CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

2025-025 Bijlage 1 - Nota Grondbeleid 2025 Gemeente Nijkerk

Raadsvergadering 22 mei 2025, gemeente NijkerkBij agendapunt: Nota Grondbeleid 2025 gemeente Nijkerk10.651 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Strategische aankopen die met behulp van het strategische investeringsbudget worden gedaan (optie 1), volgen de onderstaande processtappen: • Het college doorloopt het afwegingskader strategische aankopen en stelt vast dat aan de gestelde kaders wordt voldaan; • Het college sluit de overeenkomst tot de aankoop van gronden/opstallen overeenkomstig de privaatrechtelijke bevoegdheden conform de Gemeentewet; • Het college informeert de gemeenteraad over de betreffende aankopen, de afweging ten aanzien van elk van de punten zoals opgenomen in het afwegingskader strategische aankopen en de financiële consequenties; • De financiële consequenties van de strategische aankopen (zoals rente, risico’s, eventuele afwaardering en verkoopresultaten) komen ten laste van de begroting en worden gedekt door de reserve Bouwgrondexploitatie. • Bij de actualisering van het MeerjarenPrognose Grondbedrijf (MPG) wordt getoetst in hoeverre de balanswaarde aansluit bij de actuele marktwaarde dan wel wordt ingebracht in een (gemeentelijke) grondexploitatie tegen de actuele boekwaarde.

24

N o t a

G r o n d b e l e i d

2 0 2 5

g e m e e n t e

N i j k e r k

6.2 Werkbudget Binnen de gemeente zijn er incidentele werkzaamheden die niet direct aan één grondexploitatie zijn gekoppeld, maar wel gerelateerd zijn aan werkzaamheden ten behoeve van de grondexploitaties. Net als de kosten voor taxaties, overige waardebepalingen en advies worden deze kosten ten laste gebracht van de Reserve Bouwgrondexploitatie. Voorbeelden van dergelijke werkzaamheden zijn taxaties, generiek juridisch advies en kennisontwikkeling. Hiervoor is een structureel budget van € 50.000 beschikbaar. Deze wordt gedekt vanuit de Reserve Bouwgrondexploitatie.

6.3 Voorbereidingskosten Voorafgaand aan de opening van een grondexploitatie of faciliterende exploitatie worden vaak al kosten gemaakt voor de voorgenomen ruimtelijke ontwikkeling. Deze voorbereidingskosten, zoals omgevingsplanplankosten en apparaatskosten, zijn nog niet gedekt door een exploitatie, maar zijn wel noodzakelijk om met de ontwikkeling te kunnen starten. Het is uiteraard wenselijk om deze kosten later aan een grondexploitatie of faciliterende exploitatie toe te rekenen. Om te voorkomen dat voor elk project afzonderlijk een krediet moet worden aangevraagd om de voorbereidingskosten te dekken, is vooraf één krediet beschikbaar gesteld. Dit krediet kent de volgende voorwaarden en condities: • Het krediet bedraagt maximaal € 750.000, gebaseerd op gemiddeld 10 projecten in voorbereiding met een bedrag van € 75.000 aan voorbereidingskosten per project. • Alleen projecten die aansluiten op de doelstellingen van de omgevingsvisie kunnen in aanmerking komen voor dit krediet. • Conform de voorschriften van de BBV mogen de daadwerkelijk gemaakte kosten maximaal 5 jaar als voorbereidingskosten blijven staan. Binnen deze periode moeten de kosten ten laste van de grondexploitatie of faciliterende exploitatie worden gebracht of worden afgeboekt ten laste van de Reserve Bouwgrondexploitatie, dan wel in een afzonderlijke voorziening worden ondergebracht.

• Het college neemt per afzonderlijk verzoek een besluit omtrent het voorbereidingskrediet, waarbij het maximale bedrag van € 750.000 niet kan worden overschreden. • De rentelasten van dit voorbereidingskrediet komen ten laste van de Reserve Bouwgrondexploitatie. Het budget wordt ingericht als een zogenaamd revolverend budget: zodra de gemaakte kosten ten laste kunnen worden gebracht van een grondexploitatie of faciliterende exploitatie, komt dit gedeelte weer vrij. Ditzelfde principe geldt als kosten worden afgeboekt omdat de beoogde ontwikkeling niet binnen de termijn van 5 jaar tot stand is gekomen. Over de inzet en het gebruik van het budget wordt periodiek bij de MeerjarenPrognose Grondbedrijf gerapporteerd.

6.4 Reserve bouwgrondexploitatie De reserve bouwgrondexploitatie in de gemeente Nijkerk wordt primair gevoed door de resultaten van grondexploitaties, inclusief tussentijdse winstnemingen, en faciliterende exploitaties. Daarnaast worden opbrengsten uit incidentele grondverkopen aan de reserve toegevoegd. Momenteel wordt de reserve bouwgrondexploitatie gebruikt als dekkingsbron voor: • Vennootschapsbelastingslasten (voor zover deze betrekking hebben op de grondproductie); • Promotie- en acquisitiewerkzaamheden gericht op de verkoop van grond; • Sloopkosten in verband met toekomstige exploitaties; • Voorbereidingskosten.

25

N o t a

G r o n d b e l e i d

2 0 2 5

g e m e e n t e

N i j k e r k

In aanvulling hierop wordt in deze nota voorgesteld om de dekking van de volgende posten ten laste van de reserve bouwgrondexploitatie te laten plaatsvinden: • Afwikkeling van strategische aankopen (rente, beheerkosten, risicodekking, afwaardering, netto verkoopopbrengsten); • Algemeen werkbudget; • Rente van het voorbereidingskrediet. Het uiteindelijke doel van de reserve bouwgrondexploitatie is om een reserve te hebben die, naast de bovengenoemde dekkingen, voldoende is om de ingeschatte risico’s van grondexploitaties te dekken. Dit betreft specifiek de dekking voor: • Onvoorziene risico’s in de grondexploitaties; • Boekwaarde of risico’s verbonden aan strategische verwervingen. Bij het bepalen van de noodzakelijke omvang van de reserve bouwgrondexploitatie speelt de waarde van de ratio voor het weerstandsvermogen een rol. Het weerstandsvermogen is het vermogen om financiële tegenvallers op te vangen zonder dat dit invloed heeft op het uitvoeren van de geplande programma's en projecten. Het geeft aan in hoeverre de gemeente in staat is om onverwachte kosten of lagere inkomsten op te vangen met eigen middelen. Dit is uitgewerkt in de Nota Risicomanagement 2024.

7. Direct gerelateerd beleid 7.1 Raadsbevoegdheid Nota Bovenwijkse en Bovenplanse Voorzieningen De Nota Bovenwijkse en Bovenplanse Voorzieningen beschrijft hoe de gemeente omgaat met het verhalen van kosten voor voorzieningen die meerdere ontwikkellocaties ten goede komen. Dit zijn vaak infrastructurele werken of andere openbare voorzieningen die noodzakelijk zijn voor nieuwe ontwikkelingen. De nota legt vast welke kosten verhaald kunnen worden op initiatiefnemers van nieuwbouwprojecten en hoe deze bijdragen berekend en verdeeld worden. Het doel is om een eerlijke verdeling van kosten te waarborgen, zodat zowel bestaande als nieuwe bebouwing profiteert van de investeringen. De Nota Bovenwijkse en Bovenplanse Voorzieningen is vastgesteld in 2013. Deze beleidsnota wordt op termijn vervangen door het Programma kostenverhaal, waaraan momenteel wordt gewerkt. Dit programma is een nieuw instrument op basis van de Omgevingswet. Het programma biedt een vernieuwde aanpak voor het verhalen van kosten en het vastleggen van financiële bijdragen, met als doel een efficiëntere en transparantere werkwijze te realiseren.

Nota risicomanagement Voor een adequaat risicomanagement is de financiële transparantie van plannen en projecten een essentiële voorwaarde. Deze transparantie wordt binnen de gemeente gerealiseerd door het tijdig aan de raad ter goedkeuring voorleggen van een grondexploitatie en door de jaarlijkse verantwoording en bijstelling van de exploitaties.

26

N o t a

G r o n d b e l e i d

2 0 2 5

g e m e e n t e

N i j k e r k

In de praktijk gaan alle gebiedsontwikkelingen gepaard met risico’s. Het meest evidente risico daarbij is het marktrisico. De kans dat alle geïnventariseerde risico’s in alle projecten zich gelijktijdig voordoen is echter nihil. Het is niet nodig om budget te reserveren voor al die risico’s. Het is dus zaak een balans te vinden tussen overmatig en ondermaats afdekken van risico’s. Bij een faciliterende rol van de gemeente is de bedoeling minder risico te lopen. Wat betreft de wijze waarop de hoogte van de financiële risico’s voor het grondbedrijf worden bepaald, wordt aangesloten bij de Nota Risicomanagement. Deze nota is in 2024 door de gemeenteraad vastgesteld.

7.2 Collegebevoegdheid Nota grondprijzen De Nota Grondprijzen vormt de basis voor de prijzen die gehanteerd worden bij de uitgifte van gronden. Deze nota stelt marktconforme grondprijzen vast, berekend met methodieken zoals de kostprijsmethode, comparatieve methode, residuele waardeberekening, grondquote en tender/openbare aanbesteding. Deze methodieken zorgen voor transparantie en marktconformiteit, wat belangrijk is om ongeoorloofde staatssteun te voorkomen. De belangrijkste kaders uit de nota omvatten marktconforme grondprijzen, die worden berekend op basis van de meest geschikte methodiek en getoetst aan recente vergelijkbare transacties. Voor woningbouw zijn grondprijzen vastgesteld voor verschillende categorieën huur- en koopwoningen, met specifieke prijzen voor sociale huurwoningen, middelduur en dure woningen. Bedrijventerreinen zoals Arkerpoort en De Flier hebben specifieke grondprijzen, en er zijn ook grondprijzen voor kantoren en maatschappelijke voorzieningen, met onderscheid tussen voorzieningen met en zonder winstoogmerk. Voor snippergroen en overige ondergeschikte percelen zijn grondprijzen vastgesteld, met een uitsplitsing naar achtererfgebied en voorerfgebied.

27

N o t a

G r o n d b e l e i d

2 0 2 5

g e m e e n t e

N i j k e r k

De nota zorgt voor transparantie en eenduidigheid naar het gemeentebestuur en marktpartijen, en legt uitgangspunten vast voor onderhandelingssituaties. De grondprijzen worden jaarlijks herzien om in te spelen op marktontwikkelingen. Hierbij wordt rekening gehouden met relevante wet- en regelgeving, zoals de Omgevingswet en de Wet Bevordering Beleidsregel: integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob). Deze kaders zorgen ervoor dat de gemeente “De nota grondprijzen wordt Nijkerk een reële marktprijs ontvangt voor de grond en jaarlijks door het college dat de grondopbrengsten worden geoptimaliseerd. vastgesteld.” up-to-date, wat belangrijk is voor zowel de gemeente als voor ontwikkelaars en andere belanghebbenden.

Uitgiftebeleid woningbouw Het uitgiftebeleid voor woningbouw van de gemeente Nijkerk vereist dat de gemeente bij gronduitgifte altijd marktconform en binnen bestaande wet- en regelgeving en jurisprudentie handelt. In het beleid is vastgelegd dat de gemeente aan het Didam-arrest moet voldoen. Het Didam-arrest van 26 november 2021 heeft aanzienlijke gevolgen voor overheden bij de verkoop van onroerende zaken. Op basis van dit arrest moeten overheden, waaronder gemeenten, gelijke kansen bieden aan potentiële kopers door een selectieprocedure te volgen met objectieve, toetsbare en redelijke criteria. Dit betekent dat een-opeen verkopen niet meer zomaar mogelijk zijn, tenzij er slechts één serieuze gegadigde is, wat goed gemotiveerd en gepubliceerd moet worden. Overheden moeten hun voornemen tot verkoop tijdig bekendmaken en transparant zijn over de selectieprocedure en criteria. Dit arrest zorgt ervoor dat overheden niet langer vrij zijn om grond aan een partij naar keuze te verkopen, wat de contractsvrijheid beperkt. Periodiek volgt nieuwe jurisprudentie over dit onderwerp, wat betekent dat de regels en interpretaties regelmatig kunnen veranderen.

Uitgiftebeleid bedrijvigheid Op 20 december 2022 heeft het college van burgemeester en wethouders het uitgiftebeleid voor gemeentelijke bedrijfsgronden vastgesteld. Dit beleid is gebaseerd op een besluit uit 2018 om bedrijventerreinen hoogwaardiger in te vullen. Ook in dit beleid zijn de uitgangspunten van het reeds beschreven Didam-arrest verweven. Het uitgiftebeleid omvat een herijking van de werkwijze van reserveringen, het verkoopproces en de uitgiftecriteria voor de verkoop van bedrijfsterrein. Het beschreven verkoopproces omvat het concretiseren en publiceren van termijnen, het publiceren van het voornemen om exclusief met één partij te onderhandelen en het continu publiceren van het actuele aanbod. De selectiecriteria zijn in het beleid onderbouwd en het beleid bevat een bedrijfsprofiel inclusief selectiecriteria. De drie leidende uitgiftecriteria zijn duurzaamheid, lokale binding en een positieve bijdrage aan de werkgelegenheid. Aanvullend hierop is in het beleid opgenomen dat bedrijfsverplaatsing als een leidend criterium wordt gezien bij verplaatsing van lokale bedrijven. Food- en foodgerelateerde bedrijvigheid vormen de eerstvolgende sector die wordt gefaciliteerd.

Uitgiftebeleid beheergronden Het college overweegt om in de toekomst beleid op te stellen voor de uitgifte van beheergronden, specifiek voor gronden die permanent in beheer zijn, zoals snippergroen. Dit beleid zal aspecten omvatten zoals de vorm van uitgifte, de vergoedingssystematiek en andere relevante zaken. Het betreft dus uitgifte- en prijsbeleid, maar dan gericht op beheergronden in plaats van ontwikkelgronden.

28

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=57d8444c-ccb9-4740-bb14-932c8631d23e