CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

2024-101 Bijlage - Tussentijdse MeerjarenPrognose Grondbedrijf 2024

Raadsvergadering 7 november 2024, gemeente NijkerkBij agendapunt: Programmabegroting 2025-2028 en tussentijdse MeerjarenPrognose Grondbedrijf 2024 (2024-101)13.355 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

TUSSENTIJDSE

MEERJARENPROGNOSE GRONDBEDRIJF 2024

Tussentijdse MeerjarenPrognose Grondbedrijf 2024 bij Programmabegroting 2025-2028

datum 30/08/2024

status definitieve versie

portefeuillehouder A.M.W. Rohen

behandeld door P. de Bruijn M. Langerak

Voorblad: De Bloesemgaarde in Doornsteeg

tMPG 2024

Pagina 2 van 43

Inhoudsopgave 1.

Inleiding ............................................................................................................................... 4

2.

Systematiek .......................................................................................................................... 5

3.

Rekenparameters ................................................................................................................. 7

4.

Grondexploitaties ............................................................................................................... 11 Nijkerkerveen ........................................................................................................................ 12 4.1.1 Deelplan 3.............................................................................................................................. 13 Nautenaseweg ....................................................................................................................... 15 Arkerpoort ............................................................................................................................. 17 De Flier .................................................................................................................................. 19 Spoorkamp fase 1 + locatie zwembad................................................................................... 22 Stadshaven Nijkerk ................................................................................................................ 24

5.

Doornsteeg ......................................................................................................................... 26 Doornsteeg: fase 1 ................................................................................................................ 27 Doornsteeg: fase 2 ................................................................................................................ 27 Doornsteeg: fase 3 ................................................................................................................ 28 Deelplanoverstijgende investeringen.................................................................................... 30 Doornsteeg op totaalniveau .................................................................................................. 31

6.

Strategische gronden en aankopen ...................................................................................... 32 Nijkerkerveen deelplan 2 (Landelijk) ..................................................................................... 32 Nijkerkerveen deelplan 4 ...................................................................................................... 32 Spoorkamp fase 2 .................................................................................................................. 32 Nijverheidsstraat 7 ................................................................................................................ 33 Overige gronden .................................................................................................................... 33

7.

Projectresultaten ................................................................................................................ 34

8.

Programmabegroting .......................................................................................................... 36

9.

Vennootschapsbelasting ..................................................................................................... 37

10. Risicoanalyse ...................................................................................................................... 38 11. Reserve Bouwgrondexploitatie............................................................................................ 39 12. Conclusies & Besluiten ........................................................................................................ 42

tMPG 2024

Pagina 3 van 43

1. Inleiding Voor u ligt de tussentijdse MeerjarenPrognose Grondbedrijf (MPG) 2024. Hierin wordt de gemeenteraad integraal geïnformeerd over de financiële stand van zaken en ontwikkelingen van de projecten binnen het Grondbedrijf. Op basis van inzicht in het programma, de financiën en de risico’s is het mogelijk om efficiënte keuzes te maken voor de toekomst. De MeerjarenPrognose Grondbedrijf wordt tweemaal per jaar opgesteld. De jaarlijks verplichte herziening wordt aangeboden bij de Jaarrekening. Daarnaast biedt de gemeente Nijkerk met de tMPG een tussentijds inzicht bij de Programmabegroting. De tMPG 2024 geeft de stand van zaken weer per 1 juli 2024 waarbij de resultaten worden vergeleken met die van de MPG 2024.

Leeswijzer In de tMPG 2024 komen de volgende zaken aan bod: ▪ Systematiek. In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de systematiek van de MPG, waaronder de berekeningsmethodiek en het type projecten. ▪ Rekenparameters. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de rekenparameters die in de grondexploitaties worden gehanteerd. ▪ Grondexploitaties. In hoofdstuk 4 worden de vastgestelde grondexploitaties toegelicht en worden de actualisaties inzichtelijk gemaakt. ▪ Doornsteeg. In hoofdstuk 5 staat project Doornsteeg centraal waarbinnen sprake is van zowel een actief als een faciliterend grondbeleid. ▪ Strategische gronden en aankopen. In hoofdstuk 6 worden de gronden en aankopen toegelicht die door de gemeente nog niet in exploitatie zijn genomen. ▪ Projectresultaten. In hoofdstuk 7 wordt een overzichtelijke samenvatting van de projecten gegeven. ▪ Programmabegroting. In hoofdstuk 8 wordt ingegaan op de raakvlakken tussen de projecten binnen het Grondbedrijf en de Programmabegroting. ▪ Vennootschapsbelasting. In hoofdstuk 9 staat de reikwijdte van de Vpb-plicht voor het Grondbedrijf centraal. ▪ Risicoanalyse. In hoofdstuk 10 wordt ingegaan op de uitgevoerde risicoanalyse, de hierbij benoemde risico’s en het bijbehorende risicoprofiel. ▪ Reserve Bouwgrondexploitatie. In hoofdstuk 11 wordt ingegaan op het benodigde weerstandsvermogen en het verloop van de Reserve Bouwgrondexploitatie.

▪ Conclusies & Besluiten. In hoofdstuk 12 worden de conclusies van de tMPG 2024 op hoofdlijnen toegelicht.

tMPG 2024

Pagina 4 van 43

2. Systematiek Aanpak De grondexploitaties zijn voor het laatst geactualiseerd met de MPG 2024. Het proces om te komen tot geactualiseerde grondexploitaties heeft in enkele stappen plaatsgevonden. In de eerste plaats worden de uitgangspunten voor de actualisatie bepaald aan de hand van vier belangrijke P’s: ▪ Programma. Indien noodzakelijk wordt het beoogde programma voor woningbouw en bedrijvenlocaties aangepast aan de gewijzigde marktbehoefte. Voor de onderbouwing van de marktvraag dienen actuele behoefteramingen voorhanden te zijn. ▪ Planning. Voor een realistische planning van de gronduitgifte wordt onder meer aangesloten bij de realisatiecijfers van de grondverkopen over de afgelopen jaren. Ook worden contractuele afspraken en marktontwikkelingen in acht genomen. Op portefeuilleniveau is het van belang dat geen onrealistische pieken in de afzet ontstaan. ▪ Prijzen. Voor zover prijzen nog niet zijn vastgelegd in overeenkomsten worden gehanteerde grondprijzen op prijspeil 2024 zoveel mogelijk onderbouwd door middel van concrete grondtransactiecijfers en onafhankelijke waarde-adviezen of taxaties. ▪ Parameters. Belangrijke indices binnen grondexploitaties zijn de gehanteerde inflatieparameters voor kosten- en opbrengstenstijging en de gemeentelijke rekenrente. Aan de hand van marktcijfers en adviesrapportages worden de inflatieparameters jaarlijks onderbouwd.

In de tweede plaats vindt de herijking plaats. In deze fase zijn de (civiele) projectleiders de belangrijkste gesprekspartners van het Grondbedrijf. De projectleiders zijn volledig op de hoogte van de stand van zaken in het project, pikken in overleggen signalen vanuit de markt op en zijn verantwoordelijk voor het gehele project. Op basis van het cijfermatige vergelijk is met de (civiele) projectleiders besproken of budgetten naar boven of naar beneden moeten worden bijgesteld. Hierbij staan ook aanpassingen in de fasering van kosten en opbrengsten centraal.

Rekensystematiek De exploitaties zijn doorgerekend met toepassing van de zogenaamde Dynamische Eindwaarde Methode. Hierbij wordt rekening gehouden met rente en inflatieparameters voor kosten- en opbrengstenstijging gedurende de voorziene looptijd van het project. In de berekening van de Dynamische Eindwaarde Methode komt een aantal begrippen voor, te weten de nominale waarde, eindwaarde en netto contante waarde. ▪ Onder nominale waarde wordt verstaan het saldo van kosten en opbrengsten zoals deze bekend zijn op het moment dat het kasstroomoverzicht wordt opgesteld. In de nominale waarden worden renteen indexatie-effecten niet verdisconteerd. ▪ Onder eindwaarde wordt verstaan het saldo dat ontstaat op het einde van de looptijd van het project, dus wanneer de vermoedelijke einddatum is bereikt. In dit resultaat zijn de invloeden van rente en inflatie wel verwerkt. De eindwaarde is letterlijk de waarde van een project op de voorziene einddatum. ▪ Onder netto contante waarde wordt verstaan het saldo dat ontstaat wanneer het saldo op eindwaarde wordt teruggerekend naar de prijspeildatum. Op deze wijze worden de projecten, ondanks verschillende looptijden, onderling vergelijkbaar. Daarnaast geeft de netto contante waarde de waarde van het project per heden weer. Om deze reden is dit de meest gebruikte vorm om het projectresultaat weer te geven.

Immers, de netto contante waarde is de enige vorm van projectresultaat die niet alleen projecten onderling vergelijkbaar maakt maar ook aansluit op de geldwaarde van vandaag.

tMPG 2024

Pagina 5 van 43

Vergelijking resultaten In de tMPG 2024 worden de resultaten vergeleken met de resultaten in de MPG 2024. Onderstaand wordt kort toegelicht hoe de vergelijkingstabel moet worden gelezen. De begrippen van de rekensystematiek komen hierbij terug. Het nominale resultaat en het eindwaarderesultaat worden vergeleken met het nominale resultaat en het eindwaarderesultaat van de MPG 2024. Ook de netto contante waarde, ofwel de huidige waarde van de projecten, wordt rechtstreeks vergeleken met het resultaat op netto contante waarde in de MPG 2024. De prijspeildatum is immers onveranderd (1 januari 2024). Indien binnen een grondexploitatie tussentijdse winsten zijn genomen, dan zijn deze volledigheidshalve ook in de vergelijkingstabel opgenomen.

Type projecten Binnen de tMPG worden vier soorten projecten onderscheiden. ▪ Grondexploitaties Als eerste categorie worden de Bouwgronden In Exploitatie (BIE) weergegeven als aparte projectbladen. Een BIE is een grondexploitatie in uitvoering. Hierbij zijn de ruimtelijke kaders bekend en is de grondexploitatie door de gemeenteraad vastgesteld. Per project wordt ingegaan op de geactualiseerde en herijkte versie van de grondexploitatie. ▪ Gemengde projecten Als tweede categorie worden de gemengde projecten benoemd, waarbij het project zich kenmerkt door zowel een actief als faciliterend grondbeleid. Conform het BBV dienen dergelijke projecten administratief te worden opgeknipt. Teneinde het totaaloverzicht te bewaken, worden gemengde projecten als aparte categorie gepresenteerd. ▪ Strategische gronden en aankopen Als derde categorie worden de strategische gronden en aankopen onder de MVA (materiële vaste activa) behandeld. Voor de strategische gronden en aankopen zijn nog geen ruimtelijke kaders en een grondexploitatie vastgesteld. Per project is een toelichting gegeven op de huidige stand van zaken.

Geheime bijlage Bij de tMPG 2024 is een geheime bijlage toegevoegd. In deze bijlage wordt relevante projectinformatie weergegeven waarvan openbaarheid schadelijk zou kunnen zijn voor de (onderhandelings)positie van de gemeente. Het gaat hierbij met name om informatie over cashflows, budgetten en risico’s.

tMPG 2024

Pagina 6 van 43

3. Rekenparameters Kostenstijging Bij grondexploitatieberekeningen moet doorgaans over vele jaren in de toekomst een inschatting worden gemaakt van de kasstromen. Hierbij speelt het effect van inflatie waardoor het gemiddelde prijsniveau stijgt. Het is mogelijk om per kostensoort een aparte index in de grondexploitatie op te nemen. ▪ Voor de verwerving van grond en opstallen kan worden aangesloten bij de index voor bestaande koopwoningen (Bron: CBS/Kadaster). In 2023 was voor de provincie Gelderland sprake van een waardedaling van 2,6%. Voor de huidige grondexploitaties van de gemeente is verwerving van woningen niet of nauwelijks relevant. Wat betreft bedrijfsruimte is het aanbod stabiel en zal de vraag naar met name bestaande toplocaties hoog blijven. Adviesbureau Stadkwadraat verwacht over 2024 een waardeontwikkeling van -1% tot +3%. ▪ Voor het bouw- en woonrijp maken zijn indices beschikbaar voor grond-, weg- en waterbouw (GWW). Het CBS rapporteerde in 2023 over een stijging van 5,2%. Volgens Bouwkostenkompas daalden de kosten in 2023 echter met 0,4% (aanbestedingsindex). Adviesbureau Metafoor verwacht dat in 2024 de materiaalkosten stabiel blijven, de loonkosten verder stijgen, en de indirecte kosten zelfs licht dalen als gevolg van meer concurrentie tussen aannemers. In 2024 wordt daarom een stijging verwacht van +1% tot +5%.

Voor de jaren 2025 en 2026 geldt een bandbreedte van 0% tot +4%, en vanaf 2027 een afvlakking naar het langjarig inflatiegemiddelde van 2%. Stadkwadraat verwacht over geheel 2024 een prijsstijging van de GWW-kosten tussen de +1% en +3%, voor 2025 een stijging van 0% tot +3%. ▪ Voor de plankosten kan de index cao-lonen voor de sector overheid (Bron: CBS) worden gehanteerd. In 2023 zijn de betreffende cao-lonen met ongeveer 6,7% gestegen. Metafoor verwacht voor 2024 een verdere stijging van de plankosten tussen +4% en +6%. In de jaren hierna geldt een stapsgewijze afvlakking naar 2% op jaarbasis. Gelet op de onzekerheid in de ontwikkeling van de diverse indices, is het gebruikelijk om één index voor de kosten te hanteren. Veel gemeenten hanteren het historisch gemiddelde van de inflatie als percentage kostenstijging voor de komende tien jaar. Dit komt neer op ongeveer 2,5% per jaar. Gegeven de extreme prijsontwikkelingen de afgelopen jaren, is een andere benadering gewenst. Voor de grondexploitaties van de gemeente Nijkerk gelden dan ook de volgende uitgangspunten: ▪ Er is bij de MPG 2024 een onderscheid gemaakt tussen de kostenstijging ten aanzien van civiele kosten (sloop, sanering, bouw- en woonrijp maken) en de stijging van de overige kostenposten (waaronder verwerving en plankosten).

▪ De civiele kosten zijn doorgerekend met een kostenstijging van 4% voor 2024 en van 3% voor 2025. Vanaf 2026 geldt een percentage van 2,5% per jaar. ▪ De overige kosten zijn doorgerekend met een kostenstijging van 2,5% per jaar over de gehele looptijd van de exploitatie. Dit is ongewijzigd ten opzichte van de MPG 2023. Uiteraard worden de ontwikkelingen aandachtig gevolgd en zullen de rekenparameters zo nodig bij de tussentijdse rapportage weer worden aangepast.

tMPG 2024

Pagina 7 van 43

Stand van zaken medio 2024 Tot 2022 bestond bij de tussentijdse actualisatie van de grondexploitaties geen aanleiding om de rekenparameters aan te passen. Deze waren daarom telkens gelijk aan de gehanteerde parameters in de MPG van een half jaar eerder. Als gevolg van extreme macro-economische omstandigheden was het in 2022 voor het eerst noodzakelijk om het percentage kostenstijging tussentijds wel te herzien. Dit jaar is het beeld als volgt. In het eerste halfjaar van 2024 is sprake van een lichte stijging van het prijsniveau, met name als gevolg van hogere personeelskosten. Dit is verklaarbaar door de inflatiecorrectie die veel bedrijven in januari hebben toegepast op de salarissen. Ten opzichte van medio 2023 rapporteert het CBS over een kostenstijging op de GWW-markt van 4,1%. Volgens BouwkostenKompas stegen de kosten in de eerste helft van 2024 met 1,7%. Medio 2024 ligt de aanbestedingsindex lager dan de bouwkostenindex, wat er op duidt dat prijsconcurrentie plaatsvindt bij aanbestedingen, met een neerwaartse prijsdruk op de GWW-kosten tot gevolg. In de halfjaarlijkse update van de parametervisie van adviesbureau Stadkwadraat blijft de voorziene prijsstijging voor 2024 ongewijzigd, namelijk tussen +1% en +3%. In de voorspeling voor 2025 is de onderkant van de bandbreedte wel naar boven bijgesteld (van 0% naar +1%).

De civiele kosten in de grondexploitaties van de gemeente Nijkerk zijn doorgerekend met een stijging van 4% voor 2024 en 3% voor 2025. Vanaf 2026 geldt een percentage van 2,5%. Gegeven de huidige indexcijfers en de voorspellingen voor de komende jaren, is het de conclusie dat de gehanteerde percentages voor kostenstijgingen in de grondexploitaties voldoende moeten zijn. Tussentijdse bijstelling is derhalve niet noodzakelijk. Indien nodig worden de rekenparameters bij de MPG 2025 weer aangepast.

Opbrengstenstijging De opbrengstenstijging is het percentage waarmee de grondopbrengsten in de grondexploitatie jaarlijks toenemen. Hierbij kan een onderscheid worden gemaakt naar verschillende marktsectoren, zoals woningbouw, bedrijventerreinen en kantoren. Voor de woningbouw verwacht adviesbureau Metafoor op korte termijn een ontwikkeling van 0% tot +3% (midden woningmarktgebied). Stadskwadraat gaat voor 2024 uit van +2% tot +3%, maar geeft tegelijkertijd aan dat sprake kan zijn van grote regionale verschillen. Gezien de hoge mate van onzekerheid, vanuit een behoedzame en behoudende benadering in de grondexploitatie en een afweging per project, hanteert de gemeente Nijkerk een opbrengstenstijging van 0% per jaar. Enerzijds is het niet onrealistisch dat grondwaarden in de toekomst dalen, anderzijds geldt voor meerdere projecten (waaronder Doornsteeg fase 3 en Stadshaven Nijkerk) dat een deel van het woningbouwprogramma via een tender kan worden verkocht. De ervaring leert dat, als gevolg van concurrentie tussen deelnemende marktpartijen, inschrijvingen bij een tender doorgaans hoger liggen dan de getaxeerde grondprijzen. Voor grondexploitatie Stadshaven Nijkerk geldt een uitzondering op de jaarlijkse opbrengstenstijging van 0%.

In het kader van de subsidieaanvraag in 2021 is namelijk uitgegaan van een stijging van 2% op jaarbasis, hetgeen is overgenomen bij het openen van de grondexploitatie (raadsbesluit d.d. 23 juni 2022). Dit werd destijds ook als een realistisch uitgangspunt gezien. Gelet op recente marktontwikkelingen is binnen de grondexploitatie bij de MPG 2024 meer zekerheid ingebouwd; voor de jaren 2023 t/m 2025 is de jaarlijkse opbrengstenstijging bijgesteld van 2% naar 0%. Vanaf 2026 is de stijging ongewijzigd en derhalve nog steeds 2% per jaar. Als het gaat om de grondwaarden voor bedrijfsvastgoed, dan is het de verwachting dat deze voor toplocaties blijven stijgen. De voornaamste reden hiervoor is de hoge vraag naar goederen waardoor ook de vraag naar (logistieke) bedrijfsruimten hoog blijft. Op midden- en basisbedrijfslocaties zal de groei beperkt zijn of zal zelfs sprake zijn van een lichte daling van de grondwaarde. Voor dergelijke locaties gaat Metafoor uit van een bandbreedte van -2% tot +3%. Vanuit dit advies is het aannemelijk om voor de gemeentelijke bedrijfs- en kantorenkavels uit te blijven gaan van een opbrengstenstijging van 0%.

tMPG 2024

Pagina 8 van 43

Stand van zaken medio 2024 De grondopbrengsten voor woningen worden overwegend residueel bepaald. Bij deze methode wordt een directe relatie gelegd tussen de marktwaarde, de bouwkosten en de grondwaarde van een woning. De huidige prijsontwikkeling van de bouwkosten is redelijk vergelijkbaar met die op de GWW-markt. Zo zijn de meeste prijzen voor bouwmaterialen stabiel, maar nemen de personeelskosten wel toe door de nieuwe CAO voor de sector Bouw en Infra. De aanbestedingsindex is het afgelopen jaar minder hard gegroeid dan de bouwkostenindex. Dit duidt op een markt waarin er prijsconcurrentie plaatsvindt bij aanbestedingen, met een (mogelijke) neerwaartse prijsdruk als gevolg. De aanbestedingsindex kijkt namelijk ook naar de prijsopslag die aannemers vragen over het bouwen van woningen als gevolg van de marktvraag. Bouwkostendeskundigen verwachten een beperkte stijging voor 2024. In de halfjaarlijkse update van de parametervisie van adviesbureau Stadkwadraat wordt uitgaan van +2% aan de onderkant en +4% aan de bovenkant. Ten opzichte van begin dit jaar is de onderkant van de bandbreedte opgehoogd. Gegeven het voorgaande heeft de prijsontwikkeling van de bouwkosten een negatief effect op de residuele grondwaarde van woningen. De gemiddelde transactieprijs van een nieuwbouwwoning bedroeg € 475.000 in het tweede kwartaal van 2024 (NVM).

Ten opzichte van begin 2024 is sprake van een prijsstijging van ongeveer € 7.000 (+1,5%). De prijzen van nieuwbouw blijven al ruim anderhalf jaar stabiel. Dit staat in contrast met de sterk stijgende prijzen in de bestaande bouw. De stabiliteit komt door meerdere factoren. Enerzijds levert de politieke focus op betaalbare nieuwbouw meer aanbod in lagere prijsklassen op. Dat heeft effect op de gemiddelde prijs. Anderzijds heeft de recente dip in de nieuwbouwmarkt, waarbij vooral duurdere projecten minder verkochten, waarschijnlijk geleid tot enige terughoudendheid in de prijsstelling. Het aantal transacties is in het tweede kwartaal van 2024 echter aanzienlijk gestegen met 70% ten opzichte van een jaar geleden. De toename is het gevolg van betere financieringsmogelijkheden, toenemende schaarste op de markt van bestaande woningen en groeiend consumentenvertrouwen. Daarnaast worden eerder uitgestelde projecten (opnieuw) in de verkoop genomen door het gestegen vertrouwen. Stadkwadraat verwacht daarom voor 2024 een waardestijging van 3% aan de onderkant en 7% aan de bovenkant. Gegeven de diverse cijfers en verwachtingen kan worden geconcludeerd dat zowel de bouwkosten als de huizenprijzen in 2024 stijgen. Door de ontwikkelingen te combineren, ontstaat inzicht in het effect op de residuele grondwaarde.

Voor een gemiddelde grondgebonden rijwoning in de koopsector komt Stadkwadraat tot een bandbreedte van +6% aan de onderkant en +10% aan de bovenkant. Maar er kunnen grote verschillen zijn per project, regio en woningtype. In het algemeen kan voor 2024 wel worden uitgegaan van een minimale stijging van +3%. Vanuit voorzichtigheid is bij de tMPG 2024 voor de relevante grondexploitaties Stadshaven Nijkerk, Doornsteeg (fase 3) en Nijkerkerveen (deelplan 3) geen stelpost opgenomen voor de positieve grondwaardeontwikkeling in 2024. De herijking zal plaatsvinden bij de MPG 2025 op basis van de marktcijfers over geheel 2024, een extern waarde-advies/taxatie van de grondprijzen in de gemeentelijke exploitaties en (indien op dat moment voorhanden) het tenderresultaat van Stadshaven fase 1a.

Rente Conform de wet- en regelgeving vanuit het BBV wordt per 1 januari 2016 de WACC gebruikt als rentetarief dat kan worden toegerekend aan de grondexploitaties. Hierbij wordt aan het aandeel eigen vermogen geen rente toegerekend. Uitgaande van de werkelijke rentelasten in 2023 en de verhouding van het vermogen per 1 januari 2023 was voor het begrotingsjaar 2023 sprake van een WACC van 0,87%. De voorziene WACC bij de tMPG 2023 was 1,00%. De rente ten aanzien van de strategische gronden (MVA) kunnen niet worden geactiveerd en zijn ten laste van de Programmabegroting.

tMPG 2024

Pagina 9 van 43

Voor de langjarige rente is het, op basis van de leningenportefeuille van de gemeente, de verwachting dat het gemiddelde rentetarief onder de 1,00% blijft liggen. De WACC is echter ook afhankelijk van ontwikkelingen in de verhouding tussen eigen vermogen en vreemd vermogen. De jaarschijven in de grondexploitaties zijn om die reden nog steeds doorgerekend met een voorziene rente van 1,00%.

Disconteringsvoet De disconteringsvoet, ofwel de rente waarmee het exploitatieresultaat op eindwaarde contant wordt gemaakt, is conform de wet- en regelgeving vanuit het BBV gelijk aan het maximale meerjarig streefpercentage van de Europese Centrale Bank voor de inflatie binnen de Eurozone. Vanaf 2017 geldt derhalve een disconteringsvoet van 2,0%.

tMPG 2024

Pagina 10 van 43

4. Grondexploitaties In dit hoofdstuk wordt een overzicht gegeven van de projecten waarbij de gemeente een actief grondbeleid voert.

7 6 5

2 3

4

1

Wonen ① Nijkerkerveen ⑤ Nautenaseweg ⑥ Doornsteeg ⑦ Stadshaven Nijkerk

Bedrijven ② Arkerpoort ③ De Flier

Gemengd ④ Spoorkamp

Bij de resultaten worden twee tabellen gepresenteerd. In de eerste plaats het resultaat van de grondexploitatie op nominale waarde, eindwaarde en netto contante waarde. Indien van toepassing worden in de tweede tabel de tussentijdse winstnemingen en afdrachten aan het fonds voor bovenwijkse voorzieningen gepresenteerd. Op basis van de PoC-methode (Percentage of Completion) is het verplicht om tussentijds winst te nemen bij grondexploitaties met een voorzien positief resultaat. Daarnaast mogen afdrachten aan het fonds voor bovenwijkse voorzieningen enkel plaatsvinden vanuit de resultaatbestemming. Teneinde het totale resultaat inzichtelijk te houden, worden de tussentijdse winsten en de afdrachten opgeteld bij de voorziene eindwaarde van het project.

tMPG 2024

Pagina 11 van 43

Nijkerkerveen

Projectbeschrijving Rondom de kern Nijkerkerveen is een uitbreiding van het aantal woningen voorzien. In dit kader heeft de gemeenteraad in 2007 de randvoorwaarden vastgesteld voor het opstellen van een stedenbouwkundige visie. Deze visie is vervolgens vertaald in een voorkeursmodel waarmee de gemeenteraad op 28 april 2011 heeft ingestemd. Het voorkeursmodel wordt gefaseerd uitgewerkt. Deelplan 1a (Buntwal), deelplan 1b (De Bunt), deelplan 2 (Dorp) en deelplan 3 zijn inmiddels in ontwikkeling genomen of afgerond. Deelplan 2 (Landelijk) en deelplan 4 (de gronden ten oosten van deelplan 3 tot aan de Jacob de Boerweg) vormen het sluitstuk van de gebiedsontwikkeling. Voor deze deelplannen worden de gemeentelijke gronden nog niet verantwoord in een grondexploitatie, maar staan deze vooralsnog als strategische gronden (MVA) op de balans. De gronden ten behoeve van de woningbouwontwikkeling zijn in onverdeeld eigendom van de gemeente en ontwikkelaar Plankenburg. Het is de intentie dat beide partijen per deelgebied tot overeenstemming komen over een gezamenlijke grondexploitatie. Voor deelplannen 1a, 1b, 2 en 3 is geen joint venture (gezamenlijke exploitatiemaatschappij) opgericht maar voert de gemeente de grondexploitatie waarbij resultaat en risico’s evenredig worden verdeeld met Plankenburg. Het ligt voor de hand om deze werkwijze voor de toekomstige deelplannen te continueren.

tMPG 2024

Pagina 12 van 43

4.1.1 Deelplan 3 Voortgang Deelplan 3 is het gebied ten zuidwesten van Nijkerkerveen, gelegen tussen de Nieuwe Kerkstraat, de Laakweg en de Jacob de Boerweg. Het deelplan voorziet in maximaal 350 woningen. De gronden in het gebied zijn grotendeels in eigendom van de gemeente en/of Plankenburg. Beide partijen zijn in april 2022 een samenwerkingsovereenkomst aangegaan waarbij voor de ontwikkeling een gezamenlijke grondexploitatie wordt gevoerd. Het beoogde bouwprogramma vanuit de samenwerking is ongeveer 334 woningen. Daarnaast worden in het gebied enkele woningen gerealiseerd door particuliere eigenaren. Deze zijn integraal meegenomen in het stedenbouwkundig plan, het bestemmingsplan en de civiele uitvoering. De toerekenbare kosten worden ten gunste van de gezamenlijke grondexploitatie verhaald op deze particuliere eigenaren. In januari 2022 heeft de gemeenteraad de kaders vastgesteld waarbinnen de ontwikkeling van deelplan 3 verder vorm kan krijgen. Dat heeft geresulteerd in een ontwerp stedenbouwkundig plan. Vervolgens heeft vanaf 24 november 2022 het ontwerpbestemmingsplan en beeldkwaliteitsplan voor deelplan 3 ter inzage gelegen. De ingekomen zienswijzen bij het ontwerpbestemmingsplan zijn beoordeeld en van een antwoord voorzien. Op 21 september 2023 is het bestemmingsplan ‘Nijkerkerveen, Deelplan 3, 2023’ door de gemeenteraad vastgesteld.

Tegen het vastgestelde bestemmingsplan is een zestal beroepen ingediend bij de Raad van State. Gedurende de beroepstermijn worden de uitwerkingen en voorbereidingen voor de ontwikkeling van deelplan 3 verder opgepakt. Dit betekent dat in de eerste helft van 2024 werkzaamheden zijn aangevangen om een groot deel van het plangebied bouwrijp te maken, onder meer ten aanzien van de sanering. Hiermee is het gebied begin 2025 voor een groot deel gereed om de starten met de bouw van de woningen. De werkelijke start bouw is echter nog wel afhankelijk van de uitkomst van de beroepsprocedure. De gronden langs de westzijde van het plangebied worden nog niet bouwrijp gemaakt, in afwachting van de uitkomst van de lopende gesprekken over bedrijfsverplaatsing van een tweetal nabijgelegen bedrijven.

Programma en uitgifte Programma Sociaal Middelduur laag Middelduur hoog Duur Totaal Uitgifte Sociaal Middelduur laag Middelduur hoog Duur Totaal

Koop 60 37 55 124 276 t/m 2023 0 0 0 0 0

2024 0 0 0 0 0

Huur 58 0 0 0 58 2025 0 0 0 0 0

Totaal 118 37 55 124 334 2026 41 5 7 35 88

2027 13 5 24 44 86

Percentage 35,3% 11,1% 16,5% 37,1% 100,0% 2028 46 15 12 5 78

na 2028 18 12 12 40 82

De uitgiftetabel heeft alleen betrekking op door de gemeente en/of Plankenburg uit te geven gronden

Risico’s De voornaamste risico’s zijn gelegen op meerkosten ten aanzien van het bouw- en woonrijp maken en plankosten. Daarnaast is sprake van een beduidend marktrisico ten aanzien van de grondverkopen. Hierbij bestaat zowel onzekerheid over de hoogte van de opbrengsten als over het moment dat de opbrengsten worden gerealiseerd. Het gewogen risicoprofiel is bepaald op ongeveer € 2,7 miljoen. Daarbij komt de onzekerheid rondom de lopende beroepszaken bij de Raad van State. Hiermee is op korte termijn geen sprake van een onherroepelijk bestemmingsplan voor de ontwikkeling.

tMPG 2024

Pagina 13 van 43

Besluitvorming De grondexploitatie is op 27 januari 2022 geopend en voor het laatst geactualiseerd bij de MPG 2024.

Resultaten Resultaat

MPG 2024

tMPG 2024

Verschil

Nominale waarde

3.700.116

4.104.056

403.940

Eindwaarde

2.239.092

2.229.699

-9.393

Netto contante waarde

1.988.250

1.941.087

-47.163

Resultaat incl. tussentijdse winstnemingen en na storting fonds BoVo

MPG 2024

tMPG 2024

Verschil

0

0

0

2.239.092

2.229.699

-9.393

0

0

0

Tussentijdse winstnemingen Storting fonds Bovenwijkse Voorzieningen Eindwaarde

Ten opzichte van begin 2024 is het resultaat op eindwaarde vrijwel gelijk gebleven. Op het niveau van deelbudgetten en fasering zijn echter wel wezenlijke aanpassingen doorgevoerd. Hiervoor wordt verwezen naar de verschillentabel in de geheime bijlage. Voor het faciliterende deel van de ontwikkeling geldt dat het beoogde resultaat ook min of meer gelijk blijft. Resultaat

MPG 2024

MPG 2024

Verschil

Nominale waarde

-133.643

-120.031

13.612

Eindwaarde

-163.210

-154.880

8.330

Netto contante waarde

-144.926

-134.832

10.094

tMPG 2024

Pagina 14 van 43

Nautenaseweg

Projectbeschrijving In 2019 zijn scoutingverenigingen Roncalli en Kiliaen verhuist naar een nieuwe gezamenlijke locatie aan de westkant van Doornsteeg. Hun huidige terrein aan de Nautenaseweg is daarmee vrijgekomen en zal worden herontwikkeld naar woningbouw. In overleg met omwonenden heeft de gemeente enkele uitgangspunten opgesteld, welke vervolgens zijn uitgewerkt in een stedenbouwkundig plan. Qua programma wordt uitgegaan van 3 appartementen voor senioren en acht vrije kavels voor particulier opdrachtgeverschap.

Voortgang Het bestemmingsplan is op 15 oktober 2020 door de gemeenteraad vastgesteld. In verband met aanwezigheid van eekhoorns in het gebied zijn in 2021 met succes mitigerende maatregelen getroffen en is voor de uitvoering van het plan een ontheffing door de provincie verleend. In 2022 is de gemeente gestart met het bouwrijp maken van het gebied. De werkzaamheden zijn begin 2023 afgerond. De verkoop van de acht vrije is gestart op 19 mei 2023. Inmiddels zijn alle kavels definitief verkocht en zijn in de eerste helft van 2024 zes kavels notarieel geleverd. De twee laatste kavels volgen naar verwachting eind 2024 of begin 2025. Ten aanzien van de ontwikkeling en realisatie van een kleinschalig appartementencomplex voor senioren heeft de gemeente in 2021 een tender georganiseerd. Hierbij zijn consultatiegesprekken gevoerd met 5 partijen en heeft de gemeente aan twee partijen gevraagd om een visie, schetsontwerp en grondbieding in te dienen. NCB Projectrealisatie is als winnende partij door de gemeente geselecteerd. Het plan van NCB voorziet in een energieneutrale appartementenvilla met 3 levensloopbestendige appartementen. De lokale verkoop van de appartementen heeft in het eerste halfjaar van 2023 plaatsgevonden en de bouw is inmiddels gestart. Naar verwachting volgt de oplevering van de appartementen in het najaar van 2024.

tMPG 2024

Pagina 15 van 43

Ruimtegebruik, programma en uitgifte Ruimtegebruik Uitgeefbaar Verharding Groen Water Te handhaven Totaal

Oppervlakte 5.610 m² 940 m² 2.050 m² 0 m² 0 m² 8.600 m²

Programma Sociaal Middelduur Duur Totaal Uitgifte Sociaal Middelduur Duur Totaal

Koop 0 0 11 11 t/m 2023 0 0 3 3

2024 0 0 6 6

Huur 0 0 0 0 2025 0 0 2 2

Percentage 65,2% 10,9% 23,8% 0,0% 0,0% 100,0% Totaal 0 0 11 11

2026 0 0 0 0

2027 0 0 0 0

Percentage 0,0% 0,0% 100,0% 100,0% 2028 0 0 0 0

na 2028 0 0 0 0

Risico’s Het voornaamste risico is gelegen in de uitvoering van woonrijp maken (meerkosten). Het gewogen risicoprofiel is bepaald op € 39.000.

Besluitvorming De grondexploitatie is op 15 oktober 2020 geopend en voor het laatst vastgesteld met de MPG 2024.

Resultaten Resultaat

MPG 2024

tMPG 2024

Verschil

Nominale waarde

1.868.946

1.884.678

15.732

Eindwaarde

1.860.022

1.875.559

15.537

Netto contante waarde

1.787.795

1.802.729

14.933

Resultaat incl. tussentijdse winstnemingen en na storting fonds BoVo

MPG 2024

tMPG 2024

Verschil

Tussentijdse winstnemingen

128.000

128.000

0

Storting fonds Bovenwijkse Voorzieningen

188.463

188.463

0

1.799.559

1.815.096

15.537

Eindwaarde

Ten opzichte van de MPG 2024 zijn er geen wezenlijke aanpassingen en blijft het resultaat op eindwaarde ongeveer gelijk.

tMPG 2024

Pagina 16 van 43

Arkerpoort

Projectbeschrijving Bedrijventerrein Arkerpoort ligt direct aan de afslag Nijkerk-Zuid. Het is een kleinschalig bedrijventerrein met een oppervlakte van ongeveer 5,5 hectare aan uitgeefbare bedrijfskavels. De zone aan de A28 biedt een goede zichtlocatie voor bedrijven.

Voortgang Eind 2012 is begonnen met het bouwrijp maken van het gebied. In het jaar hierop zijn voor de eerste twee bedrijfskavels koopovereenkomsten gesloten. Begin 2016 is het eerste pand opgeleverd en in gebruik genomen (Vreugdenhil Dairy Foods; zie foto). Het afgelopen jaar zijn geen bedrijfskavel verkocht. Hierdoor blijft het totaal aan verkochte en geleverde kavels op 13 staan. Op dit moment resteert nog 1 bedrijfskavel in verkoop. De afronding van het project is voorzien in 2026.

Ruimtegebruik, programma en uitgifte Ruimtegebruik Uitgeefbaar Verharding Groen Water Te handhaven Totaal

tMPG 2024

Oppervlakte 55.298 m² 14.110 m² 49.617 m² 0 m² 0 m² 119.025 m²

Percentage 46,5% 11,9% 41,7% 0,0% 0,0% 100,0%

Pagina 17 van 43

Programma Bedrijventerrein Kantoren Detailhandel Voorzieningen Totaal Uitgifte Bedrijventerrein Kantoren Detailhandel Voorzieningen Totaal

Koop 55.298 m² 0 0 0 55.298 m² t/m 2023 52.223 m² 0 0 0 52.223 m²

2024 0 m² 0 0 0 0 m²

Huur 0 0 0 0 0 m² 2025 3.075 m² 0 0 0 3.075 m²

2026 0 m² 0 0 0 0 m²

Totaal 55.298 m² 0 0 0 55.298 m² 2027 0 m² 0 0 0 0 m²

Percentage 100,0% 0,0% 0,0% 0,0% 100,0% 2028 0 m² 0 0 0 0 m²

na 2028 0 m² 0 0 0 0 m²

Risico’s Het voornaamste risico is gelegen in de nog te verkopen kavel, zowel wat betreft het moment van verkoop als de hoogte van de grondprijs. Het gewogen risicoprofiel is bepaald op € 40.000.

Besluitvorming De grondexploitatie is in 2011 geopend en voor het laatst vastgesteld met de MPG 2024.

Resultaten Resultaat

MPG 2024

tMPG 2024

Verschil

Nominale waarde

300.711

300.711

0

Eindwaarde

294.246

294.246

0

Netto contante waarde

277.275

277.275

0

Resultaat incl. tussentijdse winstnemingen en na storting fonds BoVo

MPG 2024

tMPG 2024

Verschil

Tussentijdse winstnemingen

3.134.000

3.134.000

0

244.338

244.338

0

3.183.908

3.183.908

0

Storting fonds Bovenwijkse Voorzieningen Eindwaarde

Ten opzichte van de MPG 2024 zijn geen wijzigingen doorgevoerd en is het resultaat van de grondexploitatie onveranderd.

tMPG 2024

Pagina 18 van 43

De Flier

Projectbeschrijving Het bestemmingsplan De Flier is in april 2013 door de gemeenteraad vastgesteld. Hierop volgend is het gehele plangebied van ongeveer 40 hectare in ontwikkeling genomen. In totaal wordt ongeveer 27 hectare aan bedrijventerrein uitgegeven. Naar verwachting gaat het om ruim 50 bedrijfskavels, maar het exacte aantal is afhankelijk van de oppervlakte die potentiële kopers wensen af te nemen. Op dit moment kan hiermee nog enigszins flexibel worden omgegaan.

Voortgang Per einde 2023 zijn 30 bedrijfskavels met een totale oppervlakte van ongeveer 13,4 hectare verkocht en geleverd. In de eerste helft van 2024 heeft de levering plaatsgevonden van een tweetal bedrijfskavel. Mogelijk volgen op korte termijn meer verkopen. Op dit moment zijn namelijk veel bedrijven geïnteresseerd in vestiging op De Flier en voor meerdere kavels is inmiddels sprake van een formele reservering. Bedrijven dienen echter wel rekening te houden met de schaarste op het elektriciteitsnet. Op dit moment realiseert netbeheerder Liander geen nieuwe grootverbruikaansluitingen in de gemeente. Kleinverbruikaansluitingen (van 3x80 ampère) zijn nog wel mogelijk. De netcongestie kan van invloed zijn op de gronduitgifte. Daarom wordt, ondanks de hoge mate van interesse, in de grondexploitatie uitgegaan van een voorzichtig uitgiftetempo. Bijstelling hiervan vindt enkel plaats op basis van concrete verkoopovereenkomsten en/of grondleveringen.

tMPG 2024

Pagina 19 van 43

Ruimtegebruik, programma en uitgifte Ruimtegebruik Uitgeefbaar Verharding Groen Water Te handhaven Totaal

Oppervlakte 277.678 m² 51.330 m² 36.077 m² 39.738 m² 0 m² 404.823 m²

Programma Bedrijventerrein Kantoren Detailhandel Voorzieningen Totaal Uitgifte Bedrijventerrein Kantoren Detailhandel Voorzieningen Totaal

Koop 277.678 m² 0 0 0 277.962 m² t/m 2023 134.327 m² 0 0 0 134.327 m²

2024 16.145 m² 0 0 0 16.145 m²

Huur 0 0 0 0 0 m² 2025 16.145 m² 0 0 0 16.145 m²

2026 16.145 m² 0 0 0 16.145 m²

Percentage 68,6% 12,7% 8,9% 9,8% 0,0% 100,0% Totaal 277.962 m² 0 0 0 277.962 m² 2027 13.556 m² 0 0 0 13.556 m²

Percentage 100,0% 0,0% 0,0% 0,0% 100,0%

2028 13.556 m² 0 0 0 13.556 m²

na 2029 67.780 m² 0 0 0 67.780 m²

Risico’s De voornaamste risico’s zijn gelegen op meerkosten ten aanzien van het woonrijp maken en de plankosten. Daarnaast is voor de nog te verkopen kavels sprake van een marktrisico, zowel wat betreft het moment van verkoop als de hoogte van de grondprijs. Het gewogen risicoprofiel is bepaald op ongeveer € 1,67 miljoen.

Besluitvorming De grondexploitatie is in 2013 geopend en voor het laatst vastgesteld met de MPG 2024.

Resultaten Resultaat

MPG 2024

tMPG 2024

Verschil

Nominale waarde

9.196.944

9.455.640

258.697

Eindwaarde

7.970.641

8.184.897

214.256

Netto contante waarde

6.410.492

6.582.810

172.318

Resultaat incl. tussentijdse winstnemingen en na storting fonds BoVo

MPG 2024

tMPG 2024

Verschil

Tussentijdse winstnemingen

4.002.000

4.002.000

0

Storting fonds Bovenwijkse Voorzieningen

4.634.144

4.634.195

51

Eindwaarde

7.338.497

7.552.702

214.205

Ten opzichte van de MPG 2024 is het resultaat van de grondexploitatie met circa € 214.000 op eindwaarde verbeterd.

tMPG 2024

Pagina 20 van 43

Op basis van de huidige inzichten heeft grondexploitatie De Flier een looptijd tot einde 2034. Conform het BBV moet voor de waardering van een grondexploitatie worden uitgegaan van een maximale looptijd van 10 jaar. Hiermee worden de risico’s die samenhangen met langlopende projecten beperkt. In onderstaand overzicht wordt daarom het resultaat bij een looptijd van 10 jaar weergegeven per einde 2033 onder de noemer “10j”. Resultaat

tMPG 2024 (10j)

Eindwaarde

8.651.122

Netto contante waarde

7.096.933

tMPG 2024

Pagina 21 van 43

Spoorkamp fase 1 + locatie zwembad

Projectbeschrijving Spoorkamp is een multifunctioneel bedrijvenpark voor onder andere onderwijsinstellingen, religieuze gebouwen, gezondheidscentra, kantoren of andere initiatieven. Door de diversiteit aan functies heeft het gebied een dynamisch karakter. De bedrijfskavels met een uitgeefbaar gebied van in totaal 9,6 hectare worden in twee fasen op de markt gezet. De huidige grondexploitatie heeft alleen betrekking op fase 1 en de locatie van het zwembad. De grond van fase 2 staat onder de voorraad strategische gronden (zie verder hoofdstuk 8).

Voortgang Per einde 2023 zijn 12 bedrijfskavels met een totale oppervlakte van ongeveer 3,9 hectare verkocht en geleverd. Dit komt neer op ongeveer 58% van de uit te geven kavels. Op dit moment is 1 kavel, ten behoeve van een kantoor, gereserveerd. Binnen de uitgifte valt ook een interne grondlevering ten behoeve van het Jaap van der Krol Bad, dat op 26 mei 2018 officieel is geopend. Op basis van de huidige (beperkte) behoefte aan kantoorruimte is de gemeente in 2023 de procedure gestart om het bestemmingsplan voor de noordelijke lob in Spoorkamp fase 1 aan te passen, zodat ruimte ontstaat voor andere functies zoals woonvormen. Het ontwerpbestemmingsplan ‘Spoorkamp 1B Wonen’ is 7 december 2023 ter inzage gelegd. De vaststelling van het bestemmingsplan vindt naar verwachting in september 2024 plaats. Het plan voorziet in de ontwikkeling van 12 hofwoningen en een woongebouw van 18 appartementen. Al deze woningen zijn geschikt voor starters, ouderen en spoedzoekers. In het kader van de beoogde omzetting is het perceel van MBO Amersfoort teruggekocht (raadsbesluit d.d. 21 april 2022) en eind 2022 aan de gemeente geleverd. De financiële effecten van de terugkoop en de beoogde omzetting op dit perceel waren reeds in 2022 in de grondexploitatie verwerkt. Het plan voorziet verder in het permanent bestemmen van de bestaande 28 tiny houses.

Het effect van deze omzetting is bij de MPG 2024 in de grondexploitatie verwerkt.

tMPG 2024

Pagina 22 van 43

Ruimtegebruik, programma en uitgifte Ruimtegebruik Uitgeefbaar Verharding Groen Water Te handhaven Totaal

Oppervlakte 90.115 m² 15.490 m² 53.540 m² 28.640 m² 0 m² 187.785 m²

Programma Wonen Kantoren Detailhandel Voorzieningen Totaal Uitgifte Wonen Kantoren Detailhandel Voorzieningen Totaal

Koop 0 6.464 m² 0 36.742 m² 43.206 m² t/m 2023 0 6.070 m² 0 25.938 m² 32.008 m²

2024 0 503 m² 0 2.012 m² 2.515 m²

Huur 7.592 m2 3.345 m² 0 4.150 m² 15.087 m² 2025 7.592 m2 592 m² 0 2.366 m² 10.550 m²

2026 0 378 m² 0 1.511 m² 1.889 m²

Percentage 48,0% 8,2% 28,5% 15,3% 0,0% 100,0% Totaal 7.592 m2 9.809 m² 0 40.892 m² 58.293 m² 2027 0 378 m² 0 1.511 m² 1.889 m²

Percentage 13,0% 16,9% 0,0% 70,1% 100,0% 2028 0 378 m² 0 1.511 m² 1.889 m²

na 2028 0 1.511 m² 0 6.043 m² 7.554 m²

Risico’s De voornaamste risico’s zijn gelegen op meerkosten ten aanzien van het bouw- en woonrijp maken en de plankosten. Daarnaast is voor de nog te verkopen kavels sprake van een marktrisico, zowel wat betreft het moment van verkoop als de hoogte van de grondprijs. Het gewogen risicoprofiel is bepaald op € 375.000.

Besluitvorming De grondexploitatie is in 2011 geopend en voor het laatst vastgesteld met de MPG 2024.

Resultaten Resultaat

MPG 2024

tMPG 2024

Verschil

Nominale waarde

1.216.120

1.204.571

-11.548

Eindwaarde

1.060.627

1.030.290

-30.337

870.083

845.196

-24.887

MPG 2024

tMPG 2024

Verschil

Tussentijdse winstnemingen

607.000

607.000

0

Storting fonds Bovenwijkse Voorzieningen

568.870

537.352

-31.518

1.098.757

1.099.938

1.181

Netto contante waarde Resultaat incl. tussentijdse winstnemingen en na storting fonds BoVo

Eindwaarde

Ten opzichte van de MPG 2024 is het resultaat op eindwaarde verslechterd met ongeveer € 30.000. Dit is grotendeels het gevolg van een aanpassing in de fasering waarbij een deel van de grondopbrengsten een jaar later worden verwacht.

tMPG 2024

Pagina 23 van 43

Stadshaven Nijkerk

Projectbeschrijving Al jaren heeft de gemeente Nijkerk de ambitie om het gebied van de Havenkom om te vormen tot een aantrekkelijk stedelijk woon- en leefgebied. Voor de herontwikkeling is een gebiedsvisie “Stadshaven Nijkerk” opgesteld. De visie laat zien hoe het toekomstig stedelijk woongebied er uit komt te zien. In het kerngebied is ruimte voor circa 600 woningen met een aantrekkelijke openbare ruimte aan het water, waarbij ook ruimte is voor voorzieningen die passend en aanvullend zijn voor het centrum van Nijkerk en die het gebied levendig maken. De ontwikkeling van Stadhaven Nijkerk kent een financieel tekort. Het tekort kan echter voor deel worden gedekt uit beschikbare gestelde subsidies vanuit het Rijk en de provincie Gelderland.

Voortgang De uitwerking van fase 1a van het gebied – de locatie van het huidige gemeentehuis – is reeds in 2019 gestart en hiervoor is inmiddels een stedenbouwkundige visie en een bestemmingsplan door de gemeenteraad vastgesteld. Het bestemmingsplan is vanwege het instellen van beroep nog niet onherroepelijk. De gemeente is in afwachting van de zitting bij de Raad van State. Voor de overige fasen geldt dat de concept-gebiedsvisie is uitgewerkt naar een definitieve gebiedsvisie. Deze is op 1 juni 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. Als vervolgstap op de visie is het ontwerpbestemmingsplan ‘Stadshaven Nijkerk, fase 2’ eind 2023 in procedure gebracht. Hierbij zijn vier zienswijzen ingediend, welke van antwoord worden voorzien. Naar verwachting wordt het bestemmingsplan eind 2024 ter vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden. De ontwikkeling van Stadhaven Nijkerk zal fasegewijs plaatsvinden volgens de in 2022 vastgestelde ontwikkelingsstrategie. Het is de planning dat in 2025 de feitelijke uitvoering van de eerste fase start. Dit betekent dat onder meer dat ook een verkoopprocedure (tender) is opgestart teneinde een ontwikkelende partij voor fase 1a te selecteren. De gemeente voert een actief grondbeleid. Dat wil zeggen dat de gemeente binnen het plangebied de gronden probeert te verwerven die niet in eigendom zijn bij de gemeente.

In totaal gaat het om 7 eigenaren, waarvan 5 bedrijven en 2 woningen. De gemeente is met de verschillende eigenaren in gesprek om de gronden minnelijk te verwerven. Dit heeft tot dusver geresulteerd in overeenstemming met vier eigenaren. De betreffende gronden/opstallen zijn inmiddels ook voor een deel aan de gemeente geleverd.

tMPG 2024

Pagina 24 van 43

Ruimtegebruik, programma en uitgifte Ruimtegebruik Uitgeefbaar Verharding Groen Water Te handhaven Totaal

Oppervlakte 27.960 m² 25.726 m² 16.108 m² 3.471 m² 241 m² 73.506 m²

Programma Sociaal Middelduur laag Middelduur hoog Duur Totaal Uitgifte Sociaal Middelduur laag Middelduur hoog Duur Totaal

Koop 0 50 90 175 315 t/m 2023 0 0 0 0 0

2024 0 0 0 0 0

Huur 214 40 30 0 284 2025 7 3 5 11 26

Percentage 38,1% 35,0% 21,9% 4,7% 0,3% 100,0% Totaal 214 90 120 175 599

2026 0 0 0 0 0

2027 54 23 28 32 137

Percentage 35,8% 15,0% 20,0% 29,2% 100,0% 2028 8 3 11 39 61

na 2028 145 61 76 93 375

Risico’s De voornaamste risico’s zijn gelegen op meerkosten ten aanzien van sanering, het bouw- en woonrijp maken en plankosten. Daarnaast is sprake van een beduidend marktrisico ten aanzien van de grondaankopen en de grondverkopen. Wat betreft de verkopen bestaat zowel onzekerheid over de hoogte van de opbrengsten als over het moment dat de opbrengsten worden gerealiseerd. Het gewogen risicoprofiel is bepaald op ongeveer € 4,0 miljoen.

Besluitvorming De grondexploitatie is op 23 juni 2022 geopend en voor het laatst herzien bij de MPG 2024.

Resultaten Resultaat

MPG 2024

tMPG 2024

Verschil

Nominale waarde

-4.656.351

-4.534.851

121.500

Eindwaarde

-6.445.283

-6.379.664

65.620

Netto contante waarde

-5.393.125

-5.338.217

54.908

Ten opzichte van de MPG 2024 is het exploitatieresultaat verbeterd met ongeveer € 66.000 op eindwaarde. Hieraan liggen meerdere oorzaken ten grondslagen. Zie hiervoor de verschillentabel in de geheime bijlage bij de tMPG.

tMPG 2024

Pagina 25 van 43

5. Doornsteeg Doornsteeg is een gemengd project. Het project kenmerkt zich namelijk door zowel een actief als faciliterend grondbeleid. Conform het BBV dienen gemengde projecten administratief te worden opgeknipt. Teneinde het totaaloverzicht te bewaken, wordt Doornsteeg als aparte categorie gepresenteerd.

Projectbeschrijving Woningbouwlocatie Doornsteeg voorziet in de realisatie van ruim 1300 woningen. De ontwikkeling zal gefaseerd tot stand komen, waarbij het in 2014 door de gemeenteraad vastgestelde Globaal Masterplan tot dusver als uitgangspunt is gehanteerd. In het masterplan worden diverse woningen in verschillende prijscategorieën gefaciliteerd, waaronder huur- en koopwoningen, vrije kavels en collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO). Ook wordt ingezet op de ontwikkeling van een duurzame, groene, landelijke en kindvriendelijke wijk. De locatie is voor bijna de helft in particulier eigendom. Om het gehele plangebied te kunnen ontwikkelen, wordt met deze particuliere eigenaren samengewerkt. Hierbij wordt ingezet op het sluiten van anterieure overeenkomsten waarin afspraken worden vastgelegd ten aanzien van programma, planning en kostenverhaal. Als de gemeente niet met alle grondeigenaren tot overeenstemming komt, dient het kostenverhaal verzekerd te worden door het vaststellen van een exploitatieplan (publiekrechtelijk middel). Dit is tot op heden niet noodzakelijk geweest.

tMPG 2024

Pagina 26 van 43

Besluitvorming De grondexploitatie is in 2015 geopend en voor het laatst vastgesteld met de MPG 2024.

Doornsteeg: fase 1 Resultaten Fase 1A Het bestemmingsplan voor fase 1A is op 17 december 2015 door de gemeenteraad vastgesteld en op 11 februari 2016 onherroepelijk geworden. Fase 1A betrof een ontwikkeling van 341 woningen, met inbegrip van een drietal CPO-initiatieven en 10 vrije kavels. Alle woningen in het deelgebied zijn inmiddels opgeleverd. Fase 1B Aan de Holkerweg is medio 2016 gestart met de realisatie van CPO-initiatief Holkerbeek, een project waarbij 20 woningen zijn gerealiseerd. In 2021 is de definitieve inrichting van de openbare ruimte in fase 1 afgerond. Het deelcomplex van de exploitatie is om die reden eind 2021 afgesloten met een negatieve eindwaarde van € 40.381.

Doornsteeg: fase 2 Voortgang Gelet op het voorspoedige verloop van de eerste fase, is in 2017 de planontwikkeling van fase 2 opgestart. Op constructieve wijze is met drie ontwikkelende partijen in dit deelgebied (BKO, Doornsteeg en Van de Mheen) gewerkt aan een stedenbouwkundig plan en financiële afspraken. Dit heeft geresulteerd in de ondertekening van anterieure overeenkomsten op 20 juni 2018 alsmede de vaststelling van een globaal bestemmingsplan op 28 juni 2018 door de gemeenteraad. In totaal voorziet fase 2 van Doorsteeg in de realisatie van maximaal 350 woningen in verschillende typen en prijsklassen. Alle woningen zijn gasloos en voldoen aan de eisen van BENG (Bijna EnergieNeutraal Gebouw) per 1 juli 2020. In deelplan 2 is ook een nieuwe school gerealiseerd in opdracht van PCO Gelderse Vallei. De opening van dit integraal kindcentrum heeft officieel plaatsgevonden op 8 februari 2021. Het is de verwachting dat het woonrijp maken van fase 2 in 2024 is afgerond.

Programma en uitgifte Fase 2 voorziet in een programma van maximaal 350 woningen dat voor 100% wordt gerealiseerd op gronden van de drie ontwikkelende partijen (BKO, Doornsteeg en Van de Mheen). De gemeente geeft derhalve geen gronden uit in fase 2 van Doornsteeg. Contractueel is overeengekomen dat de partijen ten minste 34% sociale woningbouw realiseren. In overleg met de gemeente is het programma op onderdelen uitgebreid, bijvoorbeeld door het toevoegen van appartementen, beneden-bovenwoningen en rug-aan-rugwoningen. Dit resulteert in meer variatie binnen het woningbouwprogramma.

Risico’s Gegeven de voortgang van fase 2 zijn de nog resterende risico’s beperkt. Het gewogen risicoprofiel is bepaald op € 9.000.

tMPG 2024

Pagina 27 van 43

Resultaten Conform BBV wordt onderscheid gemaakt tussen het actieve en het faciliterende deel van de grondexploitatie. Actieve deel Resultaat

MPG 2024

tMPG 2024

Verschil

Nominale waarde

-1.381.878

-1.385.763

-3.886

Eindwaarde

-1.467.333

-1.471.497

-4.165

Netto contante waarde

-1.302.949

-1.306.648

-3.698

Ten opzichte van de MPG 2024 is het voorziene resultaat van de grondexploitatie vrijwel onveranderd. Faciliterende deel Resultaat

MPG 2024

tMPG 2024

Verschil

Nominale waarde

2.051.144

2.025.030

-26.114

Eindwaarde

2.174.406

2.146.416

-27.990

Netto contante waarde

1.930.810

1.905.956

-24.854

Ten opzichte van de MPG 2024 is het voorziene resultaat van de grondexploitatie verslechterd met ongeveer € 28.000 op eindwaarde.

Doornsteeg: fase 3 Voortgang De planontwikkeling ten aanzien van fase 3 is eind 2019 opgestart. Dit heeft geresulteerd in een kaderstellend document dat op 22 april 2021 door de gemeenteraad is vastgesteld. In 2021 is een eerste stedenbouwkundig ontwerp met bijbehorende proefverkaveling beschikbaar gekomen. Bij een eerdere actualisatie van de grondexploitatie zijn deze in financiële zin vertaald. Dat geldt ook voor de effecten van de Woonvisie 2020+ op het programma en de samenwerking met de marktpartijen. De exploitatie wordt gedurende het proces verder aangepast, bijvoorbeeld op basis van het ontwerp van de diverse bouwvelden. Eind 2023 zijn de anterieure overeenkomsten met de grondeigenaren gesloten. Hierna is het bestemmingsplan door de gemeenteraad vastgesteld op 29 februari 2024. Het bestemmingsplan is inmiddels onherroepelijk. Op dit moment werken betrokken partijen aan de uitwerking van de eerste bouwvelden en voorbereiding op het bouwrijp maken. De start hiervan is nog mede afhankelijk van de verlening van de ontheffing Wet natuurbescherming.

Ruimtegebruik, programma en uitgifte Ruimtegebruik Uitgeefbaar Verharding Groen (incl. beekzone) Water Te handhaven Totaal Programma Sociaal Middelduur laag Middelduur hoog Duur Totaal

tMPG 2024

Oppervlakte 102.555 m² 55.705 m² 98.490 m² 7.001 m² 33.626 m² 297.377 m² Koop 16 64 100 261 441

Huur 223 0 0 0 223

Percentage 34,5% 18,7% 33,1% 2,4% 11,3% 100,0% Totaal 239 64 100 261 664

Percentage 36,0% 9,6% 15,1% 39,3% 100,0%

Pagina 28 van 43

Uitgifte Sociaal Middelduur laag Middelduur hoog Duur Totaal

t/m 2023 0 0 0 0 0

2024 0 0 0 0 0

2025 62 33 16 42 153

2026 31 0 12 38 81

2027 37 12 22 50 121

2028 38 0 20 54 112

na 2028 0 0 0 0 0

De uitgiftetabel heeft alleen betrekking op door de gemeente uit te geven gronden. Voor de gemeente komt dit binnen het programma voorlopig neer op 467 woningen (ca. 70%). De woningen die worden toegerekend aan het eigendom van BV Doornsteeg, BKO en Langverwacht zijn daarentegen wel meegenomen in de programmatabel. Binnen de proefverkaveling is verder een ruimtereservering opgenomen van 500 m 2 voor een voorziening zoals een gezondheidscentrum. Conform het bestemmingsplan kan dit maximaal 1.000 m2 worden.

Risico’s De voornaamste risico’s zijn gelegen op meerkosten ten aanzien van het bouw- en woonrijp maken en plankosten. Daarnaast is sprake van een beduidend marktrisico ten aanzien van de grondverkopen en exploitatiebijdragen. Hierbij bestaat zowel onzekerheid over de hoogte van de opbrengsten als over het moment dat de opbrengsten worden gerealiseerd. Het gewogen risicoprofiel is bepaald op € 3,3 miljoen.

Resultaten Conform BBV wordt onderscheid gemaakt tussen het actieve en het faciliterende deel van de grondexploitatie. Actieve deel Resultaat

MPG 2024

tMPG 2024

Verschil

Nominale waarde

12.504.582

12.504.582

0

Eindwaarde

11.053.879

10.796.434

-257.445

Netto contante waarde

9.815.528

9.586.924

-228.604

Resultaat incl. tussentijdse winstnemingen en na storting fonds BoVo

MPG 2024

tMPG 2024

Verschil

Tussentijdse winstnemingen

5.000

5.000

0

Storting fonds Bovenwijkse Voorzieningen

2.354.677

2.354.677

0

Eindwaarde

8.704.202

8.446.757

-257.445

Ten opzichte van de MPG 2024 is het resultaat op eindwaarde met ongeveer € 257.000 verslechterd. Dit is met name het gevolg van de bijstelling van de fasering. Faciliterende deel Resultaat

MPG 2024

tMPG 2024

Verschil

Nominale waarde

-545.426

-520.320

25.106

-1.119.037

-1.148.692

-29.655

-993.673

-1.020.006

-26.333

Eindwaarde Netto contante waarde

Ten opzichte van de MPG 2024 is het voorziene resultaat met circa € 30.000 op eindwaarde verslechterd.

tMPG 2024

Pagina 29 van 43

Deelplanoverstijgende investeringen Voortgang Om het gebied Doornsteeg te ontwikkelen, is een geluidswerende voorziening langs de A28 nodig. Onderzoek heeft plaatsgevonden op welke wijze deze voorziening gefaseerd en zo efficiënt mogelijk kan worden gerealiseerd. Hierbij is het financiële aspect belangrijk, maar ook de stedenbouwkundige inpassing en de afstemming met Rijkswaterstaat. De aanleg van de eerste fase van de geluidswal (het aanbrengen van het grondlichaam) is afgerond. Op dit moment, begin 2024, is het wachten op de noodzakelijke ontheffing Wet natuurbescherming (Wnb) voordat kan worden aangevangen met de aanleg van de geluidsschermen. Naar verwachting is dit in het najaar van 2024 mogelijk. Na de voorbereidende en mitigerende werkzaamheden, wordt eerst het reeds aangebracht grondlichaam verplaatst. Rijkswaterstaat eist namelijk dat het ontwerp rekening houdt met een mogelijke verbreding van de snelweg naar 2x 4 rijstroken. Na verplaatsing van het grondlichaam wordt hier bovenop een geluidswerend scherm geplaatst. Het noordelijke deel van de geluidswerende voorziening wordt aan de binnenzijde van de Arkemheenweg gerealiseerd. Deze zijde van de wijk krijgt een park en recreatiefunctie. Voor de gehele geluidswerende voorziening is inmiddels een voorlopig ontwerp opgesteld, uitgaande van de door Rijkswaterstaat gestelde eisen en een goede stedenbouwkundige inpassing.

Dit ontwerp was het vertrekpunt van de aanbesteding, welke procedure inmiddels succesvol en binnen budget is afgerond. De combinatie Dusseldorp en Peek is verantwoordelijk voor de uitvoering. De eindoplevering is voorzien medio 2026.

Risico’s De voornaamste risico’s zijn gelegen op meerkosten ten aanzien van de civieltechnische werkzaamheden en de plankosten. Het gewogen risicoprofiel voor de geluidswerende voorzieningen is bepaald op € 674.000.

Resultaten Conform BBV wordt onderscheid gemaakt tussen het actieve en het faciliterende deel van de grondexploitatie. Geluidsvoorziening Resultaat

MPG 2024

tMPG 2024

Verschil

Nominale waarde

-6.563.392

-6.564.710

-1.318

Eindwaarde

-7.158.567

-7.215.477

-56.910

Netto contante waarde

-6.356.603

-6.407.137

-50.534

Resultaat tMPG 2024

GREX

FAC

Totaal

Nominale waarde

-5.633.970

-930.740

-6.564.710

Eindwaarde

-6.155.198

-1.060.279

-7.215.477

Netto contante waarde

-5.465.640

-941.497

-6.407.137

Ten opzichte van de MPG 2024 is het voorziene resultaat op eindwaarde met ongeveer € 57.000 verslechterd. Volkstuinen De verplaatsing van de volkstuinen is volledig afgerond. Het deelcomplex van de exploitatie is om die reden eind 2020 afgesloten met een negatieve eindwaarde van € 203.797. Fietstunnels De realisatie van twee fietstunnels naar Doornsteeg is volledig afgerond. Vanuit het perspectief van een integrale exploitatie wordt het deelcomplex nog niet afgesloten. Dit zal plaatsvinden bij afronding van het gehele project, thans voorzien in 2029. Het negatieve resultaat op eindwaarde is ongeveer € 1,7 miljoen.

tMPG 2024

Pagina 30 van 43

Doornsteeg op totaalniveau Resultaten Resultaat

MPG 2024

tMPG 2024

Verschil

Nominale waarde Eindwaarde Netto contante waarde

3.805.313 1.127.503 923.087

3.799.101 751.338 589.063

-6.212 -376.165 -334.024

Resultaat incl. tussentijdse winstnemingen en na storting fonds BoVo

MPG 2024

tMPG 2024

Verschil

Tussentijdse winstnemingen Storting fonds Bovenwijkse Voorzieningen Eindwaarde

458.000 2.362.602 -777.098

458.000 2.362.602 -1.153.263

0 0 -376.165

Ten opzichte van de MPG 2024 is het resultaat op eindwaarde met ongeveer € 376.000 verslechterd.

tMPG 2024

Pagina 31 van 43

6. Strategische gronden en aankopen De gemeente Nijkerk heeft enkele strategische gronden en aankopen in eigendom die momenteel nog niet in exploitatie zijn genomen. De geheime bijlage geeft inzicht in de boekwaarden, voorziene marktwaarden en risico’s van deze strategische gronden en aankopen. Hieronder wordt per grondcomplex ingegaan op het toekomstperspectief.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=b5406489-f348-40a4-9d85-1f618a728285