CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

2025-021 Bijlage 2b Toelichting BP, Deelplan 3, 2023 2e W'besluit

Raadsvergadering 22 mei 2025, gemeente NijkerkBij agendapunt: Versterking juridische houdbaarheid bestemmingsplan Nijkerkerveen, deelplan 3, 2023 (2e gewijzigde vaststelling)25.303 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Bestemmingsplan Nijkerkerveen, Deelplan 3, 2023

Gemeente Nijkerk

Projectnummer: Datum: Versie: vastgesteld IMRO-idn: NL.IMRO.0267.BP0188-0004

Toelichting

3

4

Inhoudsopgave Toelichting Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

13 13 17

Inleiding Rijksbeleid Provinciaal beleid Gemeentelijk beleid Conclusie

47 47 48 50 60

Omgevingsaspecten

61

Ladder voor duurzame verstedelijking Bodem Verkeer en parkeren Geluid Luchtkwaliteit Externe veiligheid Bedrijven en milieuzonering Geur Niet gesprongen explosieven Water Archeologie en cultuurhistorie Natuurtoets Duurzaamheid Vormvrije m.e.r.- beoordeling

61 64 65 70 71 72 75 82 83 85 91 96 108 109

Juridische planaspecten

Algemeen Dit bestemmingsplan

Hoofdstuk 6 6.1 6.2

7 8 8 10 11

47

Hoofdstuk 5 5.1 5.2

7

Beleidskaders

Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12 4.13 4.14

Planbeschrijving

Bestaande situatie Toekomstige situatie

Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3 3.4 3.5

Inleiding

Een woord vooraf Aanleiding Plangebied Geldende planologische regeling Leeswijzer

Hoofdstuk 2 2.1 2.2

3

110 110 111

Uitvoerbaarheid

116

Economische uitvoerbaarheid Maatschappelijke uitvoerbaarheid

116 116

5

6

Hoofdstuk 1

Inleiding

1.1

Een woord vooraf

1.1.1

Waarom een eerste wijzigingsbesluit (19 september 2024)?

Op 21 september 2023 heeft de gemeenteraad van Nijkerk het bestemmingsplan Nijkerkerveen, Deelplan 3, 2023 vastgesteld. Dit bestemmingsplan maakt de realisatie mogelijk van maximaal 350 woningen aan de zuidzijde van Nijkerkerveen. Als bijlage bij het bestemmingsplan is een waterhuishoudkundig plan gevoegd waarin (op hoofdlijnen) de beoogde toekomstige waterhuishoudkundige situatie in Deelplan 3 is beschreven. Bij de nadere uitwerking van het waterhuishoudkundig plan is gebleken dat het wenselijk is om in het waterhuishoudkundig plan aanpassingen te plegen. Deze aanpassingen dienen juridisch goed geborgd te worden. Hiervoor is het nodig een wijzigingsbesluit te nemen op het bestemmingsplan Nijkerkerveen, Deelplan 3, 2023. In de periode dat het waterhuishoudkundig plan werd aangepast zijn nog drie punten naar voren gekomen die aanleiding geven de regels aan te scherpen en deze aanscherpingen in het wijzigingsbesluit op het bestemmingsplan vast te leggen. Deze punten hebben betrekking op de voorwaardelijke verplichtingen. Een en ander is in de toelichting en de regels van dit bestemmingsplan verwerkt. De toelichting is aangepast zodat de wijzigingen in de regels zijn onderbouwd en gemotiveerd. In het vervolg van deze toelichting en in de regels zijn de aanpassingen geel gemarkeerd, zodat goed te zien is welke delen van de toelichting en de regels aangepast zijn.

Het betreffen hier de paragrafen 4.10 (Water) en 5.2.1. (Bijzonderheden in dit bestemmingsplan) van de toelichting en artikel 9 (Voorwaardelijke verplichtingen) van de regels. Voorts is aan de regels een Bijlage 4 toegevoegd in samenhang met artikel 9 en is Bijlage 12 bij de toelichting komen te vervallen, omdat deze ook al als bijlage 1 is opgenomen bij de regels. 1.1.2

Waarom een tweede wijzigingsbesluit (17 april 2025)?

In de periode na het eerste wijzigingsbesluit (op 19 september 2024) zijn nog enkele punten naar voren gekomen, die aanleiding geven tot het nemen van een tweede wijzigingsbesluit. Het betreft hier een kleine aanpassing op de verbeelding, waarbij een strook grond aan de achterzijde van het perceel Nieuwe Kerkstraat 35 de bestemming 'Wonen' heeft gekregen ter vervanging van de bestemming 'Tuin' die hier ten onrechte aan toegekend is bij het nemen van het eerste wijzigingsbesluit. Op deze manier wordt verbeelding op dit punt weer in overeenstemming gebracht met het raadsbesluit van 21 september 2023. Verder is gebleken, dat er in de toelichting beter gemotiveerd dient te worden waarom de geluidwerende voorzieningen, die nodig zijn om het geluid, dat geproduceerd wordt door de bedrijven op de percelen Laakweg 22 en Nieuwe Kerkstraat 29 tot een aanvaardbaar niveau terug te brengen, ook landschappelijk (lees ruimtelijk) aanvaardbaar zijn. In dit kader dient ook beter gemotiveerd te worden dat er nog steeds sprake is van een aanvaardbare woon- en leefomgeving indien er bij een aantal woningen een dove gevel vereist wordt op de 2e verdieping. Om misverstanden te voorkomen is er in de regels een begripsbepaling opgenomen van de '2e verdieping'. Van de gelegenheid is gebruik gemaakt om in de regels de maximale hoogtebepaling van de geluidwerende voorziening in artikel 8.2.4.

te verhogen van 5 naar 6 meter, zodat deze hoogte overeenkomt met de norm uit artikel 8.1.c. Voorts dienen op basis van afspraken met omwonenden de hoogtebepalingen van de grondgebonden woningen in cluster 3 (achter de percelen aan de Nieuwe Kerkstraat) aangepast te worden teneinde

7

deze woningen beter in te laten passen. De maximale goothoogte wordt 3 meter (was eerst voor maximaal 50% van de woningen 6 meter), terwijl de maximale bouwhoogte verlaagd is van 11,5 naar 8 meter. Tenslotte is de paginanummering in artikel 9.1.1 t/m 9.1.5 zodanig aangepast, dat verwezen wordt naar de juiste pagina's in de laatste versie van het Waterhuishoudkundig plan Een en ander is in de toelichting en de regels van dit bestemmingsplan verwerkt. De toelichting is aangepast zodat de wijzigingen in de regels zijn onderbouwd en gemotiveerd. In het vervolg van deze toelichting en in de regels zijn de aanpassingen blauw gemarkeerd, zodat goed te zien is welke delen van de toelichting en de regels aangepast zijn.

1.2

Aanleiding

Op 15 maart 2007 werd door de gemeenteraad van Nijkerk besloten om de ontwikkeling van de Kern Nijkerkerveen te starten. De randvoorwaarden voor de stedenbouwkundige visie voor Nijkerkerveen werden toen vastgelegd. De uitbreiding van de kern Nijkerkerveen gebeurt gefaseerd aan de hand van zogenoemde Deelplannen. Deelplan 1b is eerst ontwikkeld (bestemmingsplan vastgesteld in 2012), daarna Deelplan 2 (dorpse deel) in fasen (bestemmingsplan vastgesteld in 2017) en vervolgens Deelplan 1a (bestemmingsplan vastgesteld in 2019). In dit bestemmingsplan wordt Deelplan 3 van de uitbreiding van de kern Nijkerkerveen planologisch mogelijk gemaakt. Deelplan 3 heeft een capaciteit van maximaal 350 woningen. Voor het plangebied geldt in hoofdzaak het bestemmingsplan 'Nijkerkerveen en Holkerveen', vastgesteld op 19 augustus 2015. Voor een ondergeschikt deel aan de zuidwestzijde van het plangebied is het bestemmingsplan 'Buitengebied 2017' nog van kracht, vastgesteld op 30 mei 2017 door de gemeenteraad van Nijkerk. Daarnaast is voor de percelen Laakweg 32, 40 en 48 het wijzigingsplan 'Nijkerkerveen en Holkerveen, Laakweg 32-40-48 van kracht, zoals vastgesteld op 3 juli 2018. Op basis van deze geldende juridisch-planologische regelingen hebben de meeste gronden, die Deelplan 3 omvatten, nog geen woonbestemming.

Om die reden kan Deelplan 3 niet ontwikkeld worden en is het noodzakelijk om een nieuw bestemmingsplan vast te stellen.

1.3

Plangebied

Het plangebied van voorliggend bestemmingsplan is gelegen ten zuidwesten van de kern Nijkerkerveen. Het plangebied wordt aan de noordzijde begrensd door de Nieuwe Kerkstraat en de rand van de bestaande kern, aan de oostzijde door de rand van de bestaande kern en een aantal weilanden, aan de zuidzijde door de Laakweg en aan de westzijde door het bestaande kleinschalige agrarische gebied met verspreid liggende bebouwing en groensingels. Het plangebied heeft een omvang van ongeveer 16 hectare en wordt in de huidige situatie voornamelijk agrarisch gebruikt. Binnen het plangebied zijn ook enkele woningen en een aantal voormalig agrarische bedrijven aanwezig. In het plangebied liggen diverse kavelpaden. De bestaande woonpercelen binnen Deelplan 3 zullen in het nieuwe bestemmingsplan worden opgenomen. Dit omdat er anders kleine stukken grond met een agrarische bestemming zullen resteren. De bestaande erven worden daarom in het plan ingepast. Op de navolgende afbeeldingen zijn globaal de ligging en begrenzing van het plangebied weergegeven. Voor de exacte begrenzing wordt verwezen naar de verbeelding behorende bij dit bestemmingsplan.

8

Global e ligging plangebied binnen gele cirkel

9

Begrenzing plangebied (aangegeven door een rode lijn)

1.4

Geldende planologische regeling

Het plangebied valt onder de werking van verschillende bestemmingsplannen. Het grootste deel van het plangebied valt onder de werking van 'Bestemmingsplan Nijkerkerveen en Holkerveen'. Dit bestemmingsplan is op 19 augustus 2015 vastgesteld door de gemeenteraad van de gemeente Nijkerk. Voor een klein deel van de zuidwestzijde van het plangebied geldt 'Bestemmingsplan Buitengebied 2017'. Dit bestemmingsplan is vastgesteld op 30 mei 2017 door de gemeenteraad van de gemeente Nijkerk. Voor dit deel geldt daarnaast het bestemmingsplan 'Buitengebied Nijkerk 2017, veegplan 1', dat is vastgesteld op 27 mei 2019 en op 13 mei 2020 onherroepelijk is geworden. Dit bestemmingsplan betreft een regeling die het bestemmingsplan 'Buitengebied 2017' op enkele onderdelen corrigeert in verband met een aantal (beleids)wijzigingen. Tenslotte is voor een zeer klein deel van het plangebied (het uiterste zuidwestpuntje) het bestemmingsplan 'Buitengebied Nijkerk 2017, veegplan 2' van kracht, dat is vastgesteld op 30 mei 2022. Binnen de bestemmingsplangrenzen is voor de locaties Laakweg 32, Laakweg 40 en Laakweg 48 het wijzigingsplan 'Nijkerkerveen en Holkerveen, Laakweg 32-40-48' vastgesteld op 3 juli 2018. Tenslotte is voor het gehele grondgebied van de gemeente Nijkerk op 24 september 2020 de "Parapluherziening (on)zelfstandige woonruimte en voorgevelrooilijn" vastgesteld.

Door middel van deze herziening wordt een eenduidige regeling ten aanzien woningsplitsing en kamerbewoning van kracht. Tevens wordt een einde gemaakt aan de verwarringen rondom de interpretatie van het begrip voorgevelrooilijn. Op de navolgende afbeelding is een uitsnede van de verbeeldingen van de geldende bestemmingsplannen weergegeven. Het plangebied is daarop met een rode omlijning weergegeven.

10

Uitsnede geldende bestemmingsplannen ter plaatse van het plangebied De gronden ter plaatse van Deelplan 3 kennen de bestemmingen 'Agrarisch', 'Wonen', 'Tuin' en 'Agrarisch met waarden - Landschappelijk'. Op basis van de bestemming 'Agrarisch' zijn de gronden bedoeld voor agrarische bedrijvigheid, voorzieningen voor openluchtrecreatie en hobbymatig agrarisch gebruik. Gronden ter plaatse van de bestemming 'Wonen' zijn bedoeld voor woningen en op basis van de bestemming 'Tuin' zijn de gronden bedoeld voor tuinen. Gronden ter plaatse van de bestemming 'Agrarisch met waarden - Landschappelijk' zijn bedoeld voor agrarische bedrijvigheid, instandhouding van de landschaps- en natuurwaarden, het weiden van vee en hobbymatig agrarisch gebruik. De voorgenomen ontwikkelingen in het plangebied kunnen op basis van de geldende juridisch-planologische regelingen niet worden gerealiseerd. Om die reden is het noodzakelijk om een nieuw bestemmingsplan vast te stellen.

1.5

Leeswijzer

Dit bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding, regels en een toelichting. De verbeelding vormt samen met de regels het juridische bindende deel van het bestemmingsplan. In de toelichting worden de keuzes die in het bestemmingsplan worden gemaakt nader gemotiveerd en verantwoord. De toelichting bestaat uit zes hoofdstukken. Na dit inleidende hoofdstuk volgt in hoofdstuk 2 een

11

beschrijving van de huidige situatie en de toekomstige situatie. Hoofdstuk 3 geeft een overzicht van het ruimtelijke beleidskader. In hoofdstuk 4 volgen de milieu- en de omgevingsaspecten van het plan. In hoofdstuk 5 volgen de juridische planaspecten. Het zesde en laatste hoofdstuk is gewijd aan de uitvoerbaarheid van het plan.

12

Hoofdstuk 2 2.1

Planbeschrijving

Bestaande situatie

Al sinds het ontstaan van Nijkerkerveen, toen er turf uit het veen werd gestoken, is het slagenlandschap kenmerkend voor het plangebied. De lange, smalle stroken grond met variatie in openheid en boomsingels zorgen er soms voor dat erven op grote afstand van de weg liggen. Het plangebied heeft de uitstraling van een landelijk buitengebied waarin het slagenlandschap duidelijk zichtbaar is. Er is grote openheid in het landschap dat wordt afgewisseld met bomenrijen. De navolgende foto's geven een impressie van de huidige situatie van het plangebied.

13

14

Impressie huidige situatie plangebied In het plangebied liggen een aantal erven die via lange opritten verbonden zijn met de Laakweg. Al deze erven zijn in recente jaren al getransformeerd van agrarisch erf naar burgerwoningen. Deze erven worden ingepast in het plan.

Topografische kaart 2020 en bestaande (in te passen) erven De noordrand van het plangebied bestaat voor een deel uit de diepe achtertuinen van de woningen die

15

aan het oude bebouwingslint de Nieuwe Kerkstraat staan. In de noord-oost hoek grenst het plangebied aan de wijk tussen de Meester Folkerstraat en de Jacob de Boerweg. Deze wijk is in de jaren ’90 tot stand gekomen. Centraal in de wijk ligt een brede watergang, welke een eigen peil heeft. De wijk ontwatert naar het zuiden. Langs de zuidrand stroomt de Laak. De Laak is een (gekanaliseerd) riviertje op de (voormalige) grens tussen Gelderland en Utrecht. Via de Laak watert het gebied tussen Nijkerkerveen en Hoevelaken af richting het IJsselmeer. De oude beek is al rond 1200 vergraven tot een kanaal, dat het water uit deze veenontginning afvoert naar het Nijkerkernauw bij de (toenmalige) Zuiderzee. De Laak heeft ook als ontginningsbasis gediend. De ontginningsrichting ten noorden en zuiden de Laak is verschillend.

De kern Nijkerkerveen is ontstaan rond 1900, toen men zich hier ging richten op veeteelt en landbouw. Het dorp is al veel ouder maar werd toen vooral het Veen genoemd. Na 1900 kwam de naam Nijkerkerveen als officiële naam. In de volksmond wordt het dorp nog steeds wel 't Veen genoemd. Op de historische kaartjes is goed de ontwikkeling van de kern te volgen. Waar het voor WO II vooral een verzameling boerderijen betrof zien we erna dat er planmatig woonwijken worden gebouwd. De oudste kaartjes laten prachtig de dominante invloed van de ondergrond zien. De Nieuwe Kerkstraat volgt de grillige vorm van een hoger gelegen dekzandrug. De oudste bewoning ligt veelal op deze van nature hogere en dus drogere plekken. De jonge veenontginningen laten een rationele verkaveling zien met rechte lijnen en smalle percelen. Binnen deze kavelstructuur liggen erven, op enige afstand van de weg. Het landschap oogt kleinschalig door de smalle perceelbreedte en de kavelgrens beplanting op de grenzen van de percelen. Tussen de Laakweg en de Nieuwe Kerkstraat zien we enkele paden lopen. Een deel van die paden zijn tot doorgaande weg verworden, zoals de Jacob de Boerweg. Andere zijn verdwenen door de aanleg van woningen. Het Bakkerspaadje is de enige landweg die nog steeds als doorgaande route functioneert, ook al heeft deze tegenwoordig geen directe doorverbinding meer naar de Nieuwe Kerstraat.

We nemen het Bakkerspaadje daarom op in de plannen. In latere jaren wordt het landschap grootschaliger door de bundeling van smalle percelen en het verdwijnen van perceel grens beplanting.

Water is een belangrijk aandachtspunt in het gebied. Daarom is er veel aandacht uitgegaan naar het

16

ontwerpen van een robuust systeem. Aandachtspunten daarbij zijn de aansluitingen op bestaande percelen rondom het plangebied (ophoging), een goede (vertraagde) afvoer van water richting de Laak en voldoende berging in het gebied. Het grondwaterpeil is redelijk hoog.

2.2

Toekomstige situatie

2.2.1

Uitgangspunten voor de nieuwe ontwikkeling

Op basis van het (herziene) Voorkeursmodel Nijkerkerveen en gesprekken met omwonenden en overige belanghebbenden zijn de volgende uitgangspunten geformuleerd: De uitbreiding vindt plaats in twee deelzones: één met dorpse dichtheid (ca. 25 wo/ha) en één met landelijke dichtheid (ca. 15 wo/ ha); Een groot deel van de bestaande erven wordt ingepast. Daarnaast zullen er 3 erven verdwijnen: Nieuwe Kerkstraat 47, Laakweg 42 en Meester Folkertsstraat 11a; Langs de Jacob de Boerweg ligt de zone die valt onder Deelplan 4, deze valt onder een latere fase en buiten het bestemmingsplan. Wanneer Deelplan 4 tot ontwikkeling komt kan er aangesloten worden bij de principes die omschreven worden in het beeldkwaliteitplan van Deelplan 3; De structuur van bestaand groen, die de verkavelingsrichting ondersteunt is van belang. Een deel van het bestaande groen is van slechte kwaliteit en kan vervangen worden door nieuwe groenstructuren; Het kenmerkende slagenlandschap met lange smalle stroken, variatie in openheid en met lange doorzichten, begeleid door watergangen en boomsingels is kenmerkend voor het gebied en vormt een uitgangspunt voor het ontwerp; Binnen dit concept dient ontworpen te worden aan een attractieve en eigentijdse wijk.

De landschappelijke structuren zijn daarbij een belangrijke ontwerpaanleiding, maar zijn meer dan alleen lange zichtlijnen en rechte bebouwingsstroken; Ontsluiting voor autoverkeer gebeurt in hoofdzaak richting de Nieuwe Kerkstraat en Jacob de Boerweg. Een deel van het verkeer gaat richting de Laakweg; Langzaam verkeer krijgt een fijnmazig netwerk; Het streven is een gevarieerd woonmilieu, niet alleen rijtjes, tweekappers en vrijstaande woningen maar ook mogelijkheden voor hofwonen, vormen van beschermd of begeleid wonen maken onderdeel uit van het plan; Het programma bestaat uit een mix met in ieder geval 35% sociale koop en huurwoningen, conform de Woonvisie 2020+; Beeldkwaliteit passend bij Nijkerkerveen, aansluitend op landschap en thema. Bebouwing met een dorpse uitstraling in het noordelijke deel en landelijke uitstraling in het zuidelijke deel. 2.2.2

Stedenbouwkundig concept

Het stedenbouwkundig concept is gebaseerd op bovenstaande uitgangspunten en op de ontstaansgeschiedenis en groei van Nijkerkerveen: de Nieuwe Kerkstraat volgt de ligging van de dekzandrug (en heeft daardoor een slingerende richting), de aanliggende ontginningen volgt lange rechte lijnen. Dit samenspel van slingerende, organische vormen met rationele rechte lijnen vormt het ruimtelijk concept voor Deelplan 3 Nijkerkerveen. De lange lijnen zijn deels overgenomen uit de bestaande situatie, zoals bij het Bakkerspaadje, en er wordt deels een nieuw slagenlandschap opgebouwd. Dwars door het gebied loopt een slingerende water structuur. Deze structuur onderbreekt de lange lijnen en voorkomt daarmee een (te) lang beeld. De lange lijnen verspringen subtiel ten opzichte van elkaar of eindigen op (bestaande) erven. De enige route die in één lange lijn van noord naar zuid door het gebied loopt is het Bakkerspaadje. Dit is een oude route die behouden blijft en (grotendeels) vooral voor voetgangers en fietsers is.

17

Het landschappelijk raamwerk bestaande uit de lange groen- en waterstructuren, doorsneden met de slingerende waterpartij bakent de verschillende woonvelden af. Binnen deze kaders kan een rijke variatie aan woonomgevingen tot stand komen. De wijk is voorbereid op de toekomst waarin het omgaan met klimaatverandering een belangrijk aandachtspunt is (klimaatadaptatie). Onderwerpen die hiermee verband houden zijn beschreven in de duurzaamheidsvisie en het beeldkwaliteitplan: waterberging, groen en natuurinclusiviteit. Dit beeldkwaliteitsplan is als Bijlage 1 opgenomen, maar zal in dit hoofdstuk nader toegelicht worden. De centrale waterpartij en de watergangen die ermee verbonden zijn vormen samen de belangrijkste waterberging voor de wijk. Daarnaast zijn op delen wadi’s, greppels en zaksloten voorzien. Dit fijnmazige netwerk zorgt voor een robuust systeem. Regenwater wordt vastgehouden en kan infiltreren in de bodem. Het nieuwe watersysteem is mede bedoeld voor de bestaande woonwijk. De groenstructuren (bomenrijen, clusters bomen, oeverbeplanting, kruidenvegetatie) dragen bij aan verkoeling, biodiversiteit en woongenot. 2.2.3

Globale beschrijving van het plan

Het plan voorziet in de realisatie van een nieuwe woonwijk met maximaal 350 woningen aan de rand van de bestaande kern van Nijkerkerveen. Het aantal van 350 woningen is inclusief de nieuwe woningen, die binnen het plangebied nog mogelijk worden gemaakt op particuliere gronden. De ambitie voor de nieuwe woonwijk vloeit voort uit de Structuurvisie Nijkerk/Hoevelaken 2030 en de (ontwerp) Omgevingsvisie 2040. De nieuwe woonwijk kent in de toekomstige situatie twee deelgebieden: een noordelijk deel en een zuidelijk deel, zoals op onderstaande afbeelding te zien is:

18

Het Stedenbouwkundig plan Deze deelgebieden binnen het plangebied worden gescheiden door een waterpartij. Het deelgebied direct aansluitend aan de kern krijgt een dorps karakter. Het andere deelgebied krijgt een meer landelijk karakter. Dat betekent niet, dat het 'landelijke deel' eenzelfde uitstraling zal krijgen als het 'buitengebied'. Het belangrijkste verschil tussen 'dorps' en 'landelijk' betreft de woningdichtheid (ca. 25 en ca. 15). Door in het landelijke deelgebied een lagere woningdichtheid aan te houden zal dit deelgebied een groenere uitstraling krijgen. Bestaande erven binnen het plangebied worden op een zorgvuldige manier ingepast. De gronden tussen het plangebied en de Jacob de Boerweg worden wellicht in de naaste toekomst nog benut voor woningbouw, maar daarover bestaat op dit moment geen zekerheid. Voor dit plangebied is een stedenbouwkundige verkaveling uitgewerkt. Bij het ontwerp van deze ontwikkeling speelt de groene omgeving en het slagenlandschap een belangrijke sturende rol. De lange lijnen, bomen, sloten en openheid zijn bij het ontwerp als uitgangspunt genomen. De ontwikkeling krijgt daardoor een groene uitstraling. De breedte van de stroken is op een aantal plaatsen aangepast om tot een doelmatige verkaveling te komen. Dit borduurt verder op het verleden, waarin de breedte van de stroken voortdurend aan verandering onderhevig geweest is.

19

2.2.4

Water- en groenstructuur

Het landschappelijk raamwerk is een belangrijke bouwsteen voor het stedenbouwkundig ontwerp. Het landschappelijk raamwerk bestaat uit een groen- en waterstructuur. De groen- en waterstructuur heeft meerdere functies, namelijk voor de woonkwaliteit (zicht op groen en water, recreatieve mogelijkheden), klimaatadaptatie (schaduw, verkoeling, stof beperken, water vasthouden en bergen) en natuurwaarden (natuurinclusiviteit, biodiversiteit).Dit naast de gezondheid van de mens. De waarde van groen is erg belangrijk voor ons welbevinden. Groen nodigt uit om naar buiten te gaan. Te genieten en ervan te leren. Educatie van groen en water in samenhang met natuurwaarden is belangrijk voor de nieuwe generaties.

Groenstructuur

20

Watersysteem Grofweg bestaat het raamwerk uit de lange lijnen (bomenstructuren, watergangen), de centrale waterpartij, groen in de straten en groen op en rond de erven. Ook in de bebouwde omgeving kan door vergroening en het integreren van voorzieningen veel gedaan worden voor natuur en klimaat. De lange lijnen zijn grofweg op te delen in twee soorten. Bomen en watergangen of greppels die samen een lijn vormen of wegen en bomenrijen die een lange lijn vormen. Hieronder zal nader ingegaan worden op de structuurbepalende groen- en waterelementen. De lange lijnen (watergangen, greppels) in combinatie met bomenrijen De lange lijnen die gevormd worden door de watergangen en greppels in combinatie met bomenrijen passend in dit landschap, zoals gewone of zwarte els en gewone of ruwe berk. Deze inheemse soorten zijn veel terug te vinden in het landschap rondom Deelplan 3. Deze lange lijnen vormen immers de basis voor het stedenbouwkundig ontwerp. Op de insteek van de watergangen en greppels worden de bomen op een onregelmatige afstand aangeplant. Onderlinge afstand kan variëren, soms staan er een aantal bomen dicht bij elkaar, soms zijn de openingen tussen de bomen groter. De afstanden dienen afstemd te worden op het beheer van berm en watergangen. Ook de verhouding els en berk kan variëren. Er is niet een vooraf vastgesteld percentage soorten.

Een gezonde mix van boomsoorten draagt bij aan het vergroten van de biodiversiteit. De bermen van de watergangen en greppel bestaan uit gras of kruidenvegetatie. Dit mag echter niet te hoog worden in verband met de zichtbaarheid van het water.Een manier om dit te voorkomen is het toepassen van een veel schralere grondsoort voor deze bermen.

21

De lange lijnen (watergangen, greppels) in combinatie met bomenrijen Aan de lange lijnen kunnen ook houtrillen parallel aan de watergangen en wegen worden gemaakt van snoeihout uit het gebied zelf. Houtrillen bieden ecologische waarden voor tal van vogelsoorten, zoals de heggemus, roodborst, winterkoning, grasmus, braamsluiper en zwartkop. Daarnaast bieden houtrillen ook plaats voor kleine roofdieren, zoals de egel, zeldzame insectensoorten en zwammensoorten. De lange lijnen (begeleiding infrastructuur) De andere lange lijnen worden gevormd door de wegen in combinatie met bomenrijen. De bermen van deze bomenrijen worden ingezaaid met de hiervoor genoemde bloemrijke mengsels, die parallel aan het water en de rietkraag elkaar versterken. Het bloemrijke mengsels en de rietkragen trekken ook insecten aan, die weer goed zijn voor vleermuis en vogels. De mengsels worden samengesteld op basis van de bodemsoort en -gesteldheid. In de nadere uitwerking kan hier verder invulling aan gegeven worden. Voor voedselrijke gronden en als onderbegroeiing zijn bepaalde mengsels geschikt. Vaak hebben deze mengsels een ingetogen karakter.

22

De lange lijnen (begeleiding infrastructuur) Door goed beheer kan er zich een duurzame natuurlijke middelhoge vegetatie ontwikkelen als fraaie berm en begeleiding van de wegen. Het plaatsen van insectenhotel op strategische plekken draagt bij aan de beleefbaarheid van de natuurwaarde en versterkt de biodiversiteit. De begeleiding wordt verder versterkt door de aanplant van bomen op een regelmatige afstand. Hiermee verschillen beide lange lijnen duidelijk van elkaar en zal de herkenbaarheid vergroot worden. De centrale waterpartij De waterpartij is de centrale plek in Deelplan 3. De plek waar alle groenen waterstructuren bij elkaar komen. De ontmoetings- en verblijfsplek van de wijk. Het is hier heerlijk vertoeven aan en bij het water. De bomen, het water en het overige groen geven beschutting, zorgen voor kleur en maken het tot een prettig onderdeel van deze nieuwe leefomgeving. Ook de watergang ten zuiden van de bestaande woningen aan de Meester Folkertstraat wordt aangevuld met soorten die voorgesteld worden bij de centrale waterpartij.

23

De centrale waterpartij De bomen rondom de centrale waterpartij kunnen variëren in soort en zijn altijd waterminnend, maar worden gekozen op basis van een bijzonderheid in bladstructuur, bladkleur of verkleuring, opvallende twijgen of bast of een fraaie bloeiwijze. Op een zestal prominente plekken, in de lange lijnen, of als einde van de lange lijnen staat een markante boom. Denk aan een treurwilg, die deze zichtlijnen markeert. Verder wordt de zone rondom de centrale waterpartij aangevuld met soorten als moeraseik, (ratel)populier, schietwilg, fladderiep, of bepaalde cultivars van de es, zoals de smalbladige es. Alle soorten hebben een opvallend kenmerk en zijn daarmee bijzondere bomen of zijn geschikt als waardboom voor bijvoorbeeld vlinders. De noordelijke oever wordt als natuurvriendelijke oever ingericht met variatie in taluds. Soms flauwe stukken, soms minder flauwe stukken. Hierdoor ontstaat en gevarieerd beeld langs de gehele noordelijke oevers. Grote delen zijn kort gras, zodat verblijf en spelen mogelijk is, maar ook als foerageergebied voor de steenuil. Een aantal delen zal uit een rietkraag bestaan, aangevuld met andere waterplanten. Langs het slingerende wandelpad plaatsen we in een strak ritme ouderwets gekloofde houten weide palen. Het zorgt voor een fraaie begeleiding van de slinger en dient tevens als uitkijkpunt voor bijvoorbeeld de steenuil.

24

De centrale waterpartij De zuidelijke oever is een steile oever, of kering. Deze harde overgangen van water naar de tuinen en openbare ruimte bieden mogelijkheden om bijvoorbeeld een terras aan het water te hebben of met een kano aan te leggen. Ook in de winter, bij strenge vorst, kan vanaf de zuidelijke oever het water makkelijk betreden worden om te schaatsen. In de uitwerking naar het inrichtingsplan moeten deze keringen verder vormgegeven worden. In de kering is het ook mogelijk om groen toe te voegen eventueel aangevuld met een vooroever waar waterplanten kunnen gedijen. 2.2.5

Ontsluiting en parkeren

Op de afbeelding hieronder is het verkeerssysteem weergegeven.

25

Het noordelijk deel (dorps wonen) wordt ontsloten middels de hoofdontsluiting die aansluit op de Nieuwe Kerkstraat in het noorden en de Jacob de Boerweg in het oosten. Het verkeer van het zuidelijke deel (landelijk wonen) ontsluit voor een deel richting de Laakweg in het zuiden en voor een deel richting de nieuwe hoofdontsluiting in het noordelijk plandeel. Dit om ervoor te zorgen, dat het verkeer zich goed kan verdelen over de omringende wegen. Het deel dat naar het noorden ontsluit betreft de woningen gelegen aan het grote nieuwe erf. Het Bakkerspaadje heeft daarom in het zuidelijke plandeel een ander karakter dan in het noordelijke deel. In het zuidelijke deel heeft het Bakkerspaadje het karakter van een fietsstraat. De automobilist is mede gebruiker. In het noordelijk deel is het Bakkerspaadje alleen voor fietser en voetganger. Er is geen doorgaand verkeer mogelijk vanaf de Laakweg naar het noordelijk deel. De fietser maakt in Deelplan 3 gebruik van de weg, er zijn geen vrijliggende fietspaden. In het plan zijn diverse mogelijkheden gecreëerd om "een ommetje" te lopen. Er is een dicht voetpadennet, dat de speelplekken goed toegankelijk maakt en dat aansluit op het omringende gebied.

26

Verspreid in het gebied zijn de nodige parkeervoorzieningen geprojecteerd. Bij het bepalen van het aantal benodigde parkeerplaatsen is uitgegaan van de gemeentelijke Parkeernota 2021. 2.2.6

Wonen

Deelplan 3 bestaat uit woonblokken met verschillende woningtypen. Door de slagenverkaveling als basis te nemen, zijn er diverse mogelijkheden om de gebieden, die door wegen of groen ontsloten worden in te vullen. Dit biedt flexibiliteit voor het toe te passen woningbouwprogramma. Voorbeelden van de verschillende mogelijke invullingen zijn vrijstaande, twee-aaneengebouwde rijwoningen en gestapelde woningen mogelijk.

27

28

Woningbouwprogramma In het stedenbouwkundig plan is uitgegaan van een mix van woningtypen voor verschillende doelgroepen. Zo is er ruimte voor levensloopbestendige woningen. Het woningbouwprogramma zal voor 35% uit sociale huur- en koopwoningen bestaan. De woningen sluiten voor wat betreft beeldkwaliteit aan op de sfeer en architectuur die kenmerkend is in Nijkerkerveen, waarbij een belangrijk verschil bestaat tussen het deelgebied dorps en het deelgebied landelijk. Verwezen wordt naar paragraaf 2.2.7 waarin nader op de beeldkwaliteit wordt ingegaan. Onderdeel van de ontwikkeling is de mogelijke realisatie van een zorgerf of andere maatschappelijke/zorg-woonvormen op het meest noordelijke perceel. In de Woonvisie 2020+ is geconstateerd, dat er in Nijkerkerveen behoefte is aan deze vorm van wonen. Het zorgerf zal bestaan uit circa 20 grondgebonden wooneenheden in een tuin en circa 22 studio's in een hoofdgebouw met voorzieningen, waaronder mogelijk 'ondergeschikte horeca', die uitsluitend ten dienste staat van de zorgfunctie en een zorgpost. De exacte invulling van dit perceel is echter nog niet bepaald.

29

2.2.7

Beeldkwaliteit

Om grip te hebben en houden op de verschijningsvorm van de toekomstige bebouwing en de inrichting van de openbare ruimte is een beeldkwaliteitplan opgesteld, dat als Bijlage 1 is opgenomen. In het beeldkwaliteitsplan is aangegeven, dat de woningen voor wat betreft beeldkwaliteit aansluiten op de sfeer en architectuur die kenmerkend is in Nijkerkerveen, waarbij een belangrijk verschil bestaat tussen het deelgebied dorps en het deelgebied landelijk. Het deelgebied ten noorden van de watergang krijgt een dorps karakter met de daarbij behorende dichtheid van (maximaal) 25 woningen per hectare. Het andere deelgebied krijgt een landelijk karakter met (een dichtheid van maximaal) 15 woningen per hectare. In het landelijke deel zal vaker gebouwd worden met een lagere goothoogte. Ook appartementengebouwen komen niet voor in het landelijke deel. De watergang tussen de deelgebieden is als structuurbepalend element in het plangebied opgenomen. Voor beide gebieden zijn hieronder criteria geformuleerd voor de gewenste verschijningsvorm van de bebouwing, de overgang van prive naar openbaar en de inrichting van de openbare ruimte. Deze criteria gaan vergezeld van sfeerbeelden.

Speciale zones met aanvullende criteria Daarnaast zijn er voor een aantal speciale zones aanvullende criteria geformuleerd. Dit zijn plekken die op structuurniveau van betekenis zijn voor het beeld van de wijk. De speciale zones liggen daarom soms ook over zowel het dorpse als het landelijk deelgebied. De volgende zones onderscheiden we daarbij: De centrale waterpartij;

30

Compact bouwen in het groen; Het Bakkerspaadje; De Erven. Samenhangende eenheden binnen het plangebied Het deelgebied ‘Landelijk’ kenmerkt zich door kleinere samenhangende eenheden, deze is over het algemeen twee woningen groot (uitzonderingen daargelaten) Op de afbeelding wordt de term 'korrelgrootte' aangegeven. De term 'korrelgrootte' wordt in de stedenbouw en architectuur regelmatig toegepast. Letterlijk wordt hieronder de schaal van de parcellering en de bebouwing bedoeld. In het beeldkwaliteitsplan wordt de term vooral voor het gewenste volume van de bebouwing gebruikt. Een appartementengebouw heeft bijvoorbeeld over het algemeen een grotere 'korrel' dan een vrijstaande woning. Dit is dan het gevolg van het grotere bouwvolume van het appartementengebouw ten opzichte van een vrijstaande woning.

31

Samenhang In deelgebied ‘Dorps’ zijn de eenheden groter. De bouwblokken vormen een eenheid, met een samenhangend ontwerp. Binnen deze eenheid wordt variatie ingebracht op enkele plekken, bijvoorbeeld om langere rijen op te delen in kleinere eenheden. Daarnaast worden op enkele plekken ‘specials’ toegevoegd die voor een verbijzondering moeten zorgen met een afwijkende architectuur en kleurgebruik. Op basis van deze indeling kan de architectenselectie plaats vinden. Orientatie en accenten

32

De afbeelding laat zien wat de belangrijkste oriëntatie van de woningen in het plan is.

Orientatie en accenten Sommige woningen, die op hoeken liggen, hebben een dubbele oriëntatie. Op enkele plekken wordt speciale aandacht gevraagd voor de vormgeving van zijgevels. Op enkele hoekpunten worden ‘accenten’ in de bebouwing voorzien die zich onderscheiden door een afwijkende bouwmassa, kleur- en materiaalgebruik en vormgeving. Deze verbijzonderingen zorgen voor variatie in het bebouwingsbeeld en markeren enkele strategische plekken en geven vorm aan beeldbepalende hoekwoningen.

33

Sfeerbeelden accenten op hoeken Deelgebied "Dorps" Dit deelgebied grenst aan de bestaande kern van Nijkerkerveen. Qua dichtheid, sfeer en uitstraling sluit het aan bij het dorp. Het vormt het hart van het woongebied van Deelplan 3. Het gebied heeft een dorpse uitstraling. Het verschil met deelgebied Landelijk zit in het bebouwingsbeeld. De bouwmassa’s

34

laten meer gevel zien door de hogere goothoogte. Daarnaast is er sprake van een grotere korrelgrootte in architectonische eenheden. Het dorpse karakter blijkt uit de parcelering en geleding van grotere eenheden (zoals rijtjes en appartementen) en het kleur en materiaalgebruik.

Ten aanzien van de structuur en de situering van bebouwing wordt in het beeldkwaliteitsplan het volgende gesteld: De landschapsrichting is bepalend geweest voor het stedenbouwkundig ontwerp. Een groot deel van de bebouwing staat dan ook haaks of parallel aan de heersende landschapsrichting. Dit is de noord-zuid richting (grofweg). In oost-west richting zijn slingerende bewegingen herkenbaar die zorgen voor variatie in het straatbeeld. De woningen verspringen trapsgewijs mee met de slingerende beweging. Dit zelfde principe is ook te zien in de huidige Nieuwe Kerkstraat. De woningen zijn gesitueerd in een aantal bouwblokken, de grenzen van deze blokken worden bepaald door de landschappelijke hoofdstructuren in noord-zuid richting en de slingerende straten in oost-west richting; De bouwblokken vormen architectonische eenheden (buurtjes) die in samenhang ontworpen worden; Bebouwing op de hoek heeft een overhoekse oriëntatie. Daarnaast worden in het beeldkwaliteitsplan ook eisen gesteld aan de massa en hoofdvorm, en aan materiaal, kleur en detail. Een en ander is gevisualiseerd op onderstaande referentiebeelden.

35

Referentiebeelden deelgebied 'Dorps' Deelgebied "Landelijk" Het deel ‘Landelijk’ ligt tussen de centrale waterpartij en de Laakweg en vormt de overgang van het dorp naar het buitengebied. Om die reden krijgt dit deelgebied een lagere dichtheid en een bebouwingsbeeld met een landelijk(er) uitstraling. Dit landelijke beeld komt tot uitdrukking in de lagere bebouwingsdichtheid, de bebouwingsmassa en de te gebruiken materialen. De architectuur is een eigentijdse variant op landelijke bouwvormen waarbij met name het dak in het oog springt (door de lagere goothoogte).

36

Ten aanzien van de structuur en de situering van bebouwing wordt in het beeldkwaliteitsplan het volgende gesteld: Vrije verkaveling variërend in grootte en richting; Losse bebouwing met individueel karakter; Verspringende rooilijn (geen straatwanden); Verscheidenheid aan bebouwingstypologieën; Afwisselende oriëntatie en situering (haaks en parallel aan openbare weg); Afwisseling kapvormen en kaprichtingen; Bebouwing op de hoek heeft een overhoekse oriëntatie. Daarnaast worden in het beeldkwaliteitsplan ook eisen gesteld aan de massa en hoofdvorm: Het dak is een beeldbepalend onderdeel van de bebouwing; Het samenspel van daken bepaalt, van de buitenzijde, de aanblik van het landelijke deel. Het is een landschap van daken; De goothoogte van grondgebonden woningen is voor een belangrijk deel maximaal 3 meter hoog (min 50% van de gootlijn). Met name naar de zichtzijde van de woningen is dit van belang (dus richting openbaar gebied=straatzijde). Bij het erf geldt dat de zichtzijde de buitenzijde van het erf is.

Nokhoogte maximaal 11,5 meter; Schuurtype of ingetogen woonhuis passend in landelijke omgeving; Heldere, eenvoudige hoofdvorm (rechthoekig volume) passend bij beoogde type; Eén bouwlaag met kap; Zadel- of mansardekap, met af en toe een wolfseind; Kappen zijn voorzien van een royaal overstek, incidenteel kan daarvan worden afgeweken; Toevoegingen (dakkappelen, erkers etc) aan het eenvoudige hoofdvolume zijn hieraan ondergeschikt. Tweekappers vormgeven als één groot huis; Bijgebouwen bij hoekwoningen, inclusief de zijdelingse perceelgrens maken deel uit van de

37

architectonische ontwerpopgave van de woning. Tenslotte wordt in het beeldkwaliteitsplan ook eisen gesteld aan materiaal, kleur en detail. Een en ander is gevisualiseerd op onderstaande referentiebeelden.

Referentiebeelden deelgebied 'Landelijk' Aanvullende criteria centrale waterpartij Deze zone bestaat uit de bebouwing tussen de hoofdroute en de centrale waterpartij (noordzijde) en de percelen die aan de zuidzijde tegen de waterpartij aan liggen. De woningbouw aan de noordzijde valt onder deelgebied ‘dorps’.

38

Aanvullend wordt hier door de toepassing van rieten daken op aangewezen plekken een link gelegd met het waterrijke karakter van het gebied. Ook wordt gebruik gemaakt van hout in het gevelbeeld. De centrale waterpartij heeft twee gezichten, aan de noordzijde woningbouw met een dorpse signatuur. Aan de zuidzijde met een landelijke signatuur. Aan de noordzijde een slingerende lijn met een flauwe oever, aan de zuidzijde bestaat de oever uit verspringende ‘legakkers’ in haakse hoeken met rechte beschoeiing. Aan de noordzijde staan de woningen met hun voorzijde naar de centrale waterpartij gericht. Aan de zuidzijde is dit niet het geval, daar grenzen de percelen aan het water. De waterzijde is ook een zichtzijde dus daar dient rekening mee te worden gehouden. Voor zowel de noord- als de zuidzijde zijn referentiebeelden opgenomen:

39

Aanvullende criteria - Zone ' compact bouwen in het groen' Voor de compacte woonvormen die staan langs de hoofdroute en aan de centrale waterpartij zijn aanvullende criteria opgesteld. Het betreft criteria voor de situering en architectonische uitstraling van de appartementengebouwen en de rug aan rug woningen.

40

Hier zijn de volgende referentiebeelden voor opgenomen.

41

Sfeerbeelden compact bouwen in het groen Aanvullende criteria - Zone ' Bakkerspaadje' Het Bakkerspaadje is een langzaam verkeer route, waar op delen de auto is toegestaan. De inrichting ondersteunt het beeld dat de auto te gast is. Het groenontwerp laat aan weerszijden begeleiding met bomen zien. Dit is een combinatie van inheemse els, es, berk en populier. Variatie in boomsoorten voorkomt ziektes en draagt bij aan de biodiversiteit.

42

Het Bakkerspaadje In het zuidelijk deel heeft het gebied een landelijk karakter en wordt het Bakkerspaadje ook deels door auto verkeer gebruikt. In het noordelijk deel is het Bakkerspaadje exclusief voor langzaam verkeer. Woningen die grenzen aan het Bakkerspaadje zijn op het Bakkerspaadje georiënteerd, dit komt duidelijk tot uitdrukking in het ontwerp van de woningen, de plaatsing van bijgebouwen en het ontwerp van de erfafscheidingen in een integraal ontwerp.

43

Referentiebeelden Bakkerspaadje Aanvullende criteria - Zone Erven' In het gebied bevinden zich twee erven. In het dorpse deelgebied ligt, als beëindiging van het Bakkerspaadje, een erf waar een invulling met zorg-wonen is voorzien. In het landelijke deelgebied ligt een erf als verbijzondering tussen de verspreid liggende woningen.

44

De Erven De erven kenmerken zich als volgt: de woningen zijn naar binnen gericht, naar het gezamenlijke erf. Van buitenaf vallen vooral de daken op: een landschap van daken. Dit versterkt het idee van beschut wonen, het dak omsluit het erf. In het beeldkwaliteitsplan zijn de vogende sfeerbeelden opgenomen:

Sfeerbeelden Erven Verhardingen en materiaalgebruik Het doel is om zo weinig mogelijk verharding toe te passen. En waar mogelijk waterpasserende of halfopen verharding toe te passen. Het voorstel is om voor de parkeerplaatsen een half open verharding toe te passen. Inj het beeldkwaliteitsplan zijn voor verschillende locaties de principe-profielen aangegeven met bijbehorende suggesties voor verharding, kleurgebruik en beplanting. Als voorbeeld van een dergelijk principe-profiel is hieronder het profiel van de hoofdontsluitingsweg opgenomen, waarbij goed te zien is welke ruimte er gereserveerd is voor de verschillende verkeersdeelnemers, het groen en voor de begeleidende watergang.

45

Voor de overige profielen wordt kortheidshalve verwezen naar Bijlage 1 waarin het beeldkwaliteitsplan is opgenomen.

46

Hoofdstuk 3 3.1

Beleidskaders

Inleiding

Ten behoeve van de planologische procedure moet de uitvoerbaarheid van het plan worden aangetoond. Het al dan niet voldoen aan verschillende randvoorwaarden en uitgangspunten is bepalend voor de vraag of een nieuwe ontwikkeling ook daadwerkelijk uitvoerbaar is. In deze paragraaf wordt een analyse gegeven van het relevante beleidskader. De beleidsnota's die direct of indirect doorwerken in voorliggend bestemmingsplan, worden in deze paragraaf behandeld. Per bestuurslaag is een korte samenvatting gegeven van de meest relevante aspecten uit de verschillende beleidsnota's, alsmede de consequenties voor het voorliggende plan.

3.2

Rijksbeleid

3.2.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI) en Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)

Onderdeel van de Omgevingswet is een visie op de leefomgeving: de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). Met de NOVI neemt het Rijk het voortouw voor een langetermijnvisie op de toekomst en de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving van Nederland. De NOVI richt zich op de volgende vier prioriteiten die onderling veel met elkaar te maken hebben en gevolgen hebben voor het inrichten van de fysieke leefomgeving: De economie van Nederland verduurzamen en het groeipotentieel behouden; Ruimte maken voor de klimaatverandering en energietransitie; Steden en regio's sterker en gezonder maken; Het landelijk gebied toekomstbestendig ontwikkelen. In de NOVI staan de keuzes op nationaal niveau, maar in veel gevallen ligt de verantwoordelijkheid bij gemeenten en/of provincies. Op basis van drie uitgangspunten helpt de NOVI bij het wegen van belangen en het maken van keuzes: Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; Afwentelen wordt voorkomen. De nationale belangen zijn geborgd in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Het gaat bijvoorbeeld om rijksvaarwegen, defensie, ecologische hoofdstructuur, erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde, hoofdwegen en hoofdspoorwegen, elektriciteitsvoorziening, buisleidingen van nationaal belang voor vervoer van gevaarlijke stoffen en primaire waterkeringen.

Door de nationale belangen vooraf in bestemmingsplannen te borgen, wordt met het Barro bijgedragen aan versnelling van de besluitvorming bij ruimtelijke ontwikkelingen en vermindering van de bestuurlijke drukte. Toetsing Voorliggend initiatief voorziet in de realisatie van een nieuwe woonwijk aan de rand van de bestaande kern van Nijkerkerveen. Bij het ontwerp van de woonwijk is het slagenlandschap als uitgangspunt genomen. Het plangebied krijgt daardoor een groene uitstraling. Het initiatief draagt bij aan de prioriteiten van de NOVI door het versterken van de kern van Nijkerkerveen waarbij de karakteristieke eigenschappen en kenmerken van het Nederlandse landschap en dat van de gemeente Nijkerk centraal staan.

47

3.2.2

Ladder voor duurzame verstedelijking (Bro 3.1.6 tweede lid)

In artikel 3.1.6, lid 2 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is de ladder voor duurzame verstedelijking opgenomen. Het doel van de Ladder is zorgvuldig en duurzaam ruimtegebruik, met oog voor de toekomstige ruimtebehoefte en ontwikkelingen in de omgeving. De Ladder geeft daarmee invulling aan het nationaal ruimtelijk belang gericht op een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij ruimtelijke besluiten. Dit belang staat beschreven in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte binnen een breder kader van een goed systeem van ruimtelijke ordening. Met de ladder worden eisen gesteld aan de motivering van onder meer bestemmingsplannen en ruimtelijke onderbouwingen die nieuwe stedelijke ontwikkelingen mogelijk maken. De toelichting bij een bestemmingsplan of ruimtelijke onderbouwing voor een nieuwe stedelijke ontwikkeling bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien die ontwikkeling mogelijk wordt gemaakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Wat onder stedelijke ontwikkeling wordt verstaan is in het Bro opgenomen. Een stedelijke ontwikkeling is volgens het besluit 'een ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen'.

Voorliggend initiatief zou kunnen worden aangemerkt als een woningbouwlocatie. Deze term is echter niet gedefinieerd in het Bro. Uit jurisprudentie (zie bijvoorbeeld uitspraak ABRvS201501297/1/R4) blijkt dat woningbouwplannen met elf woningen niet hoeven te worden aangemerkt als woningbouwlocatie, maar grotere woningbouwplannen wel. Op basis van het voorliggende bestemmingsplan wordt een nieuwe woonwijk met maximaal 350 woningen mogelijk gemaakt. Het plan wordt aangemerkt als stedelijke ontwikkeling. Om die reden is de ladder voor duurzame verstedelijking van toepassing. Toetsing Op de Ladder voor duurzame verstedelijking wordt inhoudelijk dieper ingegaan in paragraaf 4.1.

3.3

Provinciaal beleid

3.3.1

Omgevingsvisie

Op 19 december 2018 is de omgevingsvisie 'Gaaf Gelderland' vastgesteld. In deze visie beschrijft de provincie welke richting de provincie op wil op het gebied van energie, klimaat, water, voedsel en ook hoe de provincie de omgeving wil inrichten. De Omgevingsvisie richt zich formeel op de komende tien jaar, maar wil ook een doorkijk bieden aan Gelderland op een langere termijn. Veel maatschappelijke vraagstukken zijn zo complex dat alleen een gezamenlijke inzet succesvol kan zijn. In de omgevingsvisie zijn de opgaven voor Gelderland daarom in nauwe samenwerking met partners uitgedacht. Daarbij kijken de provincie en partners vanuit een integraal en internationaal perspectief naar Gelderland. Met deze bestuurlijke strategie kunnen voor Gelderland toekomstbestendige keuzes gemaakt worden. Om samen een Gaaf Gelderland te bereiken, legt de provincie bij het uitvoeren van haar taken de focus op een duurzaam, verbonden en economisch krachtig Gelderland. Met behulp van zeven ambities geeft de provincie hier richting aan: energietransitie; klimaatadaptatie; circulaire economie; biodiversiteit; bereikbaarheid; economisch vestigingsklimaat; woon- en leefklimaat. Om Gelderland voor mensen en bedrijven aantrekkelijk te houden, is de kwaliteit van de leefomgeving van groot belang. Bovendien draagt een goede kwaliteit van de leefomgeving bij aan gezondheid. Goed

48

bereikbare voorzieningen, aansprekende evenementen, unieke cultuurhistorie, inspirerende culturele voorzieningen, een mooie natuur; het is allemaal van belang. Ook goed wonen hoort daarbij. Gelderland heeft op woongebied een bijzondere positie met uiteenlopende woonkwaliteiten, zowel stedelijke als landelijke. De Gelderse streken hebben ieder hun eigen aard, waar mensen zich thuis en verbonden met elkaar voelen. In onze groeiende Gelderse steden komen veel activiteiten samen. Tegelijkertijd wordt geïnvesteerd in een vitaal platteland, juist als daar krimp plaatsvindt. Om het landschap open, groen en het voorzieningenniveau op peil te houden en leegstand te voorkomen, is bouwen binnen bestaand stedelijk gebied het vertrekpunt. De provincie geeft de voorkeur aan het benutten van bestaande gebouwen en gaat voor concentraties van bebouwing. Pas als er geen andere goede mogelijkheden zijn, kan worden uitgebreid aan de randen van de steden of dorpen. Toetsing Voor dit bestemmingsplan is de ambitie voor het woon- en leefklimaat van toepassing. De provincie streeft naar een duurzaam en divers woon- en leefklimaat, dat steeds weet te anticiperen op ontwikkelingen. Zo worden de economische kracht en kwaliteit van leven in Gelderland versterkt, nu en in de toekomst.

Het initiatief voorziet in de realisatie van een woonwijk met een divers aanbod van woningen aan de rand van de kern van Nijkerkerveen. Hiermee draagt het initiatief bij aan een divers woon- en leefklimaat in de gemeente Nijkerk. Het initiatief is in overeenstemming met het provinciaal beleid. 3.3.2

Omgevingsverordening

De provincie beschikt over verschillende instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. De verordening wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch gewaarborgd is. De verordening voorziet ten opzichte van de Omgevingsvisie niet in nieuw beleid en is daarmee dus beleidsneutraal. De inzet van de verordening als juridisch instrument om de doorwerking van het provinciaal beleid af te dwingen is beperkt tot die onderdelen van het beleid waarvoor de inzet van algemene regels noodzakelijk is om provinciale belangen veilig te stellen of om uitvoering te geven aan wettelijke verplichtingen. De Omgevingsverordening richt zich net zo breed als de Omgevingsvisie op de fysieke leefomgeving in de Provincie Gelderland. Dit betekent dat vrijwel alle regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving opgenomen zijn in de Omgevingsverordening. Het gaat hierbij om regels op het gebied van ruimtelijke ordening, milieu, water, mobiliteit en bodem. De verwachting is dat de Omgevingsverordening op termijn alle regels zal gaan bevatten die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving. Ten aanzien van voorliggend initiatief zijn de regels ten aanzien van de onderwerpen 'woonlocaties' en 'klimaatadaptatie' relevant.

Woonlocaties In de verordening wordt aangegeven dat nieuwe woonlocaties en de daar te bouwen woningen slechts zijn toegestaan wanneer deze passen in het door Gedeputeerde Staten (GS) vastgestelde regionale woonagenda. Ten behoeve van de flexibiliteit is het wel mogelijk om van een regionale woonagenda af te wijken, vooruitlopend op de actualisatie van die regionale woonagenda. Als er nog geen regionale woonagenda is vastgesteld of als de bestaande regionale woonagenda niet meer actueel is en niet geschikt meer is als beoordelingskader, zal de provincie totdat een nieuwe regionale woonagenda wordt vastgesteld bestemmingsplannen die de bouw van nieuwe woningen mogelijk maken, toetsen aan de volgende criteria: er wordt voldaan aan de eisen van de Ladder voor duurzame verstedelijking, als bedoeld in artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening, het plan past binnen de meest recente provinciale visie op het woonbeleid, er heeft aantoonbaar regionale afstemming plaatsgevonden en de provincie stemt in met de ontwikkeling. Klimaatadaptatie De verordening schrijft voor dat in het bestemmingsplan dat nieuwe activiteiten of ontwikkelingen

49

mogelijk maakt, een toelichting wordt opgenomen met een beschrijving van de maatregelen of voorzieningen die worden getroffen om de risico's van klimaatverandering te voorkomen of te beperken en de afweging die daarbij is gemaakt. Daarbij moeten de aspecten waterveiligheid, wateroverlast, droogte en hitte worden betrokken. Toetsing Ten aanzien van woonlocaties: Voorliggend bestemmingsplan voorziet in de realisatie van een nieuwe woonwijk aan de rand van de kern Nijkerkerveen met maximaal 350 woningen. Deelplan 3 bestaat uit woonblokken met verschillende woningtypen. Daarmee wordt aan de doelstelling van de provincie om de ruimtelijke kwaliteit te verbeteren voldaan. Met de bouw van de verschillende type woningen in de woonwijk wordt concrete invulling gegeven aan de beoogde woningbouw op de locatie. De realisatie van de woningen past tevens binnen het Kwalitatief Woonprogramma. Door middel van de stedenbouwkundige inpassing zorgt het initiatief voor kwaliteitsverbetering van de woningvoorraad en de kwaliteit van de leefomgeving in Nijkerkerveen. In paragraaf 4.1 is aangegeven, waarom de beoogde woningbopuwlocatie ook voldoet aan de Ladder voor duurzame verstedelijking. Het plan is daarmee in overeenstemming met het provinciaal beleid. Ten aanzien van klimaatadaptatie: In nauw overleg met het Waterschap is een waterhuishoudkundig plan opgesteld.

Dit plan wordt inhoudelijk toegelicht in paragraaf 4.10. Op basis van dit waterhuishoudkundig plan kan geconcludeerd worden, dat er maatregelen getroffen worden om wateroverlast te voorkomen. Het plan voorziet in een systeem van watergangen, waarmee hemelwater afgevoerd kan worden in zuidelijke richting, zodat dit water geloosd kan worden op de Laak. Omdat het waterpeil in het plangebied kunstmatig geregeld wordt kan hierdoor wateroverlast, maar ook ernstige droogte voorkomen worden. Bij droogte is er namelijk een mogelijkheid om water "van elders" in te laten. Verder voorziet het stedenbouwkundig plan in robuuste groenstructuren en een centrale waterpartij, waar bij grote hitte verkoeling gezocht kan worden. Hierdoor neemt de kans op hittestress af. Het plan voorziet op deze manier in maatregelen om de gevolgen van klimaatverandering het hoofd te bieden.

3.4

Gemeentelijk beleid

3.4.1

Structuurvisie 'Nijkerk/Hoevelaken 2030'

Op 30 juni 2011 is de structuurvisie 'Nijkerk/Hoevelaken 2030' vastgesteld. Deze structuurvisie is gericht op de plannen die de gemeente Nijkerk heeft voor bevolkingsopbouw, werkgelegenheid, woningmarkt, economisch profiel, mobiliteit en ruimtelijke ontwikkelingen. De structuurvisie bevat de koers van de gemeente Nijkerk richting de toekomst met 2030 als stip op de horizon. De focus ligt op het worden van de groene overgang van de Randstad naar de Veluwe, waarbij de kernen zich richten op de eigen behoefte op het vlak van wonen, werken en voorzieningen. Nijkerkerveen en Hoevelaken ontwikkelen zich passend bij het omliggende dorpse landschap.

50

In de structuurvisie zijn vier strategische keuzes gemaakt ten aanzien van de gewenste ontwikkeling en profilering van de gemeente Nijkerk in de regio: Drie kernen met eigen cultuur en samenleving Landbouw en landschap gaan samen Tegengaan van verrommeling in gekoesterde landschappen Ontwikkeling bedrijventerrein, na ontwikkeling van De Flier en De Driehoek wordt ruimte voor nieuwe bedrijvigheid gevonden door herstructurering van Arkervaart Oost. In de structuurvisie wordt Nijkerkerveen als sleutelgebied genoemd. Een sleutelgebied is een locatie waar nieuwe ontwikkelingen zijn gepland met specifieke opgaven die richting geven aan de ambities van de gemeente. De wens bestaat om 600 woningen te realiseren. Nijkerkerveen zou zelfvoorzienend in sport, onderwijs en dagelijkse boodschappen moeten zijn. Voor voorliggend bestemmingsplan is het thema 'Drie kernen met eigen cultuur en samenleving' van belang. Nijkerkerveen behoudt zijn eigen dorpse cultuur en kenmerkende landschap. De beschikbaarheid van preventieve zorg voor de inwoners is een gemeentelijke verantwoordelijkheid. De gemeente Nijkerk benoemt in de structuurvisie dat zij in de komende jaren doorgaan met de ontwikkeling van woonservicezones in de gemeente. Met de juiste voorzieningen en voldoende geschikte woningen kunnen ouderen en andere zorgvragers langer zelfstandig blijven wonen.

Het gemeentebestuur is van plan om initiatieven tot gezondheidscentra in Hoevelaken en Nijkerkerveen te realiseren. Toetsing Voorliggend bestemmingsplan voorziet in de realisatie van een nieuwe woonwijk met maximaal 350 woningen aan de rand van de kern Nijkerkerveen. In de structuurvisie is het plangebied beschreven als sleutelgebied waar ontwikkelingen zijn gepland. Op de uitsnede van de integrale toekomstvisiekaart is goed te zien, dat er bij Nijkerkerveen ook aan de zuid-westzijde een toekomstig woongebied gepland is. Dat gebied komt overeen met Deelplan 3, waarvoor dit bestemmingsplan is opgesteld.

51

Uitsnede integrale toekomstvisiekaart, behorende bij de Structuurvisie Nijkerk Hoevelaken 2030 Met voorgenomen initiatief wordt concreet invulling gegeven aan de beoogde ontwikkeling in het plangebied. De nieuwe woningen zijn afgestemd op de huidige en toekomstige woningbehoefte en hierbij wordt rekening gehouden met het behoud van de eigen cultuur en samenleving en het kenmerkende landschap van de kern. In de structuurvisie is beschreven dat de gemeente het mogelijk wil maken dat alle bevolkingsgroepen in de gemeente Nijkerk kunnen (blijven) wonen. Dit is verder uitgewerkt in de woonvisie. Het ontwerp van Deelplan 3 maakt dit mogelijk door het gevarieerde aanbod van woningen. Met de juiste voorzieningen en voldoende geschikte woningen kunnen ook ouderen en andere zorgvragers langer zelfstandig blijven wonen in de gemeente Nijkerk. In het ontwerp van de nieuwe woonwijk is een mogelijkheid opgenomen een zorgerf te realiseren in het dorpse gedeelte van het plangebied. Dit eventuele zorgerf is in lijn met de Structuurvisie en woonvisie waarin gesteld wordt dat het gemeentebestuur van plan is om initiatieven tot gezondheidscentra in Nijkerkerveen te realiseren. In de Structuurvisie wordt aangegeven, dat detailhandelsvoorzieningen en/of maatschappelijke voorzieningen thuishoren in het centrum van Nijkerkerveen.

Daarom zijn dergelijke voorzieningen niet mogelijk gemaakt binnen het Deelgebied 3. De ontwikkeling is in lijn met de structuurvisie. 3.4.2

Omgevingsvisie Nijkerk 2040

De gemeente Nijkerk is bezig met het opstellen van een omgevingsvisie. Deze wordt naar verwachting eind 2022 vastgesteld. In de ontwerp-omgevingsvisie wordt het volgende gesteld: De Omgevingsvisie is een plan voor de toekomst van onze gemeente. Nijkerk groeit en daar moeten we goed mee omgaan. Het gaat over de fysieke leefomgeving: alles dat we buiten zien en nodig is om te kunnen leven, wonen, werken, leren en ontspannen. Met deze visie laten we zien hoe onze leefomgeving erover vijftien jaar uit kan zien. In de visie maken we keuzes over de onderwerpen wonen, werken, verkeer, voorzieningen, landbouw, recreatie, landschap en natuur. We geven ook aan hoe we onze gemeente duurzaam willen maken. De Omgevingsvisie is een plan op hoofdlijnen, voor de periode tot 2040. Alle nieuwe plannen moeten passen binnen de Omgevingsvisie. Dat geldt niet alleen voor plannen van de gemeente, maar ook voor

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=628ff552-8db5-4dc2-a94a-92a2826f2f5f