteld dat deze voorziening juist is gewaardeerd.

Hoofdlijnen van onze controle

Onderhoudsvoorzieningen De onderhoudsvoorzieningen zijn ultimo 2024 gewaardeerd op € 7 miljoen (2023: € 7,2 miljoen).

Bestuurlijke afhandeling en publicatie

Op basis van het BBV is het mogelijk om kosten groot onderhoud te egaliseren via een onderhoudsvoorziening. Door het vormen van een onderhoudsvoorziening ‘spaart’ gemeente Nijkerk jaarlijks een gelijkblijvend bedrag om daarmee in de toekomst een grote onderhoudsuitgave te doen. Deze onderhoudsuitgave wordt vervolgens gedekt uit de voorziening groot onderhoud waar in de jaren daarvoor al voor is gespaard. Doordat er sprake is van gelijkblijvende dotaties aan de voorziening draagt deze systematiek bij aan het doel van de voorziening, het egaliseren van de kosten groot onderhoud.

Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd

Doorvertaling beheerplannen naar hoogte onderhoudsvoorzieningen In het BBV is opgenomen dat voor alle onderhoudsvoorzieningen een beheersplan van maximaal 5 jaar aanwezig dient te zijn, zodat er voldoende cijfermatige onderbouwing aanwezig is voor het opnemen van de onderhoudsvoorziening. De afgelopen jaren heeft gemeente Nijkerk beheerplannen herzien. Wij constateren echter dat specifiek voor groot onderhoud wegen en gebouwen, nog geen actueel plan beschikbaar is. Wij hebben vastgesteld dat er een gering verschil bestaat tussen begrote en werkelijke uitgaven. Zodoende hebben wij de onderhoudsvoorzieningen alsnog akkoord bevonden. In lijn met BBV is voor het vormen van een voorziening groot onderhoud, een recent beheerplan vereist. Wij vragen u in 2025 alsnog de beheerplannen te actualiseren.

Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Nijkerk

20

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen

Impact verduurzaming en klimaatverandering op onderhoudsvoorzieningen Onderhoud van kapitaalgoederen is in veel gemeenten een belangrijk onderwerp. Voor inwoners zijn adequaat onderhouden wegen en gemeentelijke gebouwen een zichtbaar onderdeel van het takenpakket en de uitstraling van hun gemeente. Ook het beheer van de riolering hoort hierbij. In financieel opzicht is dit een belangrijk onderwerp omdat er veel geld in omgaat, dat zoals bij riolering ook specifiek daarvoor bij inwoners en bedrijven in rekening gebracht wordt. Om die reden besteden u en wij veel aandacht aan ontwikkelingen op dit terrein. Verduurzaming en klimaatverandering zorgen er bovendien voor dat ook de technische kant van de beheerplannen in beweging is. Circulariteit van grondstoffen, energieverbruik en -besparing en het opvangen van de effecten van klimaatverandering zijn thema’s die invloed hebben op de kosten van onderhoud en exploitatie. Ons advies is om verduurzaming mee te nemen in de actualisatie van de beheerplannen. 4.4 Rapporteren over fraude Door maatschappelijke ontwikkelingen is er in toenemende mate aandacht voor fraudepreventie, maar ook op onderwerpen zoals corruptie, omkoping en (het bewust niet naleven van) wet- en regelgeving.

Onder andere door de toenemende aandacht voor deze onderwerpen, wordt van organisaties steeds vaker gevraagd informatie te verstrekken over de visie, het beleid en het toezicht op integer handelen binnen alle afdelingen van uw organisatie. U beschikt over een intern opgestelde frauderisicoanalyse. Dit vinden wij een goede zaak. Echter, wij adviseren u ook om de frauderisicoanalyse verder door te ontwikkelen naar een fraudebeheersplan. U heeft al aanvullend beleid opgesteld ter voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik (M&O-beleid). In tegenstelling tot een frauderisicoanalyse is dit beleid vooral extern gericht zijn.

Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

Accountantsverslag 2024 Gemeente Nijkerk

Door de gemeente Nijkerk wordt jaarlijks voorafgaande het opstellen van de jaarrekening, de frauderisicoanalyse met directie en MT besproken en geactualiseerd. Eventuele fraudegevallen worden dan ook besproken. In onze managementletter hebben wij geadviseerd om een fraude escalatieladder op te stellen. Dit advies blijft nog staan. Vanuit onze eigen rol als accountant dienen wij ook een inschatting te maken van de frauderisico’s, en gepaste werkzaamheden uit te voeren om te borgen dat er geen fraudes van materieel belang hebben plaatsgevonden. Onderdeel hiervan is het risico dat het management de interne beheersing doorbreekt, wat bij iedere organisatie een risico is. In dit kader beoordelen wij interne processen, zoals (de totstandkoming van) schattingen, ongebruikelijke transacties buiten de normale bedrijfsvoering en onzakelijke transacties met verbonden partijen. Onze werkzaamheden zien onder andere toe op vaststellen dat prestaties geleverd zijn en de wijze waarop u dit zelf borgt, het naleven van het interne inkoopbeleid en voor u relevante aanbestedingsregels. Bepaalde delen van de opbrengstverantwoording kunnen ook onderdeel zijn hiervan.

21

Als wij aanwijzingen hebben van fraude communiceren wij dit met het bestuur. Indien fraude plaatsvindt in de top van de organisatie of als er niet voldoende herstelwerkzaamheden worden getroffen, zullen wij dit melden bij de externe toezichthouder.

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd

Tijdens de controle hebben wij een professioneel-kritische houding betracht ten opzichte van frauderisico’s in de jaarrekening. Wij merken op dat onze controle niet primair gericht is op het ontdekken van fraude. Tijdens de uitvoering van onze controles hebben wij geen aanwijzingen verkregen dat er sprake is van materiële fraude. 4.5 Continuïteit In het kader van de jaarrekeningcontrole beoordelen wij ook het vermogen van de organisatie om de activiteiten in de komende twaalf maanden voort te zetten. Elementen die we in deze beoordeling betrekken zijn onder meer de vermogenspositie, de begroting voor het komende boekjaar, de afhankelijkheid van eigen inkomsten, de risico’s die u zelf identificeert en uiteraard ook de risico’s die wij als uw accountant signaleren. Naast ontwikkelingen in de regelgeving voor accountants leiden de hogere inflatie, de energieprijsontwikkeling en de reactie van de deelnemende overheden hierop, tot een andere beoordeling van continuïteitsrisico’s. Om die reden vragen wij uw aandacht voor deze beoordeling. Net als ten aanzien van het onderwerp fraude is ook rapportering in de controleverklaring over continuïteit met ingang van 2022 verplicht.

Hoewel vanwege de wettelijke waarborgen feitelijke discontinuïteit van uw gemeente als geheel niet aan de orde is, kan onder omstandigheden de financiële positie wel aanleiding zijn tot het schrappen van taken of het afstoten van activa. Ook externe ontwikkelingen zoals inflatie en beschikbaarheid van personeel zijn van invloed op de manier waarop naar uw financiële positie gekeken wordt. In onze controleverklaring is meer informatie dan voorheen opgenomen over de continuïteitsbeoordeling die wij uitvoeren. Om die reden vragen wij uw aandacht voor deze beoordeling. Ons werk begint immers met uw eigen inschattingen over de toekomst. U hebt in de paragraaf Weerstandvermogen en risicobeheersing aangegeven dat er geen directe indicaties bestaan om op korte termijn taken of activiteiten te beëindigen en u bent van mening dat de continuïteit gezekerd is. Die conclusie kunnen wij onderschrijven.

Afsluiting 4.6 Belangrijke schattingen in de jaarrekening 4.6.1 Schattingen: algemeen Bij het opmaken van een jaarrekening is het noodzakelijk dat u schattingen en oordelen toepast om te komen tot betrouwbare cijfers. Niet zelden worden schattingen niet als zodanig onderkend, omdat ze een vast onderdeel van uw administratieve proces zijn. Tijdens onze controle besteden wij nadrukkelijk aandacht aan de belangrijke schattingen omdat deze, bedoeld of onbedoeld, het resultaat kunnen beïnvloeden. Binnen uw organisatie hebben de belangrijkste schattingen betrekking op het inschatten van (de waarde van) de materiele vaste activa, onderhanden werk in de grondexploitaties, de vorderingen en de kortlopende schulden en de noodzaak tot het treffen van voorzieningen.

Accountantsverslag 2024 Gemeente Nijkerk

22

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

4.6.2 Schattingen: Methoden en evalueren uitkomsten schattingen Tijdens onze werkzaamheden hebben wij verder geen tekortkomingen aangetroffen in de schattingsmethoden en vastgesteld dat de wijze waarop deze tot stand komen niet is gewijzigd ten opzichte van vorig jaar. Wij aanvaarden uw schattingen, maar wij melden volledigheidshalve dat inherent is aan schattingen dat de uiteindelijke uitkomst kan afwijken. Daarnaast vinden wij het belangrijk dat u in de periode na afloop van het boekjaar de uitkomsten van de gemaakte schattingen evalueert. Dat noemen we backtesting. Op die manier maakt u beter inzichtelijk hoe schattingen in de praktijk zijn uitgepakt. Deze informatie kunt u vervolgens gebruiken om de gehanteerde schattingsmethoden en uitgangspunten voor de komende jaren te verbeteren. Gemeente Nijkerk heeft nog geen standaardwerkwijze om backtesting op schattingen uit te voeren.

4.7 Verantwoording Specifieke uitkeringen Ter voorkoming van onnodige verantwoordingsdruk verstrekt het Rijk een groot aantal specifieke geldstromen die via het systeem van Single Information Single Audit (SiSa), moeten worden verantwoord. De verantwoordingsgegevens voor deze regelingen worden opgenomen in de zogeheten SiSa-bijlage bij de jaarrekening. In tegenstelling tot de andere onderdelen van de jaarrekening is de controleverklaring bij de jaarrekening 2024 niet alleen van toepassing op de getrouwheid, maar ook op de rechtmatigheid van de in deze bijlage opgenomen bestedingen. In de SiSa-bijlage zijn vrijwel alleen financiële gegevens opgenomen. De laatste jaren is het aantal SiSa regelingen dusdanig toegenomen, met de bijbehorende verantwoordingsdruk, dat het kabinet voornemens is het aantal specifieke uitkeringen drastisch te verminderen. Het aantal in de jaarrekening 2024 te verantwoorden specifieke uitkeringen van 28 (2023: 29) is minimaal afgenomen. Er nog altijd sprake is van een stevige verantwoordingsdruk. De controlevoorschriften voor de SiSa-bijlage zijn opgenomen in de Nota verwachtingen accountantscontrole. Hierin staat onder meer de wijze waarop de controle moet worden ingestoken beschreven en zijn specifieke rapporteringsgrenzen voorgeschreven, te weten per specifieke uitkering: • € 12.500 als de omvangsbasis kleiner dan of gelijk is aan € 125.000.

• 10% indien de omvangsbasis groter is dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk is aan € 1,0 mln. • € 125.000 indien de omvangsbasis groter is dan € 1,0 mln. Wij hebben geen fouten of onzekerheden geconstateerd met betrekking tot de SiSa-bijlage 2024 van de gemeente Nijkerk die deze grenzen overschrijden. In de bijlage bij dit accountantsverslag nemen we de verplichte tabel op. Deze tabel dient aan het ministerie van BZK ter beschikking te worden gesteld. .

Accountantsverslag 2024 Gemeente Nijkerk

23

4.8 Sociaal domein: Wmo en Jeugdwet

Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

De grote decentralisaties uit 2015, waardoor gemeenten de verantwoordelijkheid hebben voor het hele sociaal domein, Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Jeugdwet leggen al jaren een fors beslag op de gemeentelijke organisatie en de gemeentelijke financiën. Ook op het gebied van verantwoording en controle komt dit onderwerp de laatste jaren steeds terug in veel gemeentelijke jaarrekeningen, alsmede in de oordelen en rapportages van de accountants daarbij. Voor de jaarrekeningcontrole 2024 hebben wij de door uw gemeente getroffen maatregelen om te komen tot een getrouwe besteding van de zorg in natura (Wmo en Jeugd) onderzocht. Zorg in Natura – Jeugdwet en Wmo In de bestedingen aan zorgaanbieders Wmo en Jeugd hebben wij in 2024 geen (on)gecorrigeerde onzekerheden of afwijkingen voor de getrouwheid geconstateerd. U vraagt uw zorgaanbieders om verantwoording af te leggen over de geleverde zorg. U doet dat via een productieverantwoording met controleverklaring voor zorgaanbieders bij wie de gemeente meer dan € 125.000 heeft besteed. Niet alle zorgaanbieders overleggen tijdig een controleverklaring of overleggen een goedkeurende controleverklaring. Vaak wijken de productieverantwoordingen ook af van de bestedingen die bij u in de boeken staat. Deze afwijkingen leiden niet tot fouten en onzekerheden.

In boekjaar 2024 zijn er namelijk aanvullende werkzaamheden verricht, waardoor er geen sprake is van onzekerheid. Dit is in lijn met het boekjaar 2023. PGB’s en Sociale Verzekeringsbank De PGB-bestedingen zijn (verplicht) belegd bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB). De accountant van de SVB heeft een controleverklaring met beperking bij de verantwoordingen 2024 verstrekt. Door middel van aanvullende werkzaamheden, heeft de gemeente Nijkerk, de onzekerheid met betrekking tot de PGB lasten weg kunnen nemen. De gerapporteerde beperking door SVB leidt zodoende niet tot fouten en onzekerheden voor de gemeente Nijkerk. 4.9 Wet normering Topinkomens Wij hebben geen fouten geconstateerd met betrekking tot de naleving van de Wet Normering topinkomens (WNT) De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing. Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt.

Accountantsverslag 2024 Gemeente Nijkerk

24

De bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2024 niet meer bedragen dan € 233.000 per jaar. Daarnaast dienen gemeenten de salarissen openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief – wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan – ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000. Inhoudsopgave Hoofdlijnen van onze controle Bestuurlijke afhandeling en publicatie Resultaat en weerstandsvermogen Kernpunten van de controle Overzicht van nietgecorrigeerde verschillen Overige onderwerpen Onafhankelijkheid gewaarborgd Afsluiting

In 2024 hebben wij geen overschrijdingen van de grensbedragen voor topfunctionarissen en overige medewerkers geconstateerd. 4.10 Foutherstel vordering Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) Tijdens de controle van het boekjaar 2024 is er een materiële afwijking geconstateerd bij de balanspost financiële vaste activa (verder FVA). Medewerkers van de gemeente Nijkerk hebben geconstateerd dat gemeente Nijkerk per 1 januari 2024 een vordering van € 2,2 miljoen op SVn niet op de balans had verantwoord. Deze vordering bestaat uit een: • Kortlopend deel: rekening-courant € 407.000; en • Langlopend deel: leningen uitgegeven € 1,8 miljoen. In de jaarrekening 2023 is ook foutherstel toegepast omdat wij hadden geconstateerd dat de vordering op SVn niet volledig op de balans was verantwoord. Echter blijkt nu dat de informatie tijdens de controle 2023 nog steeds niet volledig was door ontbreken van informatie. Hierdoor is opnieuw een correctie op de SVn leningen uitgevoerd. Gezien de hoogte van de afwijking en de impact van de afwijking spreken wij van een materieel foutherstel. Dit betekent dat de afwijking in de beginbalans per 01-01-2024 (vergelijkende cijfers) gecorrigeerd is via het eigen vermogen en de betreffende afwijking is toegelicht in de jaarrekening.

Cijfermatige weergave van de correctie in de beginbalans: SVn vordering (FVA) € 1,8 miljoen SVN vordering (RC) € 0,407 miljoen Aan Eigen vermogen € 2,2 miljoen. Wij concluderen dat de gemeente het materieel foutherstel zorgvuldig en toereikend heeft verwerkt in de jaarrekening 2024. De correctie is opgenomen in bijlage ‘gecorrigeerde controleverschillen’. 4.11 (Im)materiële vaste activa Wij hebben geconstateerd dat er in het boekjaar 2024 voorbereidingskredieten zijn geactiveerd. Voor een bedrag van € 552.700 zijn de uitgaven echter onterecht als materiële vaste activa verantwoord omdat sprake is van onderzoekskosten. Onderzoekskosten horen als immateriële vaste activa te worden gepresenteerd. Het bedrag is (nog) niet gecorrigeerd en hebben wij zodoende verantwoord als niet gecorrigeerd controleverschil.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=874d51c5-b506-473a-8963-281e81c9ba2b