2025-030 Bijlage 13 Nader ecologisch onderzoek
Tekst van het document
e r
erde ver nk
Inhoud
1.
2.
Inleiding
1
Plangebied en werkzaamheden
2
2.1
2
2.2
3.
4.
Resultaten quickscan
2
3
3.1
Vleermuizen
3
3.2
Bunzing, hermelijn en wezel
3
3.3
Steenmarter
3
3.4
Eekhoorn
3.5
3.6
Sperwer Steenuil
4
3.7
Ransuil
5
3.8
Gierzwaluw
5
3.9
Huismus
5
3.10
Alpenwatersalamander
5
Onderzoeksmethode
6
4.1
Vleermuizen
6
4.2
Bunzing, hermelijn, wezel en steenmarter Eekhoorn
9
4.3
44
5.
Beschrijving plangebied Geplande werkzaamheden
4.5
Sperwer Steenuil
7
OO
OO
6,6
Ransuil
10
47
Gierzwaluw
10
4.8
Huismus
11
4.9
Alpenwatersalamander
11
Resultaten
12
Vleermuizen
12
5.2
Bunzing, hermelijn, wezel en steenmarter
15
5.3
Eekhoorn
15
5.4
Sperwer Steenuil
16
5,5
5.1
16
5,6
Ransuil
17
5.7
Gierzwaluw
17
5.8
Huismus
17
Alpenwatersalamander
19
5.9 6.
Conclusie en advies
20
7.
Literatuurlijst Referenties 7.1
22 22
7.2
Gebruikte websites
22
73
Overige geraadpleegde bronnen
22
Nader ecologisch onderzoek
1.
Buro Ontwerp & Omgeving
Inleiding opdracht van W. van de Mheen is door Buro Ontwerp & Omgeving een nader ecologisch onderzoek uitgevoerd aan de Westerdorpsstraat 97 te Hoevelaken. De initiatiefnemer is voornemens een nieuw hoofdgebouw met diverse paardenstallen, een stapmolen en een
In
nieuwe springtuin (buitenbak) te realiseren. De nieuwbouw zal plaatsvinden op de aanwezige weilanden. Ten behoeve van de ontwikkeling wordt ook een nieuwe oprit aangelegd, wordt een
greppel gedempt, worden een aantal bomen verplant of gekapt, vindt er drainage plaats ter hoogte van de bestaande buitenbak en wordt een hoek van de veeschuur gesloopt. Het plan omvat ook de verbouw/ombouw van de bestaande rijhal naar een werktuigenberging en de verbouwing van de veeschuur naar een garage en laatstgenoemde schuur zullen geen koeien meer worden gehouden.
interne
stallengebouw.
In
de
Het nader ecologisch onderzoek is uitgevoerd naar aanleiding van de resultaten van de
quickscan natuurtoets die door Buro Ontwerp & Omgeving op 14 april 2023 en 28 februari 2024 het plangebied is uitgevoerd. Hieruit kwam naar voren dat de locatie geschikt is als rust-,
in
nest- of voortplantingsplaats voor gebouwbewonende vleermuizen, de steenmarter, bunzing, hermelijn, wezel, eekhoorn, sperwer, watersalamander.
ransuil, steenuil, gierzwaluw, huismus en alpen-
De volgende vragen staan centraal in het onderzoek: -
Zijn gebouwbewonende vleermuizen, de steenmarter, bunzing, hermelijn, wezel,
eekhoorn, sperwer, ransuil, steenuil, gierzwaluw, huismus en alpenwatersalamander in het plangebied aanwezig? -
Wat is de functie van het plangebied voor deze soorten?
-Moet er een omgevingsvergunning op grond van de Omgevingswet (Ow) en het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) worden aangevraagd? -
Moeten er mitigerende en compenserende maatregelen worden genomen?
het voorliggende rapport worden achtereenvolgens het plangebied (hoofdstuk 2), de resultaten uit de quickscan (hoofdstuk 3), de onderzoeksmethode (hoofdstuk 4), de resultaten In
van het nader onderzoek (hoofdstuk 5) en de conclusie en het advies (hoofdstuk 6) beschreven.
1
Nader ecologisch onderzoek
Buro Ontwerp & Omgeving
2.
Plangebied en werkzaamheden
2.1
Beschrijving plangebied Het plangebied betreft de Westerdorpsstraat 97 te Hoevenlaken en beslaat de kadastrale HVLOO-C-662,
percelen
HVL00-C-664,
HVL00-C-5742,
HVL00-C-5743
en
HVL-C-3499,
Het
plangebied ligt buiten de bebouwde kom en wordt grotendeels omringd door weilanden en diverse
woonpercelen.
In
het
noorden
wordt
het
plangebied
begrensd
door
de
Westerdorpsstraat en in het zuiden en zuidoosten door houtopstanden. Verder richting het
zuiden bevindt zich de A1. De huidige bebouwing in het plangebied betreft een bedrijfswoning met kantoor, een bijgebouw met garage, een rijhal en een veeschuur. Naast de aan de woning
verbonden voortuin en het verharde bedrijfsterrein bestaat het plangebied voornamelijk uit
weilanden. Op de navolgende afbeelding is de begrenzing van het plangebied weergegeven (Figuur 1).
Figuur 1. Luchtfoto van het plangebied aan de Westerdorpsstraat 97 te Hoevelaken (rood kader).
2,2
Geplande werkzaamheden De ontwikkeling betreft de realisatie van een nieuw hoofdgebouw met diverse paardenstallen, een stapmolen en een nieuwe springtuin (buitenbak). De nieuwbouw zal plaatsvinden op de
aanwezige weilanden. Ten behoeve van de ontwikkeling wordt ook een nieuwe oprit aangelegd, wordt een greppel gedempt, worden een aantal bomen verplant of gekapt, vindt er drainage plaats ter hoogte van de bestaande buitenbak en wordt een hoek van de veeschuur gesloopt. Het plan omvat ook de verbouw/ombouw van de bestaande rijhal naar een
interne verbouwing van de veeschuur naar een garage en stallengebouw. In de laatstgenoemde schuur zullen geen koeien meer worden gehouden.
werktuigenberging en
de
2
Nader ecologisch onderzoek
3.
Buro Ontwerp & Omgeving
Resultaten quickscan
Op 14 april 2023 is door Buro Ontwerp & Omgeving een quickscan natuurtoets uitgevoerd. Uit
blijkt dat
benodigd was om de effecten van de herontwikkeling van het plangebied volledig te kunnen toetsen aan de Omgevingswet en verboden onder het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Hieronder worden deze resultaten
de
quickscan
er meer
informatie
nog eens kort besproken.
3.1
Vleermuizen Tijdens het veldbezoek zijn invliegopeningen aangetroffen in gebouwen die vleermuizen toegang kunnen bieden tot potentiële verblijfplaatsen. Het gaat bijvoorbeeld om openingen onder de dakgoot van de veeschuur en openingen onder de dakgoot van het overdekte gedeelte van de rijhal. Verblijfplaatsen van vleermuizen kunnen daarom aanwezig zijn. Alle vleermuissoorten zijn beschermd op grond van de Habitatrichtlijn. Het is verboden om de soorten opzettelijk te doden of te vangen (artikel 11.46, lid 1a, Bal), opzettelijk te verstoren
(artikel 11.46, lid 1b, Bal) of de vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen te beschadigen of te vernielen (artikel 11.46, lid 1d, Bal). De werkzaamheden kunnen leiden tot overtreding van het Bal als er sprake is van een rust- of voortplantingsplaats van vleermuizen. Nader onderzoek moet uitwijzen of er vleermuizen aanwezig zijn en wat de functie van de bebouwing is.
3.2
Bunzing, hermelijn en wezel De te kappen elzensingel, enkele perceelranden en een boom met een holte onderaan de stam
bieden voldoende dekking als rust- of voortplantingsplaats voor de bunzing en wezel. Hierdoor kunnen negatieve effecten op deze soorten niet worden uitgesloten. De bunzing en wezel zijn
soorten van nationaal belang en zijn in de provincie Gelderland niet vrijgesteld. Het is daarom
verboden om de soorten opzettelijk te doden of te vangen (artikel 11.54, lid 1a, Bal) en hun vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen opzettelijk te beschadigen of te vernielen (artikel 11.54, lid 1b, Bal). De werkzaamheden zouden kunnen leiden tot overtreding van het Bal als er
sprake is van een rust- of voortplantingsplaats van de bunzing en wezel. De aanwezigheid van de soorten moet daarom nader worden onderzocht.
3.3
Steenmarter
In
het plangebied wordt een hoek van de zuidoostelijk gelegen veeschuur gesloopt. Ruimtes
onder het dak van de schuur zijn toegankelijk voor de steenmarter. Hierdoor kunnen negatieve effecten op deze soort niet worden uitgesloten. De steenmarter is een soort van nationaal belang en is in de provincie Gelderland niet vrijgesteld. Het is daarom verboden om de soort opzettelijk te doden of te vangen (artikel 11.54, lid 1a, Bal) en hun vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen opzettelijk te beschadigen of te vernielen (artikel 11.54, lid 1b, Bal). De werkzaamheden zouden kunnen leiden tot overtreding van het Bal als er sprake Is van een
rust- of voortplantingsplaats van de steenmarter. De aanwezigheid van de steenmarter moet daarom nader worden onderzocht. 3
Nader ecologisch onderzoek
3,4
Buro Ontwerp & Omgeving
Eekhoorn Er werd een (oud) vogelnest aangetroffen in een elzensingel behorende tot het plangebied die
geschikt kan zijn als rust- of voortplantingsplaats voor de eekhoorn. Ook kunnen er externe negatieve effecten zijn indien een (oud) vogelnest vlak buiten de oostrand van het plangebied in gebruik is als rust- of voortplantingsplaats. De eekhoorn is een soort van nationaal belang
en is in de provincie Gelderland niet vrijgesteld. Het is daarom verboden om de soort
opzettelijk te doden of te vangen (artikel 11.54, lid 1a, Bal) en hun vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen opzettelijk te beschadigen of te vernielen (artikel 11.54, lid 1b, Bal). De werkzaamheden zouden kunnen leiden tot overtreding van het Bal als er sprake Is van een rust- of voortplantingsplaats van de soort. De aanwezigheid van de eekhoorn moet daarom
nader worden onderzocht.
3.5
Sperwer Er werd een (oud) vogelnest aangetroffen in een elzensingel behorende tot het plangebied die
geschikt kan zijn als rust- of nestplaats voor de sperwer. Ook kunnen er externe negatieve effecten zijn indien een (oud) vogelnest vlak buiten de oostrand van het plangebied in gebruik is als nestplaats. De sperwer is beschermd op grond van de Vogelrichtlijn. Het Is daarom
verboden om de soort opzettelijk te doden of te vangen (artikel 11.37, lid 1a, Bal), de nestlocaties, rustplaatsen en eieren opzettelijk te beschadigen of te vernielen (artikel 11.37, lid 1b, Bal) en de soort opzettelijk te storen (artikel 11.37, lid 1d, Bal). De werkzaamheden zouden
kunnen leiden tot overtreding van het Bal als er sprake is van een rust- of nestplaats van de
soort. De aanwezigheid van de sperwer moet daarom nader worden onderzocht.
3.6
Steenuil Van de steenuil is de aanwezigheid in het plangebied niet uit te sluiten. De te slopen veeschuur heeft ruimtes onder het dakbeschot die eventueel kunnen worden gebruikt als nestlocatie.
Ook het overkapte gedeelte van de rijhal is mogelijk geschikt doordat de metalen dwarsbalken
een plat oppervlak hebben waarop kan worden genesteld. De steenuil is beschermd op grond
van de Vogelrichtlijn. Het is daarom verboden om de soort opzettelijk te doden of te vangen (artikel 11.37, lid 1a, Bal), de nestlocaties, rustplaatsen en eieren opzettelijk te beschadigen of te vernielen (artikel 11.37, lid 1b, Bal) en de soort opzettelijk te storen (artikel 11.37, lid 1d, Bal). De werkzaamheden zouden kunnen leiden tot overtreding van het Bal indien er sprake is van
een rust- of nestplaats in de bebouwing. De aanwezigheid van de steenuil moet daarom nader
worden onderzocht.
4
Nader ecologisch onderzoek
3.7
Buro Ontwerp & Omgeving
Ransuil Er werd een (oud) vogelnest aangetroffen in een elzensingel behorende tot het plangebied die
geschikt kunnen zijn als rust- of nestplaats voor de ransuil. Ook kunnen er externe negatieve effecten zijn indien een (oud) vogelnest vlak buiten de oostrand van het plangebied in gebruik is als nestplaats. De ransuil is beschermd op grond van de Vogelrichtlijn. Het is daarom
verboden om de soort opzettelijk te doden of te vangen (artikel 11.37, lid 1a, Bal), de nestlocaties, rustplaatsen en eieren opzettelijk te beschadigen of te vernielen (artikel 11.37, lid 1b, Bal) en de soort opzettelijk te storen (artikel 11.37, lid 1d, Bal). De werkzaamheden zouden
kunnen leiden tot overtreding van het Bal als er sprake Is van een rust- of nestplaats van de soort. De aanwezigheid van de ransuil moet daarom nader worden onderzocht.
3.8
Gierzwaluw De bebouwing in het plangebied is geschikt als nestlocatie voor de gierzwaluw. Het overkapte
gedeelte van de rijhal beschikt over ruimtes langs de dakgoten die toegankelijk zijn voor de soort. De gierzwaluw is beschermd op grond van de Vogelrichtlijn. Het is daarom verboden om de soort opzettelijk te doden of te vangen
(artikel
11.37
lid
1a,
Bal), de nestlocaties,
rustplaatsen en eieren opzettelijk te beschadigen of te vernielen (artikel 11.37 lid 1b, Bal) en de soort opzettelijk te storen (artikel 11.37 lid 1d, Bal). De werkzaamheden kunnen leiden tot
overtreding van het Bal als er sprake is van een rust- of nestplaats van de soort. De aanwezigheid van de gierzwaluw moet daarom nader worden onderzocht.
3.9
Huismus
De bebouwing in het plangebied is geschikt als nestlocatie voor de huismus. Zowel de
veeschuur als het overkapte gedeelte van de rijhal beschikken over ruimtes langs de dakgoten die toegankelijk zijn voor de soort. De huismus is beschermd op grond van de Vogelrichtlijn. Het is daarom verboden om de soort opzettelijk te doden of te vangen (artikel 11.37, lid 1a, Bal), de nestlocaties, rustplaatsen en eieren opzettelijk te beschadigen of te vernielen (artikel 11.37,
lid 1b, Bal) en de soort opzettelijk te storen (artikel 11.37, lid 1d, Bal). De werkzaamheden
kunnen leiden tot overtreding van het Bal als er sprake is van een rust- of nestplaats van de huismus. De aanwezigheid van de huismus moet daarom nader worden onderzocht.
3.10
Alpenwatersalamander Van de alpenwatersalamander is de aanwezigheid in het plangebied niet uit te sluiten. Het
dempen van de onderwater staande greppel langs de elzensingel kan daarom een negatief effect hebben op de soort. De alpenwatersalamander Is een soort van nationaal belang en is
niet vrijgesteld. Het is daarom verboden om de soort opzettelijk te doden of te vangen (artikel
vaste voortplantingsplaatsen of rustplaatsen opzettelijk te beschadigen of te vernielen (artikel 11.54, lid 1b, Bal). De werkzaamheden kunnen leiden tot
11.54,
lid
1a,
Bal) en
hun
overtreding van het Bal als er sprake is van een rust- of voortplantingsplaats van de alpenwatersalamander. De aanwezigheid van de soort moet daarom nader worden onderzocht.
5
Nader ecologisch onderzoek
Buro Ontwerp & Omgeving
hb.
Onderzoeksmethode
41
Vleermuizen Het nader onderzoek naar vleermuizen werd uitgevoerd conform het vleermuisprotocol 2021
(Vleermuisvakberaad Netwerk Groene Bureaus & Zoogdiervereniging, 2021). Voor vleermuizen werden de onderzoeksmethoden van de gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis en laatvlieger aangehouden, waarmee ook andere vleermuissoorten konden worden aangetoond. Er werd rekening gehouden met een mogelijke functie als zomerverblijf, paarverblijf. Hierdoor werden in totaal vijf vleermuisinventarisaties uitgevoerd rond de te slopen hoek van de schuur en de overkapping. Op beide observatiepunten werden in totaal drie rondes uitgevoerd in de zomer- en kraamperiode (15
kraamverblijf en
mei t/m 15 juli, waarvan twee avondrondes en één ochtendronde) en twee rondes uitgevoerd in
het paarseizoen (15 augustus t/m 1 oktober).
Zie onderstaande tabel voor een overzicht van alle vleermuisonderzoeken (Tabel 1). Tabel 1. Overzicht veldgegevens vleermuisonderzoek
Type
Datum
Tijd
25-05-2023
03:30
16-06-2023
22:00
22-08-2023
23:00
23:00
onderzoek 2
Kraam
Temp.
Wind
(°c)
(Bft.)
05:30
8
N1
00:00
20-17
NN02
-
01:00
17-16
Zw1
-
01:00
20-19
W2
-
Zomer 3
Kraam
Paar
€
Paar
11-09-2023
Kraam
Kraam
Zomer
__
_________
__
_________
Bewolking 0% en
17-05-2024
Bewolking 0% en
__ ___ ____
en droog
03:40
-
05:40
15
NW1
Bewolking 100%
__ _________
en droog
13-06-2024
22:00
-
00:00
16,5
Z2
Zomer ®
Metselaar
Bewolking 100%
Zomer €
J.
droog -
12-09-2023
Kraam
Bewolking 0% en
droog 23-08-2023
b
Waarnemers
droog -
Zomer €
Weer
04-07-2024
22:00 -00:05
16-15
ZW2
05-07-2024
Bewolking 100%
__ _________
en droog
__ ___ __ _____
Bewolking 60
-
J. ___ Dijk
80% en droog
à, Ter plaatse van de te slopen hoek van de veeschuur; ®. Ter plaatse van de overkapping van de rijhal; en ©
Onderzoek t.h.v. beide locaties.
De onderzoeken werden uitgevoerd met behulp van
vleermuisdetectors (Batlogger M en/of
Pettersson D200) waarmee ultrasone geluiden van vleermuizen hoorbaar werden gemaakt voor het menselijk oor. Het vleermuisonderzoek op deze locatie is uitgevoerd door diverse onderzoekers. Zie onderstaande tabel voor een overzicht van de kwalificaties van de
onderzoekers (Tabel 2).
6
Nader ecologisch onderzoek
Buro Ontwerp & Omgeving
Tabel 2. Deskundigheid vleermuisonderzoekers
Aanhef
Naam
____
__ _________
Deskundigheid
Ecoloog bij Buro Ontwerp & Omgeving, afgestudeerd in Diermanagement op Hogeschool Van Hall Larenstein in Leeuwarden
____
__ ___ ____
Ecoloog bij Buro Ontwerp & Omgeving, afgestudeerd in Bos- en Natuurbeheer op de Wageningen University & Research (WUR).
_____
__ ___ __
Opleiding ecologisch deskundige bij Terra Opleidingen.
_____
Ervaring met vleermuisonderzoek: In 2024 bij Buro Ontwerp & Omgeving en Terra Opleidingen
die aan het begin van het seizoen nog geen ervaring hadden met vleermuisonderzoek zijn intern opgeleid en tijdens het veldwerk begeleidt door de ecologen
Personen
werkzaam bij Buro Ontwerp & Omgeving.
42
Bunzing, hermelijn, wezel en steenmarter Het nader onderzoek naar de bunzing, hermelijn en wezel werd uitgevoerd in het tijdvak 1 juni en 15 november conform het kennisdocument van BIJ12 (BIJj12, 2024). In deze periode is de trefkans het grootst aangezien populatieaantallen hier het hoogst zijn en omdat in deze periode dispersie plaatsvindt. De onderzoeksperiode duurde tenminste acht aaneengesloten
weken. Onderzoek naar de kleine marters vond plaats aan de hand van een combinatie van
onderzoeksmethoden, namelijk door middel van een vrijstaande cameraval en een marterbox. Hierbij werd rekening gehouden met de minimale inzet van éên methodiek per 0,25 hectare geschikt leefgebied. In het plangebied is ca. 0,125 hectare potentieel geschikt leefgebied aanwezig, waardoor er (naar boven afgerond) minimaal één meetpunt aanwezig diende te zijn. Uiteindelijk werden er drie meetpunten toegepast. Als lokstof werden sardines gebruikt. Zie Figuur 2, Figuur 3 en Tabel 3 voor een overzicht en de opstelling van de onderzoeksmaterialen.
Voor de steenmarter is geen onderzoeksprotocol beschikbaar. Om onderzoek naar deze soort te kunnen doen werd eveneens gebruik gemaakt van de onderzoeksmethoden naar kleine marterachtigen, zoals gehanteerd in het kennisdocument van BIJ12 (BIJ12, 2024). Hiermee kan ook de steenmarter worden vastgesteld.
7
Nader ecologisch onderzoek
Buro Ontwerp & Omgeving
Tabel 3. Overzicht veldgegevens onderzoek bunzing, wezel en steenmarter
Meetpunt
Begindatum
Einddatum
Doelsoorten
Onderzoeksmateriaal
1
03-06-2024
04-07-2024
Bunzing, hermelijn, wezel en steenmarter
Marterbox
2
03-06-2024
01-08-2024
Bunzing, hermelijn, wezel en
Vrijstaande cameraval
3
04-07-2024
01-08-2024
steenmarter Bunzing, hermelijn, wezel en
steenmarter
Fx
dorsen a
vrijstaande cameraval
en de marterbox (rechts).
Marterbox
Nader ecologisch onderzoek
43
Buro Ontwerp & Omgeving
Eekhoorn
Voor de eekhoorn is geen onderzoeksprotocol beschikbaar. Om de soort vast te stellen werden twee veldbezoeken afgelegd om vast te kunnen stellen of de eekhoorn gebruik maakt van de boomnesten of boomholen in het plangebied (Tabel 4). Tabel 4. Overzicht veldgegevens onderzoek eekhoorn Datum
Tijd
14-04-2023
09:55
15-05-2023
09:55
Wind{(Bft)
Weer
Waarnemers
-13,5
ZZO2
Bewolking 0% en
__ _________
16
W2
Temp.(°C) -
11:15
11
10:55
14
droog -
-
-
NW2
Bewolking 50
-
70%
__ _________
en droog
ht
Sperwer Het nader onderzoek naar de sperwer werd uitgevoerd in het tijdvak 1 maart tot en met 15 juli conform de BMP-methode en telrichtlijnen van SOVON Vogelonderzoek Nederland (Vergeer et
al, 2016). Gedurende twee veldbezoeken werd gekeken of er sprake is van nestindicatieve waarnemingen, dan wel balts of de aanwezigheid van exemplaren (Tabel 5). Tabel 5. Overzicht veldgegevens onderzoek sperwer
Datum
Tijd
14-04-2023
09:55
-
15-05-2023
09:55
-
Temp.(°C)
Wind(Bft)
Weer
Waarnemers
Bewolking 0% en
__ _________
11:15
11
-13,5
ZZO2
10:55
14
-
16
W2
droog -
NW2
Bewolking 50
-
70%
__ _________
en droog
45
Steenuil Het nader onderzoek naar de steenuil werd uitgevoerd conform het kennisdocument van BIJ12. Er werd onderzocht of het plangebied deel uitmaakt van het territorium van een steenuil en
of de soort in het plangebied broedt. Om vast te kunnen stellen of de soort aanwezig is werden er drie inventarisaties uitgevoerd in de optimale periode voor het uitvoeren van steenuil-
onderzoek. Dit vond plaats in het tijdvak 15 februari t/m 15 april. Bij aanwezigheid van de soort werd ook het terreingebruik in kaart gebracht om te kunnen bepalen of er onderdelen van de
essentiële functionele leefomgeving verloren gaan. Daarnaast werd er ook een dagbezoek uitgevoerd waarbij werd onderzocht of er sporen en dergelijke aanwezig zijn (BIJj12, 2017) (Tabel 6).
Nader ecologisch onderzoek
Buro Ontwerp & Omgeving
Tabel 6. Overzicht veldgegevens onderzoek steenuil Datum
Tijd
19-02-2024
19:00
-
21:00
Temp.(°C)
Wind{(Bft)
8,5
W3
NW3
Weer
Bewolking 0
Waarnemers 50%
__ _________
en droog
05-03-2024
19:30
27-03-2024
19:40
08-04-2024
11:45
-
21:30
7
wo
21:40
10 -9
Z02
12:15
14
22
Bewolking 100% en
__ ___ ____
droog -
Bewolking 60
__ _________
100% en droog -
-
16
Bewolking 100
__ ___ ____
80% en droog
4,6
Ransuil Het nader onderzoek naar de ransuil werd uitgevoerd in het tijdvak 20 februari t/m 20 juli conform de BMP-methode en telrichtlijnen van SOVON Vogelonderzoek Nederland (Vergeer et al., 2016). Gedurende twee veldbezoeken werd gekeken of er sprake is van nestindicatieve
waarnemingen, dan wel balts of de aanwezigheid van exemplaren (Tabel 7). Tabel 7. Overzicht veldgegevens onderzoek ransuil Datum
Tijd
25-05-2023
03:30
-
16-06-2023
22:00
-
Temp.(°C)
Wind(Bft)
Weer
Waarnemers
05:30
8
N1
Bewolking 0% en
__ _________
00:00
20
droog 17
NN02
Bewolking 0% en
__ _________
droog
47
Gierzwaluw Het nader onderzoek naar de gierzwaluw werd uitgevoerd in het tijdvak 1 juni t/m 15 juli conform het kennisdocument van BIJ12, Dit is de periode waarin gierzwaluwen gebruik maken
van de
nestlocaties.
In
deze periode werden
er drie veldbezoeken afgelegd
met een
tussenperiode van tenminste tien dagen. Hiervan vond tenminste êén van de veldbezoeken
plaats tussen 1 juni en 30 juni en tenminste één van de veldbezoeken tussen 1 juli en 15 juli, een half uur na
De inventarisaties duurden van anderhalf uur voor zonsondergang tot
zonsondergang (BIJJ12, 2023°) (Tabel 8). Tabel 8. Overzicht veldgegevens onderzoek gierzwaluw Datum
Tijd
13-06-2024
20:30
24-06-2024
20:30
04-07-2024
20:25
-
Temp.(°C)
Wind{(Bft)
Weer
Waarnemers
22:30
18,5
16,5
z2
Bewolking 100% en
__ _________
22:30
24,5
21
N01
22:25
16
droog -
-
Bewolking 0% en
__ _________
droog ZW2
Bewolking 60% en
__ ___ ____
droog
10
Nader ecologisch onderzoek
48
Buro Ontwerp & Omgeving
Huismus
Het nader onderzoek naar de huismus werd uitgevoerd in het tijdvak 1 april t/m 15 mei conform het kennisdocument van BIJ12 (Tabel 9). In deze periode werden vier veldbezoeken afgelegd
met een
tussenliggende
mannetjes aanwezig zijn nestlocaties (BIJJ12, 2023P).
minimaal tien dagen, waarbij alle onderzoeken Gedurende één uur werd gekeken of er zingende periode. of er gebruik wordt gemaakt van invliegopeningen naar
periode van
plaatsvonden in de optimale en
Tabel 9. Overzicht veldgegevens onderzoek huismus Datum
Tijd
14-04-2023
09:55
15-05-2023
09:55
-
Temp.(°C)
Wind(Bft)
Weer
Waarnemers
11:15
11-13,5
ZZ02
Bewolking 0% en
J. Metselaar
10:55
14-16
Ww2
droog -
NW2
Bewolking 50 -70%
__ _________
en droog
08-04-2024
11:45
12:15
-
14
-
Z2
16
Bewolking 100
__ ___ ____
80% en droog
14-05-2024
49
11:10 -12:10
Zo2
25
Bewolking 0% en
__ _________
droog
__ __ _____
Alpenwatersalamander Het
nader onderzoek
naar
de
alpenwatersalamander werd
uitgevoerd
conform
het
soortinventarisatieprotocol van het Netwerk Groene Bureaus. Om de alpenwatersalamander vast te kunnen stellen werd gekozen voor onderzoek met behulp van een schepnet. Dit onderzoek vond plaats tussen half maart en half mei, waarbij rekening werd gehouden met een tussenliggende periode van twee weken tussen het eerste en tweede bezoek (NGB, 2023)
(Tabel 10). Tabel 10. Overzicht veldgegevens onderzoek alpenwatersalamander Datum
Tijd
08-04-2024
09:35
-
11:35
Temp.(°C)
Wind{(Bft)
14
22
16
Weer
Waarnemers
Bewolking 100
__ ___ ____
80% en droog
14-05-2024
11:10
-
12:10
25
Z02
Bewolking 0% en
__ _________
droog
__ __ _____
11
Nader ecologisch onderzoek
5.
Resultaten
5.1
Vleermuizen
Buro Ontwerp & Omgeving
Eerste vleermuisonderzoek (zomer- en kraamverblijven) Het eerste vleermuisonderzoek vond plaats in de vroege ochtend van 25 mei 2023 ter plaatse van de te slopen hoek van de veeschuur. Tijdens dit veldbezoek werd zeven keer een
passerende gewone dwergvleermuis en één overvliegende rosse vleermuis vastgesteld. De waargenomen vleermuizen toonden geen binding met het plangebied en er werden geen verblijfplaatsen geconstateerd. Tweede vleermuisonderzoek (zomer- en kraamverblijven) Het tweede vleermuisonderzoek vond plaats in de avond van 16 juni 2023 ter plaatse van de te
slopen hoek van de veeschuur. Tijdens dit veldbezoek werden geen verblijfplaatsen van vleermuizen vastgesteld. Wel werd er tien keer een passerende gewone dwergvleermuis, drie keer een overvliegende rosse vleermuis, drie keer een passerende laatvlieger en één keer een
passerende ruige dwergvleermuis waargenomen. Deze exemplaren toonden geen binding met het te slopen gedeelte van de zuidoostelijk gelegen veeschuur en overkapping van de rijhal.
Figuur 4. Waargenomen vliegbewegingen gewone dwergvleermuis (rood), laatvlieger (paars) en rosse vleermuis (blauw).
12
Nader ecologisch onderzoek
Buro Ontwerp & Omgeving
Derde vleermuisonderzoek (paarverblijven) Het derde vleermuisonderzoek vond plaats in de avond en nacht van 22 op 23 augustus 2023 rond de bebouwing in het plangebied. Tijdens dit veldbezoek werden geen verblijfplaatsen
van vleermuizen vastgesteld in de zuidoostelijke hoek van de veeschuur. Daarentegen werd er
wel een baltsende gewone dwergvleermuis vastgesteld rond het woonhuis van Westerdorpsstraat 97. Ter hoogte van de overkapping van de rijhal vloog ook enkele keren een baltsende
gewone dwergvleermuis voorbij. Het is onduidelijk of dit om hetzelfde exemplaar ging als het baltsende exemplaar rond het woonhuis. Hierdoor kon niet met zekerheid worden bepaald of er binding is met de overkapping van de rijhal.
Verder werd er een stationair baltsende ruige dwergvleermuis vastgesteld bij een overkapping van het woonhuis (Figuur 5). Dit exemplaar werd voor het eerst gehoord om 23:42 en was
daarna baltsend aanwezig tot aan het einde van het onderzoek. Ter hoogte van de zuidoostelijke hoek van de veeschuur werden zo nu en dan passerende gewone dwergvleermuizen vastgesteld. Ook passeerde hier één keer een ruige dwergvleermuis en
vloog één keer een rosse vleermuis over. Deze exemplaren toonden echter geen binding met het te slopen deel van de veeschuur.
Figuur 5. Kern baltsgebied gewone dwergvleermuis (geel gestreepte omlijning) en de overkapping waar een stationair baltsende ruige dwergvleermuis aanwezig was (rode stip) ten opzichte van de te slopen
hoek van de veeschuur en de overkapping van de rijhal (witte pijlen). De gele diamant toont de locatie
waar enkele keren een baltsende gewone dwergvleermuis passeerde.
13
Nader ecologisch onderzoek
Buro Ontwerp & Omgeving
Vierde vleermuisonderzoek (paarverblijven) Het vierde vleermuisonderzoek vond plaats in de avond en nacht van 11 op 12 september 2023 rond de bebouwing in het plangebied. Tijdens dit veldbezoek werden geen verblijfplaatsen
van vleermuizen vastgesteld in de schuur waar een hoek van zal worden gesloopt. Wel
passeerden meerdere gewone dwergvleermuizen en vier keer een laatvlieger. Vanaf 00:38 werd opnieuw een baltsende ruige dwergvleermuis waargenomen ter hoogte van de buitenplaats In
het noorden van het plangebied, maar tijdens dit bezoek was het exemplaar minder vaak stationair onder de overkapping van het woonhuis te horen als tijdens het vorige bezoek. Ook werd vijf keer een overvliegende rosse vleermuis waargenomen, zowel ten noorden als ten
zuiden van de schuren. Geen van de waargenomen vleermuizen toonden binding met de (te slopen hoek van de veeschuur en de overkapping van de rijhal.
Vijfde vleermuisonderzoek (zomer- en kraamverblijven) Het vijfde vleermuisonderzoek vond plaats in de ochtend van 17 mei 2024 ter plaatse van de overkapping van de rijhal. Tijdens dit veldbezoek werd er een zomerverblijf van de gewone dwergvleermuis vastgesteld onder de overkapping van de rijhal (Figuur 6). De verblijfplaats werd aangetroffen in een spleet achter de dakgoot. Verder werd vier keer een passerende
gewone dwergvleermuis vastgesteld en elf keer een passerende rosse vleermuis.
Figuur 6. Locatie waar een zomerverblijf van de gewone dwergvleermuis werd aangetroffen (rode stip). Waargenomen vliegbewegingen gewone dwergvleermuis (rood) en rosse vleermuis (blauw).
Zesde vleermuisonderzoek (zomer- en kraamverblijven) Het zesde vleermuisonderzoek vond plaats in de avond van 13 juni 2024 ter plaatse van de
overkapping van de rijhal en de te slopen hoek van de veeschuur. Tijdens het veldbezoek werden er geen verblijfplaatsen meer van vleermuizen vastgesteld. De eerder waargenomen
verblijfplaats onder de overkapping is niet meer aangetroffen.
14
Nader ecologisch onderzoek
De
Buro Ontwerp & Omgeving
eerst waargenomen vleermuis betrof een rosse vleermuis die vanuit het noorden in
zuidelijke richting over het plangebied vloog. In een tijdspan van circa 20 minuten werd dit exemplaar gevolgd door nog zeven andere rosse vleermuizen. De eerst waargenomen gewone dwergvleermuis werd om 22:22 waargenomen langs de boomkronen van eiken langs de Westerdorpsstraat. Ook ter hoogte van de observatiepunten werden daarna enkele passerende gewone dwergvleermuizen waargenomen. Tevens passeerde om 22:47 een
laatvlieger over de rijhal in de richting van het woonhuis in het plangebied. De waargenomen vleermuizen toonden echter geen binding met de onderzochte bebouwing. Zevende vleermuisonderzoek (zomer- en kraamverblijven)
Het zevende vleermuisonderzoek vond plaats in de avond en nacht van 4 op 5 juli 2024 ter
plaatse van de overkapping van de rijhal. Tijdens dit veldbezoek werden geen verblijfplaatsen van vleermuizen vastgesteld. De eerst waargenomen vleermuis betrof een gewone dwergvleermuis om 23:06. Overige waarnemingen betroffen uitsluitend één overvliegende rosse vleermuis om 23:46 en drie keer een passerende gewone dwergvleermuis, waarvan de
laatste om 23:52. De waargenomen vleermuizen toonden geen binding met de onderzochte bebouwing. Toetsing Omgevingswet Er werd baltsactiviteit van de gewone dwergvleermuis vastgesteld rondom het woonhuis In het
noorden van het plangebied. Ook werd een stationair baltsende
ruige dwergvleermuis
vastgesteld in het woonhuis. Omdat dit buiten de ontwikkeling valt zijn er geen negatieve effecten op de verblijfplaatsen van deze exemplaren te verwachten. Ter plaatse van de
overkapping van de rijhal was een verblijfplaats aanwezig, maar deze verblijfplaats Is per abuis gedurende de onderzoeksperiode aangetast en bestaat momenteel niet meer.
5.2
Bunzing, hermelijn, wezel en steenmarter Het onderzoek met cameravallen heeft niet geresulteerd
In
het aantreffen van de bunzing,
hermelijn, wezel of de steenmarter. Tijdens het onderzoek werden geen waarnemingen gedaan of sporen aangetroffen. Op basis van het nader onderzoek kunnen negatieve effecten op de rust- of voortplantingsplaatsen van de marterachtigen worden uitgesloten.
5.3
Eekhoorn Het onderzoek naar de eekhoorn vond plaats op 14 april en 15 mei 2023. Er werd gekeken of
de eekhoorn gebruik maakt van het (oude) vogelnest in de zwarte els. Ook is onderzocht of er
externe negatieve effecten op deze soort kunnen zijn op een (oud) vogelnest vlak buiten de oostrand van het plangebied. De eekhoorn werd echter niet vastgesteld, waardoor negatieve
effecten op rust- of verblijfplaatsen van de soort kunnen worden uitgesloten.
15
Nader ecologisch onderzoek 5.4
Buro Ontwerp & Omgeving
Sperwer Het onderzoek naar de sperwer vond plaats op 14 april en 15 mei 2023. Er werd gekeken of de
sperwer gebruik maakt van het (oude) vogelnest in de zwarte els. Ook is onderzocht of er externe negatieve effecten op deze soort kunnen zijn op een (oud) vogelnest vlak buiten de
plangebied. Tijdens het eerste veldbezoek werd de sperwer niet waargenomen. Tijdens het tweede bezoek vloog een sperwervrouwtje hoog over om 10:06 en oostrand van
het
verdween in zuidoostelijke richting. Dit betrof geen territoriumindicerend gedrag. Ook werd er geen vorm van binding met het plangebied vertoond. Hierdoor kunnen negatieve effecten op rust- of nestplaatsen van de sperwer worden uitgesloten.
5.5
Steenuil Het onderzoek naar de steenuil werd uitgevoerd in de avonden van 19 februari, 5 maart en 27 maart 2024. Op 8 april 2024 werd tevens een dagbezoek uitgevoerd. Tijdens dit dagbezoek werden geen nestplaatsen of sporen van de steenuil aangetroffen in het plangebied. Tijdens
de avondbezoeken van 19 februari en
5
maart werden wel waarnemingen van de steenuil
gedaan. Tijdens deze onderzoeken werd een roepend exemplaar gehoord in het zuiden van het plangebied. Daarnaast heeft het onderzoek van 27 maart eveneens geresulteerd in een warneming van een steenuil. Dit exemplaar was in eerste instantie actief aan de westkant van het plangebied en bewoog zich langzaam verder in oostelijke richting (Figuur 7). De eerste keer dat dit exemplaar werd opgemerkt was om 19:49 iets meer dan 30 minuten na zonsondergang. Gedurende vijf minuten riep dit exemplaar op paaltjes aan de westkant van het plangebied. Om 19:57 vloog dit exemplaar naar de bomenrij in het midden van het plangebied. Vervolgens
riep de steenuil om 20:03 vanuit de elzensingel In het oosten van het plangebied en verplaatste zich daarop een klein beetje in noordelijke richting In dezelfde elzensingel. Tussen 20:19 en 20:24 werd nog geroepen ter hoogte van de huidige buitenbak.
Figuur 7. Visualisatie van de steenuilactiviteit op 27 maart 2024. Hierin geven stippen de locaties weer waar het exemplaar riep, de pijlen geven de afgelegde route weer. 16
Nader ecologisch onderzoek
Toetsing Omgevingswet Tijdens het onderzoek van 27 maart 2024 werd de steenuil
Buro Ontwerp & Omgeving
in het
plangebied aangetroffen,
waarbij veelvuldig werd geroepen vanaf diverse punten. Omdat de steenuil al ongeveer vanaf de start van het nader onderzoek in het gebied actief was, kan worden aangenomen dat de rust- of nestplaats niet ver van het plangebied verwijderd is.
In de bebouwing in het echter dat zelf rust- of nestplaats. In is er een worden van kan sprake plangebied uitgesloten
de bebouwing vlak buiten het plangebied is dit niet het geval. Omdat de eerste waarneming
zich vlak bij de schuren achter Westerdorpsstraat 101/103 afspeelde, dient worstcase te worden aangenomen dat er zich hier een rust- of nestplaats bevindt en dat deze (tijdelijk)
ongeschikt kan raken als gevolg van verstoring door de werkzaamheden niet kan worden
uitgesloten.
5.6
Ransuil Het onderzoek naar de ransuil werd uitgevoerd op 25 mei en 16 juni 2023. Er werd gekeken of de ransuil gebruik maakt van het (oude) vogelnest in de zwarte els. Ook is onderzocht of er
externe negatieve effecten op deze soort kunnen zijn op een (oud) vogelnest vlak buiten de oostrand van het plangebied. Tijdens de onderzoeken werden echter geen exemplaren vastgesteld. Negatieve effecten op de ransuil kunnen worden uitgesloten.
5.7
Gierzwaluw Het onderzoek naar de gierzwaluw vond plaats op 13 juni, 24 juni en 4 juli 2024. Tijdens het
onderzoek was de activiteit van deze soort in het gebied minimaal, met op 13 juni slechts vier keer een waarneming van een gierzwaluw. Op 24 juni werd zes keer een waarneming van een
overvliegende gierzwaluw gedaan en op 4 juli werden geen gierzwaluwen waargenomen. Het betrof enkel overvliegende exemplaren. Negatieve effecten op de rust- of nestplaatsen van de gierzwaluw kunnen worden uitgesloten.
5.8
Huismus Eerste huismusonderzoek Het eerste huismusonderzoek vond plaats tijdens de quickscan van 14 april 2023. Tijdens het
huismus waargenomen aan de noordwestkant van de veeschuur. Een mannelijk exemplaar zong hier op de dakgoot (Figuur 8). Aan de zuidoostkant locatiebezoek werd alleen een
van de veeschuur, waar de hoek van het gebouw zal worden gesloopt en de overkapping van
de rijhal, werd de soort niet aangetroffen. Tweede huismusonderzoek Het tweede huismusonderzoek werd uitgevoerd op 15 mei 2023. Er werden geen nestlocaties
van de huismus aangetroffen binnen de begrenzing van het plangebied. Buiten het plangebied werden tenminste drie nestlocaties vastgesteld onder de nokvorsten van een schuur achter
Westerdorpsstraat 101. Ook werd veelvuldig gekwetterd in bosschages en ruigte op het terrein van Westerdorpsstraat 101.
17
Nader ecologisch onderzoek
Buro Ontwerp & Omgeving
Derde huismusonderzoek
Het derde huismusonderzoek vond plaats op 8 april 2024. Op het erf van Westerdorpsstraat 97 werden geen waarnemingen van de huismus gedaan. Op de erven van Westerdorpstraat 101 en 103 werd
wel veel gekwetter van huismussen gehoord, maar het zicht op deze locaties was
beperkt. Er werden op Z'n minst twee nestlocaties gezien, waarvan één in de schuur direct
achter de woning van Westerdorpstraat 101 en één aan de oostzijde van de woning van Westerdorpstraat 103. De bewoner van Westerdorpstraat 103 was niet aanwezig. Vierde huismusonderzoek
Het
vierde
huismusonderzoek
vond
plaats
op
14
mei
97 werden wederom geen huismussen
Westerdorpstraat verstorende werkzaamheden plaats op het gehele erf.
2024.
Op
het
woonerf van
geconstateerd. Er vonden echter
Figuur 8. Samenvatting van de resultaten van het huismusonderzoek: Nestlocaties huismussen (gele stip) en essentieel functioneel leefgebied van huismussen (geel gearceerd) ten opzichte van het te slopen deel van de veeschuur en de overkapping van de rijhal (witte pijlen).
Toetsing omgevingswet Er werd activiteit van de huismus vastgesteld in de omgeving van het plangebied. Het ging om
het aantreffen van nestlocaties en essentieel functioneel leefgebied in de omgeving van Westerdorpsstraat 101 en 103. Op 14 april 2023 werd echter ook een zingende huismus
waargenomen aan de noordzijde van de veeschuur. Dit indiceert dat er sprake is van een nestlocatie. Werkzaamheden aan de zuidoostzijde van de veeschuur zullen geen negatieve effecten hebben op de nestlocatie. Daarentegen hebben werkzaamheden bij de overkapping wel een verstorend effect, waardoor de nestlocatie (tijdelijk) ongeschikt kan raken als gevolg van de werkzaamheden. Negatieve effecten op de huismus kunnen daarom niet worden
uitgesloten.
18
Nader ecologisch onderzoek
5.9
Buro Ontwerp & Omgeving
Alpenwatersalamander Het onderzoek naar de alpenwatersalamander vond plaats op 8 april en 24 mei 2024. Het onderzoek heeft echter niet geresulteerd in waarnemingen van de soort. Negatieve effecten op de alpenwatersalamander zijn uitgesloten.
19
Nader ecologisch onderzoek
6.
Buro Ontwerp & Omgeving
Conclusie en advies Buro Ontwerp & Omgeving heeft in opdracht van W. van de Mheen een nader ecologisch
onderzoek uitgevoerd aan de Westerdorpsstraat 97 te Hoevelaken. Het onderzoek vond plaats naar aanleiding van de voorgenomen herontwikkeling van het terrein. In de onderstaande tabel staat een samenvatting van de resultaten. Bij aanwezigheid van de soort Is aangegeven
waar deze soort is aangetroffen, welke artikelen van de Omgevingswet en verboden onder het Bal (mogelijk) worden overtreden en welke vervolgstappen ondernomen moeten worden
(Tabel 11). Tabel 11. Samenvatting resultaten nader ecologisch onderzoek
Soort
Aanwezigheid
Gewone
Nee
dwergvleermuis
Locatie
Wetsartikelen
Vervolgstap
Overkapping rijhal
Ow: art. 5.1, lid 2g
Activiteitenplan
*
Bal: art. 11,46, lid
Aanvraag
Nee
Bunzing,
1a, Ib en 1d
omgevingsvergunning
_
_
hermelijn en
wezel Steenmarter
Nee
Eekhoorn
Nee
Sperwer
Nee
Steenuil
1
rust- of
nestplaats Ransuil
Nee
Gierzwaluw
Nee
Huismus
1
Alpenwatersala
nestplaats
Schuren achter
Ow: art. 5.1, lid 28
Activiteitenplan
Westerdorpsstraat
Bal: art. 11.37, lid 1a,
Aanvraag
101/103
1b en 1d
omgevingsvergunning
-_
-_
-_
Noordzijde
Ow: art. 5.1, lid 2g
Activiteitenplan
veeschuur
Bal: art. 11,37, lid 1a,
Aanvraag
Nee
1b en 1d
omgevingsvergunning
_
_
mander *
De verblijfplaats van de gewone dwergvleermuis is niet meer intact. Desondanks wordt geadviseerd om
voor
deze
soort
een
vergunning
voor
een
flora-
en
fauna-activiteit
aan
te
vragen
en
mitigerende/compenserende maatregelen te nemen.
20
Nader ecologisch onderzoek
Buro Ontwerp & Omgeving
Conform artikel 5.1, lid 2g van de Omgevingswet (Ow) is het verboden om zonder een omgevingsvergunning een flora- en fauna-activiteit uit te voeren. Voor het overtreden van de
verbodsbepalingen uit artikel 11.46, lid 1b en 1d, Bal (gewone dwergvleermuis) en artikel 11.37, lid 1b, Bal (steenuil en huismus) is een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit noodzakelijk. Deze artikelen hebben betrekking op het opzettelijk vernielen van rust- of voortplantingsplaatsen en het storen van soorten. Ten behoeve van de vergunningsaanvraag
dient een activiteitenplan te worden opgesteld. Daarnaast is artikel
11.37,
lid 1d, Bal (steenuil en huismus) ook relevant. Dit artikel heeft
betrekking op het opzettelijk storen van vogelsoorten. Het verbod op het opzettelijk storen van vogels geldt echter niet als het storen niet van wezenlijke invloed is op de staat van
instandhouding van de vogelsoort. Dit dient te worden onderbouwd in het activiteitenplan. Ook artikel 11.46, lid 1a, Bal (gewone dwergvleermuis) en artikel 11.37, lid 1a, Bal (steenuil en
huismus) zijn relevant voor deze soorten. Deze artikelen hebben betrekking op het opzettelijk doden en vangen van soorten. Er is echter geen omgevingsvergunning voor deze artikelen
mitigerende maatregelen worden getroffen gehandeld. Dit dient te worden opgenomen in het activiteitenplan.
noodzakelijk
indien
en
zorgvuldig
wordt
Algemene diersoorten Het kan zijn dat er tijdens de werkzaamheden algemene broedvogels en andere diersoorten in het plangebied voorkomen. Bij het uitvoeren van de werkzaamheden moet de specifieke
zorgplicht in acht worden genomen (artikel 11.27, Bal). Handelingen die nadelige effecten hebben moeten zoveel mogelijk worden voorkomen. Indien dit niet mogelijk is moeten passende preventieve maatregelen worden genomen om nadelige effecten te beperken of ongedaan te maken. Bovendien moet zowel tijdens als na het verrichten van de activiteit worden nagegaan of de getroffen maatregelen de beoogde effecten hebben. Het verrichten van de activiteit wordt gestaakt als de nadelige gevolgen toch niet worden voorkomen.
Passende herstelmaatregelen moeten worden getroffen als het staken van de activiteit redelijkerwijs niet meer mogelijk is.
21
Nader ecologisch onderzoek
7.
Literatuurlijst
71
Referenties
Buro Ontwerp & Omgeving
BIJ12 (2017). Kennisdocument Steenuil (versie 1.0, juli 2017). Utrecht, Nederland: BIJ12 BIJ12 (20232). Kennisdocument Gierzwaluw (versie 2.0, juli 2023). Utrecht, Nederland: BIJ12.
BIJ12 (2023°). Kennisdocument Huismus (versie 2.1, februari 2023). Utrecht, Nederland: BIJj12. BIJ12 (2024). Kennisdocument kleine marterachtigen (versie 1.0, januari 2024). Utrecht,
Nederland: BIJ12 Netwerk Groene Bureaus [NGB] (2023). Soorteninventarisatieprotocolten in het kader van de Wet
natuurbescherming
(versie
nov 2023).
Geraadpleegd
via
https://www.netwerk-
groenebureaus.nl/downloads/21?download=926 ________ ____ ___ _____ ____ ______ __ ___ ________ __ _ _________ __ (2016). Handleiding SOVON broedvogelonderzoek: BMP & kolonievogels. Nijmegen, Nederland: SOVON Vogelonderzoek
Nederland.
Vleermuisvakberaad Netwerk Groene Bureaus & Zoogdiervereniging (2021). Vleermuisprotocol 2021,
maart
2017.
Geraadpleegd
op
14
april
2023
via
https:/ /www.netwerkgroenebureaus.nl/werken-aan-kwaliteit/vleermuisprotocol
72
Gebruikte websites
www.pdok.nl www.verspreidingsatlas.nl www.waarneming.nl www.zoogdiervereniging.nl
73
Overige geraadpleegde bronnen ______ __ _ _______ __ ___16). Bats ofBritain and Europe. Londen, Verenigd Koninkrijk: Bloomsbury
Publishing.
_____________ __ _ ___________ __ __010). The art oftracking animals. Biatowieza, Polen: Mammal Research Institute Polish Academy of Sciences Biatowieza. _________ __ __________ __ _ ____________ __ _2009). Birds of Europe (2e ed.). Londen, Verenigd Koninkrijk: HarperCollins Publishers.
Vogelbescherming Nederland & Stichting Veldonderzoek Flora en Fauna (2007). Topografische atlas voor flora en fauna van Nederland (le ed.). Papendrecht, Nederland: Mouthaan Grafisch Bedrijf.
22