2024-111 Bijlage 2 - Bestemmingsplan Stadshaven Nijkerk, fase 2 (toelichting)
Tekst van het document
Onderzoek In onderstaand kaartbeeld is in beeld gebracht welke afstanden in acht moeten worden genomen om te voldoen aan de richtafstanden van bedrijven en milieuzonering. De afstanden zijn gebaseerd op een gemengd gebied.
Milieuzoneringen
32
Figuur 5. Af standen om te v oldoen aan de richtaf standen v an bedrijv en en milieuzonering.
Het bestemmingsplan voldoet aan de richtafstanden volgens bedrijven en milieuzonering, mits: De milieuzone van de gronden ten zuidoosten van Nijverheidsstraat 7 worden omgezet van milieucategorie 3.2 naar 3.1. Dit betreft de toegangsweg tot een bedrijf aan de Gildenstraat. Deze afwaardering heeft geen gevolgen voor het betreffende bedrijf, aangezien de bedrijfsactiviteiten geen andere milieucategorie krijgen. Een ander klein stuk betreft een nutsvoorziening aan de Nijverheidsstraat. In de feitelijke situatie betreft dit geen bedrijf van milieucategorie 3.2. Ook hiervoor is de afwaardering dus niet bezwaarlijk. Conclusie Het onderdeel bedrijven en milieuzonering vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan, mits aan de genoemde voorwaarde wordt voldaan. De benodigde afwaardering is in het voorliggende bestemmingsplan geregeld. Daar is het plan op dit onderdeel uitvoerbaar.
4.2
Verkeer en parkeren
Kader In deze paragraaf wordt de toekomstige verkeers- en parkeersituatie beschreven.
Onderzoek verkeer Ten behoeve van de transformatie van de Havenkom is er voor Stadshaven een verkeersonderzoek uitgevoerd. In dit onderzoek is uitgewerkt welke maatregelen nodig zijn met betrekking tot verkeer en parkeren zodat de omgeving geen belemmering ondervindt van de ontwikkeling. Het onderzoek is als Bijlage 4 bij deze toelichting opgenomen. Via de Nijverheidsstraat, Tijsselingstraat en Gildenstraat wordt de nieuwe bebouwing verbonden met de stedelijke hoofdstructuur van de N301 (Ambachtsstraat). De exacte uitwerking van deze verbinding volgt in een later stadium. In de autonome situatie (zonder de ontwikkeling van stadshaven) is te zien dat alle wegvakken in en om het plangebied drukker worden. Met name op het Vetkamp en op het kruispunt N301 - Nijverheidsstraat ontstaan al knelpunten in de autonome situatie. In het onderzoek is daarnaast een plansituatie met maatregelen berekend. Deze maatregelen betreffen: het omdraaien van de rijrichting op de Schimmelpenninckstraat; het knippen van de Raadhuisstraat / Ardeschstraat. Door het omdraaien van de rijrichting op de Schimmelpenninckstraat verdwijnt de sluiproute, en samen met de knip op de Raadhuisstraat / Ardeschstraat ontstaat een eenrichtingsroute voor de buurt globaal omringd door Bruins Slotlaan, Vetkamp, Vrijheidslaan en Stadshaven.
Op de Schimmelpenninckstraat, Bentinckstraat en Raadhuisstraat zijn afnames van de verkeersintensiteiten te zien. Op de Bagijnenstraat neemt de verkeersintensiteit toe, echter is dit gebiedseigen verkeer van de buurt. Deze bestuurders zijn bekend met de situatie. Wel is te zien dat de N301 drukker wordt en hiermee moeilijker op te rijden is vanaf de zijwegen. Dit geldt ook vanaf de Gildenstraat, hoewel deze straat rustiger wordt. Om de afwikkeling op de kruispunten van de N301 met Nijverheidsstraat en Gildenstraat te verbeteren wordt geadviseerd een 33
eenrichtingscircuit te realiseren. Dit wordt in overleg met de provincie Gelderland (beheerder van de N301) opgepakt. Door de maatregelen te realiseren en door Stadshaven gefaseerd te ontwikkelen is de toename van verkeer beheersbaar. In de omliggende woonstraten in de buurt komt geen grote extra verkeersbelasting als gevolg van deze ontwikkeling wanneer de maatregelen worden gerealiseerd. Wel dienen de knelpunten in de omgeving, zoals de aansluitingen op de N301 in de omgeving, gemonitord te worden. Op termijn zijn hiervoor maatregelen noodzakelijk. Hierover is de gemeente al met de provincie Gelderland in gesprek. De ontwikkeling van Stadshaven Nijkerk heeft invloed op de verkeersgeneratie ter plaatse. De verkeersgeneratie voorziet niet in knelpunten in de omgeving.
Parkeren auto's Als uitbreiding van het centrumgebied, nabij voorzieningen en openbaar vervoer en met bijbehorende stedelijke woonmilieus, volgt het plan de parkeernormen voor het centrum. Essentieel in de uitwerking van de verkeers- en parkeeroplossingen is dat de auto's, behorend bij de circa 570 woningen, de beleving van de openbare ruimte niet gaan domineren. In het Parkeeronderzoek is de benodigde parkeerbehoefte uitgewerkt. In de bouwvlakken met een grotere dichtheid zal het parkeren daarom onder gebouwen en onder het binnenterrein worden opgelost. Dit maakt het tevens mogelijk om het meest stedelijke en langs het water gelegen gedeelte van de openbare ruimte autovrij uit te voeren. De openbare ruimte ten westen van de Ardeschstraat is alleen voor hulpdiensten en langzaam verkeer toegankelijk. Het bezoekersparkeren dient makkelijk vindbaar te zijn en krijgt daarom een plek op straat en in een parkeervoorziening ten noorden van de insteekhaven. Deze parkeervoorziening kan tevens dienen als overloopvoorziening voor het centrum en de omliggende woonwijken. Het straatparkeren tussen de woonblokken wordt geconcentreerd in de straten in noord-zuidrichting, zodat het verlengde van de Bruins Slotlaan een groene kwaliteit kan krijgen.
De geconcentreerde parkeervoorzieningen en de ligging van het plangebied lenen zich goed voor deelautoconcepten en het realiseren van laadvoorzieningen. Uitgegaan wordt van één deelauto, die vijf reguliere auto's vervangt, op 50 huishoudens. Minimaal 5% van de parkeerplaatsen krijgt een laadvoorziening. Door de geconcentreerde parkeervoorzieningen kunnen toekomstige innovaties op het gebied van duurzame (deel)mobiliteit eenvoudig worden ingepast.
Fietsinfrastructuur Het plangebied wordt optimaal aangehaakt bij de stedelijke fietsinfrastructuur. De Havenlijn speelt daarin een belangrijke rol als snelle, vrijliggende verbinding richting het station. De kade vanaf de passantenhaven tot aan de binnenstad is de verbindende route tussen Stadshaven en binnenstad en vormt binnen dit park een promenade met een kwalitatieve uitstraling passend bij het centrum van Nijkerk. Hier is ook ruimte voor een goede fietsverbinding. Via de Raadhuisstraat en Kolkstraat blijft voor fietsers en voetgangers een vlotte verbinding met het centrum bestaan. Voor de recreatieve fietser zijn de routes in noordelijke richting (naar Arkemheen en randmeren) ook van belang. Deze zijn nog niet optimaal. Bij een intensief gebruikt gebied dat aantrekkelijk is voor de fietser, zijn goede fietsparkeervoorzieningen noodzakelijk. In de openbare ruimte moet daarom plek worden gereserveerd voor fietsparkeren voor bezoekers, terwijl bewoners en werknemers in het gebied moeten kunnen reken op voldoende fietsparkeerruimte in de bouwblokken. Bij de uitwerking van bouwplannen vormt dit een aandachtspunt.
34
Conclusie Voor de gevolgen van de aanleg van de Stadshaven op het gebied van verkeer en parkeren is voorzien in passende maatregelen.
4.3
Geluidhinder
Kader In het kader van de Wet geluidhinder is bij de vaststelling of wijziging van een bestemmingsplan een akoestisch onderzoek vereist naar de geluidsbelasting op geluidsgevoelige bestemmingen vanwege industrielawaai, weg- en railverkeerslawaai. Dit geldt alleen voor (geplande) geluidsgevoelige bestemmingen die binnen de zone van een weg, spoorweg of industrieterrein liggen. Rondom een bedrijventerrein of een deel van het bedrijventerrein dient een geluidszone te worden vastgesteld als op dit bedrijventerrein zich bedrijven kunnen vestigen die in bijlage 1 onderdeel D van het Besluit omgevingsrecht worden gespecificeerd als bedrijven die in belangrijke mate geluidhinder kunnen veroorzaken. In de praktijk ook wel 'grote lawaaimakers' genoemd. In de Wet geluidhinder zijn dergelijke terreinen gedefinieerd als 'Industrieterrein'. Het plangebied van dit bestemmingsplan grenst direct aan bedrijventerrein Arkervaart. Akoestisch onderzoek is gedaan naar de geluidsbelasting en zonering van dit bedrijventerrein.
Onderzoek industrielawaai Ten westen en noorden van het plangebied ligt industrieterrein Arkervaart. Op dit terrein bevinden zich inrichtingen die in belangrijke mate geluidhinder kunnen veroorzaken. Rondom het terrein ligt conform artikel 40 van de Wet geluidhinder een zone. Het bedrijventerrein is daarmee aan te merken als een industrieterrein in het kader van de Wet geluidhinder. De bedrijven zijn legaal gevestigd op basis van het ter plaatse vigerende bestemmingsplan. Omdat lawaai producerende bedrijven zijn toegestaan op het terrein is het bedrijventerrein voorzien van een geluidszonering.
De ontwikkeling vindt plaats op een gebied dat momenteel nog onderdeel uitmaakt van het gezoneerde industrieterrein Arkervaart. Gevoelige bestemmingen zijn niet toegestaan op een gezoneerd industrieterrein. Daarom wordt de industrieterreingrens aangepast, zodat de ontwikkeling niet langer op het gezoneerde terrein plaatsvindt, maar daarbuiten. De buitenste begrenzing van de geluidszone wordt niet aangepast. De ontwikkeling vindt daarmee plaats in de geluidszone van het industrieterrein Arkervaart. Vanwege de ligging in de geluidszone van het industrieterrein is een akoestisch onderzoek naar industrielawaai uitgevoerd. Dit onderzoek is te vinden in bijlage 7 van deze toelichting. Op basis van dit onderzoek is de geluidverkavelingskaart voor de gronden binnen het plangebied aangepast. Ter informatie is de aangepaste kaart als Bijlage 8 bij deze toelichting opgenomen.
Uit het onderzoek blijkt dat vanwege het industrieterrein de grenswaarde uit de Wet geluidhinder, de etmaalwaarde van 55 dB(A), ter plaatse van de woningen in het plangebied wordt overschreden. Om deze reden dient overwogen te worden of er bron- en overdrachtsmaatregelen getroffen kunnen worden (overeenkomstig artikel 1b, lid 4, onder a en b van de Wet geluidhinder). Aangezien het een gezoneerd industrieterrein betreft, waarvan de toegelaten geluiduitstraling in het bestemmingsplan is verankerd, zijn bronmaatregelen in dit geval niet mogelijk. Het treffen van overdrachtsmaatregelen, zoals schermen of het vergroten van de afstand tussen de bron en de ontvanger stuiten op overwegende bewaren van stedenbouwkundige aard. Voor alle woningen in het plangebied wordt derhalve een hogere waarde van 55 dB(A) aangevraagd. Deze procedure op grond van de Wet geluidhinder loopt parallel met de procedure van het bestemmingsplan. 35
Uit het akoestisch onderzoek industrielawaai blijkt dat op enkele punten in het plangebied de geluidbelasting groter is dan de grenswaarde van 55 dB(A) voor nieuwe woningen binnen de geluidzone van het geluidgezoneerd industrieterrein. Bij een dergelijke geluidbelasting zijn te openen delen niet toegestaan. Daarom moeten maatregelen worden genomen, zodat gegarandeerd kan worden dat er sprake is van een aanvaardbare binnengeluidsniveau, zowel op de gevel, als in de woningen. Bij het aanvragen van omgevingsvergunningen voor het bouwen dient door middel van akoestisch onderzoek aangetoond te worden dat aan de toegestane (hogere) waarde van 55 dB(A) kan worden voldaan. Dat kan met bijvoorbeeld vliesgevels, loggia's of dichte (verhoogde) balkonschermen. Mocht dit niet haalbaar zijn, dan kan ook gewerkt worden met een zogenaamde 'dove gevel'. In de planregels is de verplichting tot passende maatregelen vastgelegd, gekoppeld aan het onderzoek industrielawaai (zie artikel 4.2.1, onder f). Uit het onderzoek blijkt ook dat verhoogde maximale geluidsniveaus (pieken in het geluid) optreden. Doordat maatregelen nodig zijn om aan de grenswaarden voor het maximale geluidsniveau te voldoen, is in dit geval ook geborgd dat voor het maximale geluidsniveau sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat en dat de bedrijven niet beperkt worden.
Voor de betreffende woningen met een geluidbelasting boven de 55 dB(A) dient het aanvaardbare akoestische klimaat in de woning (het zogenaamde binnenniveau) te worden gegarandeerd. Voor de omgevingsvergunning ten behoeve van de bouw van de woningen is een nader onderzoek naar de geluidwering van de gevels noodzakelijk. Met de bovengenoemde maatregelen wordt een aanvaardbaar woon- en leefklimaat gerealiseerd en wordt voorkomen dat de bedrijven worden beperkt in hun mogelijkheden.
Onderzoek verkeerslawaai/ railverkeerslawaai In het kader van dit plan is een onderzoek naar wegverkeerslawaai uitgevoerd. Het onderzoek is opgenomen in Bijlage 6. Uit het onderzoek blijkt dat de geluidsbelasting van gezoneerde wegen in de omgeving niet boven de voorkeurswaarde van 48 dB uitkomt. De geluidsbelasting van de niet gezoneerde 30 km/uur wegen komt wel boven de voorkeurswaarde uit. Bron- en overdrachtsmaatregelen zijn niet toepasbaar bij deze wegen. Voor geluidgevoelige bestemmingen (woningen) met een geluidsbelasting hoger dan 48 dB na aftrek veroorzaakt door een 30 km/uur weg moet bij de aanvraag omgevingsvergunning aangetoond worden dat deze een geluidluwe gevel hebben. Dit betekent een gevel waar het geluid van het wegverkeer niet hoger dan 48 dB na aftrek is. Het betreft hier alleen woningen met een gevel aan de Nijverheidsstraat, de Bruins Slotlaan of de Ardeschstraat. Daarbij wordt voor deze woningen ook aangetoond dat het binnenniveau voldoet aan 33 dB.
Conclusie Uit het onderzoek industrielawaai blijkt dat voor alle woningen in het plangebied een hogere waarde 55 dB(A) moet worden aangevraagd. De betreffende procedure hiervoor loopt gelijk op met de procedure van het bestemmingsplan. Daarnaast dient een aantal gevels te worden uitgevoerd als dove gevel. Dat is vastgelegd in de planregels.
36
4.4
Luchtkwaliteit
Kader Ruimtelijke plannen dienen voor luchtkwaliteit te voldoen aan de normen zoals deze zijn gesteld in de wet. De belangrijkste wet- en regelgeving voor luchtkwaliteit is vastgelegd in hoofdstuk 5 van de Wet milieubeheer (luchtkwaliteitseisen). Dit herziene hoofdstuk is in werking getreden op 15 november 2007 en vervangt het Besluit luchtkwaliteit 2005. Voor de stoffen zwaveldioxide, stikstofdioxide en stikstofoxiden, zevende deeltjes (PM10), lood, koolmonoxide en benzeen zijn grenswaarden opgenomen. Op basis van artikel 5.16 Wet milieubeheer kan, samengevat, een bestemmingsplan worden vastgesteld, indien: aannemelijk is gemaakt dat de mogelijkheden die het bestemmingsplan biedt, niet leiden tot het overschrijden van een in bijlage 2 van de Wet milieubeheer opgenomen grenswaarde die behoort bij hoofdstuk 5, titel 5.2 Luchtkwaliteitseisen, of aannemelijk is gemaakt dat de mogelijkheden die het bestemmingsplan biedt, leiden tot een verbetering per saldo van de concentratie in de buitenlucht van de desbetreffende stof dan wel, bij een beperkte toename van de concentratie van de desbetreffende stof, de luchtkwaliteit per saldo verbetert door een samenhangende maatregel of een optredend effect, of aannemelijk is gemaakt dat de mogelijkheden die het bestemmingsplan biedt niet in betekenende mate bijdragen aan de concentratie in de buitenlucht van een stof waarvoor in bijlage 2 een
grenswaarde is opgenomen, of het project is genoemd of beschreven dan wel past binnen een programma van het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit. Ook projecten die 'niet in betekenende mate' (nibm) van invloed zijn op de luchtkwaliteit hoeven niet meer te worden getoetst aan de grenswaarden voor luchtkwaliteit. De criteria om te kunnen beoordelen of er voor een project sprake is van nibm, zijn vastgelegd in de AMvB-nibm. In de AMvB-nibm is vastgelegd dat na vaststelling van het NSL of een regionaal programma een grens van 3% verslechtering van de luchtkwaliteit (een toename van maximaal 1,2 Rg/m3, NO2 of PM10) als 'niet in betekenende mate' wordt beschouwd.
Onderzoek De verslechtering van de luchtkwaliteit is nader beoordeeld met behulp van de Nibm-tool. Deze is hieronder weergegeven. Uit de Nibm-tool blijkt dat het initiatief niet in betekenende mate bijdraagt aan de verslechtering van de luchtkwaliteit ter plaatse. Nader onderzoek of maatregelen zijn niet noodzakelijk.
Tabel 3. Nibm-tool
37
Conclusie Het aspect luchtkwaliteit vormt geen verdere belemmering voor dit initiatief.
4.5
Geurhinder
Kader Bij het opstellen van een nieuw bestemmingsplan of een ruimtelijke onderbouwing van een omgevingsvergunning voor geurgevoelige objecten (zoals woningen) moet het geuraspect meewegen. Het is niet toegestaan om zonder meer nieuwe geurgevoelige objecten mogelijk te maken binnen de geurcontour van een bestaand bedrijf. Deze verplichting vloeit voort uit de jurisprudentie over een goed woon- en leefklimaat. Bij geur van bedrijven gaat het om de geuruitstoot (emissie) van bedrijven die zich verspreidt via de lucht en een geurbelasting veroorzaakt op de woon- en leefomgeving. De afstand tussen geuremitterende bedrijven en geurgevoelige bestemmingen is daarbij van grote invloed. Vanwege de geurbelasting op een gebied kan het woon- en verblijfklimaat als onvoldoende worden beschouwd om bijvoorbeeld woningbouw te realiseren.
Agrarische geur Sinds januari 2007 is de Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) van kracht. De Wgv vormt het exclusieve toetsingskader voor de beoordeling van geur afkomstig van veehouderijbedrijven. Voor het aspect geur wordt op grond van deze wet, middels een wettelijk vastgelegd berekeningsprogramma, de geurbelasting van een veehouderijbedrijf op zijn omgeving berekend. Dit geldt voor bedrijven die dieren houden waarvoor een geurnorm is vastgesteld. Er zijn ook bedrijven waar extensieve diersoorten worden gehouden zoals bijvoorbeeld paarden en melkkoeien, voor dergelijke bedrijven gelden vaste afstandsnormen op grond van de Wgv. Daarnaast biedt de wet de mogelijkheid voor gemeenten om af te wijken van de wettelijk vastgestelde geurnormen. Deze afwijkende normen moeten vastgesteld worden in een geurverordening die voorzien is van een ruimtelijke onderbouwing. De gemeente Nijkerk heeft op 16 februari 2012 de Geurverordening Nijkerk 2012 vastgesteld. Deze is op 5 april 2012 in werking getreden. In deze verordening is rekening gehouden met te ontwikkelen gebieden in Nijkerk. Voor de ontwikkeling van diverse plangebieden is in het kader van voornoemde geurverordening de geursituatie in beeld gebracht, daarbij is gekeken naar de voorgrondbelasting, de vaste afstanden en de achtergrondbelasting.
Op basis hiervan is gebleken dat voor het plangebied geen aangepaste normen dan wel afstanden nodig zijn. De geurcontouren van omliggende veehouderijen in het buitengebied tot aan het plangebied vormen geen knelpunt, deze bereiken het plangebied niet. Voor het gehele 38
plangebied geldt de wettelijke geurnorm voor de bebouwde kom van 3 OU/m³. Conclusie is dat voor wat betreft geurhinder van veehouderijen er geen belemmering voor dit plangebied bestaat. Het leefklimaat voor het plangebied is in de Verordening als 'zeer goed' getypeerd.
Industriële geur Zoals eerder gesteld is het aspect geur in relatie tot ontwikkeling van woningbouw van belang voor het woon- en leefklimaat. Nabij het plangebied zijn enkele bedrijven aanwezig die mogelijk een effect kunnen hebben op het woon- en leefklimaat. Daarbij zijn de belangen tweeledig: Het reeds in het ruimtelijke spoor voorkomen of zoveel mogelijk beperken van hinder en gevaar bij woningen en andere gevoelige functies. Het tegelijk daarmee aan de bedrijven voldoende zekerheid bieden dat zij hun activiteiten duurzaam binnen aanvaardbare voorwaarden kunnen uitoefenen. Omdat de woningen binnen de gestelde richtafstanden vallen die normaliter gehanteerd worden is besloten nader onderzoek te doen naar de geuremissie van de bedrijven ABZ diervoeding en De Heus. Met de keuze om nader onderzoek te doen wordt afstand gedaan van de richtafstanden uit de VNG brochure.
Onderzoek Ten behoeve van het bestemmingsplan is geurhinderonderzoek uitgevoerd dat als Bijlage 9 bij deze toelichting is opgenomen. Voor het antwoord op de vraag of de geurbelasting van het plangebied uit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening aanvaardbaar is, heeft de raad aansluiting gezocht bij de bestaande beoordelingskaders, in het bijzonder de Beleidsregel van Gedeputeerde Staten van de provincie Gelderland houdende regels omtrent geur bedrijven (niet-veehouderijen) Gelderland (hierna: 'het Gelders geurbeleid') en het informatiedocument diervoederindustrie (hierna: 'het Informatiedocument').'
In het algemene beoordelingskader van de Provincie worden voor de beoordeling van een individueel bedrijf dat minder hinderlijke geur' emitteert de volgende waarden gehanteerd (-) streefwaarde 0,5, (-) richtwaarde 1,5 en (-) grenswaarde 5 OUe/m3 als 98 percentiel. Uit het Gelders Geurbeleid volgt dat de geur van diervoederbedrijven op basis van de hedonische waarde als `minder hinderlijk' wordt ervaren. Voor de diervoederindustrie mag in Gelderland in het kader van vergunningverlening gebruik worden gemaakt van het beoordelingskader uit het Informatiedocument Diervoerderindustrie. Op basis van het informatiedocument Diervoederindustrie hanteren Gedeputeerde Staten de volgende beschermingsniveaus voor de gebiedscategorie wonen: Streefwaarde categorie A 0,7 OUe/m3 als 98 percentiel. Richtwaarde categorie A 1,4 OUe/m3 als 98 percentiel. Grenswaarde categorie A 2,8 OUe/ m3 als 98 percentiel. In de onderhavige situatie gaat het om de cumulatieve beoordeling van de geur afkomstig van de twee diervoerderbedrijven. Daarbij is de milieuvergunde situatie het uitgangspunt voor de berekening geweest. Daarvoor is van belang dat ABZ een wijzigingsvergunning heeft aangevraagd. Deze vergunning is voor het onderdeel milieu in het najaar van 2024 vergund. Deze wijzigingen zijn meegenomen in het geuronderzoek.
De wijzigingen betreffen het plaatsen van een vijfde productielijn en een wijziging van de samenstelling van het productiepakket. De emissiehoogte van lijn 4 wordt verhoogd tot 48 meter. Op de perslijnen 1, 2, 3 en 5 wordt koude plasma oxidatie als geurreducerende maatregel toegepast. Als afwegingsgebied voor de beoordeling van de gecumuleerde geur hanteert de raad de uiterste 39
grenzen volgend uit beide hierboven beschreven kaders: 0,5 - 5 OUe/m3 als 98 percentiel.
Uit de eigen berekeningen van ABZ in het kader van de vigerende vergunning blijkt dat in het gehele plangebied op grondniveau geen gecumuleerde geurconcentraties worden berekend boven 1,4 OUe/m3 als 98 percentiel. Aanvullend is in het geuronderzoek de geurbelasting op grotere hoogte onderzocht. De resultaten leiden tot de volgende conclusies: tot en met een bouwhoogte van 40 m wordt een gecumuleerde geurconcentratie van maximaal 2,8 OUe/m3 als 98 percentiel berekend. In het overgrote gedeelte van het plangebied wordt niet hoger gebouwd. Deze waarde van maximaal 2,8 OUe/m3 als 98 percentiel wordt beoordeeld als een aanvaardbaar geurniveau. Zoals hierboven aangegeven ligt het afwegingsgebied voor de beoordeling van de gecumuleerde geur tussen 0,5 - 5 OUe/m3 als 98 percentiel. Maximaal 2,8 OUe/m3 als 98 percentiel valt binnen die bandbreedte en voldoet ook aan de grenswaarde van het Gelders geurbeleid. op een enkele gevel van woningen boven de 40 m (toren aan de noord-westzijde van het nieuwe woongebied) komt de berekende geurbelasting boven 2,8 OUe/m3 als 98 percentiel. Daarom zijn in de planregels maatregelen voorgeschreven (geen ramen die open kunnen, geen ventilatie aan die zijde), die geurhinder voorkomen. Ook voor die woningen is er dus sprake van een aanvaardbaar geurniveau.
Overigens gaat de gemeente in overleg met ABZ om te bewerkstelligen dat op lijn 4 ook koude plasma oxidatie als maatregel wordt toegepast. Hiervoor is in de vastgestelde grondexploitatie geld gereserveerd. Daarmee zou het geurniveau nog verder naar beneden gebracht kunnen worden. Zo nodig en mogelijk worden in het milieuspoor specifieke voorschriften in de vergunning opgenomen.
Er zijn bij de gemeente in de bestaande situatie geen geurklachten bekend. Dit wordt ook bevestigd in het genoemde geuronderzoek van ABZ. Er is in de huidige situatie volgens de gemeente sprake van een aanvaardbare geursituatie. Met de ontwikkeling van de Stadshaven verandert dat niet.
Conclusie Het aspect geurhinder vormt geen belemmering voor de uitvoering van het bestemmingsplan.
4.6
Ecologie
Kader Bij elk ruimtelijk plan dient, met het oog op de natuurbescherming, rekening te worden gehouden met de Wet Natuurbescherming. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in gebiedsbescherming en soortenbescherming. Een ruimtelijk plan mag namelijk geen significante gevolgen hebben voor een te beschermen gebied en/of soort.
Onderzoek soortenbescherming Op basis van de Wet Natuurbescherming zijn gebieden aangewezen voor de bescherming van dier- en plantensoorten. De werkingssfeer van de wet is niet beperkt tot of gerelateerd aan speciaal aangewezen gebieden, maar geeft soorten overal in Nederland bescherming. Op grond van de wet gelden algemene verboden tot het verwijderen van groeiplaatsen van beschermde plantensoorten en het beschadigen of verstoren van voortplantings- of vaste rust- of verblijfplaatsen van beschermde diersoorten. In het voorjaar van 2024 heeft ecologisch onderzoek plaatsgevonden. Dit is opgenomen in Bijlage 11. Op 40
basis van uitgevoerde onderzoek kan geconcludeerd worden dat een omgevingsvergunning voor een flora- en fauna-activiteit voor buizerd noodzakelijk is. Hiervoor is vervangende habitat nodig. Dat wordt inmiddels onderzocht en daarna wordt de vergunningaanvraag ingediend. Verder is nader onderzoek naar meerdere beschermde soorten nodig. Zie de tabel hieronder. Dat nadere onderzoek is inmiddels in gang gezet.
Actualisatie en nader onderzoek Nader onderzoek is waarschijnlijk niet afgerond voorafgaand aan de vaststelling van het bestemmingsplan. Daarom zijn in de planregels waarborgen opgenomen, dat nader onderzoek in het vervolgproces wordt uitgevoerd. In de artikelen 15 en 16 zijn hiervoor vergunningplichten opgenomen, die waarborgen dat er niet kan worden gesloopt of beplanting verwijderd zonder een vergunning. Die vergunning kan alleen worden verleend als het nadere onderzoek is uitgevoerd en afgerond (bijvoorbeeld in de vorm van een verkregen ontheffing). Benodigde maatregelen kunnen meegenomen worden bij de uitwerking van de bouwplannen voor de nieuwe ontwikkelingen.
Onderzoek gebiedsbescherming Voor de gebiedsbescherming zijn in het kader van de Europese richtlijnen in Nederland speciale beschermingszones aangewezen met een hoge wettelijke bescherming. Hiervoor zijn Natura 2000-gebieden opgenomen.
Natura 2000 Het Natura 2000-netwerk bestaat uit gebieden die zijn aangewezen onder de Vogelrichtlijn en aangemeld onder de Habitatrichtlijn. Beide Europese richtlijnen zijn belangrijke instrumenten om de Europese biodiversiteit te waarborgen. Alle vogel- of habitatrichtlijngebieden zijn geselecteerd op grond van het voorkomen van soorten en habitattypen die vanuit Europees oogpunt bescherming nodig 41
hebben. De overkoepelende naam voor deze gebieden is 'Natura 2000-gebied'. Gelet op de afstanden tot omliggende Natura 2000-gebieden is het enige mogelijke effect op deze gebieden de eventuele toename van de stikstofdepositie. Voor dit project is een stikstofberekening uitgevoerd met het programma AERIUS. De berekening is opgenomen in Bijlage 12. Uit de berekening blijkt dat het initiatief geen negatieve effecten heeft op stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden. Nader onderzoek of maatregelen zijn niet noodzakelijk.
Conclusie Het aspect ecologische waarden vormt geen belemmering voor de uitvoering van het bestemmingsplan.
4.7
Archeologie, cultuurhistorie en monumenten
Kader Per 1 juli 2016 is de Erfgoedwet in werking getreden. De uitgangspunten van het Verdrag van Malta vormen de basis voor de omgang met archeologie in deze wet. Samen met de in 2022 in te voeren Omgevingswet maakt de Erfgoedwet een integrale bescherming van het Nederlandse cultureel erfgoed mogelijk. In de Omgevingswet worden alle onderdelen rond de omgang met cultureel erfgoed in de fysieke leefomgeving samen gebracht. Tot de invoering van deze wet zullen alle over te nemen delen van de Monumentenwet uit 1988 van kracht blijven. Ze zijn opgenomen in het overgangsrecht in de Erfgoedwet. Op grond van de Monumentenwet houdt de gemeenteraad bij de vaststelling van bestemmingsplannen rekening met de in de grond aanwezige of te verwachten archeologische waarden. Niet alleen in de bodem zijn sporen aanwezig van vroegere bewoning van het gebied. Ook boven het maaiveld is het op veel plaatsen nog mogelijk de geschiedenis te lezen. Vaak is dit terug te zien in gebouwen of bouwwerken in een gebied. Vaak zijn deze specifiek kenmerkende bouwwerken of gebouwen voorzien van een monumentale status.
Onderzoek Archeologie Voor een groot deel van het plangebied is in 2017 al een Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek uitgevoerd (ADC, Rapport 4254). Zie Bijlage 13. Voor het gedeelte van het plangebied dat nog niet was onderzocht heeft Econsultancy in 2023 een Rapport archeologisch bureauonderzoek en verkennend booronderzoek opgesteld (rapport nummer 21677.002). Zie Bijlage 14. Beide rapporten leiden tot de noodzaak voor het uitvoeren van nader archeologisch onderzoek. Hiertoe worden nog verschillende archeologische dubbelbestemmingen opgenomen. Hierdoor wordt het vervolgonderzoek neergelegd bij de ontwikkelende partij(en) en uitgevoerd in het kader van de bouwvergunning.
Onderzoek Cultuurhistorie De gebiedsvisie is mede gebaseerd op een analyse van de cultuurhistorische kwaliteiten. De planlocatie ligt op een historisch belangrijke plek. Nijkerk is in de Middeleeuwen ontstaan aan de Brede Beek. Al in de vroege 18de eeuw is deze vergraven tot de huidige Arkervaart, om de verbinding tussen Nijkerk en de Zuiderzee te verbeteren. De Arkervaart, eindigend in de Nijkerkse Havenkom, is van oudsher een belangrijke economische verbinding voor de stad Nijkerk. Rond 1910 komt daar de havenspoorlijn bij. Beiden verbinden de intensieve bedrijvigheid op de planlocatie met de rest van de wereld en zijn tot vandaag bepalend voor de structuur van de stad. Aan beide zijden van de Havenkom ontstaat al in de tweede helft van de 19de eeuw veel bedrijvigheid. 42
Kenmerkende bouwwerken uit de periode 1850 tot 1930 zijn met name aan de westzijde van de Havenkom nog volop zichtbaar, zoals de watertoren en voormalige cacaofabriek De Havenaer. Deze kenmerkende gebouwen en de industriële historie vormen de aanleiding voor een stedelijke ontwikkeling met een industriële uitstraling. De nog aanwezige historische bebouwing en gebiedseigen artefacten dragen sterk bij aan de identiteit van de plek. De bouwwerken zijn oriëntatiepunten in de structuur van nieuwe ontwikkelingen en dienen in het ontwerp goed tot hun recht te komen. Dit geldt zowel in het plangebied als ten westen van de Havenkom. De havenspoorlijn als historisch element komt terug in de inrichting van de openbare ruimte of in kunsttoepassing.
Conclusie De conclusies van de verkennende archeologische onderzoeken wordt vertaald naar de verbeelding en regels van het bestemmingsplan. Op basis daarvan kan in de fase bouwvergunning het nadere onderzoek worden uitgevoerd. Met het aspect cultuurhistorie is rekening gehouden in de uitwerking van het stedenbouwkundig plan.
4.8
Water
Kader De Europese Kaderrichtlijn Water (2003) De Europese Kaderrichtlijn Water gaat ervan uit dat water geen gewone handelswaar is, maar een erfgoed dat moet worden beschermd en verdedigd. Het hoofddoel van de richtlijn is daarop gebaseerd. De Kaderrichtlijn Water geeft het kader voor de bescherming van landoppervlaktewater, overgangswater, kustwater en grondwater. Dat moet ertoe leiden dat: aquatische ecosystemen en gebieden die rechtstreeks afhankelijk zijn van deze ecosystemen, voor verdere achteruitgang worden behoed; emissies worden verbeterd; duurzaam gebruik van water wordt bevorderd op basis van bescherming van de beschikbare waterbronnen op lange termijn; er wordt gezorgd voor een aanzienlijke vermindering van de verontreiniging van grondwater.
Vierde Nota Waterhuishouding (Ministerie van Verkeer en Waterstaat, 1998) De Vierde Nota Waterhuishouding geeft het kader voor het waterbeheer voor Nederland, nu en in de toekomst. De hoofddoelstelling is "een veilig en goed bewoonbaar land en het in stand houden / versterken van gezonde en veerkrachtige watersystemen, waarmee een duurzaam gebruik blijft gegarandeerd". Om de veerkracht van de watersystemen te vergroten dient de waterconservering en buffering te worden bevorderd en de afwenteling van (water-) problemen op naastgelegen gebieden te worden beperkt.
Waterbeleid in de 21e eeuw (2000) De hoge waterstanden in de rivieren in 1995 en 1996 en de klimaatscenario's waarin naast de zeespiegelstijging ook meer en heviger buien worden voorspeld hebben geleid tot vernieuwde aandacht voor water. Nederland is met zijn lage ligging en hoge verstedelijkingsgraad kwetsbaar voor wateroverlast en de veiligheid is in de toekomst in het geding. Maar ook door de drogere zomers is er het risico van watertekorten en verdroging. De commissie "Waterbeheer 21e eeuw" heeft in opdracht van de regering duidelijk gemaakt dat we anders moeten omgaan met water en ruimte. Ruimte die nu beschikbaar is voor de bescherming tegen overstromingen en wateroverlast moet ten minste behouden blijven. De aanwezige ruimte mag niet sluipenderwijs verloren gaan bij de uitvoering van nieuwe projecten voor infrastructuur, woningbouw, landbouw of bedrijventerreinen.
Waterplan provincie Gelderland Het Provinciaal Waterplan 2010 - 2015 is mede kader voor de wijze waarop omgegaan wordt met water 43
in het plangebied. Het waterplan is beschreven aan de hand van een aantal thema's zoals landbouw, wateroverlast, watertekort, natte natuur, grondwaterbescherming en hoogwaterbescherming. Voor deze thema's is beschreven welke doelstellingen voor 2007 en 2015 er liggen. Hierbij is rekening gehouden met de Europese kaderrichtlijn water en het beleid.
Waterbeheer 21e eeuw (WB21) Het thema "water als ordenend principe" loopt als een rode draad door het gehele plan. Dit houdt in dat, voordat er beslissingen worden genomen op ruimtelijk gebied, er wordt bekeken welke gevolgen die hebben voor watersystemen. Dit waterplan valt onder het regime van de nieuwe waterwet (22 december 2009).
Blauwe Omgevingsvisie 2050 De driedimensionale Blauwe Omgevingsvisie 2050 (BOVI) is de langetermijnvisie van Waterschap Vallei en Veluwe. Met deze BOVI zet Waterschap Vallei en Veluwe op een geheel nieuwe wijze koers naar een duurzame en water inclusieve leefomgeving. Daarbij kijkt Waterschap Vallei en Veluwe integraal, grensontkennend, over de grenzen van taken en gebieden heen en werkt vanuit de drie zogenoemde waterprincipes: 1. Water is een ordenend principe in de ruimtelijke ordening. 2. Maximaal vasthouden en schoonhouden van water. 3. Partnerschap als watermerk. Deze principes leiden tot één samenhangende weergave van water in het landschap van Vallei en Veluwe: één kringloop van bron tot monding, door stedelijk en landelijk gebied en van boven- en ondergrond.
Blauw omgevingsprogramma 2022-2027 Het Blauw Omgevingsprogramma (BOP) is het waterbeheerprogramma van Waterschap Vallei en Veluwe voor de planperiode 2022 - 2027. Het gebied, de maatschappelijke thema's en samenwerking met partners zijn meer centraal gezet dan in voorgaande waterbeheerprogramma's. Het waterbeheerprogramma is een kerninstrument onder de omgevingswet en bevat naast de verplichte onderdelen van het programma (zoals Kader Richtlijn Water (KRW), Richtlijn Overstromings Risico's (ROR), zwemwaterrichtlijn) ook een niet verplicht deel. Het BOP is daarmee het wettelijk instrument van het waterschap om de doelen voor de middellange termijn vast te leggen. In het BOP worden doelen uit de Blauwe Omgevingsvisie 2050 (BOVI2050) doorvertaald naar gebiedsgerichte doelen. De hoofddoelen van het BOP zijn hieronder kort beschreven. Waterveiligheid: Een zo goed mogelijke bescherming tegen overstromingen volgens de wettelijke normen. Watersysteem: Een toekomstbestendig en klimaatrobuust grond- en oppervlaktewatersysteem, dat passend is ingericht naar de veranderende gebiedswensen. Wonen en zuiveren: Een robuust proces voor het verwerken van extreme neerslag en inzameling van stedelijk en industrieel afvalwater in bebouwd gebied, tot aan het lozen van effluent in het watersysteem.
Circulaire economie: Volledig circulair opereren in 2050 door anders om te gaan met grondstoffen en goed samen te werken met partners en de omgeving. Energietransitie: Het eerste energieneutrale waterschap van Nederland worden om een voorbeeld te zijn op het gebied van de energietransitie. Keur en Legger Daarnaast heeft het waterschap toegespitst beleid en beleidsregels op de verschillende thema's en speerpunten uit het waterbeheerprogramma. Ook heeft het waterschap een eigen verordening: de Keur 44
met bijbehorende uitvoeringsregels. Deze zijn onder andere te raadplegen via de website van waterschap Vallei en Veluwe. De belangrijkste regels uit de Keur met betrekking tot dit project zijn hieronder weergegeven: Oppervlaktewater mag niet zonder compensatie gedempt worden. Het onttrekken van water uit een oppervlaktewaterlichaam of het lozen van water erop is eveneens verboden zonder vergunning; Het profiel van de watergangen mag niet zonder vergunning veranderd worden. Ook mogen er niet zonder vergunning werkzaamheden verricht worden in beschermingszones van oppervlaktewaterlichamen. Voor oppervlaktewaterlichamen A bedragen de beschermingszones aan beide zijden 5 meter, gemeten vanuit de insteek van het oppervlaktewaterlichaam; Het is in beginsel verboden zonder watervergunning een waterstaatswerk (zoals een duiker) te wijzigen of aan te leggen; Het is in beginsel verboden zonder watervergunning grondwater te onttrekken of water in de bodem te infiltreren; Het is in beginsel verboden het waterpeil in een oppervlaktewater te wijzigen door middel van een werk; daaronder begrepen de onderbemaling; Het toevoegen van water aan oppervlaktewater via werken is in principe verboden. Hiervoor gelden de volgende uitzonderingen: 1.
Buiten de bebouwde kom: er geldt een vrijstelling wanneer water via nieuw verhard oppervlak in een oppervlaktewaterlichaam (categorie A, B of C) gebracht wordt indien het totaal aaneengesloten nieuwe oppervlak maximaal 0,15 ha bedraagt (voor Hen-Sed wateren) of 0,40 ha (voor niet-Hen-Sed wateren). 2. Binnen de bebouwde kom: er geldt een vrijstelling wanneer water via nieuw verhard oppervlak in een oppervlaktewaterlichaam (categorie A, B of C) gebracht wordt indien het totaal aaneengesloten nieuwe oppervlak maximaal 0,15 ha bedraagt. Het toevoegen van verhard oppervlak dient gecompenseerd te worden. Dit om te voorkomen dat hemelwater versneld wordt afgevoerd naar het watersysteem. Hiervoor gelden de volgende regels en uitgangspunten: 1. Waterschap Vallei en Veluwe gaat ervan uit dat zonder maatregelen door een verhardingstoename 60 mm meer geloosd wordt op oppervlaktewater dan in een onverharde situatie. Deze hoeveelheid dient daarom gecompenseerd te worden; 2. De wijze van compensatie is aan de initiatiefnemer. De initiatiefnemer dient aan te tonen dat de compenserende maatregelen in staat zijn de genoemde hoeveelheid van 60 mm vast te houden. Indien mogelijk heeft het de voorkeur het water te laten infiltreren. 3. Waterschap Vallei en Veluwe hanteert een richtlijn voor de infiltratiecapaciteit van verschillende bodemsoorten (tabel 1 Beleidsregels).
De infiltratiecapaciteit varieert van 500 mm/h voor grof zand tot 0,4 mm/h voor kleiig leem. De infiltratiecapaciteit ter plaatse mag worden afgetrokken van de te compenseren 60 mm, mits infiltratie ter plaatse mogelijk is. Voor het onttrekken van grondwater ten behoeve van bouwputbemaling geldt een vrijstelling van het verbod, mits: 1. de onttrekking maximaal 3.000 m3 per dag bedraagt; 2. de onttrekking maximaal zes maanden duurt; 3. de onttrekking niet tot gevolg heeft dat de grondwaterstand meer dan 0,5 m verlaagd wordt ten opzichte van het gewenste ontgravings- of saneringsniveau. Waterschap Vallei en Veluwe kan algemene regels stellen die mede kunnen inhouden een vrijstelling van de watervergunningplicht of een algeheel verbod voor het verrichten van bepaalde handelingen. Ook kan de verplichting worden opgelegd handelingen te melden, metingen uit te voeren, gegevens te registreren en daarvan opgave te doen het waterschap. Ten slotte kent het waterschap een Legger. De Legger geeft aan waar de waterstaatswerken liggen, aan welke afmetingen en eisen zij moeten voldoen en wie onderhoudsplichtig is. Veelal is voor ingrepen rond waterstaatswerken een watervergunning van het waterschap benodigd. Voor dit project is het volgende uit de Legger van belang: Voor waterkeringen en beschermingszones (van zowel keringen als watergangen) gelden strenge eisen ten aanzien van wijzigingen.
In dit project zijn keringen niet van belang, maar de 45
beschermingszones van watergangen wel. Voor waterlopen de A, B en C watergangen en de kunstwerken . Onderzoek Voor het plan is een waterhuishoudkundig plan opgenomen in de gebiedsvisie. Dit onderzoek is opgenomen in Bijlage 15 van deze toelichting. Uit het plan komen de volgende maatregelen naar voren die getroffen moeten worden: Voor de basisvariant dient 751 m3 aan waterberging ter compensatie voor toename verhard oppervlak te worden gerealiseerd. Voor de klimaatambitie dient er 2.861 m3 aan waterberging te worden gerealiseerd. Het verschil in berging tussen het basis scenario en het scenario voor hoge klimaatambitie bedraagt 2.120 m3. In totaal is er op basis van de huidige inrichtingsplannen en uitgangspunten een potentiële waterberging van 2.210 m3. Hiermee wordt ruim voldaan aan het basis scenario. Om te voldoen aan de klimaatambitie moet 662 m3 extra te worden gerealiseerd. Dit kan mogelijk worden gerealiseerd met de volgende maatregelen: 1. Toepassen voorzieningen met grotere bergingscapaciteit onder wegen, bijvoorbeeld rockflow. 2. Toepassen groene daken. 3. Toepassen waterberging uitgeefbaar terrein, bijvoorbeeld op binnenplaatsen met raingardens. Op basis van de beschikbare gebiedskenmerken zijn momenteel de straat- en vloerpeilen bepaald. Dit voorstel dient nader getoetst te worden aan de hand van de nieuw geplaatst peilbuizen en grondwaterstandsmetingen.
Het te dempen oppervlaktewater wordt volledig compenseert in de nieuwe situatie (over compensatie). Er wordt meer water teruggebracht binnen het projectgebied dan er wordt gedempt. Conclusie Met het realiseren van de genoemde maatregelen vormt het aspect water geen verdere belemmering voor het plan. Het plan is tevens afgestemd met het Waterschap (zie paragraaf 6.2.1). Daaruit blijkt dat het Waterschap kan instemmen met het plan.
4.9
Bodemkwaliteit
Kader Artikel 3.1.6 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) verplicht de gemeente te onderzoeken en te beoordelen of de bodemgesteldheid ter plaatse van het plangebied voldoet aan de eis van de uitvoerbaarheid. Zo dient onder andere getoetst te worden of de bodemgesteldheid uit oogpunt van volksgezondheid en milieu aanvaardbaar mag worden geacht voor het beoogde gebruik. Het verkennend bodemonderzoek heeft tot doel met een relatief geringe onderzoeksinspanning vast te stellen of op de onderzoekslocatie een grond- en/of grondwaterverontreiniging aanwezig is, ten einde te bepalen of er milieuhygiënische belemmeringen zijn voor de bestemmingsplanwijziging van de onderzoekslocatie. Onderstaand wordt beknopt ingegaan op de onderzoeksresultaten.
Onderzoek Ter plaatse van het plangebied zijn in een eerder stadium een aantal onderzoeken uitgevoerd voor verschillende deellocaties. Alles is samengebracht in het Milieuhygiënisch vooronderzoek bodem, dat als Bijlage 16 is opgenomen. Uit de onderzoeken blijkt dat er (mogelijk) vervuilingen op de terreinen aanwezig zijn. Deze vervuilingen dienen nader onderzocht te worden. Waar de vervuilingen zijn aangetoond moeten deze gesaneerd worden voordat woningbouw plaats kan vinden. 46
Ook is op een aantal deellocaties nader onderzoek nodig. Dit wordt in het kader van de omgevingsvergunning bouwen verder uitgevoerd.
Conclusie Saneringen en/ of nadere onderzoeken zijn noodzakelijk. Deze saneringen en het nadere onderzoek wordt uitgevoerd bij de vergunningsaanvraag voor het bouwen. In de grondexploitatie is hiermee rekening gehouden. Op basis van het aspect bodemkwaliteit is het bestemmingsplan uitvoerbaar.
4.10
Externe veiligheid
Kader Het aspect externe veiligheid betreft het risico op een ongeval waarbij een gevaarlijke stof aanwezig is. Deze gevaarlijke stoffen kennen twee verschillende bronnen. Dit zijn de stationaire bronnen (chemische fabriek, lpg-vulpunt) en de mobiele bronnen (route gevaarlijke stoffen). Er wordt onderscheid gemaakt tussen de kans op een ramp en het aantal mogelijk slachtoffers. Er wordt bij externe veiligheid onderscheid gemaakt in plaatsgebonden risico en groepsrisico. Het plaatsgebonden risico biedt burgers in hun woonomgeving een minimum beschermingsniveau tegen gevaarlijke stoffen. Het groepsrisico heeft een oriënterende waarde en voor het plaatsgebonden risico geldt een grenswaarde voor kwetsbare objecten en een richtwaarde voor beperkt kwetsbare objecten. Het groepsrisico geeft de kans aan dat in één keer een groep mensen die zich in de omgeving van een risicosituatie bevindt, dodelijk door een ongeval wordt getroffen. Het groepsrisico legt een relatie tussen de kans op een ramp en het aantal mogelijke slachtoffers. Bij groepsrisico is het dan ook niet een contour die bepalend is, maar het aantal mensen dat zich gedurende een bepaalde periode binnen de effectafstand van een risicovolle activiteit ophoudt. Welke kans nog acceptabel geacht wordt, is afhankelijk van de omvang van de ramp.
Een ongeval met 100 doden leidt tot meer ontwrichting, leed en emoties, dan een ongeval met tien dodelijke slachtoffers. Aan de kans op een ramp met 100 doden wordt dan ook een grens gesteld, die een factor honderd lager ligt dan voor een ramp met tien doden. In het Bevi (stb. 250, 2004) wordt verder een verantwoordingsplicht (door de overheid) voor het groepsrisico rond inrichtingen wettelijk geregeld (art. 13). De verantwoording houdt in dat wordt aangegeven of risico's acceptabel zijn en welke maatregelen worden genomen om de risico's te verkleinen.
Externe veiligheid in Nijkerk Door de gemeente Nijkerk is veiligheidsbeleid vastgesteld. Bij het realiseren van ruimtelijke plannen wordt rekening gehouden met de in dit veiligheidsbeleid vastgestelde uitgangspunten. De risico's, gevaarbronnen binnen, maar ook in de nabijheid, van het plangebied zijn geïnventariseerd. Beoordeelde gevaarbronnen kunnen bedrijven zijn maar ook transportroutes over de weg, rail of vaarwater en buisleidingen. Beoordeeld is of wordt voldaan aan de grenswaarden voor het plaatsgebonden (individueel) risico en de hoogte van het groepsrisico ten opzichte van de oriënterende waarde. Het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi), de regeling externe veiligheid inrichtingen (Revi), de handreiking verantwoording groepsrisico zijn bij deze beoordeling toegepast. Bedrijven zoals geregistreerd in het 'Risico Register Gevaarlijke Stoffen', het RRGS, zijn in de beoordeling van het plaatsgebonden en groepsrisico voor zover aanwezig meegenomen. Voor het beoordelen van transportrisico's is gebruik gemaakt van de circulaire 'risico normering vervoer gevaarlijke stoffen' (Rnvgs) en het Besluit transport externe veiligheid (Btev). Voor het beoordelen van de risico's van de aardgasleidingen is het Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb) toegepast.
Het gebied boven de Ambachtsstraat in bestemmingsplan 'Bedrijventerrein 1' is specifiek aangewezen voor de mogelijke nieuwvestiging van risicobedrijven (Bevi). Voor het plangebied van het onderhavige bestemmingsplan geldt dat nieuwvestiging van Bevi-bedrijven niet is toegestaan. Voor het gehele 47
plangebied geldt wel dat uitbreiding van reeds bestaande Bevi-inrichtingen alleen is toegestaan als uit de kwantitatieve risico analyse (QRA) blijkt dat de nieuwe PR-contour binnen de inrichtingsgrenzen blijft. Dit teneinde beperking van het gebruik van terrein van derden zoveel mogelijk te voorkomen. Daar waar veiligheidscontouren zich uitstrekken tot terreinen van derden kan dit beperkingen opleveren voor het gebruik van deze terreinen. In dit plan zijn reeds enkele risicobedrijven aanwezig waarvan de plaatsgebonden risicocontour zich uitstrekt tot buiten de terreingrens van het risicobedrijf. Binnen deze risicocontouren wordt de realisatie van kwetsbare objecten planologisch onmogelijk gemaakt. Door ook (grote) kantoorgebouwen in deze contouren uit te sluiten wordt een relevante toename van het groepsrisico tegengegaan. In dit plan is er voor gekozen om behalve voor de aanwezige risicobedrijven geen locaties aan te wijzen waar nieuwe risicobedrijven zich mogen vestigen. Aanwezige risicocontouren zijn op de plankaart verwerkt.
Onderzoek In de nabijheid van het plangebied zijn geen risicobronnen aanwezig waarvan de risicocontour tot aan de woningbouw in het plangebied reikt. Op onderstaande afbeelding zijn de risicobronnen in de omgeving weergegeven.
Figuur 6. Risicobronnen
In de omgeving van het plangebied zijn enkele risicobronnen aanwezig. 125 meter ten westen van het plangebied bevindt zich een gasontvangststation. Ten noorden bevinden zich enkele bedrijven met een risicocontour namelijk Rootselaar tankbouw en Robo gasfabriek. Het hele plangebied is aangemerkt als gifwolk aandachtgebied als gevolg van het bedrijf Technoplating. Zoals aangegeven hebben de aanwezige risicofactoren geen gevolgen voor de ontwikkeling van woningen. Conclusie Het aspect externe veiligheid vormt geen belemmering voor dit bestemmingsplan.
48
4.11
Niet-gesprongen explosieven
Op basis van de Arbowetgeving en de Openbare Orde en veiligheid dienen alle risico's van de voorgenomen werkzaamheden vooraf in kaart gebracht te worden. Hierbij moeten de voorkomende risico's zoveel mogelijk worden ingeperkt. Wanneer er niet-gesprongen explosieven (NGE), ook wel conventionele explosieven (CE), aanwezig zijn in het plangebied, dan bestaat de mogelijkheid op een ongecontroleerde detonatie tijdens de werkzaamheden. Op basis van een eerder uitgevoerd onderzoek is een deel van het plangebied op de gemeentelijke risicokaart aangeduid als verdacht. Derhalve is historisch vooronderzoek NGE uitgevoerd ten behoeve van het gehele plangebied van Stadshaven. In deze paragraaf wordt het onderzoek beknopt behandeld. Het volledige onderzoeksrapport is toegevoegd in Bijlage 17.
Het onderzoeksgebied betreft een groter gebied dan het werkgebied om een zo compleet mogelijk beeld te krijgen van de omgeving van het werkgebied ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Voor het werkgebied Nijkerk Stadshaven is gekozen voor een onderzoeksgebied dat zich 300 meter om het werkgebied heen strekt. Onderstaande afbeelding duidt het werkgebied en onderzoeksgebied aan.
Figuur 7 Onderzoeksgebied (blauw) v an het historisch v ooronderzoek NGE ten opzichte v an het v erwachte plangebied (oranje) weergegev en op een luchtf oto v an Nijkerk.
Onderzoek Op basis van het onderzoek zijn er NGE-Risicogebieden afgebakend naar aanleiding van de oorlogshandelingen in Nijkerk gedurende de bezetting en bevrijding gedurende de periode 1940 - 1945. In de nacht van 27 op 28 mei 1940 is er een bombardement uitgevoerd op een fabriek welke gelegen was in het werkgebied. Ter plaatse van deze fabriek heeft de Duitse bezetter tevens een aantal 49
wapenopstellingen geplaatst en loopgraven aangelegd. Tevens waren er loopgraven aangelegd parallel aan de Schimmelpenninckstraat. Naar aanleiding van deze oorlogshandelingen zijn enkele NGE-Risicogebieden afgebakend, weergegeven op onderstaande afbeelding.
Figuur 8. Het v erwachte plangebied (oranje) met de NGE-risicogebieden op basis v an het v ooronderzoek.
Specifiek voor het plangebied van Stadshaven betekent dit dat er mogelijk Klein Kaliber Munitie (KKM), hand- en geweergranaten en munitie voor granaatwerpers gevonden kunnen worden. Nader onderzoek en het opsporen van NGE kan worden beperkt tot de locaties waar door de geplande civieltechnische werkzaamheden een verhoogd risico ontstaat voor de Arbo- en/of Openbare Veiligheid. In dit geval betreft dit vooral de locaties waar grondroerende werkzaamheden zoals graafwerkzaamheden, het plaatsen van damwanden en funderingspalen, aanbrengen van verticale drainage, et cetera gaan plaatsvinden.
Conclusie Het aspect niet-gesprongen explosieven betreft geen onoverkomelijke beperking voor het planvoornemen. Bij uitvoering van civieltechnische werkzaamheden dient het verhoogde risico in acht genomen te worden.
50
4.12
Duurzaamheid
De gemeente Nijkerk heeft de ambitie om de ontwikkeling op een duurzame manier vorm te geven. Naast de eisen die gesteld worden in het bouwbesluit met betrekking tot duurzaamheid heeft de gemeente in de stedenbouwkundige visie een aantal extra maatregelen opgenomen die toegepast worden bij de ontwikkeling. Dit zijn de volgende maatregelen: de wijk wordt verwarmd met een alternatief voor gas (zoals opgenomen in de Warmetevisie Nijkerk); energieverbruik: er wordt ten minste energieneutraal gebouwd; duurzame mobiliteit staat hoog in het vaandel. Hiervoor wordt laadinfrastructuur gerealiseerd en worden deelauto's geplaatst; er wordt rekening gehouden met klimaatadaptatie: er komt groen in openbare ruimte en er komen groene daken waar mogelijk; hemelwater wordt afgekoppeld en opgevangen en hergebruikt waar mogelijk; circulariteit staat voorop bij de ontwikkeling. Te denken valt aan hergebruik bij sloop en de ontwikkelaar uitdagen door bijvoorbeeld een aanbesteding hier specifiek op te richten. Stadshaven Nijkerk, fase 2 wordt in circa 10 jaar gerealiseerd en de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid gaan snel. Om die reden is ervoor gekozen om in de duurzaamheidsvisie vooral ambities te beschrijven en geen concrete maatregelen voor te schrijven.
Wanneer een bepaald deelgebied van Stadshaven verder wordt uitgewerkt, zullen concrete maatregelen worden voorgeschreven die in lijn zijn met de vastgelegde ambitie in de duurzaamheidsvisie.
De uitgebreide versie van de Duurzaamheidsvisie is als Bijlage 10 bij deze toelichting opgenomen.
4.13
Vormvrije m.e.r.-beoordeling
Sinds september 2006 kent de Nederlandse m.e.r.-regelgeving de verplichting om bij een aantal ruimtelijke plannen en besluiten een m.e.r.- procedure te volgen. Dit is geregeld in de Wet milieubeheer met het hieraan gekoppelde Besluit m.e.r.. Het doel van de m.e.r. is dat bij de besluitvorming het milieu een volwaardige plaats krijgt op basis van goede informatie. In de bijlage bij het Besluit m.e.r. zijn onderdeel C en D opgenomen, welke lijsten bevatten met activiteiten waarvoor het besluit omtrent die activiteit een m.e.r. moet worden doorlopen (onderdeel C) dan wel waarvoor een m.e.r-beoordeling moet worden uitgevoerd (onderdeel D). Voor een activiteit die is genoemd in onderdeel D van de bijlage bij het Besluit m.e.r., moet eerst beoordeeld worden of de activiteit m.e.r.-beoordelingsplichtig is. Per activiteit zijn in de bijlage drempelwaarden opgenomen. Als een activiteit zich qua omvang boven de drempelwaarde bevindt is een m.e.r.-beoordeling verplicht. Indien de activiteit zich qua omvang onder de drempelwaarde bevindt is een vormvrije m.e.r.-beoordeling verplicht. De achterliggende gedachte hierbij is dat ook kleine projecten het milieu relatief zwaar kunnen belasten en ook bij kleine projecten van geval tot geval moet worden beoordeeld of een m.e.r.(-beoordeling) nodig is.
Onderhavig plan is getoetst aan de activiteiten en de bijbehorende drempelwaarden uit de zogenaamde D-Lijst. Het bestemmingsplan is met deze ontwikkellocatie een kader voor een besluit dat een activiteit mogelijk maakt uit kolom 1 van onderdeel D van de bijlage bij het Besluit m.e.r., namelijk de aanleg van een stedelijk ontwikkelingsproject (D11.2). De totale oppervlakte van het te ontwikkelen gebied en het aantal woningen vallen echter ruim onder de indicatieve drempelwaarden die hiervoor gelden, zoals beschreven in kolom 2 'gevallen', van onderdeel D. Er worden maximaal ca. 160 woningen mogelijk gemaakt. De limiet van 2.000 woningen wordt niet overschreden. Er dient een vormvrije m.e.r.-beoordeling uitgevoerd te worden aan de hand van de criteria uit Bijlage III 51
van de Europese richtlijn m.e.r., om te bepalen of (mogelijke) belangrijke nadelige milieugevolgen op kunnen treden. Deze vormvrije m.e.r.-beoordeling is als Bijlage 18 bij deze toelichting opgenomen.
Hieruit blijkt dat het bestemmingsplan niet leidt tot belangrijk nadelige gevolgen voor het milieu. Het is dus niet nodig om een m.e.r.-beoordeling of plan-m.e.r. voor het bestemmingsplan op te stellen.
52
Hoofdstuk 5 Verklaring van de regels 5.1
Algemeen
Bij het opstellen van het bestemmingsplan is er voor gekozen de planologisch-juridische regeling in dit bestemmingsplan zoveel mogelijk aan te sluiten (met inachtneming van de Wro) bij recente bestemmingsplannen van de gemeente Nijkerk. Het onderhavig bestemmingsplan gaat uit van de meest recente versie van het rapport Standaard Vergelijkbare Bestemmingsplannen 2012 (SVBP-2012-v1.3.1).
5.2
Bestemmingsplan
Het digitale bestemmingsplan Stadshaven Nijkerk, fase 2 is de verzameling geometrisch bepaalde planobjecten dat is vervat in een GML-bestand (NL.IMRO.0267.BP0201-0001) met bijbehorende regels. Dit bestemmingsplan is via elektronische weg uitwisselbaar en raadpleegbaar. Het geeft de bestemming en de bebouwingsmogelijkheden van de gronden aan. Het digitale bestemmingsplan bestaat uit een GML-bestand met bijbehorende regels. De verbeelding omvat één kaartblad. Het kaartblad geeft de bestemming van de gronden aan. Waar nodig zijn aanduidingen op de kaart opgenomen waarvan de betekenis in de regels wordt verklaard.
5.3
Plansystematiek
Gekozen is voor een vrij gedetailleerde wijze van regelen, gebaseerd op de vastgestelde stedenbouwkundige visie. Daarbij is met name het onderdeel ruimtelijke kaders uit de gebiedsvisie vertaald naar de verbeelding en hoofdlijnen voor de regels. De keuze voor de vrij gedetailleerde wijze van regelen vloeit voort uit de wens om de gewenste kwaliteiten van het gebied op basis van de gebiedsvisie zo goed mogelijk juridisch te borgen. Dit mede omdat het bestemmingsplan de basis moet vormen voor een ontwikkelende partij om een aantrekkelijk stedelijk woon- en leefgebied te bouwen. Het bestemmingsplan moet daarvoor voldoende sturing bieden. Waar het kan, is enige vorm van flexibiliteit opgenomen. 5.3.1
Stedelijk woongebied
Op basis van de Uitgangspuntenkaart uit de gebiedsvisie is op de verbeelding onderscheid aangebracht tussen de openbare ruimte (bestemmingen Verkeer en Groen) en de uit te geven gronden (bestemmingen Wonen en Gemengd). Conform de uitgangspuntenkaart ligt het accent aan de westzijde van de Ardeschstraat op de groene kwaliteit. Daar is dus ook geen verkeersbestemming gelegd, maar alleen de bestemming Groen voor de openbare ruimte. Daarmee is tevens vastgelegd dat de toegang (en uitrit) van de parkeerkelders vanaf de Ardeschstraat moet plaatsvinden voor de twee westelijke bouwblokken. De geplande parkeerlocaties in het groene plein aan de zuidzijde is meegenomen in de bestemming Verkeer, met een aanduiding als parkeerterrein. In de regels is vastgelegd dat dit uitsluitend als parkeerterrein gebruikt mag worden. De inpandige parkeergelegenheden in de bouwblokken zijn door middel van een aanduiding parkeergarage geregeld. In de regels is vastgelegd dat de ingangen van de parkeergarages alleen aan de zijde van de bestemming Verkeer mogen liggen. De insteekhaven is bestemd als 'Water'.
53
5.3.2
Gebied ten noorden passantenhaven
Het gedeelte ten noorden van de passantenhaven wordt een overgangsgebied naar het meer noordelijk gelegen bedrijventerrein. De meest noordelijke strook is bestemd als 'Bedrijventerrein' in milieucategorie 3.1. In de zuidoostkant van dit deelgebied is een bezoekersparkeerterrein in de vorm van een parkeerhub gepland. De vorm hiervan is nog niet bekend. Dat zou alleen parkeren op maaiveld kunnen zijn, maar ook een gebouwde voorziening met meerdere parkeerlagen. Het ruimtebeslag is dus nog niet exact bekend. Voor de variant met de minimale ruimtebeslag is de bestemming 'Verkeer' opgenomen met de aanduiding parkeerterrein. Voor een aansluitende strook is de aanduiding parkeerterrein opgenomen in de bestemming 'Bedrijventerrein'. Daar kunnen de gronden dus zowel voor parkeerterrein als bedrijfsterrein worden ingericht. Het gedeelte aan de zuidwestkant is bestemd voor lichte bedrijvigheid, categorie 1 en 2. Verder naar het noorden is een ruimere bedrijfsbestemming opgenomen voor meer grootschalige bedrijven, aansluitend bij het bestaande bedrijventerrein. Hier zijn maximaal categorie 3.2 bedrijven toegestaan, zoals op de verbeelding aangegeven. Aanvullend is een specifieke regeling opgenomen voor de bedrijfsactiviteiten van een bedrijf voor de productie en opslag ( binnen en buiten) van drukreservoirs, alsmede bijbehorende installaties, categorie 5.1.