2025-030 Bijlage 9 Quickscan natuurtoets (deelgebied 1)
Tekst van het document
bee
Weste
Inhoud 1.
2.
Algemeen
1
1.1
1
Plangebied en werkzaamheden
4.
5.
2.1
Inleiding
2.2
Algemene constateringen Geplande werkzaamheden
2
Werkwijze Bureauonderzoek 3.1 3.2
Veldbezoek
3.3
Betrouwbaarheid
4
UI
41
Omgevingswet
Ul
4.2
Gebiedsbescherming
Ul
4.3
Soortbescherming
u
bh
Houtopstanden
OO
4,5
Invasieve exoten
00
Resultaten
10 10
5.1
Gebiedsbescherming
5.2
Soortbescherming
12
Samenvatting
25
Conclusie 6.1
7.
3
Wet- en regelgeving
5.3
6.
2
2
2.3
3.
Inleiding
Gebiedsbescherming
26 26
6.2
Soortbescherming
27
6.3
Nader onderzoek
30
Literatuurlijst Referenties
71
33 33
7.2
Gebruikte websites
35
73
Overige geraadpleegde bronnen
35
Quickscan natuurtoets
1.
Algemeen
1.1
Inleiding
Buro Ontwerp & Omgeving
opdracht van Bouwbedrijf R. van de Mheen BV. is door Buro Ontwerp & Omgeving een quickscan natuurtoets uitgevoerd aan de Westerdorpsstraat 97 te Hoevelaken. De
In
initiatiefnemer is voornemens een nieuw hoofdgebouw met diverse paardenstallen, een stapmolen en een nieuwe springtuin (buitenbak) te realiseren. De nieuwbouw zal plaatsvinden op de aanwezige weilanden. Ook vinden er enkele verbouwingen plaats. Het doel van de natuurtoets is om een indicatie te krijgen van de aanwezigheid en (mogelijke)
effecten van de ingreep op beschermde gebieden en dier- en plantensoorten. Uit deze natuurtoets moet blijken of er nadelige effecten zijn op gebieden met een speciale beschermingsstatus, namelijk op Natura 2000-gebieden, het Gelders Natuurnetwerk, de Groene Ontwikkelingszone en de Beschermingszone natte landnatuur. Vervolgens worden de
mogelijke effecten onderzocht op onder de Omgevingswet (Ow) beschermde dier- en plantensoorten. Als nadelige effecten niet uit te sluiten zijn moet nader onderzoek
plaatsvinden, dienen er mogelijk mitigerende maatregelen en compenserende maatregelen te worden getroffen en een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit te worden aangevraagd. Deze natuurtoets is gebaseerd op bureauonderzoek en een veldonderzoek. het voorliggende rapport worden achtereenvolgens het plangebied (hoofdstuk 2), de werkwijze (hoofdstuk 3), de relevante wet- en regelgeving (hoofdstuk 4), de resultaten
In
(hoofdstuk 5) en de conclusie (hoofdstuk 6) beschreven.
1
Quickscan natuurtoets
Buro Ontwerp & Omgeving
2.
Plangebied en werkzaamheden
2,1
Inleiding Het plangebied betreft de Westerdorpsstraat 97 te Hoevelaken en beslaat de kadastrale
HVL00-C-664, HVL000-C-5745, HVLOO-C-5744 en HVL-C-3499. Het plangebied ligt buiten de bebouwde kom en wordt grotendeels omringd door weilanden en
percelen
HVL00-C-662,
diverse
woonpercelen.
In
het
wordt
begrensd door de zuidoosten door houtopstanden. Verder richting het
noorden
Westerdorpsstraat en in het zuiden en
het
plangebied
zuiden bevindt zich de A1. De huidige bebouwing in het plangebied betreft een bedrijfswoning met kantoor, een werktuigenberging, een veeschuur en een overdekte rijhal met kantine en
paardenstallen. Naast de aan de woning verbonden voortuin en het verharde bedrijfsterrein bestaat het plangebied voornamelijk uit weilanden. Op de navolgende afbeelding is de
begrenzing van het plangebied weergegeven (Figuur 1).
Figuur 1. Luchtfoto van het plangebied aan de Westerdorpsstraat 97 te Hoevelaken (rood kader).
2,2
Algemene constateringen In
het plangebied bevinden zich intensief beheerde graslanden. De twee grootste percelen
worden van elkaar gescheiden door een greppel die ten tijde van de quickscan onder water stond. Langs de zuidelijke en oostelijke rand van het plangebied bevinden zich sloten. In deze watergangen is sprake van eutrofiëring. In het gebied bevinden zich een elzensingel en diverse vrijstaande bomen. In vrijwel alle gevallen gaat het om zwarte elzen, wilgen of zomereiken. Ook zijn er twee paardenbakken aanwezig. Daarnaast betreffen de gebouwen in het plangebied een bedrijfswoning met kantoor, een werktuigenberging, een veeschuur en een overdekte
rijhal met kantine en paardenstallen. Verder zijn hier nog een tuin en een pergola aanwezig.
2
Quickscan natuurtoets
Op
het erf worden
Buro Ontwerp & Omgeving
diverse soorten
(water)vogels
gehouden. Zie
Figuur 2
voor een
sfeerimpressie van het plangebied.
Figuur 2 Vrijstaande eigen langs de greppel in hetomdven van Het pulriye
veeschuur
drie
beidt
inibovover), hoek var de
gesloopt zal worden (rechtsboven), een van de twee paordenbakken (unksonder) en de
zuidoostelijke rand van het plangebied (rechtsonder)
3
Geplande werkzaamheden De ontwikkeling betreft de realisatie van een nieuw hoofdgebouw met diverse paardenstallen, een stapmolen en een nieuwe springtuin (buitenbak). De nieuwbouw zal plaatsvinden op de
aanwezige weilanden. Ten behoeve van de ontwikkeling wordt ook een nieuwe oprit aangelegd, wordt een greppel gedempt, worden een aantal bomen verplant of gekapt, vindt er
drainage plaats ter hoogte van de bestaande buitenbak en wordt een hoek van de zuidoostelijk gelegen veeschuur gesloopt. Het plan omvat ook het verbouwen van de bestaande rijhal (ter
plaatse van de overkapping) naar een poetsruimte en werktuigenberging. Ook wordt de veeschuur intern verbouwd om een garage en stallen te kunnen realiseren, In de laatstgenoemde schuur zullen geen koeien meer worden gehouden.
Quickscan natuurtoets
3.
Werkwijze
3.1
Bureauonderzoek
Buro Ontwerp & Omgeving
Voorafgaand aan het veldbezoek Is onderzoek gedaan naar de ligging van het gebied ten opzichte van beschermde natuurgebieden, de voorkomende habitats en de verspreidingsgegevens van beschermde soorten in en rondom het plangebied. De bronnen die hiervoor zijn geraadpleegd zijn te vinden in de literatuurlijst (zie hoofdstuk 7).
3.2
Veldbezoek Het Initiële veldbezoek is uitgevoerd op 14 april 2023 en vond plaats van 09:55 tot 11:15. Tijdens
het veldbezoek was het zonnig (onbewolkt), stond er een zwakke wind (ZZO2) en was het circa
1 tot 13,5 graden Celsius. Op 28 februari 2024 is opnieuw een veldbezoek afgelegd, omdat werkzaamheden aan de binnenzijde van de veeschuur en de rijhal eerder niet waren voorzien. Dit veldbezoek vond plaats tussen 10:00 en 10:40 en tijdens dit bezoek was het bewolkt, stond
er een zwakke wind (Z2) en was het circa 6 graden Celsius. Tijdens beide onderzoeken is
gekeken naar het terrein en de geschiktheid hiervan voor beschermde flora en fauna. Ook is gekeken naar de aanwezigheid van beschermde soorten, met inbegrip van sporen als braakballen, uitwerpselen, nesten en andere mogelijke verblijfplaatsen. Tabel 1. Deskundigheid betrokken medewerker(s).
Naam J. Metselaar
peskundigheid
Studie: Afgestudeerd in Diermanagement op Hogeschool Van Hall Larenstein (VHL) te Leeuwarden. Functie: Ecoloog bij Buro Ontwerp & Omgeving sinds januari 2020,
3.3
Betrouwbaarheid Dit onderzoek is op zorgvuldige wijze uitgevoerd conform de huidige wet- en regelgeving. Het
onderzoek betreft een momentopname en geeft een inschatting van de geschiktheid van het
plangebied voor beschermde soorten en het al dan niet voorkomen van deze soorten. In het algemeen kan gesteld worden dat een quickscan natuurtoets geldig is voor een periode
van maximaal drie jaar, tenzij de ecologische omstandigheden in deze periode wezenlijk zijn
veranderd en/of de Omgevingswet en de bijbehorende uitvoeringsregelgeving, of inzichten hieromtrent zijn gewijzigd. Wanneer de uitvoering van een plan meer dan drie jaar wordt
uitgesteld, verdient het de aanbeveling de resultaten van de natuurtoets opnieuw te onderzoeken.
Quickscan natuurtoets
Buro Ontwerp & Omgeving
hb.
Wet- en regelgeving
41
Omgevingswet Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. De Omgevingswet bundelt 26
wetten en diverse regels en voorschriften in één wet. Ook de Wet natuurbescherming (Wnb) is opgegaan in de Omgevingswet. In de Omgevingswet speelt bij milieubelastende activiteiten het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) een belangrijke rol. In het Bal staan rijksregels voor de fysieke leefomgeving, waaronder voor flora- en fauna-activiteiten. Daarnaast wordt hierin vermeld voor welke activiteiten een melding of omgevingsvergunning nodig is en wie toezicht
houdt. Een belangrijk verschil met de Wnb is dat de bepalingen over de zorgplicht (artikel 1.11, Wnb) concreter zijn aangegeven in de specifieke zorgplicht (artikel 11.27, Bal). Aanvullend zijn
regels opgenomen over ongewone voorvallen (artikel 11.34, Bal en artikel 11.35, Bal). Onder de Wnb bestonden geen vergelijkbare bepalingen. De Omgevingswet bevat ook instrumenten om natuurgebieden te beschermen. Zo kan de
minister
van
Landbouw,
Natuur
en
Voedselkwaliteit
(LNV)
bijzondere
nationale
natuurgebieden en Natura 2000-gebieden aanwijzen en instandhoudingsdoelen voor deze gebieden vaststellen (artikel 2.44, Ow). Ook is in het aanwijzingsbesluit opgenomen dat gebieden bij omgevingsverordening kunnen worden aangewezen tot het Natuurnetwerk Nederland (NNN), bijzonder provinciaal natuurgebied of bijzonder provinciaal landschap. Verder zijn instructieregels voor de omgevingsverordening opgenomen in het Besluit kwaliteit
leefomgeving (Bkl). De instructieregels verplichten provincies tot het aanwijzen van Natuurnetwerk Nederland-gebieden (NNN-gebieden), het vastleggen van de kenmerken en waarden van de NNN-gebieden en het stellen van regels voor de bescherming, instandhouding,
verbetering en ontwikkeling van de NNN-gebieden. Bij ruimtelijke ontwikkelingen geldt bovendien regelgeving voor het vellen van houtopstanden
en voor activiteiten die de Introductie of verspreiding van invasieve uitheemse soorten tot
gevolg kunnen hebben.
42
Gebiedsbescherming Natura 2000-gebieden Natura 2000-gebieden zijn op basis van de Europese Vogel- en Habitatrichtlijn opgenomen in de Omgevingswet middels een aanwijzingsbesluit (artikel 2.44, Ow). Natura 2000-gebieden zijn
gebieden waarin habitats en soorten worden beschermd die van communautair belang zijn. Per Natura 2000-gebied zijn specifieke Instandhoudingsdoelen opgesteld. Activiteiten die
significant
nadelige
effecten
hebben
op
de
kwaliteit
van
de
habitats
en/of de
instandhoudingsdoelen van het gebied mogen niet plaatsvinden zonder een vergunning voor een Natura 2000-activiteit. Dit geldt niet alleen voor activiteiten binnen het Natura 2000gebied. Ook bij activiteiten aangrenzend of buiten het gebied kunnen significant nadelige
gevolgen optreden.
5
Quickscan natuurtoets
Buro Ontwerp & Omgeving
Natuurnetwerk Nederland Natuurnetwerk Nederland bestaat uit een netwerk van natuurgebieden en heeft als doel deze beter met elkaar en omringende agrarische gebieden te verbinden. In Gelderland zijn deze
gebieden bekend als het Gelders Natuurnetwerk (GNN). De GNN-gebieden zijn aangewezen in de
beschermd
volgens de bijbehorende omgevingsverordening (Provincie Gelderland, 2018; Provincie Gelderland, 2024). provinciale
omgevingsvisie
en
provinciale
$ 2.6.1 Instructieregels bestemmingsplan bescherming Gelders natuurnetwerk Artikel 2.39 (bescherming kwaliteit Gelders natuurnetwerk) 1. Voor zover een bestemmingsplan van toepassing is op het Gelders natuurnetwerk wordt een
nieuwe activiteit of ontwikkeling alleen toegelaten als die geen nadelige gevolgen kan hebben
voor de kernkwaliteiten, oppervlakte of samenhang als bedoeld in bijlage Kernkwaliteiten Gelders natuurnetwerk en Groene ontwikkelingszone. 2. Er is geen sprake van nadelige gevolgen voor de oppervlakte als die in overeenstemming
met paragraaf 2.6.2 worden gecompenseerd: a. buiten het Gelders natuurnetwerk; of b. in het Gelders natuurnetwerk op gronden die op de ambitiekaart bij het Natuurbeheerplan
zijn aangeduid met code N00.01.
Artikel 2.40 (afweegruimte bij groot openbaar belang)
aanvulling op artikel 2.39 lid ontwikkeling toelaten als: In
1,
kan een bestemmingsplan een nieuwe activiteit of
a. sprake is van een groot openbaar belang; b. er geen reêle alternatieven zijn; en
c. de nadelige gevolgen
worden
voor de kernkwaliteiten, oppervlakte of samenhang zoveel mogelijk
beperkt en de overblijvende effecten gelijkwaardig worden gecompenseerd in
overeenstemming met paragraaf 2.6.2. Groene ontwikkelingszone Om de samenhang van de natuur in het Gelders Natuurnetwerk te beschermen wil de provincie
verbindingszones aanleggen in de vorm van de Groene Ontwikkelingszone, Het bestaat uit terreinen met een andere bestemming dan natuur die vervlochten zijn met het GNN.
Ruimtelijke ontwikkelingen zijn mogelijk mits tegelijk de kernkwaliteiten worden versterkt. Dit dient te worden getoetst aan artikel 2.52 van de Gelderse omgevingsverordening. $ 2.6.5 Instructieregels bestemmingsplan Groene ontwikkelingszone Artikel 2.52 (beschermen Groene ontwikkelingszone) 1. Voor zover een bestemmingsplan van toepassing is op locaties binnen de Groene
ontwikkelingszone, laat het een nieuwe activiteit of ontwikkeling alleen toe als uit onderzoek blijkt dat: a. de kernkwaliteiten of ontwikkelingsdoelen, genoemd in bijlage Kernkwaliteiten Gelders
natuurnetwerk en Groene ontwikkelingszone, per saldo en naar rato van de ingreep worden versterkt; en b, de samenhang niet verloren gaat. 2. Gedeputeerde Staten stellen regels vast om de versterking uit te werken.
6
Quickscan natuurtoets
Buro Ontwerp & Omgeving
Beschermingszone natte landnatuur Ter waarborging van de natte landnatuur in het GNN en de GO is het mogelijke dat er een
Beschermingszone natte landnatuur om deze gebieden is ingesteld. Als voor een ingreep in een hydrologische beschermingszone een bestemmingsplan moet worden aangepast en deze
ingreep heeft een significant nadelig effect op de instandhouding van de natte landnatuur, dan kan dit alleen maar als er sprake is van een groot openbaar belang, er geen reële alternatieven zijn en de nadelige effecten worden gemitigeerd of gecompenseerd. Indien er
sprake is van overlap met de GO is saldering alleen mogelijk als dit niet leidt tot aantasting de kwaliteit van de natte landnatuur. De hydrologische beschermingszones zijn
van
aangewezen in de provinciale omgevingsvisie en beschermd volgens de bijbehorende provinciale omgevingsverordening (Provincie Gelderland, 2018; Provincie Gelderland, 2024).
4,3
Soortbescherming Soorten met specifieke beschermingsregels
Het Besluit activiteiten leefomgeving van de Omgevingswet kent drie beschermingsregimes
voor soorten: e e
e
Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn (artikel 11.37 lid 1, Bal) Beschermingsregime soorten uit bijlage IV van de Habitatrichtlijn, bijlage Il van het verdrag van Bern en bijlage van het verdrag van Bonn (artikel 11.46 lid 1, Bal) Beschermingsregime andere soorten uit Bijlage IX van het Besluit activiteiten
leefomgeving (artikel 11.54 lid 1, Bal), ook wel soorten van nationaal belang genoemd. bovengenoemde wetsartikelen uit het Bal zijn schadelijke handelingen opgenomen en is worden verleend. kan De vastgesteld voor welke handelingen een vrijstelling
In
verbodsbepalingen houden in dat Vogelrichtlijnsoorten, Habitatrichtlijnsoorten en andere beschermde soorten niet opzettelijk mogen worden gedood of gevangen en dat hun vaste voortplantingsplaatsen, rustplaatsen of eieren niet opzettelijk mogen worden beschadigd of
vernield. Ook is het rapen en onder zich hebben van eieren van vogelsoorten die onder deze richtlijnen vallen verboden. Voor Vogel- en Habitatrichtlijnsoorten geldt bovendien dat ze niet opzettelijk mogen worden gestoord. Daarnaast is het verboden om beschermde planten opzettelijk te plukken, verzamelen, ontwortelen, vernielen of af te snijden in hun natuurlijke
verspreidingsgebied. Als de activiteiten leiden tot het overtreden van deze verbodsbepalingen moet worden nagegaan of een provinciale vrijstelling geldt of dat een omgevingsvergunning
voor een flora- en fauna-activiteit moet worden verkregen. Rode lijsten
Kwetsbare en
met uitsterven bedreigde soorten die niet onder de hiervoor genoemde
beschermingsregimes vallen zijn door de minister van LNV opgenomen in de rode lijsten. Rode lijst-soorten vallen niet noodzakelijkerwijs onder specifieke beschermingsregels, zoals een vergunningsplicht bij schadelijke handelingen. Hiervan is alleen sprake als de soort ook beschermd is conform de Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn of Bijlage IX van het Bal. Desondanks zijn rode lijsten relevant bij ruimtelijke ontwikkelingen. Indien een activiteit nadelige effecten heeft op een rode lijst-soort wordt namelijk gesproken van een activiteit waarvoor de
specifieke zorgplicht geldt.
Quickscan natuurtoets
Buro Ontwerp & Omgeving
Specifieke zorgplicht Een activiteit kan nadelig zijn voor de van nature in het wild levende dier- en plantensoorten.
lemand die weet of kan weten dat er bij het verrichten van een activiteit nadelige effecten
optreden moet zich houden aan de specifieke zorgplicht (artikel 11.27, Bal). De specifieke zorgplicht geldt voor alle dier- en plantensoorten. De volgende stappen zijn noodzakelijk: e
Controle op aanwezige soorten en leefgebieden in het plangebied;
e
Nagaan
e
ht
of
nadelige
gevolgen
voor
dier-
en
plantensoorten
kunnen
worden
uitgesloten; Nagaan wat nadelige gevolgen zijn als uitsluiten daarvan niet mogelijk is;
e
Passende preventieve maatregelen nemen om nadelige effecten te voorkomen; en
e
Stoppen met de activiteit of herstelmaatregelen treffen.
Houtopstanden
Als houtopstanden buiten de bebouwingscontour houtkap worden geveld kan er een meld- en herbeplantingsplicht gelden. Dergelijke houtopstanden worden in de Omgevingswet omschreven als een zelfstandige eenheid van bomen, boomvormers, struiken, hakhout of griend. Voor het vellen en herbeplanten zijn er een aantal uitzonderingen op de rijksregels
opgenomen in artikel
bebouwingscontour
11.111
houtkap
van het
Bal. Voor de kap van
geldt gemeentelijke
houtopstanden binnen de regelgeving, zoals verwoord in het
omgevingsplan van de desbetreffende gemeente (artikel 5.165b, Bkl).
45
Invasieve exoten Algemeen In
de Omgevingswet is regelgeving opgenomen voor activiteiten die de introductie of
verspreiding van invasieve uitheemse soorten tot gevolg kunnen hebben. Hierdoor is het onder zich of voorhanden hebben, vervoeren of ten vervoer aanbieden (van delen van invasieve exoten) expliciet aangemerkt als verhandelen. Invasieve exoten vormen een bedreiging voor de inheemse biodiversiteit en ecosystemen. Daarnaast kunnen invasieve exoten schadelijk zijn voor de economie, de openbare veiligheid en menselijke gezondheid. Bekende voorbeelden van invasieve exoten zijn de beverrat, Siberische grondeekhoorn,
nijlgans, zonnebaars en Aziatische hoornaar. Het is onder meer verboden om deze soorten opzettelijk te houden, vrij te laten in het milieu, te kweken of vervoeren en het toestaan om zich voort te planten (artikel 11.108 lid 1, Bal en artikel 7 lid 1 van de Europese invasieve-exoten-
basisverordening). Nationaal handelsverbod Aziatische duizendknopen Per 1 januari 2022 geldt er tevens een nationaal handelsverbod voor Aziatische duizendknopen
(artikel 11.109a, Bal). Het verbod heeft betrekking op drie soorten: de Japanse duizendknoop, duizendknoop en bastaardduizendknoop. Het handelsverbod op Aziatische duizendknopen geldt ook voor besmette grond. Gelet op deze ruime definitie van het woord
Sachalinse
'verhandelen', maakt het hierbij niet uit of het gaat om de delen van de duizendknoop zelf, of om de delen van de duizendknoop in het transport van een partij grond. Dit betekent dat
grondtransport met (levensvatbare delen van) Aziatische duizendknopen verboden is, tenzij 8
Quickscan natuurtoets
Buro Ontwerp & Omgeving
een vrijstelling van toepassing is. Een vrijstelling geldt als er sprake is van niet-commerciële
doeleinden, wanneer het transport plaatsvindt in het kader van uitroeiing, bestrijding of beheersing en op voorwaarde dat geen verdere verspreiding of introductie in het milieu plaatsvindt. Daarnaast geldt er een vrijstelling voor het verhandelen of in bezit hebben van dode delen of dode producten van Aziatische duizendknopen (NVWA, 2021).
9
Quickscan natuurtoets
Buro Ontwerp & Omgeving
5.
Resultaten
5.1
Gebiedsbescherming
5.1.1
Natura 2000
Nederland zijn 162 Natura 2000-gebieden aangewezen. Dit zijn gebieden met een Europese
In
beschermingsstatus. Veel van die gebieden zijn gevoelig voor stikstofdepositie. Het meest nabijgelegen Natura 2000-gebied betreft Arkemheen dat op een afstand van circa 6,2 kilometer ten noorden van het plangebied ligt. Andere Natura 2000-gebieden op minder dan 25 km afstand zijn de Veluwerandmeren (ca. 9,6 km), Eemmeer & Gooimeer Zuidoever (ca. 12 km),
Veluwe (ca. 13,1 km), Kolland & Overlangbroek (ca. 19,1 km), Binnenveld (ca. 19,2 km), Rijntakken (ca. 19,2 km), Oostelijke Vechtplassen (ca. 20,5 km) en het Naardermeer (ca. 23,4 km). Op de navolgende kaart is de ligging van het plangebied ten opzichte van de Natura 2000-gebieden weergegeven (Figuur 3). N
Hoet
Eemnes
AN
NNS
Diermen
NEN
Huanerbroek
Kracht Hell
Eembrugge Halk
Achterhoek
Hu
Nijkerk
Ger Baam
Veenhuiz
Hoet
Zeveritunzen
Palestina
Slchtentoest Zeidert
Ktusshiaar
Nijkerkerveen
é 1 Woud
Ponsetikamp
Ker
Grote Mel
Soestdijk
Appel Voorthuizen
Hoagland Coethorst
sche
Zwaneroek
Hoevelaken
Soest
Amerstaart
[|
Pal
De Burka
G
Terschuur Stoutenburg Noord
Stoutenbur id
Kalendroek
K
Arkelbrnek Musschenderp
Den Dolder
Barneveld
Esveld
Achterveld
Leusden
Oud-Leusen
Aschat
psch en Duin
ovgerwenwa
De Glind
Leusdten-Zuid
Soesterberg
Walderveen 7027
Nederwoud
Den Treek
Voskuilen
7 kan
Li V
zeist
1
Neo
Meulunteren
© Buro Ontwerp à
Figuur 3. Ligging plangebied (rood) ten opzichte van de nabijgelegen Natura 2000-gebieden (groen gearceerde vlakken).
Gezien het type werkzaamheden en de ligging van het plangebied ten opzichte van de Natura
2000-gebieden zijn er geen negatieve effecten als oppervlakteverlies, versnippering, verontreiniging, verdroging, optische verstoring en verstoring door trilling, geluid en mechanische effecten. De afstand tot het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied is namelijk meer dan 1 km. Door het gebruik van werktuigen en een toename van voertuigbewegingen kunnen er wel gevolgen zijn door stikstofdepositie vanuit de lucht. Omdat er negen Natura 2000-
gebieden op minder dan 10 km afstand van het plangebied liggen vindt er mogelijk stikstofdepositie plaats op stikstofgevoelige habitattypen en leefgebieden van deze Natura 2000-gebieden. Om de eventuele effecten van stikstofdepositie inzichtelijk te maken wordt 10
Quickscan natuurtoets
Buro Ontwerp & Omgeving
aangeraden om een AERIUS-berekening (voortoets stikstof) uit te laten voeren voor zowel de realisatiefase als gebruiksfase. Negatieve effecten op stikstofgevoelige habitattypen en leefgebieden kunnen worden uitgesloten als uit de AERIUS-berekening blijkt dat er geen
stikstofdepositie groter dan 0,00 mol N/ha/jr plaatsvindt.
5.1.2
Gelders Natuurnetwerk en Groene Ontwikkelingszone
Het plangebied ligt deels in de Groene Ontwikkelingszone (GO) en grenst aan het Gelders Natuurnetwerk (GNN) (Figuur 4). Het betreft deelgebied 128: 'Nijkerkerveen'. Omdat de ontwikkelingen plaatsvinden binnen de GO moet worden aangetoond dat de kernkwaliteiten
of ontwikkelingsdoelen van het gebied per saldo en naar verhouding worden versterkt en dat de
samenhang niet verloren gaat (Gedeputeerde Staten van Gelderland, 2022). De
natuurcompensatie tav. de ontwikkeling in het plangebied wordt uitgevoerd op een elders gelegen
locatie
nabij
het
Hoevelakense Bos
op
diverse
percelen
gelegen
aan
de
Weldammerlaan. De compensatieverplichtingen vanuit deze toetsing zullen afdwingbaar geborgd
worden
in
het bestemmingsplan.
Dit is nader
uitgewerkt in een separaat
compensatieplan behorende bij het bestemmingsplan.
Figuur 4. Ligging plangebied (rood kader)
tov. het
Gelders Natuurnetwerk (donkergroen), de Groene
Ontwikkelingszone (lichtgroen) en de Beschermingszone natte landnatuur (mintgroen gearceerd).
Quickscan natuurtoets
5.1.3
Buro Ontwerp & Omgeving
Beschermingszone natte landnatuur Het noordelijke en tevens het
bebouwde gedeelte van het
plangebied valt onder de
Beschermingszone natte landnatuur (Figuur 4). Omdat de ontwikkelingen plaatsvinden op het
woonerf (deels verhard) en de ontwikkelingen binnen de beschermingszone van beperkte omvang zijn vinden er geen significant nadelige effecten plaats op de instandhouding van de hydrologische beschermingszones. Ter plaatse van de nieuwe buitenbak zal drainage plaatsvinden. Er wordt echter rekening gehouden met de waterhuishouding. Daarnaast grenst de hydrologische beschermingszone binnen het plangebied aan de Groene Ontwikkelingszone,
maar er is geen sprake van overlap.
5.1.4
Houtopstanden De bomen in het plangebied
vallen gedeeltelijk onder de definitie houtopstanden, zoals
bedoeld in artikel 1,1 van de Omgevingswet. Bomen uit de elzensingel en een deel van de
vrijstaande bomen bevinden zich buiten de bebouwingscontour houtkap. De rijksregels over het vellen van houtopstanden zijn daarom van toepassing (artikel 11.111, Bal). Indien er houtopstanden worden geveld dient rekening te worden gehouden met de aanvraag van een omgevingsvergunning bij het Omgevingsloket. Er wordt geadviseerd om een Vergunningcheck uit te voeren, alvorens wordt besloten om groenvoorzieningen te verwijderen.
5.2
Soortbescherming
5.2.1
Vleermuizen Op basis van openbare verspreidingsgegevens kunnen de gewone dwergvleermuis, ruige
laatvlieger, rosse vleermuis, gewone grootoorvleermuis, tweekleurige vleermuis, franjestaart, meervleermuis en watervleermuis in de ruime omgeving van het plangebied voorkomen. Alle vleermuissoorten zijn op Europees niveau beschermd conform de
dwergvleermuis,
Habitatrichtlijn (artikel 11.46 lid 1, Bal). Verblijfplaatsen Vleermuizen kunnen globaal opgedeeld worden in boombewonende soorten zoals de rosse vleermuis en gebouwbewonende soorten zoals de gewone dwergvleermuis. Ook zijn er soorten die zowel gebouw- als boombewonend zijn. Om de ontwikkeling mogelijk te maken worden diverse bomen verplant of gekapt. De bomen
in het plangebied zijn daarom onderzocht op de aanwezigheid van holtes, spleten en andere
openingen in bomen die door boombewonende vleermuizen kunnen worden gebruikt als
verblijfplaats. Dergelijke openingen werden in geen van de aanwezige bomen aangetroffen. Daarnaast was een groot deel van de bomen nog vrij jong en doordoor niet van geschikt formaat om als verblijfplaats te dienen voor boombewonende vleermuizen. Negatieve effecten op de verblijfplaatsen van boombewonende vleermuizen kunnen daarom worden uitgesloten.
Gebouwbewonende
soorten
doorgaans gebruik van spouwruimtes, spleten en vergelijkbare ruimtes in gebouwen. In het plangebied wordt de hoek van de zuidoostelijk gelegen veeschuur gesloopt. Ter hoogte van dit deel van de schuur zijn openingen aanwezig maken
onder de dakgoot (Figuur 5). Bij het overkapte gedeelte van de rijhal zijn ook openingen langs de dakgoot aanwezig die geschikt zijn als verblijfplaats voor vleermuizen. Hierdoor kunnen 12
Quickscan natuurtoets
Buro Ontwerp & Omgeving
negatieve effecten op zomer-, kraam- of paarverblijfplaatsen van gebouwbewonende vleermuizen niet worden uitgesloten. Negatieve effecten op winterverblijfplaatsen zijn echter
wel uitgesloten. De binnenruimtes van de veeschuur en het overkapte gedeelte van de rijhal
werden op 28 februari 2024 namelijk onderzocht. Dit valt binnen de periode waarin winterinspecties naar overwinterende vleermuizen kunnen worden uitgevoerd. Vleermuizen werden tijdens dit bezoek niet aangetroffen. Naast de afwezigheid van vleermuizen in de open
ruimte biedt de binnenzijde van de veeschuur ook geen mogelijkheid voor vleermuizen om ergens weg te kruipen. Het overkapte gedeelte van de rijhal is geheel ongeschikt als
winterverblijfplaats.
Figuur 5. Openingen onder de dakgoot die vleermuizen toegang kan bieden tot de veeschuur (gele pijl).
Vliegroutes Vleermuizen volgen vaak lijnvormige elementen om heen en weer te bewegen tussen de verblijfplaatsen en foerageergebieden. Het behoud van lijnvormige landschapselementen is daarom van groot belang voor de instandhouding van vleermuispopulaties. Het verplanten en
kappen van diverse bomen zal niet resulteren in het verlies van een eventueel aanwezige vliegroute. Er blijven diverse vliegverbindingen aanwezig die de bebouwde erven verbinden met de zuidelijk en zuidoostelijk gelegen houtopstanden. Negatieve effecten op de vliegroutes
van vleermuizen kunnen daarom worden uitgesloten. Essentiële foerageergebieden De in Nederland voorkomende vleermuizen leven allemaal van insecten. Ze foerageren daarom
op allerlei plekken waar veel vliegende insecten aanwezig zijn. Enkele voorbeelden van dit soort gebieden zijn windbeschutte plaatsen langs lijnvormige elementen (bijv. sloten, beken,
bosranden en houtwallen), maar ook in bosgebieden, open plekken in bossen of langs oevers
met rietkragen. Bij het verdwijnen van essentiële foerageergebieden gaan de verblijfplaatsen ook verloren. De realisatie van een nieuw hoofdgebouw, een stapmolen en een nieuwe springtuin zal echter niet resulteren in het verlies van een foerageergebied. Deze worden
namelijk gerealiseerd op de aanwezige weilanden. Negatieve effecten foerageergebieden van vleermuizen kunnen daarom worden uitgesloten.
op
essentiële
13
Quickscan natuurtoets
Buro Ontwerp & Omgeving
Verlichting Maak in de actieve periode van vleermuizen 's avonds en 's nachts geen of zo min mogelijk
gebruik van bouwverlichting. Uitstraling naar groen, bomen, water en het GO-/GNN-gebied moet worden voorkomen. Indien verlichting in de permanente situatie noodzakelijk is wordt aangeraden om gebruik te maken van vleermuisvriendelijke, amberkleurige verlichting. Zodoende kan eventuele verstoring tot een minimum worden beperkt. Er mag geen gebruik worden gemaakt van blauw en ultraviolet licht. Waar verlichting noodzakelijk is, dienen de lichtstralen gebundeld te zijn en op de grond te worden gericht.
5.2.2
Grondgebonden zoogdieren
Algemene soorten Verschillende algemene grondgebonden zoogdieren kunnen voorkomen in en rondom het plangebied. Het is niet uit te sluiten dat deze zoogdieren (nog) in het plangebied aanwezig zijn
tijdens de werkzaamheden. De meeste grondgebonden zoogdieren zijn in provincie Gelderland vrijgesteld. Wel dient voor deze soorten de specifieke zorgplicht te worden nageleefd, waarbij passende preventieve maatregelen moeten worden genomen om nadelige effecten te beperken. Wanneer er toch nadelige effecten optreden moeten de activiteiten worden
gestaakt, of dienen er passende herstelmaatregelen te worden getroffen indien dit niet mogelijk is (artikel 11.27, Bal).
Strikt beschermde soorten Op basis van verspreidingsgegevens
kunnen de bunzing, hermelijn, wezel, steenmarter,
boommarter, das, bever en eekhoorn in de ruime omgeving van het plangebied voorkomen. Van deze soorten is de bever op Europees niveau beschermd conform de Habitatrichtlijn
(artikel 11.46 lid 1, Bal) en zijn de overige soorten nationaal beschermd (artikel 11.54 lid 1, Bal). Negatieve effecten op de bever kunnen echter op voorhand worden uitgesloten. Er bevinden zich namelijk geen rivieren, beken en moerassen in het plangebied. De bunzing, hermelijn en wezel zijn kleine marterachtigen die in allerlei landschappen kunnen
voorkomen, zoals kleinschalige cultuurlandschappen, natte hooilanden, duingebieden, bossen, houtwallen en plekken langs beken en rivieren. Alle kleine marters zoeken graag dekking in houtstapels, takkenrillen, steenhopen of heggen. Daarnaast wordt de bunzing vaak
aangetroffen in oude holen van konijnen, vossen en dassen, maar bijvoorbeeld ook andere beschutte ruimtes zoals onder boomwortels of takkenrillen. 's Winters trekt de bunzing vaker naar bewoonde gebieden en kan de soort ook in schuren verblijven. De hermelijn verblijft vaak in tunnels onder mossen, openingen tussen
boomwortels, openingen onder omgevallen
bomen en holen van konijnen, muizen en ratten. De wezel verblijft vooral in openingen tussen
boomwortels en holen van muizen, ratten en mollen. Zowel de functionele leefomgeving als de rust- en voortplantingsplaatsen van deze soorten zijn beschermd (BIJJ12, 2024).
In
het
plangebied bevindt zich een elzensingel en enkele perceelranden die voldoende dekking bieden om te kunnen dienen als rust- of verblijfplaats voor de kleine marters. Daarnaast
bevindt er zich langs de zuidoostkant van het plangebied een boom met een holte aan de onderkant van de stam. Ook de holte in deze boom kan worden gebruikt als rust- of verblijfplaats. Het geschikte leefgebied heeft een oppervlakte van ca. 0,125 hectare (Figuur 6).
Negatieve effecten op de bunzing, hermelijn en wezel kunnen daarom niet worden uitgesloten.
14
Quickscan natuurtoets
Buro Ontwerp & Omgeving
Figuur 6. Weergave van geschikt leefgebied voor de bunzing, hermelijn en wezel binnen het plangebied
(geel).
Steenmarters
kunnen
binnen
het
leefgebied
meerdere
schuilplaatsen
hebben,
zoals
takkenhopen, boomholtes, dichte struwelen, kruipruimtes of zolders. Ook ruimtes onder dakbedekkingen en spouwmuren worden gebruikt door steenmarters. Openingen van 5 à 6 cm zijn al van voldoende grootte om een schuilplaats te bereiken (Zoogdiervereniging, 2023). In het plangebied wordt een hoek van een schuur gesloopt. Ruimtes onder het dak van de schuur zijn
toegankelijk voor de steenmarter. Hierdoor kunnen negatieve effecten
op
een
verblijfplaats van de steenmarter niet worden uitgesloten. De boommarter is een bosbewoner die in
verschillende bostypen voorkomt. Boommarters
verblijven in holen van andere diersoorten en passen die naar eigen behoefte aan. Vaak zijn dit holtes die zijn uitgehakt door spechten of burchten van vossen en dassen (Zoogdiervereniging,
2023°).
Dergelijke
boomholtes
en
burchten
werden
echter
niet
aangetroffen. Daarnaast biedt het plangebied onvoldoende dekking voor de boommarter en behoort intensief beheerd grasland niet tot het leefgebied van de soort. Negatieve effecten op de boommarter kunnen daarom worden uitgesloten. De das is een nachtactieve soort en komt voor in kleinschalige landbouwlandschappen.
Burchten worden aangetroffen in houtwallen, langs bosranden, singels en heggen. De burchtingangen maken deel uit van een uitgebreid holenstelsel van lange gangen en kamers die
onderling
verbonden
(Zoogdiervereniging, 2023P).
zijn.
Een
Binnen
de
typische
burcht
begrenzing
van
heeft het
drie
à
plangebied
tien
ingangen
werden
geen
burchtingangen, wissels en andere sporen aangetroffen. Negatieve effecten op de das kunnen daarom worden uitgesloten.
15
Quickscan natuurtoets
Buro Ontwerp & Omgeving
Eekhoorns bouwen bolvormige nesten in bomen. Deze hebben een doorsnede van 30 tot 50 cm en zijn vooral 's winters goed waarneembaar. Soms gebruiken ze ook boomholtes, oude
kraaien- of eksternesten of grote nestkasten als nestplaats. Nesten van eekhoorns kunnen op die van de ekster lijken, maar zijn te onderscheiden aan de aanwezigheid van
het
locatiebezoek
blaadjes
werden
(Zoogdiervereniging, 2023). Tijdens geen eekhoornnesten, boomholtes of geschikte nestkasten waargenomen. Wel bevindt er zich een (oud) vogelnest in een te kappen zwarte els (Figuur 7). Theoretisch gezien is dit nest geschikt als verblijfplaats
voor de eekhoorn. Tijdens de quickscan werden echter geen eekhoorns vastgesteld, maar een controleronde is noodzakelijk om negatieve effecten met zekerheid uit te kunnen sluiten.
nkbed
Figuur 7. Een (oud) vogelnest in een te kappen zwarte els (gele pijl).
5.2.3
Vogels Algemene soorten Verschillende vogelsoorten waarvan het nest niet jaarrond beschermd is kunnen voorkomen in en
rondom het plangebied. Hiervan werden de wilde eend, houtduif, Turkse tortel, gaai,
tjiftjaf, winterkoning, roodborst, putter en groenling tijdens de quickscan waargenomen in het plangebied. Conform de Vogelrichtlijn is het verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van in het wild levende vogelsoorten te vernielen of te beschadigen, of nesten van deze vogels weg te nemen. Tevens zijn alle vogelsoorten tijdens het broedseizoen beschermd. De Omgevingswet kent geen standaard periode voor het broedseizoen. Voor de meeste vogels kan worden aangenomen dat het broedseizoen van 15 maart tot en met 15 juli loopt (indicatief
broedseizoen), maar bij enkele soorten begint het broedseizoen eerder of loopt het langer door. Dichter bij het indicatieve broedseizoen is de kans op de aanwezigheid van in gebruik zijnde nesten groter. Op het moment dat sprake is van een nest dat in gebruik is, zijn werkzaamheden die kunnen leiden tot beschadiging of vernieling hiervan verboden. Hierop is
geen uitzondering en er is ook geen omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit mogelijk. Er wordt daarom geadviseerd om werkzaamheden waarbij nesten verstoord kunnen worden, (ruim) buiten het indicatieve broedseizoen uit te voeren.
16
Quickscan natuurtoets
Buro Ontwerp & Omgeving
Strikt beschermde soorten sommige vogelsoorten zijn de vaste rust- en nestplaatsen jaarrond beschermd (beschermingscategorie 1 t/m 4). In het buitengebied van Hoevelaken kunnen dit de ooievaar,
Van
wespendief, buizerd, havik, sperwer, boomvalk, kerkuil, ransuil, steenuil, gierzwaluw, roek en huismus zijn. De ooievaar komt voor in cultuurlandschappen
telefoonpalen,
in
bomen,
en
broedt op schoorstenen, kerktorens,
hoogspanningsmasten of speciaal voor de soort gemaakte groot en daardoor goed herkenbaar (Vogelbescherming
De nesten zijn
ooievaarspalen. Nederland, 2023°). In het plangebied zijn echter geen nesten van de ooievaar aanwezig. Negatieve effecten op de vaste rust- en nestplaatsen van de ooievaar kunnen worden uitgesloten. De buizerd is een roofvogel die voorkomt in gevarieerde landschappen waar weilanden worden
afgewisseld met houtwallen, bosranden en andere houtopstanden. De soort komt ook voor nabij en in stedelijke omgevingen, zoals bijvoorbeeld in grote parken, indien er voldoende rust wordt verkregen (BIJJ12, 2017°). Tijdens het locatiebezoek werd enkel een overvliegend (niet-
territoriaal) exemplaar gezien. Daarnaast zijn er geen potentiële nestlocaties van de soort in
of rondom
het plangebied aanwezig. Negatieve effecten op de jaarrond nestplaatsen van de buizerd kunnen daarom worden uitgesloten.
beschermde
Het leefgebied van de havik bestaat uit een combinatie van open land voor de jacht en bos
met geschikte nestbomen. De havik broedt in loof-, naald- en moerasbossen en soms in
parken. Het nest is groot en bevindt zich meestal hoog in een naald- of loofboom (Vogelbescherming Nederland, 2023°). In de bomen in en rondom het plangebied werden geen
potentiële nesten van de havik aangetroffen. Ook werd gezocht naar prooiresten of andere sporen, maar deze werden eveneens niet aangetroffen. Negatieve effecten op de jaarrond beschermde nestplaatsen van de havik kunnen daarom worden uitgesloten. De sperwer broedt voornamelijk in jonge dichte naaldbossen en halfopen landschappen, maar
kan ook in laanbomen, geïsoleerde bosjes en parken broeden (Vogelbescherming Nederland, 2023'). In het plangebied bevindt zich een (oud) vogelnest in een te kappen zwarte els. Een
dergelijk nest kan worden gebruikt door de sperwer, maar de soort werd tijdens het locatiebezoek niet waargenomen. Een controleronde is echter noodzakelijk om negatieve effecten met zekerheid uit te kunnen sluiten. landschap zoals parklandschappen, heiden of boerenland. Ze broeden in verschillende typen bos, maar geven de voorkeur aan halfopen bos
De boomvalk jaagt in open en halfopen
of bosranden. De soort broedt in oude kraaien- of eksternesten (Vogelbescherming Nederland, 2023°). Een (oud) vogelnest werd aangetroffen in een te kappen zwarte els, maar deze
bevindt
zich direct naast het bedrijfsterrein. Aangezien hier onvoldoende rust is voor de boomvalk zal de soort het nest niet gebruiken. Negatieve effecten op de boomvalk kunnen worden
uitgesloten.
17
Quickscan natuurtoets
Buro Ontwerp & Omgeving
kerkuil leeft doorgaans in cultuurlandschappen waar ook kruidenrijke akkerranden, houtwallen, heggen en bosjes worden aangetroffen. De soort broedt in Nederland in ongeveer
De
90% van de gevallen in nestkasten die in boerenschuren, torens, kerken of kastelen zijn
geplaatst en heel incidenteel in boomholten (BIJ}12, 2017°). Bij het verwijderen van de hoek van de veeschuur en werkzaamheden ter plaatse van het overkapte gedeelte van de rijhal zullen
er geen verblijfplaatsen van de kerkuil verloren gaan. Er werden namelijk geen potentiële nestruimtes of sporen aangetroffen die kunnen duiden op de aanwezigheid van de soort.
Negatieve effecten op de jaarrond beschermde nestlocaties van de kerkuil kunnen daarom worden uitgesloten.
ransuil leeft in
kleinschalige landbouwlandschappen, bosranden, parken en open bosgebieden. De soort broedt meestal in oude nesten van kraaien, eksters en soms in oude
De
nesten van reigers, roofvogels of eekhoorns. Bij voorkeur bevinden deze zich in naaldbomen, maar ook in boomopslag, houtwallen en vrijstaande bomen (Vogelbescherming Nederland, 20239). In het plangebied bevindt zich een (oud) vogelnest in een te kappen zwarte els. Een
dergelijk nest kan worden gebruikt door de ransuil. Negatieve effecten op de ransuil kunnen daarom niet worden uitgesloten.
steenuil is een soort die voorkomt in kleinschalige cultuurlandschappen. Steenuilen broeden meestal in boomholten, nestkasten of nauwe ruimtes in gebouwen, bijvoorbeeld
De
tussen de dakbedekking en het beschot. De steenuil is een zeer honkvaste soort die jaarrond gebruik maakt van het nest (BIJJ12, 20179). De hoek van de te slopen veeschuur is geschikt als verblijfplaats voor de steenuil. De steenuil kan er ruimtes onder de dakbedekking bereiken en
hieronder nestelen. Ook het overkapte gedeelte van de rijhal is mogelijk geschikt doordat de metalen dwarsbalken een plat oppervlak hebben waarop kan worden genesteld. Negatieve
effecten op de steenuil kunnen daarom niet worden uitgesloten. De gierzwaluw is een soort die voorkomt In dorpen en steden waar hij broedt in donkere holtes,
spleten en onder dakpannen van gebouwen die tenminste drie meter hoog zijn (BIJJ12, 20232). Qua ligging in het buitengebied is het niet aannemelijk dat de soort in de veeschuur broedt en
ter hoogte van de te slopen hoek van het gebouw staat een bomenrij waardoor het te slopen deel van de bebouwing niet toegankelijk is voor de soort. Bovendien bevinden openingen
onder de dakpannen zich op minder dan drie meter hoogte. Het overkapte gedeelte van de rijhal is echter wel geschikt, doordat openingen langs de dakgoot niet geblokkeerd worden en daardoor vrij toegankelijk zijn. Negatieve effecten op de gierzwaluw kunnen daarom niet
worden uitgesloten. De roek is een koloniebroeder die van oorsprong voorkomt in vochtige gras- en bouwlanden
met verspreid staande houtopstanden (BIJj12, 2017). Tegenwoordig worden meer dan de helft
van de nesten binnen de bebouwde kom aangetroffen. De nesten worden dicht bij elkaar gebouwd in hoogopgaande bomen en zijn daardoor goed herkenbaar (Vogelbescherming
Nederland, 2023°). In het plangebied werden geen roeken en potentiële nesten van de soort aangetroffen. Negatieve effecten op de jaarrond beschermde nesten van de roek kunnen worden uitgesloten.
18
Quickscan natuurtoets
Buro Ontwerp & Omgeving
De huismus is een standvogel die gebonden is aan
bebouwing en komt voornamelijk voor in dorpen en steden. Nesten worden gebouwd onder dakpannen, in kieren en gaten van gebouwen en in speciaal voor de soort ontworpen mussenkasten (BIJ}12, 2023). Tijdens het eerste locatiebezoek werd de huismus alleen waargenomen aan de noordwestkant van de veeschuur. Een mannelijk exemplaar zong hier op de dakgoot (Figuur 8). Aan de zuidoostkant van de veeschuur, waar de hoek van het gebouw zal worden gesloopt, werd de soort niet aangetroffen. Bij het overkapte gedeelte van de rijhal werden ook geen waarnemingen gedaan. Om negatieve effecten op de soort uit te kunnen sluiten is echter nog minimaal één huismusonderzoek noodzakelijk.
Figuur 8. Locatie zingende huismus (gele stip) ten opzichte van het te slopen deel van de schuur (gele pijl) en het overkapte gedeelte van de rijhal (rode pijl).
Naast strikt beschermde soorten, vallen er ook soorten onder de Vogelrichtlijn, waarvan het
nest alleen jaarrond beschermd is als er zwaarwegende ecologische redenen zijn. Deze soorten
zijn opgenomen op de lijst van beschermde vogelsoorten uit beschermingscategorie 5 van het bevoegd gezag (rijk of provincie). Dit zijn voornamelijk holenbroeders, maar ook soorten die op of tegen gebouwen aan nestelen. Hiervan werden de boerenzwaluw, spreeuw en koolmees
tijdens de quickscan waargenomen. Deze soorten zijn jaarrond strikt beschermd als zwaarwegende feiten of ecologische omstandigheden dat rechtvaardigen. Voor de koolmees zijn er in de directe omgeving echter voldoende uitwijkmogelijkheden, waardoor de staat van
instandhouding niet in gevaar komt. Er zijn dan ook geen ecologisch zwaarwegende redenen om potentiële nesten van deze soort jaarrond te beschermen. Voor de boerenzwaluw en
spreeuw dient de start van de werkzaamheden plaats te vinden buiten het broedseizoen van deze soorten. Ook dient voor deze soorten vervangende nestgelegenheid te worden gerealiseerd. Voor de boerenzwaluwen kan ervoor worden gezorgd dat de soort vrij in en uit de nieuwe paardenstal kan vliegen en hier nesten kan bouwen. Voor de spreeuw kunnen speciale spreeuwennestkasten worden geplaatst in de bestaande elzensingel langs de
19
Quickscan natuurtoets
Buro Ontwerp & Omgeving
oostrand van het plangebied. Hiermee wordt voldaan aan de specifieke zorgplicht en komt de
staat van instandhouding van de boerenzwaluw en spreeuw niet in gevaar.
5.2.4
Reptielen en amfibieën
Algemene soorten Op basis van de openbare verspreidingsgegevens zijn verschillende algemene amfibieën te
omgeving van het plangebied. De meeste algemene amfibieën zijn in provincie Gelderland vrijgesteld. Wel dient voor deze soorten de specifieke zorgplicht te verwachten
in de
worden nageleefd, waarbij passende preventieve maatregelen moeten worden genomen om
nadelige effecten te beperken. Wanneer er toch nadelige effecten optreden moeten de activiteiten worden gestaakt, of dienen er passende herstelmaatregelen te worden getroffen indien dit niet mogelijk is (artikel 11.27, Bal).
Strikt beschermde soorten Uit de openbare beschikbare verspreidingsgegevens blijkt dat de ringslang, hazelworm,
alpenwatersalamander, kamsalamander en poelkikker In de ruime omgeving van het plangebied kunnen voorkomen. Van deze soorten worden de kamsalamander en poelkikker op
Europees niveau beschermd conform de Habitatrichtlijn (artikel 11.46 lid andere soorten van nationaal belang (artikel 11.54 lid 1, Bal).
1,
Bal) en zijn de
De ringslang is gebonden aan waterrijke habitats en is de enige slangensoort in Nederland die
eieren legt. Voor de incubatie van de eieren is het noodzakelijk dat deze worden afgezet op plekken waar warmte wordt opgewekt. Voortplantingsplaatsen zijn daarom bijvoorbeeld
ingerotte boomstobben, broeihopen van afgestorven riet en in door de mens aangelegde compost- en mesthopen (van den Bosch, 2015). In het plangebied is een mestvaalt aanwezig die regelmatig geschoond wordt. Hierdoor is het niet geschikt als voortplantingsplaats. Ook de slootkanten zijn niet geschikt als voortplantingsplaats aangezien er nauwelijks sprake is
van oevervegetatie, Daarnaast beperken waarnemingen uit de omgeving zich tot de Liniedijk in het oosten van Leusden (ca. 3,7 km afstand), enkele landgoederen tussen Amersfoort en
Leusden (ca. 3,9 km afstand) en Landgoed Schothorst (ca. 4,1 km afstand). Gezien de vele
barrières
ten
ontbreken van en het plangebied potentiële voortplantingsplaatsen kunnen negatieve effecten op de ringslang worden uitgesloten. De
hazelworm
opzichte
komt
van
voor
het
op in
structuurrijke
plekken
langs
bosranden,
houtwallen,
bossen en langs spoor- en wegbermen.
heideterreinen, open plekken Rustplaatsen bevinden zich onder dood hout, in gaten of holen in de grond, holtes onder stenen of in composthopen. De overwintering vindt in droge holtes onder de grond plaats (Creemers, 2009). Het plangebied is vrijwel ongeschikt door de overmaat aan intensief beheerd grasland. Daarnaast beperken waarnemingen uit de omgeving zich tot de Liniedijk in het oosten van Leusden (ca. 3,7 km afstand) en een aantal bosrijke gebieden ten zuiden van Amersfoort (ca. 4,5 km afstand). Gezien de vele barrières ten opzichte van het plangebied kunnen negatieve
effecten op de hazelworm worden uitgesloten.
20
Quickscan natuurtoets
Buro Ontwerp & Omgeving
De alpenwatersalamander komt voor in weilandpoelen, bospoelen, vennen en andere kleine
geïsoleerde wateren. Veel voortplantingswateren van de soort bevinden zich in de nabijheid van bosgebieden. In tegenstelling tot voortplantingswateren van de kamsalamander is
watervegetatie vaak afwezig en is de bodem vaak bedekt met een laag van dode bladeren. Als landhabitat heeft de soort een voorkeur voor loofbossen. Daarnaast worden ook extensief beheerde graslanden gebruikt waarin houtwallen en heggen als geleiding dienen. Akkers en intensief beheerde graslanden zelf worden gemeden (van Delft, 2009). Langs de elzensingel in het midden van het plangebied bevindt zich een onderwater staande greppel die kan voldoen als voortplantingsgebied. Omdat deze greppel zal worden gedempt kunnen negatieve effecten op de soort niet worden uitgesloten. De kamsalamander komt voor in relatief diepe, stilstaande wateren met een goed ontwikkelde
watervegetatie. Vaak zijn deze gelegen in kleinschalige landschappen met elementen als struweel en houtwallen. In het rivierengebied komt de soort ook voor in strangen, kleiputten en kolken (Arntzen & Smit, 2009). Het plangebied voldoet echter niet aan de eisen die de
kamsalamander stelt aan zijn leefomgeving. Negatieve effecten op de soort zijn daarom uitgesloten. De poelkikker heeft een
voorkeur voor zwak zure, schone, stilstaande wateren in heide- en
hoogveengebieden. Daarnaast komt de soort ook voor in de uiterwaarden, in veedrinkpoelen en in sloten van rivierkleipolders en halfnatuurlijke graslanden. In minder zure en voedselrijke wateren komt de soort alleen voor als er sprake is van een goede waterkwaliteit en een rijke
begroeiing van oever- en waterplanten (Mulder & Creemers, 2009). In de aanwezige sloten in het plangebied is sprake van eutrofiëring en ontbreken oever- en waterplanten vrijwel helemaal. Daarnaast zijn er geen veedrinkpoelen of andersoortige poelen aanwezig. Omdat het aan geschikt leefgebied ontbreekt kunnen negatieve effecten op de poelkikker worden
uitgesloten. Extra toelichting: De rugstreeppad is niet opgenomen in deze rapportage van de quickscan
natuurtoets vanwege het ontbreken van (enigszins recente) waarnemingen van deze soort in de atlasblokken waarbinnen het plangebied valt. De dichtstbijzijnde waarneming van de soort is ten westen van de A28 gedaan. De A28, Al en de stad Amersfoort vormen grote barrières, waardoor het niet aannemelijk is dat de rugstreeppad het plangebied nu nog kan bereiken. Er
bevindt zich wel een zandweg centraal in het plangebied, waar ook bandensporen zichtbaar zijn. Hierin was tijdens onderzoeken op 13 juni en 24 juni 2024 geen water zichtbaar, ondanks
dat dat deze onderzoeken plaatsvonden na een periode met relatief veel neerslag. Volgens het kennisdocument kan in de maand juni worden gekeken naar larven en ei-snoeren, maar deze konden dan niet aanwezig zijn. Tijdens de reeds uitgevoerde vleermuisonderzoeken zijn ook geen kooractiviteit opgevallen. Naar aanleiding van deze opmerking zijn op de locatie op 13
juni (22:00 middernacht) en 24 juni (22:00 22:30) gedurende andere onderzoeken geluisterd of er kooractiviteit van de rugstreeppad plaatsvond, maar dit was niet het geval. Gezien het -
voorgenoemde wordt verwacht dat de soort niet aanwezig is en kunnen negatieve effecten op de rugstreeppad worden uitgesloten.
5.2.5
Vlinders verspreidingsgegevens blijkt dat de grote vos, grote weerschijnvlinder en teunisbloempijlstaart in de ruime omgeving van het plangebied kunnen
Uit
de
openbare
beschikbare
voorkomen. Van deze soorten wordt de teunisbloempijlstaart op Europees niveau beschermd 21
Quickscan natuurtoets
Buro Ontwerp & Omgeving
conform de Habitatrichtlijn (artikel 11.46 lid 1, Bal) en is de grote vos een soort van nationaal
belang (artikel 11.54 lid 1, Bal). De grote
vos Is een zeldzame, zwerflustige vlinder die zich sinds 2019 weer verspreid door
belangrijkste waardplanten voor deze soort zijn breedbladige wilgensoorten, iepen en zoete kers. Ook functioneren de ratelpopulier en peer Nederland
heeft
voortgeplant.
De
als waardplant voor de grote vos. De rupsen leven namelijk vaak op struiken en bomen die
zich bevinden langs brede bospaden, bosranden, in boomgaarden of op kapvlaktes. De rupsen van de grote vos leven in groepen van tientallen tot enkele honderden rupsen bij elkaar en
kunnen zich hoog in struiken en bomen bevinden. De soort overwintert als vlinder In oude,
houten schuren, in holle bomen en tussen houtstapels (Bos, 2006°). Het plangebied voorziet niet in geschikte waardplanten of overwinteringslocaties voor de soort. Negatieve effecten op de grote vos kunnen worden uitgesloten.
grote weerschijnvlinder komt voornamelijk voor rond oude, vochtige loofbossen, wilgenbroekbossen of bossen langs beekdalen. De soort gebruikt de boswilg en grauwe wilg De
als waardplant (Bos, 2006P). De waardplanten van de soort werden echter niet aangetroffen
waardoor negatieve effecten op de grote weerschijnvlinder kunnen worden uitgesloten. De teunisbloempijlstaart gebruikt het (harig) wilgenroosje, de basterdwederik, teunisbloem en
grote kattenstaart om de eitjes op af te zetten. De soort komt daarom voor in vochtige bossen, bosranden en warme open plekken (van Deijk, 2018). De waardplanten van de soort werden echter niet aangetroffen waardoor negatieve effecten op de teunisbloempijlstaart kunnen daarom worden uitgesloten.
5.2.6
Overige beschermde diersoorten
Er zijn geen waarnemingen bekend van beschermde vissen, weekdieren en kevers rondom het
plangebied. Negatieve effecten op deze soortgroepen kunnen daarom worden uitgesloten. Het strikt beschermde gevlekte witsnuitlibel en Kempense heidelibel komen echter wel voor in de ruime omgeving van het plangebied. Beide soorten zijn van nationaal belang (artikel 11.54 lid 1, Bal).
De gevlekte witsnuitlibel is een uiterst kritische soort die gevoelig is voor eutrofiëring en alleen
voorkomt in stabiele ecosystemen. Dit kunnen laagveenmoerassen, vegetatierijke vennen en duinplassen. Als larve verblijft de soort hier tussen een dichte vegetatie met vederkruiden, fonteinkruiden en waterviolier, Bij voorkeur zijn ook gele plomp en waterlelies aanwezig. In de laatste fase van het larvestadium bevinden ze zich echter in oevervegetatie bestaande uit zeggen, biezen of holpijp (van Grunsven & Bos, 2019). Het plangebied voldoet niet aan de eisen die de soort aan zijn leefomgeving stelt. In de sloten langs de perceelranden is sprake van
eutrofiëring en er is nauwelijks sprake van oevervegetatie. Negatieve effecten op de gevlekte witsnuitlibel kunnen daarom worden uitgesloten. De Kempense heidelibel komt voor in ondiepe
moerasgebieden, vennen, plassen en poelen
(De Vlinderstichting, 2023). Het plangebied voldoet echter niet aan de eisen die de soort aan zijn leefomgeving stelt. Negatieve effecten op de Kempense heidelibel kunnen worden
uitgesloten.
22
Quickscan natuurtoets
5.2.7
Buro Ontwerp & Omgeving
Vaatplanten en mossen Op basis van openbare verspreidingsgegevens blijkt dat de strikt beschermde knolspirea, kartuizer anjer en het groot spiegelklokje in de ruime omgeving van het plangebied te verwachten zijn.
Knolspirea
wordt
aangetroffen
op
heischrale
graslanden,
zoombegroeiingen
in
het
rivierenlandschap en onbemeste hooilanden met een wisselende waterstand. De soort groeit hier op een lemige of kalkhoudende bodem (Hertog, 1998). De soort is echter niet in het
plangebied te verwachten. De biotoop waarin de soort voorkomt is namelijk niet aanwezig. Negatieve effecten op de strikt beschermde knolspirea zijn daarom uitgesloten.
kartuizer anjer groeit op schrale graslanden, kalkgraslanden, leisteenhellingen en zandsteenrotsen. Lokaal wordt de soort ook wel als tuinplant aangeplant of ingezaaid in
De
bermen (NDFF & FLORON, 2023P). Gezien de biotoopvoorkeuren is de soort niet in het
plangebied te verwachten. De dichtstbijzijnde waarnemingen zijn gedaan langs de Randweg in Leusden waar de soort is ingezaaid in de berm. Deze locatie bevindt zich op ca. 3,4 km ten zuiden van het plangebied. Gezien de biotoopvoorkeuren van de soort en de vele barrières
tussen het plangebied en de dichtstbijzijnde waarnemingen kunnen negatieve effecten op de kartuizer anjer worden uitgesloten. Groot spiegelklokje wordt van nature aangetroffen op extensief beheerde graanakkers en in
stroomdalgraslanden. Omdat de soort ook wel als tuinplant wordt aangeplant is het groot spiegelklokje soms ook buiten de gebruikelijke biotoop aanwezig. In Nederland is de soort op veel plaatsen verdwenen door de intensieve landbouw, het gebruik van pesticiden en eutrofiëring (NDFF & FLORON, 2023°). Gezien de biotoopvoorkeuren is de soort niet in het
plangebied te verwachten. De dichtstbijzijnde waarneming komt van Landgoed Schothorst dat gelegen is op ca. 3,9 km afstand van het plangebied. Gezien de biotoopvoorkeuren van de soort en de vele barriêres tussen het plangebied en de dichtstbijzijnde waarneming kunnen
negatieve effecten op het strikt beschermde groot spiegelklokje worden uitgesloten.
5.2.8
Rode lijst-soorten
Tijdens de quickscan werd vastgesteld dat de haas, boerenzwaluw en huismus aanwezig zijn het plangebied. rode lijst. Daarnaast blijkt uit Deze soorten staan in op de verspreidingsgegevens dat het plangebied ook geschikt is voor de egel. De in hoofdstuk 5.2.3. genoemde maatregelen voor de boerenzwaluw dienen te worden opgenomen in een ecologisch werkprotocol. Ook dient het ecologisch werkprotocol te worden aangevuld met maatregelen voor de haas, egel en huismus. Hiermee kan worden voldaan aan de specifieke
zorgplicht voor deze soorten.
5.2.9
Invasieve exoten Planten en dieren op de Unielijst
Er zijn tijdens de quickscan geen waarnemingen van Invasieve uitheemse soorten en invasieve
exoten gedaan. Omtrent invasieve exoten hoeft geen melding te worden gedaan bij het
bevoegd gezag.
23
Quickscan natuurtoets
Buro Ontwerp & Omgeving
Aziatische duizendknopen Er zijn tijdens de quickscan geen waarnemingen van Aziatische duizendknopen gedaan. Er
hoeft daarom geen melding te worden gedaan bij het bevoegd gezag.
24
Quickscan natuurtoets
5,3
Buro Ontwerp & Omgeving
Samenvatting Tabel 2 geeft een overzicht van soorten die (mogelijk) aanwezig zijn, de effecten waar ze last van kunnen hebben en eventuele vervolgstappen die genomen moeten worden. Tabel 2. Soortenoverzicht.
Mogelijk effect
Opmerkingen
Verstoren, beschadigen
Nader onderzoek
gebouwbewonende
of vernielen van rust-
nodig
soorten
of
Soortgroep
Soort(en)
Aanwezigheid
Vleermuizen
Verblijfplaatsen
Mogelijk
voortplantingsplaatsen Nee
Nee
Foerageergebieden
Nee
Nee
Vliegroutes
Nee
Nee
-_
Grondgebonden
Bunzing, hermelijn,
Mogelijk
Beschadigen of
Nader onderzoek
zoogdiersoorten
wezel, steenmarter en
vernielen van rust- of
nodig
eekhoorn
voortplantingsplaatsen
Verblijfplaatsen boombewonende
soorten
Vogels
Algemene soorten
Mogelijk
Sperwer, ransuil,
Mogelijk
Nee*
-_
Verstoren, beschadigen
Nader
steenuil, gierzwaluw
of vernielen van
nodig
en huismus
rustplaatsen,
onderzoek
nestplaatsen of functioneel leefgebied
Algemene soorten
Mogelijk
Verstoren nestplaatsen
Werken buiten het
vogelbroedseizoen Reptielen en
Alpenwatersalamander
Mogelijk
amfibieën
Beschadigen of
Nader
vernielen van rust- of
nodig
onderzoek
voortplantingsplaatsen
Vlinders
Algemene soorten
Mogelijk
Nee*
Strikt beschermde
Nee
Nee
Nee
Nee
Nee
Nee
Ja{/mogelijk
Beschadigen of
Opnemen van
vernielen van
passende
rustplaatsen,
preventieve
soorten Overige
Strikt beschermde
diersoorten
soorten
Vaatplanten en
Strikt beschermde
mossen
soorten
Rode lijst-
Haas, egel,
soorten
boerenzwaluw en
huismus
Exotische
Soorten van de
soorten
Unielijst
Aziatische
Nee
voortplantingsplaatsen,
maatregelen in
nestplaatsen of
een ecologisch
functioneel leefgebied*
werkprotocol
_
-_
Nee
duizendknopen *Er dient rekening te worden gehouden met de specifieke zorgplicht.
25
Quickscan natuurtoets
Buro Ontwerp & Omgeving
6.
Conclusie
6.1
Gebiedsbescherming Er is onderzoek gedaan naar de mogelijke effecten op beschermde gebieden.
Natura 2000 Het plangebied ligt buiten de Natura 2000-gebieden. Aangezien het dichtstbijzijnde Natura
ligt zijn negatieve effecten als oppervlakteverlies, versnippering, verontreiniging, verdroging, optische verstoring en verstoring door trilling, geluid en mechanische effecten uitgesloten. Door het gebruik van werktuigen en 2000-gebied op ca. 6,2 km afstand
voertuigbewegingen kunnen er wel gevolgen zijn door stikstofdepositie vanuit de lucht. Om de eventuele effecten van stikstofdepositie inzichtelijk te maken wordt aangeraden om een
AERIUS-berekening (voortoets stikstof) uit te laten voeren voor zowel de realisatiefase als gebruiksfase. Negatieve effecten op stikstofgevoelige habitattypen en leefgebieden kunnen worden uitgesloten als uit de AERIUS-berekening blijkt dat er geen stikstofde positie groter dan 0,00 mol N/ha/jr plaatsvindt. Gelders Natuurnetwerk en Groene Ontwikkelingszone Het plangebied ligt deels in de Groene Ontwikkelingszone (GO) en grenst aan het Gelders