2025-032 Bijlage 2 MeerjarenPrognose Grondbedrijf 2025
Tekst van het document
2025 0 0 0 0 0
Huur 89 5 0 0 94 2026 0 0 0 30 30
Percentage 17,8% 29,3% 40,5% 11,0% 1,4% 100,0% Totaal 106 21 33 57 217
2027 48 18 13 15 94
2028 0 0 0 0 0
Percentage 48,8% 9,7% 15,2% 26,3% 100,0% 2029 0 0 0 0 0
na 2029 58 3 20 12 93
Risico’s De voornaamste risico’s zijn gelegen op meerkosten ten aanzien van het bouw- en woonrijp maken en plankosten. Het gewogen risicoprofiel is bepaald op ongeveer € 382.000.
Besluitvorming De (grond)exploitatie is op 28 november 2024 geopend en voor het eerst herzien bij de MPG 2025.
Resultaten Resultaat
GREX 2024
GREX 2024 op prijspeil 2025
MPG 2025
Verschil
Nominale waarde
-32.292
-70.397
-38.105
Eindwaarde
-84.272
-129.164
-44.892
Netto contante waarde
-71.925
-112.445
-39.082
-73.363
Ten opzichte van de grondexploitatie die op 28 november 2024 is geopend, is het resultaat op eindwaarde met ongeveer € 45.000 afgenomen. Dit heeft voornamelijk te maken met een kleine bijstelling in de verdeling van kosten en opbrengsten tussen het actieve deel (GREX) en het faciliterende deel (FAC) van de ontwikkeling. Voor de faciliterende exploitatie geldt dat het beoogde resultaat toeneemt met ongeveer € 163.000 op eindwaarde. Resultaat
FAC 2024
Nominale waarde
552.233
Eindwaarde
15.597
Netto contante waarde
13.312
MPG 2025
GREX 2024 op prijspeil 2025
13.578
MPG 2025
Verschil
567.268
15.034
178.258
162.660
155.184
141.606
Pagina 28 van 50
6. Doornsteeg Doornsteeg is een gemengd project. Het project kenmerkt zich namelijk door zowel een actief als faciliterend grondbeleid. Conform het BBV dienen gemengde projecten administratief te worden opgeknipt. Teneinde het totaaloverzicht te bewaken, wordt Doornsteeg als aparte categorie gepresenteerd.
Projectbeschrijving Woningbouwlocatie Doornsteeg voorziet in de realisatie van ruim 1300 woningen. De ontwikkeling zal gefaseerd tot stand komen, waarbij het in 2014 door de gemeenteraad vastgestelde Globaal Masterplan tot dusver als uitgangspunt is gehanteerd. In het masterplan worden diverse woningen in verschillende prijscategorieën gefaciliteerd, waaronder huur- en koopwoningen, vrije kavels en collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO). Ook wordt ingezet op de ontwikkeling van een duurzame, groene, landelijke en kindvriendelijke wijk. De locatie is voor bijna de helft in particulier eigendom. Om het gehele plangebied te kunnen ontwikkelen, wordt met deze particuliere eigenaren samengewerkt. Hierbij wordt ingezet op het sluiten van anterieure overeenkomsten waarin afspraken worden vastgelegd ten aanzien van programma, planning en kostenverhaal. Als de gemeente niet met alle grondeigenaren tot overeenstemming komt, dient het kostenverhaal verzekerd te worden door het vaststellen van een exploitatieplan (publiekrechtelijk middel). Dit is tot op heden niet noodzakelijk geweest.
Besluitvorming De grondexploitatie is in 2015 geopend en voor het laatst vastgesteld met de tMPG 2024. MPG 2025
Pagina 29 van 50
Doornsteeg: fase 1 Resultaten Fase 1A Het bestemmingsplan voor fase 1A is op 17 december 2015 door de gemeenteraad vastgesteld en op 11 februari 2016 onherroepelijk geworden. Fase 1A betrof een ontwikkeling van 341 woningen, met inbegrip van een drietal CPO-initiatieven en 10 vrije kavels. Alle woningen in het deelgebied zijn inmiddels opgeleverd. Fase 1B Aan de Holkerweg is medio 2016 gestart met de realisatie van CPO-initiatief Holkerbeek, een project waarbij 20 woningen zijn gerealiseerd. In 2021 is de definitieve inrichting van de openbare ruimte in fase 1 afgerond. Het deelcomplex van de exploitatie is om die reden eind 2021 afgesloten met een negatieve eindwaarde van € 40.381.
Doornsteeg: fase 2 Voortgang Gelet op het voorspoedige verloop van de eerste fase, is in 2017 de planontwikkeling van fase 2 opgestart. Op constructieve wijze is met drie ontwikkelende partijen in dit deelgebied (BKO, Doornsteeg en Van de Mheen) gewerkt aan een stedenbouwkundig plan en financiële afspraken. Dit heeft geresulteerd in de ondertekening van anterieure overeenkomsten op 20 juni 2018 alsmede de vaststelling van een globaal bestemmingsplan op 28 juni 2018 door de gemeenteraad. In totaal voorziet fase 2 van Doorsteeg in de realisatie van maximaal 350 woningen in verschillende typen en prijsklassen. Alle woningen zijn gasloos en voldoen aan de eisen van BENG (Bijna EnergieNeutraal Gebouw) per 1 juli 2020. In deelplan 2 is ook een nieuwe school gerealiseerd in opdracht van PCO Gelderse Vallei. De opening van dit integraal kindcentrum heeft officieel plaatsgevonden op 8 februari 2021. Het is de verwachting dat het woonrijp maken van fase 2 in 2025 is afgerond.
Programma en uitgifte Fase 2 voorziet in een programma van maximaal 350 woningen dat voor 100% wordt gerealiseerd op gronden van de drie ontwikkelende partijen (BKO, Doornsteeg en Van de Mheen). De gemeente geeft derhalve geen gronden uit in fase 2 van Doornsteeg. Contractueel is overeengekomen dat de partijen ten minste 34% sociale woningbouw realiseren. In overleg met de gemeente is het programma op onderdelen uitgebreid, bijvoorbeeld door het toevoegen van appartementen, beneden-bovenwoningen en rug-aan-rugwoningen. Dit resulteert in meer variatie binnen het woningbouwprogramma.
Resultaten Conform BBV wordt onderscheid gemaakt tussen het actieve en het faciliterende deel van de grondexploitatie. Actieve deel Resultaat
tMPG 2024
Nominale waarde
-1.385.763
Eindwaarde
-1.471.497
Netto contante waarde
-1.306.648
tMPG 2024 op prijspeil 2025
-1.332.781
MPG 2025
Verschil
-1.402.942
-17.179
-1.511.576
-40.079
-1.342.236
-9.456
Ten opzichte van de tMPG 2024 is het voorziene resultaat van de grondexploitatie beperkt verslechterd. Dit is met name het gevolg van een wijziging in de rekenrente. MPG 2025
Pagina 30 van 50
Faciliterende deel Resultaat
tMPG 2024
Nominale waarde
2.025.030
Eindwaarde
2.146.416
Netto contante waarde
1.905.956
tMPG 2024 op prijspeil 2025
1.944.075
MPG 2025
Verschil
2.037.252
12.222
2.194.433
48.018
1.948.594
4.519
Ten opzichte van de tMPG 2024 is het voorziene resultaat van de grondexploitatie beperkt verbeterd. Dit is met name het gevolg van een wijziging in de rekenrente.
Doornsteeg: fase 3 Voortgang De planontwikkeling ten aanzien van fase 3 is eind 2019 opgestart. Dit heeft geresulteerd in een kaderstellend document dat op 22 april 2021 door de gemeenteraad is vastgesteld. In 2021 is een eerste stedenbouwkundig ontwerp met bijbehorende proefverkaveling beschikbaar gekomen. Bij een eerdere actualisatie van de grondexploitatie zijn deze in financiële zin vertaald. Dat geldt ook voor de effecten van de Woonvisie 2020+ op het programma en de samenwerking met de marktpartijen. De exploitatie wordt gedurende het proces verder aangepast, bijvoorbeeld op basis van het ontwerp van de diverse bouwvelden. Eind 2023 zijn de anterieure overeenkomsten met de grondeigenaren gesloten. Hierna is het bestemmingsplan door de gemeenteraad vastgesteld op 29 februari 2024. Het bestemmingsplan is inmiddels onherroepelijk. Op dit moment werken betrokken partijen aan de uitwerking van de eerste bouwvelden en voorbereiding op het bouwrijp maken. De aanbesteding van de eerste fase bouwrijp maken heeft inmiddels plaatsgevonden. De uitvoering zal vanaf 2025 gefaseerd plaatsvinden, mede afhankelijk van de definitieve verlening van de ontheffing in het kader van de Wet natuurbescherming en de hierin opgenomen maatregelen, voorwaarden en restricties.
Ruimtegebruik, programma en uitgifte Ruimtegebruik Uitgeefbaar Verharding Groen (incl. beekzone) Water Te handhaven Totaal
Oppervlakte 102.555 m² 55.705 m² 98.490 m² 7.001 m² 33.626 m² 297.377 m²
Programma Sociaal Middelduur laag Middelduur hoog Duur Totaal Uitgifte Sociaal Middelduur laag Middelduur hoog Duur Totaal
MPG 2025
Koop 16 64 98 259 437 t/m 2024 0 0 0 0 0
2025 32 0 0 0 32
Huur 225 0 0 0 225 2026 30 17 37 42 126
Percentage 34,5% 18,7% 33,1% 2,4% 11,3% 100,0% Totaal 241 64 98 259 662
2027 31 0 12 38 81
2028 37 12 22 50 121
Percentage 36,4% 9,7% 14,8% 39,1% 100,0% 2029 40 0 18 52 110
na 2029 0 0 0 0 0
Pagina 31 van 50
De uitgiftetabel heeft alleen betrekking op door de gemeente uit te geven gronden. Voor de gemeente komt dit binnen het programma voorlopig neer op 465 woningen (ca. 70%). De woningen die worden toegerekend aan het eigendom van BV Doornsteeg, BKO en Langverwacht zijn daarentegen wel meegenomen in de programmatabel. Binnen de proefverkaveling is verder een ruimtereservering opgenomen van 500 m 2 voor een voorziening zoals een gezondheidscentrum. Conform het bestemmingsplan kan dit maximaal 1.000 m2 worden.
Risico’s De voornaamste risico’s zijn gelegen op meerkosten ten aanzien van het bouw- en woonrijp maken en plankosten. Daarnaast is sprake van een beduidend marktrisico ten aanzien van de grondverkopen en exploitatiebijdragen. Hierbij bestaat zowel onzekerheid over de hoogte van de opbrengsten als over het moment dat de opbrengsten worden gerealiseerd. Het gewogen risicoprofiel is bepaald op € 2,8 miljoen.
Resultaten Conform BBV wordt onderscheid gemaakt tussen het actieve en het faciliterende deel van de grondexploitatie. Actieve deel Resultaat
tMPG 2024
Nominale waarde
12.504.582
Eindwaarde
10.796.434
Netto contante waarde
9.586.924
Resultaat incl. tussentijdse winstnemingen en na storting fonds BoVo
tMPG 2024
Tussentijdse winstnemingen
tMPG 2024 op prijspeil 2025
9.778.663
MPG 2025
Verschil
14.094.204
1.589.621
12.592.798
1.796.364
11.182.044
1.403.381
MPG 2025
Verschil
5.000
5.000
0
Storting fonds Bovenwijkse Voorzieningen
2.354.677
2.340.553
-14.124
Eindwaarde
8.446.757
10.257.245
1.810.488
Ten opzichte van de tMPG 2024 is het resultaat op eindwaarde met ongeveer € 1,8 miljoen verbeterd. Dit is met name het gevolg van de bijstelling van grondprijzen op prijspeil 2025. Faciliterende deel Resultaat
tMPG 2024
Nominale waarde
tMPG 2024 op prijspeil 2025
-520.320
Eindwaarde
-1.148.692
Netto contante waarde
-1.020.006
-1.040.406
MPG 2025
Verschil
-852.695
-332.375
-1.403.814
-255.122
-1.246.547
-206.141
Ten opzichte van de tMPG 2024 is het voorziene resultaat met circa € 255.000 op eindwaarde verbeterd. Dit is onder meer het gevolg van voorziene meerkosten en een langere looptijd van de exploitatie.
Deelplanoverstijgende investeringen Voortgang Om het gebied Doornsteeg te ontwikkelen, is een geluidswerende voorziening langs de A28 nodig. Onderzoek heeft plaatsgevonden op welke wijze deze voorziening gefaseerd en zo efficiënt mogelijk kan worden gerealiseerd. Hierbij is het financiële aspect belangrijk, maar ook de stedenbouwkundige inpassing en de afstemming met Rijkswaterstaat. De aanleg van de eerste fase van de geluidswal (het aanbrengen van het grondlichaam) is afgerond. Op dit moment, begin 2025, is het wachten op de noodzakelijke ontheffing Wet MPG 2025
Pagina 32 van 50
natuurbescherming (Wnb) voordat kan worden aangevangen met de aanleg van de geluidsschermen. Deze ontheffing is in het najaar van 2023 aangevraagd. De ontwerpontheffing is op 16 januari 2025 door de provincie gepubliceerd. Zolang de ontheffing niet definitief is, kan de gemeente geen activiteiten starten die van invloed zijn op de leefgebieden. Vanaf 1 maart start het rustseizoen van de bunzing en vanaf 15 maart start het broedseizoen. De ontheffing is dan nog niet definitief. Dit betekent dat alleen gefaseerd en onder ecologisch toezicht kan worden gestart worden met de civiele werkzaamheden. Ten aanzien van de geluidswerende voorziening zal eerst het reeds aangebracht grondlichaam worden verplaatst. Rijkswaterstaat eist namelijk dat het ontwerp rekening houdt met een mogelijke verbreding van de snelweg naar 2x 4 rijstroken. Na verplaatsing van het grondlichaam wordt hier bovenop een geluidswerend scherm geplaatst. Het noordelijke deel van de geluidswerende voorziening wordt aan de binnenzijde van de Arkemheenweg gerealiseerd. Deze zijde van de wijk krijgt een park en recreatiefunctie. Voor de gehele geluidswerende voorziening is inmiddels een voorlopig ontwerp opgesteld, uitgaande van de door Rijkswaterstaat gestelde eisen en een goede stedenbouwkundige inpassing.
Dit ontwerp was het vertrekpunt van de aanbesteding, welke procedure inmiddels succesvol en binnen budget is afgerond. De combinatie Dusseldorp en Peek is verantwoordelijk voor de uitvoering. De eindoplevering is voorzien medio 2026.
Risico’s De voornaamste risico’s zijn gelegen op meerkosten ten aanzien van de civieltechnische werkzaamheden en de plankosten, alsook vertraging in de uitvoering. Het gewogen risicoprofiel voor de geluidswerende voorzieningen is bepaald op € 514.000.
Resultaten Conform BBV wordt onderscheid gemaakt tussen het actieve en het faciliterende deel van de grondexploitatie. Geluidsvoorziening Resultaat
tMPG 2024 tMPG 2024 op prijspeil 2025
MPG 2025
Verschil
Nominale waarde
-6.564.710
-6.864.078
-299.368
Eindwaarde
-7.215.477
-7.488.715
-273.239
Netto contante waarde
-6.407.137
-6.649.765
-114.485
Resultaat tMPG 2024
-6.535.280
GREX
FAC
Totaal
Nominale waarde
-5.859.493
-1.004.586
-6.864.078
Eindwaarde
-6.371.599
-1.117.117
-7.488.715
Netto contante waarde
-5.657.797
-991.968
-6.649.765
Ten opzichte van de tMPG 2024 is het voorziene resultaat op eindwaarde verslechterd met ongeveer € 273.000. Dit is voor een groot gedeelte het gevolg van een hogere rekenrente. Volkstuinen De verplaatsing van de volkstuinen is volledig afgerond. Het deelcomplex van de exploitatie is om die reden eind 2020 afgesloten met een negatieve eindwaarde van € 203.797. Fietstunnels De realisatie van twee fietstunnels naar Doornsteeg is volledig afgerond. Vanuit het perspectief van een integrale exploitatie wordt het deelcomplex nog niet afgesloten. Dit zal plaatsvinden bij afronding van het gehele project, thans voorzien in 2030. Het negatieve resultaat op eindwaarde is ongeveer € 1,7 miljoen.
MPG 2025
Pagina 33 van 50
Doornsteeg op totaalniveau Resultaten Resultaat
tMPG 2024
Nominale waarde Eindwaarde Netto contante waarde
3.799.101 751.338 589.063
Resultaat incl. tussentijdse winstnemingen en na storting fonds BoVo Tussentijdse winstnemingen Storting fonds Bovenwijkse Voorzieningen Eindwaarde
tMPG 2024 op prijspeil 2025
MPG 2025
Verschil
4.750.087 1.981.450 1.681.367
950.986 1.230.112 1.080.523
tMPG 2024
MPG 2025
Verschil
458.000 2.362.602 -1.153.263
458.000 2.348.478 90.973
0 -14.124 1.244.236
600.844
Ten opzichte van de tMPG 2024 is het resultaat op eindwaarde met ongeveer € 1,2 miljoen verbeterd. Het GREX-deel binnen Doornsteeg, inclusief de twee reeds afgesloten deelcomplexen en tot dusver genomen tussentijdse winsten, resulteert in een totale eindwaarde van ongeveer € 4,2 miljoen. Bij grondexploitaties met een voorzien positief resultaat is het verplicht om tussentijdse winst te nemen op basis van de PoC-methode (Percentage of Completion). Voor de integrale exploitatie Doornsteeg komt de berekening per 1-1-2025 neer op het gedeeltelijk terugdraaien van eerder genomen winst. Dit komt neer op een bedrag van € 255.000. Op basis van eerder overleg met de accountant wordt de tot dusver te veel genomen winst niet teruggedraaid – deelcomplex fase 1 is immers reeds afgesloten – en wordt er weer tussentijdse winst genomen als de berekening op basis van de PoC-methode resulteert in een bedrag hoger dan de tot dusver genomen winst van ongeveer € 455.000.
MPG 2025
Pagina 34 van 50
7. Strategische gronden De gemeente Nijkerk heeft enkele strategische gronden in eigendom die momenteel nog niet in exploitatie zijn genomen. Hieronder vallen onder meer fase 2 van Spoorkamp en het landelijke deel van deelplan 2 in Nijkerkerveen. De geheime bijlage geeft inzicht in de boekwaarden, voorziene marktwaarden en risico’s van deze strategische gronden. Hieronder wordt per grondcomplex ingegaan op het toekomstperspectief.
Nijkerkerveen deelplan 2 (Landelijk) Momenteel is deelplan 3 van Nijkerkerveen in ontwikkeling. Afhankelijk van de integrale ontwikkelingsvisie Nijkerkerveen-West zal de planontwikkeling van het landelijke deel in deelplan 2 op termijn worden opgestart. In dit gedeelte zullen minimaal 45 woningen worden gebouwd. Vooruitlopend op de ontwikkeling zal door ontwikkelaar Plankenburg een tweetal vrijstaande kavels nabij de Vrouwenweg 27 worden gerealiseerd. Hiervoor is de bestemmingsplanprocedure eind 2023 gestart. Naar verwachting kan het bestemmingsplan op korte termijn ter vaststelling worden aangeboden aan de gemeenteraad. Conform de werkwijze van andere deelplannen wordt het resultaat van deze ontwikkeling voor 50% gedeeld met de gemeente. In dit specifieke geval zal de grondexploitatie echter niet worden gevoerd door de gemeente, maar zelfstandig door Plankenburg. Het resultaat wordt achteraf gedeeld met de gemeente.
Nijkerkerveen deelplan 4 Als gevolg van een onzeker economische perspectief heeft een particuliere grondeigenaar in 2022 aangegeven geen deel uit te maken van de beoogde ontwikkeling van deelplan 3. Dat heeft tot gevolg dat ook een klein deel van de gezamenlijke gronden van de gemeente en Plankenburg pas op een later moment ontwikkeld kunnen worden. Het gaat om een relatief klein gebied van ongeveer 5.100 m 2 ten oosten van deelplan 3 tot aan de Jacob de Boerweg. De betreffende gronden zijn onderdeel van het grotere ontwikkelgebied ‘deelplan 4’. Bij kaderstelling voor deelplan 3 in 2022 heeft de gemeenteraad reeds besloten dat, wanneer het planproces voor deelplan 3 is afgerond, de voorbereidingen voor woningbouw in deelplan 4 kunnen worden opgestart. Inmiddels is dit aan de orde en zijn deze voorbereidingen gestart. In maart 2025 is een bestuursopdracht vastgesteld. Op basis hiervan zal de ontwikkeling van deelplan 4 worden voorbereid. Eén van de eerste stappen in het planproces zal de kaderstelling door de gemeenteraad zijn.
Spoorkamp fase 2 Op 24 september 2020 heeft de gemeenteraad ingestemd met het realiseren van tijdelijke huisvesting voor diverse doelgroepen in fase 2 van Spoorkamp. Daarnaast is de raad via een raadsinformatiebrief (9 maart 2022) geïnformeerd over de gebiedsuitwerking voor Spoorkamp. Voor deelgebied Spoorkamp 2 is hierin een programma opgenomen dat, naast de al gerealiseerde tiny houses, voorziet in de realisatie van 252 tijdelijke wooneenheden voor diverse aandachtsgroepen (project Wonen bij Jaap). De onderliggende grond is voor een periode van 15 jaar in erfpacht uitgegeven aan de WSN. De oplevering van de wooneenheden en de inrichting van het gebied wordt in 2025 afgerond. Voor een ander deel van Spoorkamp 2 is gekeken naar ontwikkelruimte voor de vestiging van bepaalde vormen van economische vrijetijdsbesteding (leisure). Ten behoeve van de leisure-activiteiten is inmiddels een bestemmingsplan opgesteld en in procedure gebracht. Vaststelling door de gemeenteraad vond plaats op 28 maart 2024. Voor de concrete uitgifte van de kavels voor leisure wordt geen aparte grondexploitatie geopend. De opbrengsten zullen incidenteel ten gunste komen van de Reserve Bouwgrondexploitatie na verrekening met de toerekenbare boekwaarde. De civiele kosten ten aanzien van de kavels zijn gedekt binnen het uitvoeringsbudget voor project Wonen bij Jaap. MPG 2025
Pagina 35 van 50
Nijverheidsstraat 7 Op 27 juni 2024 heeft de gemeenteraad ingestemd met de strategische aankoop van het pand aan de Nijverheidsstraat 7 in Nijkerk. De locatie was aangekocht als mogelijke schuifruimte in relatie tot de gebiedsontwikkeling Stadshaven. De notariële levering vond plaats op 16 juli 2024. Inmiddels heeft de gemeenteraad besloten dat deze locatie een van de vier (mogelijke) asielopvanglocaties in de gemeente wordt. Op 20 februari 2025 heeft de gemeenteraad het plan van aanpak vastgesteld om deze locatie om te vormen tot woonlocatie voor 78 asielzoekers voor maximaal 15 jaar. Daarnaast worden ook de centrale voorzieningen voor alle vier de asielopvanglocaties aan de Nijverheidsstraat 7 gerealiseerd. Hierbij moet gedacht worden aan voorzieningen voor onderwijs, kinderopvang, zorg, kantoorruimte en een ontwikkelcentrum waarin ruimte komt voor werk en dagbesteding voor zowel asielzoekers als andere inwoners van Nijkerk met een ondersteuningsvraag. Het bestaande gebouw met bijgebouwen wordt gesloopt, waarna nieuwbouw van de wooneenheden en de centrale voorzieningen plaatsvindt met een modulair bouwsysteem. Het plan van aanpak gaat uit van een realisatie in 2025 zodat de locatie uiterlijk december 2025 geopend kan worden. De boekwaarde op het huidige pand zal als gevolg van de sloop worden afgeschreven. De afboeking is meegenomen in de investering voor de opvanglocaties.
Gegeven de beoogde invulling zal de locatie niet meer als strategische aankoop in de MPG worden aangemerkt.
MPG 2025
Pagina 36 van 50
8. Private projecten Naast gebiedsontwikkelingen waar de gemeente gronden in haar bezit heeft, is binnen de gemeente sprake van een aantal private ontwikkelingen. Deze ontwikkelingen dragen bij aan de ruimtelijke doelstellingen van de gemeente Nijkerk. Hierbij zijn de risico’s voor de gemeente beperkt aangezien de grondexploitaties door de ontwikkelende marktpartijen worden gevoerd. Bij de projecten die de gemeente faciliteert, kan echter wel sprake zijn van een financiële component als gevolg van het wettelijk verplichte kostenverhaal. Hierbij bestaat het risico dat de gemeente meer kosten maakt dan contractueel is overeengekomen. Private projecten lopen qua financiën echter via de Algemene Dienst en zijn derhalve niet in de MPG opgenomen. Ten behoeve van het totaalbeeld wordt onderstaand wel een korte toelichting gegeven op enkele omvangrijke private projecten.
Euretco-terrein Al diverse jaren is er sprake van een planvoornemen om de bestaande bedrijven- en kantorenlocatie van (voorheen) Euretco aan de Koninginneweg 1 in Hoevelaken te herontwikkelen. Op 22 februari 2018 heeft de gemeenteraad de kaders vastgesteld voor deze herontwikkeling die voorzag in de realisatie van kantoorruimte en woningbouw. Echter is het nadien niet tot daadwerkelijke planvorming gekomen. Zo heeft Euretco kort na de kaderstelling in 2018 aangegeven op de locatie niet te voorzien in de bouw van een nieuw kantoorpand, heeft de onduidelijkheid over de aanpak van Knooppunt Hoevelaken invloed op de planontwikkeling gehad en bleek het ook niet mogelijk te komen tot een financieel haalbaar plan. Momenteel is er echter geen sprake van een concreet project, maar de verwachting is wel dat de nieuwe eigenaar van het terrein en de gemeente in 2025 het gesprek gaan voeren over de toekomst van het terrein. In de gemeentelijke omgevingsvisie is de locatie aangeduid als locatie waar woningbouw denkbaar is.
Kerkplein (Wonen bij de Toren) Op de plek van de voormalige Jumbo-supermarkt aan de Torenstraat realiseren Van Wijnen en Smink Vastgoed in samenspraak met WSN en de gemeente een herontwikkeling naar woningbouw en parkeergarage. Het plan voorziet in een woonprogramma dat bestaat uit in totaal ruim 100 woningen, verdeeld over huur- en koopappartementen, maar ook grondgebonden woningen. Ook een ondergrondse parkeergarage van ongeveer 150 plaatsen maakt deel uit van het plan. In 2020 heeft reeds besluitvorming over de ruimtelijke kaders plaatsgevonden en is een uitwerkingsplan in procedure gebracht. Het was verder de bedoeling om een ondergrondse parkeergarage te realiseren met tachtig plaatsen ten behoeve van de binnenstad van Nijkerk. De gemeenteraad heeft echter niet ingestemd met de financiële kaderstelling ten aanzien van de aankoop en exploitatie van de openbare parkeerplaatsen. Op basis van de door de raad aangenomen motie van 24 februari 2022 is onderzocht of de realisatie van het beoogde bouwplan zonder bronpunt technisch en financieel haalbaar zou zijn of dat een nieuw ruimtelijk plan moet worden opgesteld. Hierbij is gebleken dat het realiseren van het oorspronkelijk beoogde bouwplan zonder openbare parkeerplaatsen mogelijk is indien de parkeerbehoefte van het nieuw te bouwen Woonzorgcentrum St. Jozef wordt opgelost binnen het project Kerkplein.
Deze, en een enkele andere, planaanpassing is in 2023 en 2024 verder uitgewerkt. In juni 2024 heeft de raad hernieuwde kaders voor dit project vastgesteld. Nadien is ook het uitwerkingsplan vastgesteld, heeft verkoop van de woningen plaatsgevonden, is de vergunning verleend en is de bouwvoorbereiding weer opgepakt. Begin 2025 zijn de bouwactiviteiten opgestart. Oplevering is voorzien eind 2027.
MPG 2025
Pagina 37 van 50
Klaarwater In de Omgevingsvisie Gemeente Nijkerk 2040 is het gebied Klaarwater aangewezen als dorpse uitbreiding voor woningbouw aan de oostkant van Hoevelaken. Hierbij wordt uitgegaan van een gefaseerde realisatie van in eerste instantie circa 900 woningen (dichtheid van 25-30 woningen per hectare). Het plangebied is grotendeels in eigendom van twee ontwikkelende partij en enkele particulieren. De gemeenteraad heeft op 21 februari 2019 besloten om voor het project een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen. In april 2024 is het Masterplan Klaarwater vastgesteld door de gemeenteraad. Hierin zijn de ruimtelijke kaders voor de ontwikkeling uitgewerkt. Op dit moment vindt de verdere planuitwerking op basis van deze kaders plaats. Onderdeel daarvan is ook de uitvoering van een woonwensenonderzoek.
Locatie Meubel- en Tapijthal Aan de Bruins Slotlaan 76 in Nijkerk is de Meubel- en Tapijthal gevestigd. Bouwbedrijf J. Timmer, Giza Vastgoed en Blokhuis Braakman architectenbureau hebben het initiatief genomen om de locatie te herontwikkelen naar woningbouw. Op 23 september 2021 heeft de gemeenteraad ingestemd met de kaders. Daarbij voorziet de ontwikkeling in de realisatie van maximaal 44 woningen met als uitgangspunt de Woonvisie 2020+. Aangezien een gedeelte van de grond binnen het beoogde plan in eigendom is van de gemeente, is tussen partijen overeenstemming bereikt over een grondverkoop. Tevens is een anterieure eovereenkomst gesloten met de initiatiefnemer. Het ontwerpbestemmingsplan en -beeldkwaliteitsplan voor deze ontwikkeling hebben in het najaar van 2022 ter inzage gelegen. De stukken zijn op 22 juni 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. In de beroepsfase is een tweetal beroepen aangetekend tegen het bestemmingsplan. Momenteel is de gemeente in afwachting van de uitspraak van de Raad van State op deze beroepen. Vooruitlopend hierop is door de initiatiefnemer al we de omgevingsvergunning aangevraagd voor de eerste fase van de ontwikkeling.
Nieuwe St. Jozef Het huidige woonzorgcentrum Sint Jozef aan de Torenstaat in Nijkerk is aan vervanging toe. Het gebouw is niet meer van deze tijd. Daarom werkt eigenaar WSN in overleg met de gemeente en de toekomstige gebruikers aan project Het Nieuwe Sint Jozef. Het nieuwe gebouw wordt een combinatie van wonen, zorg, dagbesteding, onderwijs en kinderopvang. In totaal zijn circa 160 wooneenheden voorzien, deels ook in het monumentale (en te behouden) Zusterhuis aan de Holkerstraat. Basisschool Het Baken breidt, als onderdeel van het project, met zes lokalen uit. Ook komen er een buurthuis en grand café, waar de buurt en alle Nijkerkers gebruik van kunnen maken. Parkeren wordt opgelost onder het naastgelegen bouwplan Kerkplein. Het bestemmingsplan voor Het Nieuwe St. Jozef is in juni 2024 vastgesteld, maar nadien is wel beroep ingesteld bij de Raad van State. Naar verwachting zal er in de loop van 2025 of begin 2026 een zitting plaatsvinden bij de Raad van State, waarna uitspraak zal worden gedaan. Het planproces wordt echter wel vervolgd. Het definitief ontwerp zal in 2025 gereed komen, gevolgd door een vergunningenprocedure, waarna het streven is om eind 2026/begin 2027 te starten met de sloop van het huidig gebouw, gevolgd door de nieuwbouw. Oplevering in 2028 is dan denkbaar.
Oude Barneveldseweg (Ooststreeck) Op de locatie Oude Barneveldseweg (projectnaam Ooststreeck) is op initiatief van SamenThuis, Kreeft B.V. en D.E. van Dijk Beheer B.V. sprake van een herontwikkeling naar woningbouw. Het gebied heeft een bruto oppervlakte van ongeveer 5,2 hectare en voorziet in de realisatie van 164 woningen. Daarbij wordt het bestaande kindercentrum Prokino ingepast. De overige functies maken plaats voor woningbouw. De raad van de gemeente heeft op 10 december 2020 de kaders vastgesteld voor de woningbouwontwikkeling. Het bestemmingsplan voor deze ontwikkeling is vervolgens op 2 februari 2023 vastgesteld. Eind 2023 is een subsidie Startbouwimpuls (SBI) vanuit het Rijk verkregen. De SBI-subsidie is bedoeld voor projecten die door veranderde economische omstandigheden de businesscase niet meer kunnen rondkrijgen. Met het verkrijgen van de subsidie kon in 2024 worden gekomen tot daadwerkelijke realisatie van deze ontwikkeling. MPG 2025
Pagina 38 van 50
Poort naar Hoevelaken (Eiken Schuur) De westelijke entree van Hoevelaken staat bij vele Hoevelakers bekend als de locatie ‘Eiken Schuur’. Deze meubelwinkel is echter niet meer actief in Hoevelaken. Voor de locatie en nabijgelegen gronden bestaan dan ook herontwikkelingsplannen. In december 2021 heeft de gemeenteraad kaders voor de herontwikkeling vastgesteld. Hierbinnen is een plan uitgewerkt dat voorziet in 47 woningen. Eind 2023 is de het ontwerpbestemmingsplan vastgesteld en met initiatiefnemer Schoonderbeek een anterieure overeenkomst gesloten. In juni 2024 heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan vastgesteld. Hierop is beroep ingesteld, zodat het bestemmingsplan nog niet onherroepelijk is. Er is nog geen zitting bij de Raad van State gepland. De planning is dat de start van de bouw van de woningen in 2026 plaatsvindt.
Spaanse Leger In het driehoekige gebied tussen de Amersfoortseweg, Barneveldseweg en de spoorlijn Amersfoort-Zwolle is een herontwikkeling aan de orde. Na diverse momenten van kaderstelling voor de planontwikkeling van het Spaanse Leger is een bestemmingsplan in procedure gebracht. Dit bestemmingsplan is in 2020 vastgesteld en nadien onherroepelijk geworden. De circa 350 woningen zijn gesitueerd in kleine buurtschappen rondom een gezamenlijke brink of erf. Deze buurtschappen worden van elkaar gescheiden door groene zones, waarbij de bestaande landschappelijke elementen zoveel mogelijk blijven gehandhaafd. Het initiatief van de herontwikkeling ligt bij De Bunte Vastgoed, Lithos, Van den Tweel Vastgoed en Schoonderbeek. De gemeente heeft met deze partijen in 2020 anterieure overeenkomsten gesloten. In 2021 is de eerste fase van het Spaanse Leger in verkoop gegaan, waarna de bouw is gestart. In 2023 zijn de eerste buurtschappen opgeleverd. In 2024 is de bouw van de laatste fasen gestart, waarna het project eind 2025/begin 2026 zal worden afgerond.
MPG 2025
Pagina 39 van 50
9. Projectresultaten Exploitatieresultaten In onderstaande tabel is de voorziene einddatum per project aangegeven alsook de verwachte eindwaarde en netto contante waarde per 1/1/2025. Op portefeuilleniveau is sprake van een positief resultaat van ongeveer € 7,4 miljoen op netto contante waarde. Hierbij is een onderscheid gemaakt tussen actieve grondexploitaties (GREX) en faciliterende exploitaties (FAC). Naar verwachting worden eind dit jaar geen exploitaties afgesloten. Resultaten Nijkerkerveen, deelplan 3 - actieve grondexploitatie - faciliterende exploitatie Nautenaseweg Arkerpoort De Flier Spoorkamp fase 1 + locatie zwembad Stadshaven Nijkerk PaasbosPark, Bizetlaan en Wulfshoeve - actieve grondexploitatie - faciliterende exploitatie Doornsteeg - actieve grondexploitatie - faciliterende exploitatie Totaal
Type
Einddatum
Eindwaarde
Netto contante waarde
GREX FAC GREX GREX GREX GREX GREX
31-12-2030 31-12-2030 31-12-2026 31-12-2027 31-12-2034 31-12-2034 31-12-2032
2.931.222 -168.314 860.219 297.323 7.738.967 824.394 -6.541.761
2.602.841 -149.458 826.816 280.174 6.348.649 676.290 -5.583.330
GREX FAC
31-12-2031 31-12-2031
-129.164 178.258
-112.445 155.184
GREX FAC
31-12-2030 31-12-2030
3.711.641 -1.033.013
3.295.831 -917.286 7.423.266
Resultaatnemingen Per einde 2024 worden geen exploitaties afgesloten. Wel is sprake van het nemen van tussentijdse winsten. Het BBV stelt gemeenten verplicht om op basis van de PoC-methode (Percentage of Completion) tussentijdse winsten te nemen bij grondexploitaties met een voorzien positief resultaat. Periodiek zal bij de vaststelling van de jaarrekening worden voorgesteld om tot tussentijdse winstnemingen over te gaan. In 2024 is het op basis van de regelgeving noodzakelijk om bij 3 grondexploitaties tussentijdse winst te nemen. Daarnaast is het voor Spoorkamp 1 noodzakelijk om een deel van de eerder genomen tussentijdse winst terug te draaien. Voor de 4 exploitaties gaat het om een totaalbedrag van € 1,62 miljoen. Tussentijdse winstnemingen
Type
Arkerpoort De Flier Spoorkamp fase 1 + locatie zwembad Doornsteeg fase 1 Doornsteeg fase 3 Nautenaseweg Totaal
GREX GREX GREX GREX GREX GREX
MPG 2025
Voorgaande jaren 3.134.000 4.002.000 607.000 453.000 5.000 128.000 8.329.000
Jaarrekening 2024
Totaal
60.000 615.000 -83.000
3.194.000 4.617.000 524.000 453.000 5.000 1.157.000 9.950.000
1.029.000 1.621.000
Pagina 40 van 50
Verliesvoorzieningen Conform het BBV dient de gemeente een verliesvoorziening te treffen voor negatieve grondexploitaties ter grootte van het geprognosticeerde verlies op netto contante waarde of eindwaarde. Op basis van de actualisatie van de grondexploitaties bij de MPG 2025 is het noodzakelijk om een aanvullend bedrag van € 550.000 aan (verlies)voorzieningen te treffen. In onderstaande tabel zijn de wijzigingen per project inzichtelijk gemaakt ten opzichte van de tMPG 2024 c.q. de geopende grondexploitatie voor PaasbosPark, Bizetlaan en Wulfshoeve. Verliesvoorzieningen
Type
Stadshaven Nijkerk Doornsteeg (faciliterende exploitatie) Nijkerkerveen, deelplan 3 (faciliterende exploitatie) PaasbosPark, Bizetlaan en Wulfshoeve Totaal
GREX FAC FAC GREX
tMPG/ GREX 2024 5.338.000 666.000 135.000 72.000 6.211.000
MPG 2025
Verschil
5.583.000 917.000 149.000 112.000 6.761.000
245.000 251.000 14.000 40.000 550.000
Bovenwijkse voorzieningen Met ingang van 1 januari 2016 is het niet meer toegestaan om een (jaarlijkse) fondsafdracht te doen vanuit een actieve grondexploitatie ten aanzien van bovenwijkse voorzieningen die niet direct zijn toe te rekenen aan deze grondexploitatie. Toevoegingen aan het fonds kunnen alleen plaatsvinden via bestemming van het resultaat. Dit is een bevoegdheid van de gemeenteraad. Bij de tMPG 2018 is besloten om tussentijdse winsten deels te bestemmen als afdracht aan het fonds voor bovenwijkse voorzieningen. Op basis van de gronduitgifte (uitgegeven vierkante meters) is bepaald hoe hoog de fondsafdrachten bij de Jaarrekening 2024 moeten zijn. Afdracht bovenwijkse voorzieningen Nautenaseweg De Flier Totaal
Type GREX GREX
Totaal 150.612 236.003 386.615
In onderstaande tabel is per project de totaal voorziene afdracht voor bovenwijkse voorzieningen inzichtelijk gemaakt. Hierbij is een verdeling gemaakt tussen de afdrachten die reeds hebben plaatsgevonden tot 1/1/2025 en de afdrachten die in de toekomst nog moeten plaatsvinden via de (tussentijdse) resultaatsbestemming. Afdracht bovenwijkse voorzieningen Nijkerkerveen - deelplan 3 Nautenaseweg Arkerpoort De Flier Spoorkamp fase 1 + locatie zwembad Stadshaven Nijkerk PaasbosPark, Bizetlaan en Wulfshoeve Doornsteeg Totaal
Totaal
Afgedragen
Prognose
2.280.845 188.463 1.410.099 7.100.322 1.523.582 0 0 3.932.646 16.435.956
0 188.463 1.331.687 3.661.341 992.154 0 0 1.592.093 7.765.737
2.280.845 0 78.413 3.438.981 531.428 0 0 2.340.553 8.670.219
Strategische gronden De geheime bijlage geeft een overzicht weer van de boekwaarden en voorziene marktwaarden van de strategische gronden.
MPG 2025
Pagina 41 van 50
Bouwclaims In het verleden zijn met ontwikkelende partijen zogeheten bouwclaimovereenkomsten getekend. Hierbij hebben de ontwikkelende partijen grond aan de gemeente verkocht in ruil voor het recht om een bepaald aantal woningen te bouwen. De nog resterende bouwclaim per 1/1/2025 bedraagt 423,0 woningen. Een deel van de woningbouwproductie in Nijkerkerveen en fase 3 van Doornsteeg zal op basis van deze resterende bouwclaim worden gerealiseerd.
MPG 2025
Pagina 42 van 50
10. Programmabegroting De grondexploitaties hebben twee raakvlakken met de Programmabegroting, namelijk het toerekenen van interne plankosten en het toerekenen van rentekosten.
Interne plankosten Hieronder vallen zowel de interne planontwikkelingskosten (POK) als de interne kosten voor voorbereiding, toezicht en beheer (VTB). Jaarlijks wordt bepaald welke medewerkers een deel van hun werktijd besteden aan de grondexploitaties. Dit wordt per functionaris uitgedrukt als een percentage van de betreffende fulltimeequivalent (fte). Op basis van deze percentages en de daadwerkelijke salariskosten per medewerker wordt een totaalbedrag aan salariskosten bepaald dat kan worden toegerekend aan de grondexploitaties. De verdeling over de grondexploitaties van de gemeente vindt vervolgens plaats aan de hand van een tijdschrijfmodule. Naast het doorbelasten van een deel van de salariskosten wordt ook overhead toegerekend. Dit betreft een jaarlijks vast te stellen percentage van de salariskosten.
Rentekosten Conform het BBV moeten de aan de grondexploitaties toerekenbare rentekosten worden bepaald aan de hand van het (daadwerkelijke) gewogen gemiddelde rentepercentage en de bruto boekwaarde per 1 januari van het betreffende jaar. Met name het boekwaardeverloop van de grondexploitaties kan in werkelijkheid aanzienlijk afwijken ten opzichte van de primaire raming, bijvoorbeeld op het moment dat sprake is van een groot aantal grondverkopen. Het verloop van het gewogen gemiddelde rentepercentage is over het algemeen beter in te schatten. De regelgeving betekent dat altijd sprake zal zijn van een verschil tussen voorziene toerekenbaarheid van rentekosten (Programmabegroting) en de daadwerkelijke toerekening (Jaarrekening).
MPG 2025
Pagina 43 van 50
11. Vennootschapsbelasting De gemeente Nijkerk is met ingang van 1 januari 2016 vennootschapsbelastingplichtig. Uit de inventarisatie destijds kwam naar voren dat de Vpb-plicht onder meer geldt voor het voeren van grondexploitaties. Aan belastingadviseurs du ROI (tegenwoordig Juyst) is daarom gevraagd om voor deze activiteit de Vpb-druk in beeld te brengen. De Vpb komt ten laste van de Reserve Bouwgrondexploitatie en zal niet worden verwerkt in de individuele grondexploitaties. Over de afgelopen jaren is de gemiddelde belastingdruk € 200.000 per jaar. Samen met Juyst heeft de gemeente aangifte gedaan over alle jaren tot en met 2022. De Belastingdienst heeft inmiddels ook de aanslagen tot en met 2022 definitief opgelegd. De aangifte over 2023 moet voor 1 mei 2025 worden ingediend bij de Belastingdienst. Voor de aangifte over 2024 is door Juyst uitstel aangevraagd (uiterlijk tot 1 mei 2026).
MPG 2025
Pagina 44 van 50
12. Risicoanalyse De ramingen van de kosten en opbrengsten in de grondexploitaties zijn gebaseerd op reële uitgangspunten. Als gevolg van projectspecifieke of -overstijgende omstandigheden kunnen hierop afwijkingen ontstaan, zowel in negatieve als in positieve zin. Dit wordt gezien als risico. Een risico kan worden gekwantificeerd als de kans op een bepaalde gebeurtenis met een bepaald effect. De kans van optreden wordt uitgedrukt in een percentage tussen nul en honderd procent. Conform de Nota Risicomanagement 2024 zijn de volgende kansklassen gehanteerd: zeer kleine kans (0-10%), kleine kans (10-25%) en matige kans (25-50%). Risico’s met een kans van optreden van meer dan 50% worden niet meer als risico’s gezien, maar als (bijna) zekere gebeurtenissen. Deze gebeurtenissen worden daarom als kosten geraamd en ingeboekt in de grondexploitatie. Per project zijn de risico’s geïnventariseerd en gekwantificeerd aan de hand van de kans van optreden en het maximale effect. Dit resulteert per project in een gewogen risico-effect. Veiligheidshalve zijn hierbij geen positieve risico’s meegenomen. Op totaalniveau gaat het bij de MPG 2025 om een gewogen risico-effect van ongeveer € 11,1 miljoen. Conform de Nota Risicomanagement is sprake van een zekerheidspercentage van 80%.
Dit percentage is te verantwoorden aangezien risico’s nooit allemaal tegelijkertijd en/of in hun volledige omvang zullen optreden. Met inachtneming van het zekerheidspercentage resteert een risicoprofiel van ongeveer € 8,9 miljoen. Dit bedrag is als benodigde weerstandscapaciteit aangemerkt. De risico’s ten aanzien van de grondexploitaties zijn toegenomen met ongeveer € 2,8 miljoen ten opzichte van de tMPG 2024. De oorzaak hiervan ligt met name in de nieuwe berekeningsmethodiek van de risico’s conform de Nota Risicomanagement 2024. Daarbij geldt dat het voorziene (positieve) nettoresultaat van een exploitatie niet langer als eerste buffer wordt ingezet om het gewogen risico-effect van het betreffende project op te vangen. Daarnaast is het risicoprofiel toegenomen door het openen van de exploitatie PaasbosPark, Bizetlaan en Wulfshoeve.
MPG 2025
Pagina 45 van 50
13. Reserve Bouwgrondexploitatie De gemeente Nijkerk beschikt over een Reserve Bouwgrondexploitatie. Het doel van de reserve is meervoudig, namelijk het afdekken van tekorten bij negatieve grondexploitaties, het afwaarderen van strategische gronden voor zoveel de boekwaarde hoger is dan de verwachte marktwaarde en het afdekken van projectrisico’s. De reserve wordt gevoed door voordelige saldi bij het sluiten van grondexploitaties en tussentijdse winstnemingen uit grondexploitaties. In onderstaande tabel is de stand van de Reserve Bouwgrondexploitatie inzichtelijk gemaakt. Teneinde een inschatting te maken of de reserve toereikend is, is voor de komende jaren tevens het verloop van de reserve in beeld gebracht. Reserve Bouwgrondexploitatie 1. Stand per 1-1 (bruto) 2. Verliesvoorzieningen per 1-1 3. Reserveringen per 1-1
2024 17.906.621 6.139.000 0
2025 18.939.887 6.761.000 0
2026 18.507.713 6.898.000 1.300.000
2027 19.042.932 7.035.000 1.300.000
2028 18.936.843 7.176.000 1.300.000
4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11.
11.767.621 622.000 0 1.621.000 -837.218 0 249.484 12.178.887
12.178.887 137.000 -1.300.000 0 -432.175 0 0 10.309.713
10.309.713 137.000 0 860.219 -325.000 0 0 10.707.932
10.707.932 141.000 0 218.911 -325.000 0 0 10.460.843
10.460.843 145.000 0 0 -325.000 0 0 9.990.843
2024 11.767.621 6.095.000 5.672.621 1,93
2025 12.178.887 8.888.000 3.290.887 1,37
2026 10.309.713 8.888.000 1.421.713 1,16
2027 10.707.932 8.860.000 1.847.932 1,21
2028 10.460.843 8.835.000 1.625.843 1,18
Stand per 1-1 (netto) Mutaties verliesvoorzieningen Mutaties reserveringen Resultaatnemingen Onttrekkingen Dotaties Algemene Reserve Stortingen Stand per 31-12
Weerstandsvermogen A Aanwezige weerstandscapaciteit per 1-1 B Benodigde weerstandscapaciteit per 1-1 C Resultaat weerstandsvermogen D Ratio weerstandsvermogen
Toelichting Reserve Bouwgrondexploitatie 1. Dit is de bruto stand per 1 januari van de genoemde jaren exclusief de reeds getroffen (verlies)voorzieningen en reserveringen. 2. Dit zijn de reeds getroffen (verlies)voorzieningen per 1 januari en in opvolgende jaren gesaldeerd met de mutaties van het negatief resultaat onder 5. 3. Dit zijn de reserveringen per 1 januari en in opvolgende jaren gesaldeerd met de mutaties van de reserveringen onder 6. 4. Dit is de netto stand per 1 januari van de genoemde jaren inclusief de reeds getroffen (verlies)voorzieningen en reserveringen. 5. Dit zijn de mutaties in de (verlies)voorzieningen. In 2024 is per saldo een aanvullende (verlies)voorziening getroffen van € 622.000 ten behoeve van een viertal exploitaties. Vanaf 2025 gaat het telkens om een prijspeilaanpassing van de (verlies)voorzieningen.
MPG 2025
Pagina 46 van 50
Mutaties negatief resultaat Stadshaven Nijkerk Nijkerkerveen, deelplan 3 (faciliterende exploitatie) Doornsteeg (faciliterende exploitatie) PaasbosPark, Bizetlaan en Wulfshoeve Jaarlijkse prijspeilaanpassing Totaal
2024 190.000 4.000 316.000 112.000 622.000
2025
2026
2027
2028
137.000 137.000
137.000 137.000
141.000 141.000
145.000 145.000
6. Dit zijn de mutaties in de reserveringen. Wat betreft de reservering van € 1,3 miljoen in 2025 wordt verwezen naar de geheime bijlage op pagina 55. 7. Dit zijn de resultaatnemingen. In 2024 komen de tussentijdse winstnemingen in totaal uit op ongeveer € 1,6 miljoen positief. Vanaf 2025 gaat het telkens om een netto resultaat, ofwel de voorziene eindwaarde van de grondexploitatie minus de fondsafdracht die nog moet plaatsvinden in het kader van bovenwijkse voorzieningen. Als gevolg van verplichte tussentijdse winstnemingen zal de resultaatneming bij positieve grondexploitaties in de praktijk gefaseerd plaatsvinden. Dit is echter niet verwerkt in onderstaande tabel omdat de tussentijdse winsten afhankelijk zijn van de Percentage of Completion per project en deze pas bij iedere jaarrekening met voldoende zekerheid is vast te stellen. Resultaatnemingen Nautenaseweg Arkerpoort De Flier Spoorkamp fase 1 + locatie zwembad Totaal
2024 1.029.000 60.000 615.000 -83.000 1.621.000
2025
2026 860.219
2027
2028
218.911
0
860.219
218.911
0
8. Dit zijn de onttrekkingen die worden gedaan aan de Reserve Bouwgrondexploitatie. In 2024 gaat het om een bedrag van ongeveer € 837.000, onder meer ten behoeve van de aangifte Vpb en afdrachten aan het fonds voor bovenwijkse voorzieningen. Daarnaast zijn voorbereidingskosten gemaakt voor onder meer Klaarwater (Middelaar-Oost) en Slichtenhorst/Luxool. Voor toekomstige projecten geldt het uitgangspunt dat voorbereidingskosten binnen 5 jaar worden ingebracht in een grondexploitatie of kostenverhaal van toepassing is. In dat geval is er geen effect op de reserve. Veiligheidshalve is echter vrijwel geen correctie opgenomen voor de tot dusver gemaakte kosten. Onttrekkingen Acquisitie en promotie Afdracht BoVo Aanslag Vpb Voorbereidingskosten Middelaar-Oost Gebiedsuitwerking Slichtenhorst Gebiedsuitwerking Luxool Voorbereidingskosten Het Nieuwe St. Jozef Advieskosten Nota Kostenverhaal Overige onttrekkingen Totaal
2024 -60.000 -386.615 -220.448 -30.848 -40.925 -50.957 0 -47.425 -837.218
2025 -60.000
2026 -60.000
2027 -60.000
2028 -60.000
-200.000
-200.000
-200.000
-200.000
-65.000 -325.000
-65.000 -325.000
-65.000 -325.000
-51.575 -41.543 46.943 -126.000 -432.175
9. Dit betreffen de dotaties aan de Algemene Reserve. 10. Dit zijn de stortingen die worden gedaan in de Reserve Bouwgrondexploitatie. In 2024 betreft het enkele incidentele grondverkopen en de verrekening van het positieve exploitatiesaldo van het pand aan de Nijverheidsstraat 7. In totaal gaat het om een bedrag van ongeveer € 249.000. 11. Dit is de stand per 31 december van de genoemde jaren. MPG 2025
Pagina 47 van 50
Toelichting Weerstandsvermogen A. De aanwezige weerstandscapaciteit is het vermogen dat aanwezig is om financiële tegenvallers op te kunnen vangen. De aanwezige weerstandscapaciteit is gelijk aan het vrij besteedbare deel van de Reserve Bouwgrondexploitatie per 1 januari van de genoemde jaren. B. De benodigde weerstandscapaciteit is het vermogen dat aanwezig dient te zijn om de niet-begrote financiële tegenvallers af te dekken. De benodigde weerstandscapaciteit is gelijk aan het berekende risicoprofiel van de grondexploitaties en strategische gronden. C. Het resultaat weerstandsvermogen betreft het saldo van het vrij besteedbare deel van de reserve minus het risicoprofiel. D. De ratio van het weerstandsvermogen maakt inzichtelijk in hoeverre de Reserve Bouwgrondexploitatie in staat is om financiële tegenvallers af te dekken. De ratio is gelijk aan het quotiënt van de aanwezige weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit. Conclusie Uit de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit blijkt dat de Reserve Bouwgrondexploitatie bij gelijkblijvende uitgangspunten toereikend is om het risicoprofiel af te dekken. Per 1 januari 2025 is namelijk sprake van een ratio van 1,37. Het is de verwachting dat de ratio de komende jaren enigszins lager komt te liggen, hoewel toekomstige tussentijdse winstnemingen wel positief van invloed zullen zijn.
Bij de tMPG 2024 was nog sprake van een voorziene ratio per 1 januari 2025 van 1,83. De lagere ratio is met name het gevolg van een toename van de benodigde weerstandscapaciteit (hoger risicoprofiel op basis van berekeningsmethodiek Nota Risicomanagement 2024 en het openen van exploitatie PaasbosPark, Bizetlaan en Wulfshoeve). Hier staat tegenover dat de aanwezige weerstandscapaciteit in 2024 juist is toegenomen (tussentijdse winstnemingen). Door de afname van de ratio van het weerstandsvermogen, komt de ratio op dit moment overeen met de kwalificatie voldoende (zijnde een ratio tussen 1,0 en 1,4). Door de gemeenteraad is geen bovengrens voor de reserve vastgesteld. Wel geldt het uitgangspunt dat bij een ratio groter dan 1,4 (ofwel minimaal een classificatie ruim voldoende) wordt onderzocht of en – zo ja – in welke mate vrij besteedbare middelen naar de Algemene Reserve kunnen vloeien. Dit onderzoek is momenteel niet aan de orde, gegeven de ratio van 1,37.
MPG 2025
Pagina 48 van 50
14. Conclusies & Besluiten De MeerjarenPrognose Grondbedrijf (MPG) 2025 vormt een actualisatie van alle door de gemeenteraad vastgestelde grondexploitaties en de voorraad aan strategische gronden. De actualisatie van de exploitaties betreft met name een aanpassing van budgetten (op basis van actuele inzichten) en uitgiftetempo (op basis van marktontwikkelingen). In 2024 zijn geen grondexploitaties afgesloten. Wel is sprake van het nemen van tussentijdse winst. Het BBV stelt gemeenten namelijk verplicht om op basis van de PoC-methode (Percentage of Completion) tussentijdse winsten te nemen bij grondexploitaties met een voorzien positief resultaat. In 2024 betreft het per saldo een bedrag van € 1,62 miljoen. Op portefeuilleniveau is sprake van een positief resultaat van circa € 7,4 miljoen op netto contante waarde. Ten opzichte van de tMPG 2024 gaat het om een afname van het resultaat met ongeveer € 0,4 miljoen op netto contante waarde. Daarbij gaat met name een negatief effect uit van de in 2024 genomen tussentijdse winst (ca. € 1,62 miljoen) en op onderdelen hogere kosten en een langere looptijd. Het negatieve effect wordt echter voor een groot deel gecompenseerd door de voorziene grondopbrengsten die op prijspeil 2025 hoger uitvallen. Het openen van exploitatie PaasbosPark, Bizetlaan en Wulfshoeve heeft op een totaalniveau een beperkte invloed (ca. € 43.000 positief) gehad.
Met ingang van 1 januari 2016 is het niet meer toegestaan om een (jaarlijkse) fondsafdracht te doen vanuit een actieve grondexploitatie ten aanzien van bovenwijkse voorzieningen die niet direct zijn toe te rekenen aan deze grondexploitatie. Bij de tMPG 2018 is daarom besloten om tussentijdse winsten deels te bestemmen als afdracht aan het fonds voor bovenwijkse voorzieningen. Op basis van de gronduitgifte (uitgegeven vierkante meters) in 2024 is bepaald hoe hoog de fondsafdrachten bij de Jaarrekening 2024 moeten zijn. Dit komt neer op een totaalbedrag van € 386.615. Conform de huidige prognose zal in de toekomst nog een bedrag van circa € 8,7 miljoen moeten worden afgedragen uit het resultaat van lopende grondexploitaties. Op het gebied van de (verlies)voorzieningen is bij de MPG 2025 sprake van een toename voor een bedrag van € 550.000. Dit is met name het gevolg van een aanvullende (verlies)voorziening ten behoeve van Stadshaven Nijkerk (€ 245.000) en het faciliterende deel van Doornsteeg (251.000). De mutaties ten aanzien van het faciliterende deel van Nijkerkerveen, deelplan 3 en grondexploitatie PaasbosPark, Bizetlaan en Wulfshoeve zijn daarentegen beperkt. De geactualiseerde risicoanalyse resulteert in een risicoprofiel van ongeveer € 8,9 miljoen. Dit betreft een toename ten opzichte van de tMPG 2024 met ongeveer € 2,8 miljoen.
De oorzaak hiervan ligt grotendeels in de nieuwe berekeningsmethodiek van de risico’s conform de Nota Risicomanagement 2024. Daarbij geldt dat het voorziene (positieve) nettoresultaat van een exploitatie niet langer als eerste buffer wordt ingezet om het gewogen risico-effect van het betreffende project op te vangen. Daarnaast is het risicoprofiel toegenomen door het openen van de exploitatie PaasbosPark, Bizetlaan en Wulfshoeve. Het risicoprofiel van € 8,9 miljoen is aangemerkt als benodigde weerstandscapaciteit. Bij gelijkblijvende uitgangspunten is de Reserve Bouwgrondexploitatie toereikend om dit risicoprofiel af te dekken. Per 1 januari 2025 is namelijk sprake van een ratio van 1,37. Dit komt overeen met de kwalificatie voldoende. Het is de verwachting dat de ratio in 2025 afneemt door een reservering voor (mogelijk) toekomstige afwaardering. Hier staat tegenover dat toekomstige tussentijdse winstnemingen wel positief van invloed zullen zijn.
MPG 2025
Pagina 49 van 50
Begin 2024 was nog sprake van een ratio van 1,83. De lagere ratio is hoofdzakelijk het gevolg van een toename van het risicoprofiel. Dit komt enerzijds door een wijziging in de berekeningsmethodiek (conform Nota Risicomanagement 2024), anderzijds door het openen van exploitatie PaasbosPark, Bizetlaan en Wulfshoeve. De aanwezige weerstandscapaciteit is in 2024 in beperkte mate toegenomen (ca. € 411.000), onder meer vanwege tussentijdse winstnemingen en incidentele grondverkopen. Dit weegt echter niet op tegen de toename van het risicoprofiel. Aangezien de ratio alleen iets zegt over de verhouding tussen de vrij besteedbare middelen en de risico´s, is ook het resultaat van het weerstandsvermogen een belangrijke indicator. Bij de MPG 2025 is dit vermogen per 1 januari 2025 ongeveer € 3,3 miljoen. In absolute zin kent de reserve daarmee nog een gezonde buffer. Voor de Reserve Bouwgrondexploitatie wordt geen bovengrens gehanteerd. Wel geldt het uitgangspunt dat bij een ratio groter dan 1,4 (ofwel minimaal een classificatie ruim voldoende) wordt onderzocht of en – zo ja – in welke mate vrij besteedbare middelen naar de Algemene Reserve kunnen vloeien. Dit onderzoek is momenteel niet aan de orde, gegeven de ratio van 1,37.
Besluiten 1.
Vast te stellen de MeerjarenPrognose Grondbedrijf 2025, behorende bij de Jaarrekening 2024.
MPG 2025
Pagina 50 van 50