CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

2025-027 Bijlage 2 Cultuurakkoord 2023

Raadsvergadering 17 april 2025, gemeente NijkerkBij agendapunt: Cultuurbeleidsplan gemeente Nijkerk 2025 -204012.535 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

1 | C U LT U U R A K KO O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

Cultuurakkoord gemeente Nijkerk 2023

2 | C U LT U U R A K KO O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

Inhoud Voorwoord door Mariëlle Broekman ............................................. 3                       

Bijlage resultaten onderzoek kunst en cultuur   . ...................... 12

                                                                                        

  

Waar staan we? . ................................................................................... 4

Samenvatting ........................................................................... 13

Omschrijving culturele veld ............................................................... 5

Inleiding ..................................................................................... 15

De impact van de crisis . ...................................................................... 6

Respons . ................................................................................... 16

Onderzoek............................................................................................... 6

Bezoeken en uitoefenen van kunst en cultuur ................... 17

Ambitie en speerpunten cultuurakkoord ....................................... 7

Belang van kunst en cultuur ................................................. 27

Implementatie en uitvoering ............................................................ 8

Informatiebehoefte ................................................................ 30

Verdeling van het budget ................................................................. 10

Tot slot . .................................................................................... 33

Intentieverklaring . .............................................................................. 11

3 | C U LT U U R A K KO O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

Voorwoord Cultuur is van en voor ons allemaal. In goede tijden realiseren we ons amper hoe belangrijk bijvoorbeeld muziek, theater of beeldende kunst is, voor ons persoonlijk welzijn en voor de verbinding met elkaar. Tijdens de coronacrisis, toen cultuur onder druk stond, bleek echter hoe onmisbaar cultuur is. Ook werd duidelijk hoe kwetsbaar de culturele sector dan is. Daarom ben ik enorm blij dat cultureel Nijkerk de handen ineenslaat voor een sterke en toekomstbestendige culturele sector. Een sector die niet alleen een stootje kan hebben, maar ook groeit en bloeit en cultuur nog meer naar mensen brengt. Dit cultuurakkoord is een belangrijke stap daar naartoe. Het is niet alleen een mooi akkoord op papier, maar voorziet ook in stevige acties! Ik wil dan ook alle ondertekenaars van harte feliciteren met dit mooie akkoord en veel succes wensen met de uitwerking! Mariëlle Broekman, wethouder cultuur

inhoud

inhoud

4 | C U LT U U R A K KO O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

Waar staan we? Kunst en cultuur leveren een belangrijke bijdrage aan leefbaarheid en een brede welvaart. Niet alleen materiële welvaart, maar denk ook vooral aan immateriële waarden als geluk, gezondheid en persoonlijke ontwikkeling. Naast de impact op de samenleving heeft de coronacrisis een enorme weerslag gehad op de culturele sector. Inmiddels kunnen we terugkijken op een roerige periode, maar zien we ook nieuwe uitdagingen onze kant opkomen. In deze periode van het nodige herstel en anderzijds zorgdragen voor een toekomstbestendige sector, is het noodzakelijk om als gemeente en culturele sector actief samen te werken aan een weerbaar Nijkerks cultureel veld.

Er zijn in het Herstelplan Cultuur door de gemeente drie sporen ingezet om de culturele sector te versterken en toekomstbestendig te maken. Spoor 1: twee vormen van noodsteun. • Noodsteun voor culturele instellingen die in acute geldproblemen zijn, in de vorm van een subsidieregeling. • Noodsteun in de vorm van coulance bij het terugbetalen van subsidie voor activiteiten die niet uitgevoerd zijn. Deze twee vormen van noodsteun heeft het college ook in 2020 toegepast. Spoor 2: herstel. Helpen van culturele instellingen en verzachten van financiële gevolgen door coronacrisis. - Organisaties in staat stellen om activiteiten weer op te starten. - Tijdelijke subsidies verlenen aan cultuur- en erfgoedinstellingen en dorps- en buurthuizen. Spoor 1 en 2 zijn nu afgesloten. In spoor 3 maakt het college samen met de cultuursector plannen voor de middellange en langere termijn. Met deze plannen wil het college de cultuursector wendbaar en weerbaar maken voor de toekomst. Hiervoor is nog € 300.000, - beschikbaar en het spoor loopt nog tot 2024. Het heeft tijd nodig gehad om spoor 3 in overleg met het culturele veld uit te werken. Er zijn gesprekken gevoerd en bijeenkomsten geweest om samen tot een uitvoeringsplan te komen. De inwoners van de gemeente Nijkerk zijn ook betrokken en konden in 2022 een kleine enquête invullen waarin ze konden aangeven waar hun vraag ligt.

inhoud

5 | C U LT U U R A K KO O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

Omschrijving van het culturele veld De Boekmanstichting (2022) duidt de culturele sector als een ecosysteem zoals we dat in de biologie kennen. Een samenhangend systeem van makers, podia, publiek, amateurkunst, commercieel geproduceerde cultuur en gesubsidieerde cultuur. De verschillende elementen in zo’n systeem zijn afhankelijk van elkaar. Wanneer we kijken naar Gelderland dan geven de inwoners aan dat kunst en cultuur bijdraagt aan ontmoeting en verbinding tussen mensen, maar ook aan het saamhorigheidsgevoel in een buurt en aan het welzijn van mensen in het algemeen. Gelderlanders vinden erfgoed belangrijk voor de eigen identiteit. Maar liefst 83% van de Gelderlanders doet aan cultuurparticipatie (Cultuurmonitor Gelderland, 2022).

Dichter bij huis zien we dat bijna de helft van de inwoners van de gemeente Nijkerk graag een bezoek brengt aan voorstellingen, festivals en/of tentoonstellingen. Ruim een derde bezoekt ook graag musea: historisch museum, monument of erfgoedinstelling of een kunstmuseum. Minder dan een kwart doet zelf actief aan kunst en cultuurbeoefening in georganiseerd verband. Men vindt vooral dat kunst en cultuur laagdrempelig en betaalbaar moet zijn. Er is een verscheidenheid te vinden aan cultureel aanbod in de gehele gemeente Nijkerk. Bron: Bewonersenquête Gemeente Nijkerk 2022

inhoud

6 | C U LT U U R A K KO O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

De impact van de crisis

Onderzoek

De tijd van de coronapandemie heeft een grote impact gehad op de samenleving en daarmee ook op het culturele veld. De festivals en optredens werden afgelast of uitgesteld. Muziekverenigingen, toneelgezelschappen en dansgroepen konden niet meer oefenen en optreden. Alle activiteiten gericht op het ontvangen van veel mensen waren plotseling niet meer mogelijk. Ook zijn er verschuivingen in het aanbod tot gevolg geweest. In deze periode bleken vele onderdelen kwetsbaar en werd duidelijk dat de culturele organisaties niet vanzelfsprekend een netwerk vormen. De financiële steun vanuit de gemeente is noodzakelijk gebleken voor verschillende organisaties om te blijven bestaan.

De impact is gebleken, maar de vraag is waar op dit moment de uitdagingen liggen. Om hier duiding aan te geven is er een onderzoek uitgevoerd onder de inwoners van Nijkerk dat draaide om de vraag: Wat is de vraag en de behoefte van de inwoners van de gemeente Nijkerk op het gebied van kunst en cultuur en op welke manier kunnen we de inwoners verleiden deel te nemen? Daaropvolgend zijn er drie themabijeenkomsten geweest, waar alle personen die actief zijn in de cultuursector voor waren uitgenodigd. Ook wanneer zij niet aanwezig konden zijn, konden zij actief participeren door input te geven aan de Cultuurformateur. De ervaring van de themabijeenkomsten is dat wanneer de partijen samen zitten, komen ook de verschillende perspectieven bij elkaar. Vervolgens blijkt dat er veel overkoepelende pijnpunten en kansen zijn. Samen optrekken wordt hiermee interessanter voor de meesten.

Echter heeft de crisis ook gezorgd voor kansen, met name in het digitale domein. Innovaties die al op de loer lagen werden versneld ingezet om alsnog cultuur naar het publiek te brengen. Zoals de culturele sector betaamt was er ook in de gemeente Nijkerk aan creativiteit geen gebrek. Daarnaast heeft de crisis ook de dialoog verscherpt als het gaat over thema’s als inclusie en cultuurparticipatie. In Nijkerk ontstond bijvoorbeeld een nieuw online-initiatief: Cultureluur, waar veel culturele verenigingen en ondernemers aan mee deden om digitaal zichtbaar te zijn. De opnames werden uitgezonden op de lokale zender en sociale media, wat veel werd gekeken in o.a. de verzorgingshuizen en het beeldmateriaal is vandaag de dag terug te vinden online. Ook vonden er vele optredens vanuit de cultuursector plaats om de mensen in isolatie een hart onder de riem te steken.

Vanuit de gevoerde gesprekken en gedane onderzoeken komen de volgende behoeften duidelijk naar voren: - Betere vindbaarheid en overzicht van het culturele aanbod. - Het cultuuraanbod is inclusief voor iedereen, voor jongeren en ouderen en voor gezonde en minder gezonde mensen. Ook moet cultuur voor iedereen betaalbaar zijn. - Meer kruisbestuiving. - Een divers en innovatief cultuuraanbod voor iedereen. - Groter en meer divers publiek.

inhoud

7 | C U LT U U R A K KO O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

Ambitie en speerpunten cultuurakkoord Het cultuurakkoord is een aanzet tot een breed gedragen visie vanuit de cultuursector in de gehele gemeente Nijkerk. De uitwerking stimuleert de samenwerkingsverbanden en creëert een startpunt voor een cultuurnota. Dit cultuurakkoord is zowel een plan voor het verdelen van een eenmalig budget als een aanzet tot het nieuwe culturele beleid van de gemeente. De plannen die via het eenmalige budget worden ingezet zorgen voor duurzame samenwerkingen en een versteviging van het culturele veld. Gezamenlijk blijven optrekken is cruciaal om stevig te staan in de toekomst. Andere bestaande financieringsstromen, waaronder vanuit de structurele subsidies van de gemeente Nijkerk, kunnen voor uitkomst zorgen. Met het cultuurakkoord spreken de ondertekenaars de ambitie uit dat er wordt gewerkt aan het vergroten van de veerkracht, het creëren van een inclusief aanbod, het bevorderen van innovatie en het stimuleren van samenwerking. Cultuuraanbieders staan samen voor de uitdaging hun aanbod zo aantrekkelijk mogelijk en laagdrempelig te houden, zodat ieder op zijn eigen manier aan cultuurparticipatie kan doen. Nu en in de toekomst. De overkoepelende ambitie is te vangen in drie speerpunten.

Speerpunt 1: Het vergroten van de veerkracht van de culturele sector Dit vraagt om een sterk netwerk, het blijven ontwikkelen en een toekomstgerichte visie. Speerpunt 2: Een inclusief aanbod voor alle inwoners Een inclusieve culturele sector houdt in dat iedere inwoner van de gemeente Nijkerk op de eigen manier mee kan doen aan het culturele aanbod. Het aanbod moet goed vindbaar zijn en er wordt van de sector gevraagd om cultuur overstijgend te werk te gaan en de verbindingen te leggen met andere domeinen, zoals bijvoorbeeld het sociaal domein. Speerpunt 3: Het bevorderen van innovatie Ruimte voor experiment, het kunnen aangrijpen van kansen en meer diversiteit in het aanbod realiseren staan hierin centraal.

8 | C U LT U U R A K KO O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

inhoud

Implementatie en uitvoering Tijdens de themabijeenkomsten zijn de behoeften duidelijk in kaart gebracht, maar is er ook gezamenlijk gewerkt aan een eerste opzet van projecten welke uitgevoerd kunnen worden, zogenoemde; werkpakketten. De gelden zullen in 3 rondes (mei 2023, September 2023, januari 2024) beschikbaar worden gesteld, zodat er genoeg ruimte is om aan te haken voor partijen die bijvoorbeeld niet bij de themabijeenkomsten zijn geweest. Een werkpakket kan worden ingediend bij de Cultuuralliantie (voorheen de culturele raad). Een werkpakket wordt beoordeeld met behulp van wegingsfactoren. Het ingediende werkpakket dient een volledig plan te zijn met daarin onder andere doelstellingen, een uitvoerplan en een financiële verantwoording. Na een akkoord op het werkpakket zal uitbetaling volgen. Na iedere ronde waarin er werkpakketten ingediend kunnen worden zal er een evaluatie plaatsvinden binnen de Cultuuralliantie.

Wegingsfactoren 1) Het vergroten van de veerkracht van de culturele sector • Het project versterkt de organisatiekracht en financiële positie van deelnemende organisaties. • Het project versterkt het culturele netwerk in Nijkerk en is goed overdraagbaar. • Het project is toekomstgericht en heeft positieve lange termijneffecten. • Het project laat zien dat is nagedacht over de impact op mens en natuur. 2) Een inclusief aanbod voor alle inwoners • Het werkpakket helpt aantoonbaar om nieuwe doelgroepen met cultuur in aanraking te brengen. • Het werkpakket laat zien dat is nagedacht over het wegnemen van drempels, zodat iedereen mee kan doen. • Het werkpakket is ‘cultuur overstijgend’ en legt bijvoorbeeld verbindingen met het onderwijs, de zorg, welzijn, sociaal domein, fysieke leefomgeving etc.

3) Het bevorderen van innovatie • Het werkpakket is vernieuwend en aanvullend op het bestaande aanbod of het Werkpakket werkt nieuwe innovatieve manieren uit om publiek te bereiken en te binden. • Het werkpakket is experimenteel van aard. Er is goed nagedacht over het proces maar de uitkomst hoeft nog niet helemaal duidelijk te zijn. 4) Het werkpakket past binnen het gestelde budget 5) Voor de uitvoering wordt met minimaal drie lokale partners samengewerkt, denk naast de cultuursector ook aan bedrijven, middenstand en horeca. 6) In het werkpakket is goed uitgewerkt hoe gecommuniceerd wordt met het culturele netwerk en de beoogde doelgroep.

9 | C U LT U U R A K KO O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

De pakketten hoeven niet alle losstaand te zijn. Soms vloeien ze in elkaar over of kunnen ze deel uitmaken van een ander werkpakket. Ieder werkpakket heeft ‘kartrekkers’ nodig die ervoor zorgen dat er een uitgewerkt werkpakket, dat voldoet aan de speerpunten en wegingsfactoren, kan worden ingediend bij de Cultuuralliantie en uitgevoerd kan worden. De Cultuurmakelaars zijn er voor advies, ondersteuning en zijn de schakel tussen de Cultuuralliantie en alle cultuuraanbieders. Het Cultuurcafé biedt een goed moment om de vordering van dit proces gezamenlijk te monitoren. Werkpakketten die er al zijn vanuit de themabijeenkomsten: Digitaal platform De behoefte aan zichtbaarheid, een plek waar het culturele aanbod samenkomt en goed vindbaar is voor de inwoners is groot. Met de doorontwikkeling en vernieuwing van de website Lekker Nijkerk wordt een kans gezien om als cultureel veld daarop aan te sluiten. De cultuurmakelaars hebben dit pakket opgepakt en ze zijn betrokken bij deze ontwikkeling en vertegenwoordigen daarin de culturele sector. Cultuurcafé Een van de werkpakketten dat al in gang is gezet is het Cultuurcafé. In samenwerking met verschillende partijen is het de bedoeling om periodiek met het culturele veld samen te komen om krachten te bundelen, kennis uit te wisselen en wellicht het belangrijkste: elkaar gewoon regelmatig te spreken en te ontmoeten.

inhoud

In verbondenheid experts inzetten Meerdere partijen lopen met eenzelfde vraag of hebben behoefte aan uitvoerkrachten. Het idee is om gezamenlijk te kunnen optrekken met het inzetten van experts gericht op een bepaalde vraag of uitvoeringstaken. Nijkerk Academy Kennis delen, iets nieuws leren is waardevol en kan een grote bijdrage leveren aan het versterken van de sector. Stel, er is een gedeelde behoefte aan kennis over marketing of het inzetten van sociale media. Dan kan er vanuit de Nijkerk Academy een lezing of workshop worden gefaciliteerd gericht op de behoefte. Hier is ruimte om een individueel budget per cultuur aanbieder in te verwerken door bijvoorbeeld een strippenkaart of een goed plan voor deskundigheidbevordering. Een gezamenlijk event Een groots en cultureel event. Of het nu is om het cultureel seizoen te openen of gewoon om te laten zien wat de gehele Gemeente Nijkerk aan creativiteit te bieden heeft. Het vergroten van de zichtbaarheid staat centraal. Broedplaats voor talent Er is weinig ruimte, zowel fysieke ruimte als financiële ruimte, voor experiment. Neem als voorbeeld ‘Per Expressie’ uit Amersfoort. Een collectief met een eigen fysieke broedplaats waar de meest creatieve ideeën en kunstwerken ontstaan.

10 | C U L T U U R A K K O O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

inhoud

Verdeling van het budget Op basis van het uitvoeringsprogramma bepaalt uiteindelijk de cultuuralliantie hoeveel financiële ruimte per speerpunt wordt ingeruimd. Voor 2023/2024 is een budget van € 300.000 beschikbaar voor de uitvoering van de verschillende acties. Het gaat hierbij om geoormerkt budget dat nergens anders aanbesteed kan worden. De intentie is om in mei 2023 met de uitvoering van een aantal acties te starten. De voorlopige verdeling over de speerpunten van dit budget is: Veerkracht: €120.000, Inclusie: €105.000, Innovatie: €75.000

Bibliotheek

Monitoring, evaluatie en borging Het is goed om te evalueren of de initiatieven leiden tot de in het plan genoemde maatschappelijke effecten. Er moet sprake zijn van een cultuurakkoord waarbij er al werkende gereflecteerd en geleerd kan worden. Evaluatie en monitoring is belangrijk om te kunnen bijsturen waar nodig. De Cultuuralliantie zal het monitoren en de evaluatie waarborgen.

11 | C U L T U U R A K K O O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

Intentieverklaring Onze gezamenlijke visie voor een bruisend cultureel aanbod voor de inwoners van Nijkerk is:

“De Nijkerkse culturele sector werkt aan het vergroten van haar veerkracht, een inclusief aanbod, het bevorderen van innovatie en het stimuleren van samenwerking.”

inhoud

Bijlage Resultaten onderzoek kunst en cultuur gemeente Nijkerk november 2022

12 | W O O N V I S I E G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 0 +

13 | C U L T U U R A K K O O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

inhoud

Samenvatting Over het algemeen vinden de deelnemers aan dit onderzoek kunst en cultuur in de gemeente erg belangrijk. Vooral de leeftijdsgroepen tot en met 25 jaar en boven de 66 jaar hechten belang aan kunst en cultuur. Bijna de helft van de inwoners van de gemeente Nijkerk bezoekt graag voorstellingen, festivals en/of tentoonstellingen. Ruim een derde bezoekt ook graag musea: historisch museum, monument of erfgoedinstelling of een kunstmuseum. Minder dan een kwart doet zelf actief aan kunst en cultuurbeoefening in georganiseerd verband. Men vindt vooral dat kunst en cultuur laagdrempelig en betaalbaar moet zijn. Nijkerk als 'cultuurgemeente' is voor de respondenten wat minder relevant, zo lang er voor iedereen maar genoeg te doen is. En daarbij mag meer aandacht komen voor kunst en cultuur voor kinderen en jongeren, al dan niet in schoolverband. Overigens is er ook een groep Nijkerkers - vooral mensen tussen de 45 en 65 jaar - die van mening is dat kunst en cultuur geen taak voor de gemeente is, of dat het geld dat hieraan besteed wordt beter op een andere manier gespendeerd kan worden (wonen, voedselbanken).

weinig aantrekkingskracht op jongere leeftijdsgroepen. Men kent het vaak wel, maar men is er vaak geen lid van. Veel jongere mensen hebben hier geen tijd voor, tijdstippen schikken niet of men denkt dat men er weinig leeftijdsgenoten tegenkomt. Ook blijkt dat veel deelnemers uit de jongere leeftijdsgroepen zich eigenlijk weinig binden aan structurele activiteiten, maar meer en vaker aan incidentele activiteiten als theaterbezoek (binnen, maar vooral buiten Nijkerk) of festivals. Men zou meer de verbinding met horeca in Nijkerk willen zien. Ook mist men een bioscoop of filmhuis. Kunst en cultuur hangt voor deze leeftijdsgroepen vaak samen met uitgaan en gezelligheid. Inwoners vanaf 46 jaar, en zeker vanaf 66 jaar, voelen wel vaker de behoefte deel te nemen aan structurele activiteiten. Voorts valt op dat de oudere leeftijdsgroepen meer affectie hebben met erfgoed (historie en monumenten) en beeldende kunst (galerieën en tentoonstellingen) dan de jongere leeftijdsgroepen. Tot slot is men in Hoevelaken van oordeel dat daar te weinig gebeurt, men is vooral aangewezen op het culturele aanbod van de stad Nijkerk.

In zijn algemeenheid mist men vooral reuring in Nijkerk. En het mag allemaal wat eigentijdser en moderner. Vooral de hybride activiteiten spreken inwoners aan. Niet alleen sec gericht op kunst en cultuur, maar ook bijvoorbeeld in combinatie met historie en evenementen. In alle gevallen speelt ontmoeting met leeftijdsgenoten en/of gelijkgestemden een grote rol. Men vindt dat het culturele aanbod hiertoe meer ingericht is op oudere dan op jongere mensen. Het verenigingsleven (amateurkunst als koor, fanfare, toneel) heeft

Er is een groot verschil in de leeftijdsgroepen als we kijken naar de manier waarop men informatie leest, of zoekt. De jongere leeftijdsgroepen hebben internet / Facebook en het informele circuit (via-via) als grootste informatiebron; vanaf 46 jaar informeert men zich in toenemende mate door middel van huis-aan-huisbladen en flyers. Veel mensen informeren zich via (digitale) kranten, mailings en nieuwsbrieven. Ook leert men wat er te doen is op het gebied van kunst en

14 | C U L T U U R A K K O O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

cultuur via bibliotheek, verenigingen of open dagen. Jongeren horen vaak over culturele activiteiten via school of het jongerencentrum. Soms hoort men het geheel toevallig, of is men zelf actief op zoek naar activiteiten. In het buitengebied van Nijkerk ontvangt men geen huis-aan-huisbladen, dus is men op een andere manier aangewezen op de informatiebehoefte rondom kunst en cultuur. Bestaande informatiekanalen worden regelmatig gebruikt, maar zouden volgens de respondenten nog effectiever benut kunnen worden door meer informatie bij elkaar te verzamelen en alerter te zijn op de actualiteit. Een activiteiten-app zou een mogelijkheid kunnen zijn, maar ook een centrale plaats waar alle informatie verzameld en gedeeld wordt - à la Lekker Nijkerk – zou ook uitkomst bieden. Voorts zijn mediakanalen als Instagram nog een optie, maar ook 'ouderwetse' manieren als banners die op een centrale plaats in Nijkerk het aanbod laten zien. Het volgen van online activiteiten is aan veel mensen, maar vooral de groep boven de 66 jaar niet besteed. Online arrangementen als rondleidingen, cursussen of workshops via internet kunnen niet echt op heel veel enthousiasme rekenen; de meeste respondenten - zowel jong als oud - gaan toch meer voor een 'live'- beleving.

inhoud

inhoud

15 | C U L T U U R A K K O O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

Inleiding Tamar Kaijzer is cultuurformateur van de gemeente Nijkerk en heeft de opdracht gekregen om een herstel- en uitvoeringsplan de schrijven om de sector in de gemeente meer weerbaar te maken na de coronapandemie. Voorafgaand aan dit herstelplan is een onderzoek uitgevoerd onder de inwoners van Nijkerk dat draaide om de vraag:

Wat is de vraag en de behoefte van de inwoners van de gemeente Nijkerk op het gebied van kunst en cultuur, en op welke manier kunnen we de inwoners verleiden er aan deel te nemen?

grotendeels kwantitatieve insteek, met gesloten vragen en voldoende ruimte om antwoorden toe te lichten c.q. zelf aanvullingen te doen. Een deel van deze toelichtingen is in dit verslag opgenomen. Om een zo groot mogelijke respons te halen, hebben we gebruik gemaakt van verschillende responsmethodieken: - via Facebook onder verschillende (bewoners-)groepen; - een aantal bewoners heeft een brief van de gemeente ontvangen met daarin de uitnodiging en een verwijzing naar de vragenlijst; - bewoners zijn rechtstreeks ondervraagd op de Nijkerkse markt. Uiteindelijk heeft dit een respons van 908 opgeleverd; grotendeels voldoende voor een representatief resultaat.

Onder ‘inwoners’ verstaan we inwoners van de gemeente Nijkerk uit alle leeftijdsgroepen - met speciale aandacht voor jongeren. Om geen verwachtingen te creëren stelden we in het onderzoek niet letterlijk de vraag waar men behoefte aan heeft, maar was de vraagstelling meer toegespitst op: wat vindt men leuk om te doen in de vrije tijd (op het gebied van kunst en cultuur, zowel actief als receptief), wat vindt men zelf belangrijk? Welke (rand)voorwaarden zijn hierbij van belang (denk aan: tijd, geld, afstand)? Van welke informatiekanalen maakt men gebruik en welke mogelijkheden ziet men nog meer? Het onderzoek kende een

In dit verslag zijn alle resultaten in tabellen weergegeven, waarbij een onderscheid is gemaakt in leeftijdscategorieën. Daarbij is een selectie van de gegeven toelichtingen opgenomen.

Titia Lefers van der Zande 28 november 2022

inhoud

16 | C U L T U U R A K K O O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3 | B I J L A G E

Respons In totaal hebben 908 inwoners de vragenlijstgeheel of grotendeels ingevuld. Dit responskader is onderverdeeld in de leeftijdscategorieën: N respons

% respons

% van Nijkerk

Tot 15 jaar

4

0,4%

16 tot en met 25 jaar

29

26 tot en met 45 jaar

Er hebben meer vrouwen (55,8%) dan mannen (43,1%) aan het onderzoek deelgenomen. Per leeftijdscategorie: man

vrouw

Tot 15 jaar

(N= 2)

(N= 1)

-17,7%

16 tot en met 25 jaar

17,2%

75,9%

3,2%

-8,9%

26 tot en met 45 jaar

39,7%

59,5%

257

28,3%

5,1%

46 tot en met 65 jaar

44,1%

55,2%

46 tot en met 65 jaar

404

44,5%

+ 17,1%

66 jaar of ouder

49,0%

50,0%

66 jaar of ouder

214

23,6%

+ 4,5%

65 jaar en ouder

49,0%

50,0%

De N in de eerste kolom is het aantal antwoorden op deze vraag, de tweede kolom betreft het percentage van het totaal in dit onderzoek. In de derde kolom vergelijken we dit percentage met het percentage inwoners van de gemeente Nijkerk in deze leeftijdsgroep. Dan zien we dat naar verhouding de leeftijdsgroepen tot en met 25 jaar ondervertegenwoordigd zijn in het onderzoek. De resultaten van het onderzoek onder deze leeftijdsgroepen is dan ook niet voldoende representatief en zullen bij sommige tabellen niet in percentages maar in aantallen (N) worden weergegeven om geen vertekend beeld te geven. De antwoorden van deze groepen zijn wel in het onderzoek opgenomen ter indicatie. De groepen vanaf 46 jaar zijn relatief (sterk) oververtegenwoordigd.

Overigens kun je hier niet uit concluderen dat kunst en cultuur breder leeft bij vrouwen dan bij mannen. Van de deelnemers aan dit onderzoek is 98,3% afkomstig uit de gemeente Nijkerk zelf. 1,7% bezoekt Nijkerk regelmatig.

inhoud

17 | C U L T U U R A K K O O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

Bezoeken of uitoefenen van kunst en cultuur In hoeverre maakt men gebruik van activiteiten en/of voorzieningen op het gebied van kunst en cultuur in de gemeente Nijkerk? Ik bezoek graag voorstellingen, festivals of tentoonstellingen

48,8%

Ik ga graag naar een kunstmuseum of een historisch museum / erfgoedinstelling / historische kring / monument

35,6%

Ik doe zelf aan kunst en cultuur (bv. dansen, naar een muziekvereniging of koor, schilderen, boetseren, toneel, enz.)

23,1%

- Het percentage bezoeken van voorstellingen, festivals of tentoonstellingen is in de leeftijdscategorieën vanaf 26 jaar ongeveer gelijk. - Het bezoeken van een kunst- of historisch museum groeit naarmate men ouder wordt: in de leeftijdscategorie 26-45 jaar bezoekt 23,3% graag een museum, bij de groep 46-65 jaar is dit 35,9% bij de groep 66 jaar en ouder is dit 52,3%. - Het zelf uitvoeren van kunst en cultuur is in de jongere leeftijdscategorie rond de 14%. In de categorieën tussen 26 tot en met 65 jaar is het 18 tot 24% van de deelnemers die dit regelmatig doet. Vanaf 66 jaar doet men vaker zelf aan kunst en cultuur: 32,2%. De meest waarschijnlijke verklaring hiervoor is dat men er dan weer meer tijd voor heeft.

Ongeveer 30,9% van de deelnemers aan dit onderzoek doet weinig tot niets op het gebied van kunst en cultuur. Daar heeft men de volgende verklaringen voor: •  De leeftijdsgroep tot 25 jaar geeft aan dat er te weinig leuke dingen te doen zijn voor deze leeftijdsgroep. Activiteiten spreken niet erg aan en ook denkt men dat er vooral oudere mensen naartoe gaan. Ook weet men niet zo goed wat er te doen is. •  De leeftijdsgroep 26 - 45 jaar geeft eveneens aan dat het beschikbare aanbod niet echt aansluit op de eigen interesses. Men heeft er weinig behoefte aan, doet liever andere dingen. Men kijkt eerder naar het aanbod in omringende gemeenten, of in steden als Amersfoort of Utrecht. Ook geeft men aan dat men eigenlijk niet zo goed weet wat er te doen is; men heeft zich er niet echt in verdiept. Tot slot is tijd een punt: of men heeft te weinig tijd, of activiteiten vinden op ongeschikte tijdstippen plaats. •  De leeftijdsgroep 46 - 65 jaar zoekt het ook vaker in omringende gemeenten dan in Nijkerk zelf. Het aanbod in Nijkerk zelf is volgens hen te beperkt. Het deel dat ook in Nijkerk wel eens activiteiten bezoekt is daar redelijk snel op uitgekeken. Ook heeft men er vaak geen tijd of - meer nog – geen belangstelling voor. Een deel geeft aan dat men er eigenlijk geen geld voor heeft. •  De leeftijdsgroep 66 jaar en ouder geeft eigenlijk dezelfde redenen aan.

Beperkt aanbod, niet interessant, of men heeft weinig te besteden. Ook mobiliteit wordt genoemd: niet iedereen kan even gemakkelijk ergens naartoe.

inhoud

18 | C U L T U U R A K K O O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

In hoeverre maakt men gebruik van de volgende culturele activiteiten en/ of faciliteiten in de gemeente Nijkerk? En hoe worden deze gewaardeerd?

Kunsten- of / creativiteitscentrum, volksuniversiteit (N = 707/240)

Atelierroute / Kunstroute (N = 720 / 271) bezoek ik regelmatig

10,7%

bezoek ik af en toe

27,4%

bezoek ik regelmatig

6,5%

ken ik wel, maar bezoek ik niet

46,0%

bezoek ik af en toe

15,0%

ken ik niet

16,0%

ken ik wel, maar bezoek ik niet

56,3%

ken ik niet

22,2%

zeer goed

9,2%

goed

51,3%

zeer goed

6,3%

voldoende

29,9%

goed

35,4%

matig

5,9%

voldoende

44,2%

onvoldoende

3,7%

matig

9,2%

onvoldoende

5,0%

- De leeftijdsgroep 66 jaar en ouder bezoek het vaakst een kunsten- of creativiteitscentrum of de volksuniversiteit. - De leeftijdsgroep tot en met 25 jaar kent deze niet, of komt er nooit. Toelichting: • Het Kunstlokaal is een plek waar mijn kinderen en ik graag komen voor creatieve cursussen. • Het lijkt me leuk om een korte cursus of workshop te volgen als die gratis zou zijn. • Ik mis in dit rijtje Kunstlokaal naast de volksuniversiteit… Heel verrassend concept en heel divers in aanbod. Bestaat nu 2 jaar in Nijkerk en mag wat mij betreft nog meer in de belangstelling komen te staan.

- De algemene waardering voor de atelierroute / kunstroute is goed! - Met name de leeftijdsgroepen 46-65 jaar (39,6%) en 66 jaar en ouder (70,8%) bezoeken met enig regelmaat de atelierroute / kunstroute. Van de leeftijdsgroep 16 – 25 jaar bezoekt 16,7%) de routes 'af en toe'. Toelichting: • Mijn Kunstroute-antwoord [bezoek deze regelmatig, waardering: goed] betreft alleen Kunstroute Hoevelaken. • Atelier/kunstroute is volgens mij altijd het weekend na Hemelvaart en dan zijn wij en misschien wel velen met ons weg. Wellicht ook eens een ander weekend?

inhoud

19 | C U L T U U R A K K O O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

Galerie / kunsttentoonstellingen (N = 682 / 189)

Museum Nijkerk (N = 737 / 272)

bezoek ik regelmatig

3,8%

bezoek ik regelmatig

4,9%

bezoek ik af en toe

17,0%

bezoek ik af en toe

34,7%

ken ik wel, maar bezoek ik niet

43,0%

ken ik wel, maar bezoek ik niet

45,3%

ken ik niet

36,2%

ken ik niet

15,1%

zeer goed

2,6%

zeer goed

19,5%

goed

28,0%

goed

43,8%

voldoende

45,0%

voldoende

28,3%

matig

10,1%

matig

4,8%

onvoldoende

14,3%

onvoldoende

3,7%

- Van alle respondenten (682) zeggen 142 deelnemers af en toe of regelmatig een galerie of kunsttentoonstelling te bezoeken; 189 personen hebben hun waardering gegeven. Daaruit kun je afleiden dat het 'grote publiek' hiermee niet wordt bereikt. - Vooral de groepen tot 45 jaar bezoeken zeer incidenteel een galerie of een kunsttentoonstelling. - De meeste bezoekers komen uit de leeftijdsgroep 66 jaar en ouder.

- Museum Nijkerk is bij het grootste deel van de respondenten (84,9%) bekend. - De bekendheid met het museum is het minst groot onder de leeftijdsgroep 16-26 jaar: 25% van de respondenten in deze groep is niet bekend met het museum. Toelichting: • Museum Nijkerk heeft zeer beperkte openingstijden in het weekend. • Vooral museum Nijkerk en de Brink hebben een vaste plek. Van het museum ben ik ook donateur.

inhoud

20 | C U L T U U R A K K O O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

Bibliotheek Nijkerk, Nijkerkerveen en/of Hoevelaken (N = 759/ 381)

Theater De Breede Beek (N = 756 / 291)

bezoek ik regelmatig

30,3%

bezoek ik regelmatig

13,1%

bezoek ik af en toe

35,4%

bezoek ik af en toe

33,1%

ken ik wel, maar bezoek ik niet

32,9%

ken ik wel, maar bezoek ik niet

35,1%

ken ik niet

1,3%

ken ik niet

18,8%

zeer goed

19,7%

zeer goed

27,1%

goed

54,6%

goed

45,0%

voldoende

22,6%

voldoende

21,3%

matig

2,6%

matig

2,1%

onvoldoende

0,5%

onvoldoende

4,5%

- De bekendheid met de bibliotheek is zeer groot; 65,7% van de ondervraagden bezoekt deze wel eens. - De waardering voor de bibliotheek is groot.

- Theater de Breede Beek is bij 81,2% van de respondenten bekend. - Het Theater wordt vooral door de mensen uit de leeftijdsgroepen vanaf 46 jaar bezocht.

Toelichting: • Binnenkort wel bieb voor boeken voor de kleine. Andere voorzieningen ken ik niet. • Bieb, kom ik niet meer. De kosten worden te hoog. Ik lees nu boeken uit de kastjes langs verschillende straten.

Toelichting: • De Breede Beek is een geweldig initiatief. Aanwinst voor Nijkerk. Voor mij belangrijk: geheel rolstoeltoegankelijk. • Ik vind ons nieuwe theater enorm gaaf, echt een goede aanwinst voor onze stad! • Zou graag naar theater De Breede Beek willen wanneer het aanbod wat aantrekkelijker zou worden. Wellicht wat bekendere namen.

inhoud

21 | C U L T U U R A K K O O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

• Wat geweldig dat Nijkerk eindelijk een theater heeft. Op de fiets een heerlijke avond uit... fantastisch! • In eerste instantie vond ik de komst van een theater een aanwinst voor Nijkerk. Het aanbod valt me enorm tegen. Maar dat is iets waar de gemeente geen invloed op heeft neem ik aan. • Het nieuwe theater heb ik nog niet bezocht maar dat zit wel in de planning. Ik vergeet steeds dat het er is; het mag wat mij betreft wel wat meer aandacht krijgen.

Historische kring / -vereniging en erfgoed (N = 700/ 165) bezoek ik regelmatig

3,4%

bezoek ik af en toe

11,3%

ken ik wel, maar bezoek ik niet

35,1%

ken ik niet

50,1%

zeer goed

4,2%

goed

33,9%

voldoende

40,6%

matig

12,1%

onvoldoende

9,1%

- De historische kring /- vereniging geniet geen heel grote bekendheid. - Vooral de groep 66+ bezoekt deze, of is er lid van. Jongere groepen zijn er minder mee bekend. Toelichting: • De toren en het Stoomgemaal. • Ik ben lid van Historisch Hoevelaken, maar ken daar geen kring van. Wel sprekers in de Stuw.

inhoud

22 | C U L T U U R A K K O O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

Muziekvereniging / fanfare / harmonie / koor (N = 707 / 185)

Toneel / toneelvereniging (N = 687 / 154)

bezoek ik regelmatig

7,9%

bezoek ik regelmatig

1,6%

bezoek ik af en toe

12,0%

bezoek ik af en toe

9,9%

ken ik wel, maar bezoek ik niet

52,8%

ken ik wel, maar bezoek ik niet

43,2%

ken ik niet

27,3%

ken ik niet

45,3%

zeer goed

7,0%

zeer goed

7,1%

goed

37,8%

goed

27,3%

voldoende

40,0%

voldoende

40,9%

matig

8,1%

matig

13,0%

onvoldoende

7,0%

onvoldoende

11,7%

- De muziekverenigingen worden heel weinig bezocht door de deelnemers van 16 - 25 jaar uit dit onderzoek. - Bijna 40% van de respondenten in de 66+ groep is lid van- of bezoekt regelmatig een muziekvereniging, fanfare, harmonie of koor. Toelichting: • De muziekverenigingen om kinderen muziek te laten maken vind ik persoonlijk nogal duur vooral als je meerdere kinderen hebt. • Te oubollig allemaal. De jeugd wil bezig zijn met dj'en, muziek produceren op een computer. Dat is de toekomst en Nijkerk is conservatief en oubollig in dat gebied. • Ik zing in het Poprockkoor. Elke dinsdagavond.

- De toneelverenigingen worden niet of heel weinig bezocht door de deelnemers van 16 - 25 jaar uit dit onderzoek. - Met name de groepen vanaf 46 jaar zijn in meer of mindere mate betrokken bij toneelgroepen of -verenigingen. - De toneelverenigingen worden het minst vaak regelmatig bezocht. Toelichting: • Lang zelf toneel gespeeld, maar geen tijd genoeg.

23 | C U L T U U R A K K O O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

Overige opmerkingen: • Cultuurgelegenheden waren er weinig tot de komst van de Breede Beek. Een groot algemeen laagdrempelig cultuurcentrum met bibliotheek, maatschappelijk werk, voorstellingen, restaurant en/ of café is er nog steeds niet, in tegenstelling met de omringende gemeenten. Hierin is de gemeente nalatig. • Naar mijn mening biedt de gemeente Nijkerk, m.n. Hoevelaken, te weinig activiteiten zoals lezingen over muziek toelichting en opera etc. in Hoevelaken. Nijkerk zelf heeft meer mogelijkheden maar is 's avonds niet prettig om daarheen te fietsen. OV is er dan niet. • Sommige plekken heb ik nog niet bezocht omdat ik hier nog niet zo lang woon, maar wil ik zeker wel nog een keer gaan doen! • Ik woon pas sinds januari jl. in Nijkerk. Dus nog niet heel bekend met wat de gemeente Nijkerk te bieden heeft. Wat ik qua promotie voor bij hem zien komen, mag denk ik wel iets sprekender. Jammer dat een stad als Nijkerk niet meer kijkt naar de evenementen als in Amersfoort en Spakenburg. Voor mij mag Nijkerk wel iets bruisender. • Er is te weinig te doen. Geen braderieën, weinig reuring. Sleepbootdagen zijn tof maar dat is er te weinig. Putten heeft bv. meer. • Mijn directe voorkeuren staan er niet bij, namelijk orgel- en beiaardconcerten. • Er is vooral weinig voor kinderen.

inhoud

24 | C U L T U U R A K K O O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

Welke culturele activiteiten en/of faciliteiten in de gemeente Nijkerk bezoekt men nog meer? Wat spreekt men in deze activiteit(en) / faciliteit(en) aan? Leeftijdsgroep 16 tot en met 25 jaar: • Nijkerk on ice, dat je alsnog kan schaatsen terwijl het niet eens vriest buiten. • Nacht van Nijkerk, boerenmaandag. • De Nijkerkse sleepbotendagen vind ik tof. Ik ben een groot fan van scheepvaart, dus het bewonderen van de boten is het leukste wat mij betreft. Voor de kinderen zijn de activiteiten ook goed. Lekker bezig mensen :) • Sport natuurlijk, vooral voetbal, ook dat is cultuur! • Activiteiten voor mijn leeftijdsgroep (ben zelf 23). Dus ontmoeting, kennis en bezig zijn. • Ik heb een half jaar bij Kunst Lokaal Nijkerk de avond cursus bijgewoond. Niet zo zeer om echt veel te leren, maar om wel het 'atelier-gevoel' van de kunstacademie weer te hebben. Dat was erg gezellig en evengoed ook leerzaam. En de andere activiteiten die Ralph organiseert zijn ook geweldig leuk om op zijn social media te zien. • Vooral activiteiten op het plein in Nijkerk. Leeftijdsgroep 26 tot en met 45 jaar: Festivals en evenementen: • Sleepbootdagen is leuk. Oldtimer evenement was ook altijd mooi maar helaas voorbij. Boerenmaandag en nacht van Nijkerk waren ook weer leuk.

inhoud

• Sleepbootdagen. Gezellige sfeer in de stad en leuk om de boten te bekijken en over de braderie te lopen. • Festivals in de binnenstad. • Muzikale festiviteiten op het plein, rond het uitgaan. • Markt, activiteiten omtrent feestdagen die georganiseerd worden door vrijwilligers. • Dorpsdag en Koningsdag. Verder ben ik meer gericht op gemeente Amersfoort voor het bezoeken van het theater, de bioscoop en festivals. Overige: • Gluren bij de buren, kunstlokaal Nijkerk. • Workshops bij Roodbeen, bijvoorbeeld mandala kleuren. • Concerten in kerken, mijn muzieksmaak. • Beiaard concerten luisteren en naar de luister plaats daarvan en het openingsconcert. Struinen in de tuinen en Gluren bij de Buren. Willems Wondere Weiland. • Open Monumentendag, stoomgemaal. Leuk ook voor kinderen. • Kunstlokaal met kinderen. • Swing in: Leuke muziek om te dansen. • Bach cantates, klassieke- en orgelconcerten etc. Kwalitatief goede bijeenkomsten. Vaak voor ieder toegankelijk omdat er 'alleen' een collecte is. Wie veel heeft kan dan solidair zijn, met wie weinig heeft. Het spreekt mij ook aan dat dit niet op zondag is. Die dag mag apart staan, ook in dit opzicht. Het is fijn dat kinderen ook kunnen komen luisteren als het overdag is, zo draagt het ook bij aan een stukje vorming.

inhoud

25 | C U L T U U R A K K O O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

Leeftijdsgroep 46 tot en met 65 jaar (Samengevat): • Festivals en evenementen: Veelgenoemd zijn Gluren bij de Buren, muziekevenementen op het plein / Nacht van Nijkerk / Bende van Niekark, Boerenmaandag, Sleepbootdagen, film (in de bibliotheek of drive-in), Kunstmarkt, Truckersfestival. • Erfgoed, historie / natuur en monumenten: Stoomgemaal Hertog Reijnout, Open Monumentendag, Open Tuinendag / IVN en wandelingen door historisch Nijkerk. • Overig genoemd: Activiteiten als beiaardconcerten, pottenbakken, stijldansen, creativiteitscentrum. "Sport is ook cultuur." Kunstbus en bioscoop. Leeftijdsgroep vanaf 66 jaar: • Festivals en evenementen: Gluren bij de Buren, Sleepbootdagen, shantyfestival. • Muziek: Bach concerten, fonteinconcerten, carillonconcerten, dorpsmusical en zelf muziek maken / zingen in een koor. "Samen muziek maken, daar worden mensen blij en vrolijk van." • Erfgoed, historie en monumenten: stadswandelingen, open monumentendag, cultuur en historie samen. • Overig genoemd: nieuwjaarsbijeenkomst (ontmoeting), het Nijkerks dictee, Paashuis, film, tentoonstellingen, ontmoetingen met schrijvers via boekhandel Roodbeen, dorpsmusical Hoevelaken.

Welke culturele activiteiten en/of faciliteiten mist men in de gemeente Nijkerk ? - De leeftijdsgroep 16 tot en met 25 jaar mist livemuziek in Nijkerk en verschillende marktjes, verspreid door het hele jaar heen. Wat men verder mist is een bioscoop of filmhuis. Ook stelt men vast dat het huidige culturele aanbod de jongere doelgroepen niet goed bereikt: "Bewustheid, bekendheid onder bepaalde doelgroepen. Wat meer modern, mogelijk meer met de technologie spelen of iets dergelijks. Samen spelletjes spelen. Als het kan: meer buiten school- en werktijden aanbieden." - De leeftijdsgroep 26 tot en met 45 jaar mist vooral reuring. Festivals, concerten, karaoke, en (al dan niet-christelijk) podium met bv. ook ruimte voor comedy, dansvoorstellingen, foodfestival, een middeleeuws festival. 'Bijzondere dingen.' Ook vindt men het aanbod voor kinderen minimaal, ook op cultuureducatief gebied. Een filmhuis of bioscoop wordt gemist. En het mag allemaal wat moderner en eigentijdser.  "Ik mis vooral gezelligheid. Het verbinden van de horeca met evenementen. Maar ik denk ook dat het bereik mist. Ik zie niet alles op een site staan, waardoor je activiteiten mis of er pas later van hoort! En vernieuwing, de schaatsbaan is zo standaard geworden en er mist zo de warmte en gezelligheid! Laat een bandje komen, betrek de horeca, steek vuurkorf aan e.d."

26 | C U L T U U R A K K O O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

- De leeftijdsgroep 46 tot en met 65 jaar mist op de eerste plaats aansprekende activiteiten voor kinderen en jongeren. Cultuureducatie op school, festivals, bioscoop, foodfestival, straatfestivals. Zeker (muziek)festivals spreken deze doelgroep ook zelf aan. Voor de eigen leeftijdsgroep mist men verder nog cabaret en toneel, filmavonden, maar ook dingen als brocante en boekenmarkt, braderie en kwalitatief goede tentoonstellingen. - De leeftijdsgroep 66 jaar en ouder mist vooral kwalitatief goede (klassieke) muziekconcerten en koffieconcerten. Ook een filmhuis of bioscoop zou fijn zijn, een kunstmarkt of kunsthal. Daar stelt men ook wel eisen aan: "Moderne en hedendaagse kunst op een veel hoger niveau dan nu. In onze gemeente blijft het helaas steken op amateuristisch / ambachtelijk / lokaal niveau." Verder valt op dat het structurele cultuuraanbod voor 66+ in Hoevelaken summier is.

inhoud

Samengevat: In zijn algemeenheid mist men vooral reuring in Nijkerk. En het mag allemaal wat eigentijdser en moderner. Het verenigingsleven (amateurkunst als koor, fanfare, toneel) heeft weinig aantrekkingskracht op jongere leeftijdsgroepen. Men kent het vaak wel, maar men is er vaak geen lid van. Uit de reacties is af te lezen dat veel jongere mensen hier geen tijd voor hebben, dat tijdstippen niet schikken of dat men denkt dat men er weinig leeftijdsgenoten tegenkomt. Ook blijkt dat veel deelnemers uit de jongere leeftijdsgroepen zich eigenlijk weinig binden aan structurele activiteiten, maar meer en vaker aan incidentele activiteiten als theaterbezoek (binnen, maar vooral buiten Nijkerk) of festivals. Men zou meer de verbinding met horeca in Nijkerk willen zien. Ook mist men een bioscoop of filmhuis. Kunst en cultuur hangt voor deze leeftijdsgroepen vaak samen met uitgaan en gezelligheid. Inwoners vanaf 46 jaar, en zeker vanaf 66 jaar, voelen wel vaker de behoefte deel te nemen aan structurele activiteiten. Voorts valt op dat de oudere leeftijdsgroepen meer affectie hebben met erfgoed (historie en monumenten) en beeldende kunst (galerieën en tentoonstellingen) dan de jongere leeftijdsgroepen. Vooral de hybride activiteiten spreken inwoners aan. Niet alleen sec gericht op kunst en cultuur, maar ook bijvoorbeeld in combinatie met historie en evenementen.

In alle gevallen speelt ontmoeting met leeftijdsgenoten en/of gelijkgestemden een grote rol. Op dit moment is het culturele aanbod hiertoe meer ingericht voor oudere dan voor jongere mensen.

inhoud

27 | C U L T U U R A K K O O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

Belang van kunst en cultuur voor de gemeente Nijkerk Hoe denken de deelnemers aan dit onderzoek over het belang van kunst en cultuur voor de gemeente Nijkerk? Ik vind het belangrijk dat er een breed aanbod voor kunst en cultuur in de gemeente Nijkerk is. (N=866) 6,9 min 1

max. 10

Ik vind het belangrijk dat in de gemeente Nijkerk voor alle leeftijden iets te doen is op het gebied van kunst en cultuur. (N=868) 7,7 min 1

max. 10

Ik vind het belangrijk dat de activiteiten op het gebied van kunst en cultuur laagdrempelig zijn. (N=863) 7,9 min 1

max. 10

Ik vind het belangrijk dat de activiteiten op het gebied van kunst en cultuur betaalbaar zijn. (N=864) 8,2 min 1

max. 10

Ik vind het belangrijk dat de gemeente Nijkerk qua kunst en cultuur op de kaart staat. (N=835) 6,4 min 1

max. 10

Per leeftijdscategorie:

alle

16-25

26-45

46-65

66+

Ik vind het belangrijk dat er een breed aanbod voor kunst en cultuur in de gemeente Nijkerk is.

6,9

7,1

6,5

6,8

7,7

Ik vind het belangrijk dat in de gemeente Nijkerk voor alle leeftijden iets te doen is op het gebied van kunst en cultuur.

7,7

8,5

7,7

7,5

8,2

Ik vind het belangrijk dat de activiteiten op het gebied van kunst en cultuur laagdrempelig zijn.

7,9

8,3

7,7

7,7

8,5

Ik vind het belangrijk dat de activiteiten op het gebied van kunst en cultuur betaalbaar zijn.

8,2

8,3

8,0

8,0

8,7

Ik vind het belangrijk dat de gemeente Nijkerk qua kunst en cultuur op de kaart staat.

6,4

6,3

5,7

6,2

7,5

28 | C U L T U U R A K K O O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

Men vindt ook andere dingen op het gebied van kunst en cultuur belangrijk, zoals: Leeftijdsgroep 26 tot en met 45 jaar: • Plezier voor iedereen. • Het belang van laagdrempelige inloop en activiteiten voor iedereen (zoals het Welkomhuis). • Geïnspireerd worden. • Kunst en cultuur op school. • Historie in standhouden is heel belangrijk. Muzikale festiviteiten voor de sfeer en gezelligheid, tijdens zomeravonden, bv. in de buitengebieden organiseren. • Sociale activiteiten, elkaar helpen, dingen in de buurt. • Misschien dat het mensen samen kan brengen. • Dat het eenvoudiger is voor vrijwilligersorganisaties om te organiseren voor eigen inwoners. Nu is er een té grote bureaucratische rompslomp weet ik vanuit mijn schoonvader. Het is super demotiverend. Terwijl dat voor en door inwoners is. Het zaken als een koor mensen ook energie geeft. De samenwerking met de gemeente medewerkers geeft dat absoluut niet. • Ik mis diversiteit. Het is altijd van hetzelfde met dezelfde mensen. Nooit vernieuwend.

inhoud

Leeftijdsgroep 46 tot en met 65 jaar: • Breed aanbod voor scholen, dat aansluit bij de projecten waar ze mee bezig zijn. • Hoge prijzen, hoge drempels! Juist met kinderen een theater bezoeken is geweldig. Moest eerst naar de Flint, kan nu in Nijkerk! Hoop wel dat de kaartjes niet te duur zijn, misschien subsidiëren? • Kinderen moeten daar veel van mee krijgen, dat is goed voor hun ontwikkeling. • Meer voor ouderen en kinderen. • Gevarieerd aanbod. • Meer kunst in het buitengebied. • Gerichtheid op alle Nijkerkers, autochtoon en allochtoon. • Muziekdiversiteit in culturen mis ik. • Dat er niet bezuinigd wordt op de bibliotheek. • Culinaire activiteiten. • Voornamelijk het niveau. Zo jammer dat de Stichting Muziek Promotie Nijkerk opgeheven is. Dat was een prachtig voorbeeld van hoe het mogelijk is om muziek van niveau naar Nijkerk te halen. En er was altijd goed belangstelling voor. • Ruimte voor expositie van individuele expressies, zonder dat een kunstcommissie daar weer eerst een zegje over moet doen. Kost geld, levert niets op. • Een toegankelijk modern creativiteitscentrum; De Brink is wel leuk maar weinig 60-minners te vinden.

29 | C U L T U U R A K K O O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

inhoud

• Er zou nog best wat meer aandacht mogen zijn voor onze eigen oude geschiedenis, zoals het dialect. Het is langzaamaan aan het verdwijnen, is jammer! • Varend erfgoed in de haven.

• Het zou mooi zijn als de gemeente Nijkerk qua kunst en cultuur op de kaart zou staan, maar ik acht deze ambitie onder de huidige omstandigheden niet realistisch. • Als het maar kostendekkend is.

Leeftijdsgroep 66 jaar en ouder: • Dat er ook meer voor kinderen geprogrammeerd wordt, ook meer via het onderwijs. Heb zelf een onderwijsachtergrond en veel is afhankelijk hoe leerkrachten zelf tegenover kunst en cultuur staan. Dat zou meer en beter mogen. En gratis. • Onderwijs in kunst en cultuur zou een van de belangrijkste dingen moeten zijn. Museum Nijkerk is met hun lesprogramma’s op de goede weg. Met alle verschillende nationaliteiten zou er ook meer aandacht voor die culturen moeten zijn, zodat je meer begrip krijgt voor elkaar. • Ook voor minder valide personen toegankelijk. • Monumentenzorg en behoud van de binnenstad. • Groter theater dan de Breede Beek voor toneel, klassieke en populaire muziek. • Aanbod van en communicatie rond culturele activiteiten en events mag best wat sterker. Je krijgt de indruk dat het in Nijkerk vooral om sport gaat en cultuur er wat bij bungelt. • Kleinschalige stadsevenementen, voor de onderlinge band tussen de inwoners. • Ondersteuning door Gemeente Nijkerk van Historische Vereniging Hoeflake. • Dat er voldoende leuke dingen te doen zijn.

Samengevat: Over het algemeen vinden de deelnemers aan dit onderzoek kunst en cultuur in de gemeente erg belangrijk, al moet hierbij wel worden aangetekend dat het hier gaat om de respondenten aan dit onderzoek en niet om de gedachten van de gemiddelde Nijkerker. Vooral de leeftijdsgroepen tot en met 25 jaar en boven de 66 jaar vinden kunst en cultuur over de gehele linie belangrijk. In zijn algemeenheid vindt men vooral dat kunst en cultuur laagdrempelig en betaalbaar moet zijn. Nijkerk als 'cultuurgemeente' is voor de respondenten wat minder relevant, zo lang er voor iedereen maar genoeg te doen is. Hierbij valt op dat vooral de groep 66+ erg pleit voor meer kunst en cultuur voor kinderen en jongeren, al dan niet in schoolverband. Overigens is er ook een groep Nijkerkers die van mening is dat kunst en cultuur geen taak voor de gemeente is, of dat het geld dat hieraan besteed wordt beter op een andere manier gespendeerd kan worden (wonen, voedselbanken).

inhoud

30 | C U L T U U R A K K O O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

Informatiebehoefte Op welke manier stelt men zich op de hoogte van wat er op kunst- en cultuurgebied te doen is? (N=908) Op deze vraag waren meerdere antwoorden mogelijk: Via internet / Facebook

62,3%

Huis aan huisbladen

60,5%

Flyers, folders en posters

40,9%

Via-via (familie, vrienden, kennissen, buren)

40,1%

Anders: Veel mensen informeren zich via digitale kranten, mailings en nieuwsbrieven, bijvoorbeeld via Stad Nijkerk, Lekker Nijkerk, magazine van de Breede Beek of via vak- en programmabladen. Andere social mediakanalen die gebruikt worden zijn bijvoorbeeld Instagram of - in mindere mate - LinkedIn. Ook leert men wat er te doen is op het gebied van kunst en cultuur via bibliotheek, verenigingen of open dagen. Jongeren horen vaak over culturele activiteiten via school of het jongerencentrum. Soms hoort men het geheel toevallig, of is men zelf actief op zoek naar activiteiten. In het buitengebied van Nijkerk ontvangt men geen huisaan-huisbladen, dus is men op een andere manier aangewezen op de informatiebehoefte.

Kritiek is er op het gegeven dat niet alle nieuws even actueel is: • Ik zou het graag vroegtijdig weten. En dus niet achteraf in de krant lezen wat ik gemist heb. Bijvoorbeeld op een evenementenagenda op een website. •  Het valt mij op dat ik vaak iets lees op Facebook wat dan al geweest is. Er is dan geen melding vooraf geweest. Dat is mijns inziens een gemiste kans. • Graag op campings flyeren. Er is een groot verschil in de leeftijdsgroepen als we kijken naar de manier waarop men informatie leest, of zoekt. De jongere leeftijdsgroepen hebben internet / Facebook en het informele circuit (via-via) als grootste informatiebron; vanaf 46 jaar informeert men zich in toenemende mate door middel van huis-aan-huisbladen en flyers. Per leeftijdscategorie:

alle

16-25

26-45

46-65

66+

Via internet / Facebook

62,3%

58,1%

72,6%

65,0%

44,4%

Huis aan huisbladen

60,5%

19,4%

50,2%

63,1%

72,7%

Flyers, folders en posters

40,9%

38,7%

37,5%

39,7%

46,8%

Via-via (familie, vrienden, kennissen, buren)

40,1%

54,8%

45,6%

36,7%

36,6%

inhoud

31 | C U L T U U R A K K O O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

Op welke manier zou men verder nog kennis willen maken met verschillende activiteiten of voorzieningen in de gemeente Nijkerk? (N=908) Op deze vraag waren meerdere antwoorden mogelijk: Een activiteitenapp voor kunst en cultuur in Nijkerk

43,0%

Open dagen

38,2%

Een online rondleiding via internet

18,8%

Online cursussen of workshops

16,5%

Andere suggesties zijn ondermeer: • Misschien een Instagrampagina voor culturele dingen in Nijkerk? • Bewaargids, mooi voorbeeld is de seizoensgids van Streams - Breede Beek. • (Aanwijs)borden. Deze zijn permanent zichtbaar en geven direct de informatie wat er waar te zien is. Activiteiten via lokale krant en bijvoorbeeld een bord/scherm met een overzicht van activiteiten voor een periode van een maand of 3. Wekelijks live updaten. • Langsgaan op scholen kinderen kennis laten maken met verschillende dingen. • Een stimulerende website uit in Nijkerk - Agenda Nijkerk - die niet culinair, maar cultureel is ingericht, en waar de gemeente ook zelf van tijd tot tijd een leuk of interessant aanbod doet. Hoe mooi zou het zijn als de gemeente daartoe ook actief zou communiceren via lokale veelgebruikte sites op social media, vraag en betaal eens een paar talentvolle creatieve jongeren om daar werk van te maken. Zorg dat het bruist. En stop eens

met open dagen, activiteitenmappen, digitale rondleidingen, en losse cursussen en workshops waar niemand op zit te wachten. •D  oor corona hebben wij al nieuwe inwoners van Nijkerk nooit een welkomstmoment gehad op het gemeentehuis. Dat is ook zo'n moment van inwoners betrekken bij alles wat de stad biedt. Het online aanbieden van (kennismakings-)activiteiten wordt door een deel omarmd, maar niet iedereen heeft hier fiducie in: • Online leuk om te zien, niet om zelf te doen. Ik ben meer van de inspiratie en persoonlijke indrukken. • Online lezingen. • Vooral cursussen waar bij je niet achter je pc hoeft. • F ace-to-face cursussen. Niet digitaal, dat is voor ouderen vaak een handicap en zeer tijdrovend. Een ander voorstel is om potentiële deelnemers aan kunst en cultuuractiviteiten rechtstreeks te laten 'proeven' aan wat er mogelijk is: •D  oen is beleven, het beste ervaar je dit door te doen. Houd een activiteitenmarkt waar verenigingen zichzelf kunnen presenteren. Geef alle jongeren zes gratis proeflessen. • L angsgaan op scholen kinderen kennis laten maken met verschillende dingen. • (Gratis of tegen laag tarief) Uitvoeringen van muziek, dans en of theater buiten. •D  at je gewoon kosteloos of voor klein prijsje keertje kan kennismaken. Zeker voor de kinderen. • Jaarlijkse cultuurmarkt. • Uitmarkt.

inhoud

32 | C U L T U U R A K K O O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

Wellicht helpt het ook om de bestaande informatiekanalen beter in te zetten: • Ik zou persoonlijk niet veel voelen voor 'nog een app' voor een specifiek doel. Wat mij betreft is de website van de gemeente een prima medium om te informeren over culturele activiteiten. Daarnaast kan eventueel via de gebruikelijke communicatiekanalen (krant, nieuws, reclame, etc.) deze informatie gedeeld worden met geïnteresseerden. • Een eigen culturele agenda en webpagina bij de gemeente waarop het aanbod wordt aangeboden en geduid. Het zou fijn zijn als de gemeente niet afwacht waar wij als sector mee komen (vaak weten we de weg niet, en bovendien zijn wij allemaal maar vrijwilligers), maar met een vaste professionele kracht op zoek gaat en daarvan op eigen stoom verslag van doet en ook initiatief neemt. • Een kalender of uit-agenda digitaal of per post. • Inderdaad een app of site waar per week het aanbod is te vinden. Graag ook iets verder in de toekomst zodat je dit kunt plannen in agenda Tot slot: • Nog niet echt over nagedacht. Wel een leuk idee om dingen online te doen. • Alles is wel een goed idee. • Iedereen heeft behoefte aan een ander platform. Wanneer je alle leeftijden wilt bereiken moet er een brede inzet zijn.

In de online mogelijkheden om kennis te maken met kunst en cultuur wordt een activiteitenapp door alle leeftijden goed omarmd, maar het volgen van online activiteiten is aan de groep boven de 66 jaar niet echt besteed.

Per leeftijdscategorie:

alle

16-25

26-45

46-65

66+

Een activiteitenapp voor kunst en cultuur in Nijkerk

43,0%

64,5%

42,1%

41,6%

42,6%

Open dagen

38,2%

35,5%

35,5%

35,2%

46,8%

Een online rondleiding via internet

18,8%

19,4%

17,4%

18,0%

21,8%

Online cursussen of workshops

16,5%

25,8%

22,0%

15,5%

10,2%

Samengevat: Veel bestaande informatiekanalen worden al regelmatig gebruikt, maar zouden volgens de respondenten nog effectiever benut kunnen worden door meer informatie bij elkaar te verzamelen en alerter te zijn op de actualiteit. Een activiteiten-app zou een mogelijkheid kunnen zijn, maar ook een centrale plaats waar alle informatie verzameld en gedeeld wordt à la Lekker Nijkerk – zou ook uitkomst bieden. Voorts zijn mediakanalen als Instagram nog een optie, maar ook 'ouderwetse' manieren als banners die op een centrale plaats in Nijkerk het aanbod laten zien. Online arrangementen als rondleidingen, cursussen of workshops via internet kunnen niet echt op heel veel enthousiasme rekenen; de meeste respondenten - zowel jong als oud - gaan toch meer voor een 'live'beleving.

33 | C U L T U U R A K K O O R D G E M E E N T E N I J K E R K 2 0 2 3

inhoud

Tot slot Heeft men nog opmerkingen, toevoegingen of vragen met betrekking tot kunst en cultuur in de gemeente Nijkerk? Respondenten 16-25 jaar: •  Ik waardeer het ten zeerste dat deze enquête wordt afgenomen. Dit is een zeer belangrijk onderdeel van deze prachtige gemeente en ik hoop dat u hier mee vooruit kan! LANG LEVE NIJKERK! Respondenten 26-45 jaar: Het kan wat eigentijdser •  Het zou fijn zijn als cultuur en kunst een minder 'stoffig' imago kan krijgen in Nijkerk. • Denk breder en zorg voor meer diverse activiteiten. Wees vernieuwend. • Is het mogelijk om op de een of andere manier Nijkerk wat uit het 'suffe, saaie, gereformeerde' hoekje te krijgen? Er komen steeds meer inwoners van buitenaf, die zijn het ook allemaal eens dat Nijkerk niet heel swingend of hip is… Leer van omringende gemeenten •  Met Amersfoort zo dichtbij lijkt het mij belangrijk dat Nijkerk vooral investeert in lokale, kleinschalige, toegankelijke cultuur en in cultuureducatie. Dan is het aanvullend op het aanbod in Amersfoort. •  Amersfoort is nu vaak de stad waar we heen gaan voor kunst en cultuur. Nijkerk stad lijkt nogal slaperig, terwijl er in de gemeente genoeg (particuliere) initiatieven zijn voor activiteiten, bijvoorbeeld de actieve verenigingen in Nijkerkerveen, de activiteiten vanuit de bibliotheken, boekhandel Roodbeen en Kunstlokaal.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=cbc29c2f-166f-4b99-a0a3-fc859b662259