CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

2024-092 Bijlage 1 - Nota Grondbeleid 2024 Gemeente Nijkerk

Commissie I 7 oktober 2024, gemeente NijkerkBij agendapunt: Nota Grondbeleid 2024 (2024-092)11.674 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Marktpartijen én de gemeente bezitten grond of vastgoed in een gebied waarvoor een stedenbouwkundig plan is gemaakt. Alle gronden zijn daarbij nodig voor de gewenste ontwikkeling. In dit geval is het logisch dat de gemeente een vorm van publiek-private samenwerking aangaat met de ontwikkelaar. Hierbij kunnen partijen een bouwclaimovereenkomst sluiten, een gezamenlijke grondexploitatiemaatschappij oprichten, kan een concessieovereenkomst worden aangegeven of (onder de Omgevingswet) gebruik worden gemaakt van het instrument van stedelijke kavelruil. Het ongunstige alternatief is dat de gemeente probeert alle gronden op te kopen en het geheel in een openbare procedure aanbiedt aan kopers. Dat zullen eigenaren van de gronden hoogstwaarschijnlijk weigeren en dan is alleen onteigenen nog een optie. Dit alles is niet de bedoeling van de Hoge Raad en geeft ook veel vertraging. Het is daarom heel redelijk dat de gemeente er in dit geval er voor kiest om haar grond te verkopen aan marktpartijen die in het gebied al grond bezitten. Dit maakt een snelle, integrale, samenhangende gebiedsontwikkeling mogelijk.

•

Er is sprake van een bouwclaim (marktpartijen hebben grond/vastgoed aan de gemeente verkocht en kopen op een later moment elders bouwrijpe grond van de gemeente terug). Het gaat hierbij om afspraken waarbij de ontwikkelaar een (deel van een) plan kan ontwikkelen.

N o t a

G r o n d b e l e i d

2 0 2 4

G e m e e n t e

N i j k e r k

•

Compensatie bij verplaatsing van een bedrijf De gemeente koopt grond/vastgoed aan en biedt vervangende grond elders aan.

•

Grondruil bij een ontwikkeling Gemeente en ontwikkelaar verkopen elkaar over en weer grond in een gebied, omdat dit past bij de gewenste vastgoed- of gebiedsontwikkeling in dat gebied.

•

Nabijheid van de grond De gemeente verkoopt grond aan bedrijven of individuele inwoners die hun terrein willen vergroten met aangrenzende gemeentegrond. Dit geldt alleen wanneer duidelijk is, dat er niet meerdere bedrijven of inwoners grond hebben grenzend aan gemeentegrond. Dan moeten alle kandidaten een gelijke kans krijgen. De beste methode daarvoor hangt af van de situatie.

•

Er is maar één geschikte partij Het is denkbaar dat vooraf duidelijk is dat er maar één serieuze kandidaat is. Bijvoorbeeld in het geval van een heel specifiek soort vastgoed. Er is maar één partij met werkelijk belangstelling en ook in staat is het gewenste project te realiseren. In dat geval is een publicatie van de gewenste grondverkoop voldoende.

•

Een specifieke aanbieding van een marktpartij Een marktpartij benadert de gemeente met een concreet voorstel voor de ontwikkeling van een bepaald gebied. De grond/het vastgoed is eigendom van de gemeente. De marktpartij wil en kan het plan zelf uitvoeren. De gemeente mag de grond verkopen aan deze partij als: o Het plan past binnen het gemeentelijk beleid en randvoorwaarden voor het gebied; o Het plan een uniek en bijzonder idee is, dat ook nog niet in gemeentelijke stukken voorkomt. Dit vraagt verdere objectieve specificering. Voorkomen moet worden dat andere marktpartijen terecht aangeven deze ontwikkeling ook uit te kunnen voeren. Hoe complexer en unieker het voorstel, hoe groter de kans dat er geen openbare procedure nodig is. Lopende onderhandelingen of net afgesloten contracten Dan speelt nog de vraag hoe we omgaan met lopende onderhandelingen of al afgesloten contracten, in de periode direct na de uitspraak van de Hoge Raad. Verkoop waarvoor wel een openbare procedure zou gelden. Is dit aanvechtbaar? Juridisch gezien kijken we daarvoor naar de aanbestedingsprocedure. Daar geldt dat derden een half jaar na het sluiten van de overeenkomst de gelegenheid hebben bezwaar te maken (artikel 4.15, lid 2, aanhef en onder b Aanbestedingswet). Bij lopende onderhandelingen kan de gemeente er voor kiezen de onderhandelingen af te breken en een openbare procedure te beginnen.

Dit is verstandig als de gemeente geen duidelijke motieven heeft om met één kandidaat verder te gaan. Zo kan de gemeente een onnodige schadeclaim voorkomen.

6. Een stappenplan voor uitzonderingen op een openbare procedure We volgen de volgende stappen:

N o t a

G r o n d b e l e i d

2 0 2 4

G e m e e n t e

N i j k e r k

1. Het college besluit grond te willen verkopen. Daarbij motiveert het college waarom niet gekozen wordt voor een openbare procedure. 2. Het college maakt dit voornemen én de motivatie bekend in de krant De Stad Nijkerk en/of op de gemeentelijke website en/of de website: www.officielebekendmakingen.nl. 3. Derden hebben 20 dagen de tijd om aan te geven dat ook zij voor de verkoop in aanmerking zouden willen komen (bezwaar/beroep) 4. Is er geen sprake van bezwaar of beroep, dan kunnen partijen het contract ondertekenen. 5. Bij bezwaar beslist het college wat er moet gebeuren. Bij beroep de rechtbank.

N o t a

G r o n d b e l e i d

2 0 2 4

G e m e e n t e

N i j k e r k

Bijlage 2 Grondprijsbeleid Uitgangspunten grondprijsbeleid Algemene uitgangspunten In principe wordt gekozen voor het hanteren van marktconforme grondprijzen. De grondprijzen zijn tot stand gekomen door een marktconforme grondwaarde te berekenen op basis van de daarvoor meest geëigende rekenmethodiek. Deze benadering geeft invulling aan een aantal doelstellingen: duidelijkheid naar het gemeentebestuur; eenduidig en transparant handelen naar verschillende partijen (particulieren, marktpartijen etc.); vastlegging van uitgangspunten in onderhandelingssituaties; nakomen afspraken in het kader van de Woonvisie gemeente Nijkerk 2020+ en van de provincie; Verordening Doelgroepen Woningbouw Nijkerk (doelgroepenverordening); vastlegging van grondprijzen die de input vormen voor de opstelling en actualisatie van grondexploitaties. Uitgangspunt voor de berekening van de grondprijzen zijn bepaald aan de hand van de huidige wettelijke vereisten voor het bouwen van vastgoed. Verder geldt dat alle genoemde grondprijzen in deze nota exclusief BTW, kosten koper zijn, uitgaande van de levering van bouwrijpe grond. Bij ABC- leveringen van gronden aan een ontwikkelaar geldt per leveringsakte een extra bijdrage van € 150,- exclusief BTW. De grondprijs voor grondgebonden woningen wordt berekend over het aantal vierkante meters kaveloppervlak.

De grondprijs voor de appartementen wordt berekend over het aantal vierkante meters bruto vloeroppervlak (BVO) van het gehele gebouw inclusief bergingen, gangen, (nood)trappenhuizen, balkons, dakterrassen, galerijen, gemeenschappelijke ruimten, en dergelijke. De berekening wordt uitgevoerd conform NEN 2580. Eventueel gebouwde parkeervoorzieningen tellen niet meer in de berekening van het bruto vloeroppervlak. De definitieve prijs wordt vastgesteld op basis van een definitieve verkaveling c.q. een definitief ontwerp. Indien noodzakelijk kan een voorlopige prijs worden vastgesteld op basis van een voorlopige verkaveling c.q. een voorlopig ontwerp. Aan de genoemde prijzen in deze nota kunnen geen rechten worden ontleend voor een concrete uitgifte. Alle genoemde prijzen kennen het prijspeil van het huidige jaar en zijn exclusief verschuldigde belastingen. Termijn van afspraken De gemeente respecteert de bestaande overeenkomsten, voorbereidende gesprekken en lopende onderhandelingen om te komen tot kaveluitgifte waarin grondprijzen zijn genoemd. Maar bij vaststelling van deze nota gelden voor nieuwe verkoopsituaties de nieuwe grondprijzen voor alle kopende partijen (ontwikkelaars, particulieren etc.). Bij onderhandelingen, prijsafspraken, grondreserveringen en dergelijke wordt door de gemeente duidelijk vermeld, welk prijspeil de grondprijzen hebben.

Indien van toepassing wordt gemeld op welke wijze de grondprijs vanaf 1 januari van het volgende jaar voor de betreffende gronduitgifte zal worden berekend.

N o t a

G r o n d b e l e i d

2 0 2 4

G e m e e n t e

N i j k e r k

Herziening De Nota grondprijsbeleid wordt elk jaar herzien. Hierdoor kan normaliter tijdig worden gereageerd op marktontwikkelingen. Indien zich binnen een jaar substantiële marktontwikkelingen voordoen wordt hierover tussentijds gerapporteerd. Verder zal de feitelijke marktconforme waardebepaling steeds plaatsvinden op het moment van uitgifte. Kaders grondprijsbeleid Beleidskaders Verbod op staatssteun In artikel 107 van het Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie(VWEU) zijn Europese staatssteunregels vastgelegd. De in juni 2016 vastgestelde Mededeling van de Europese Commissie inzake staatssteun bevat voorwaarden waaronder bij grondtransacties sprake is van marktconformiteit. Bij gronduitgiften kan ongeoorloofde staatssteun optreden bij niet-marktconform handelen. Om marktconformiteit te waarborgen kan de gemeente besluiten om competities uit te schrijven, gebruik te maken van benchmarking of pari passu transacties, dan wel zorg te dragen voor een marktconforme taxatie door een onafhankelijke deskundige. De onafhankelijke deskundige kan zijn of haar taken uitvoeren zonder rekening te houden met het bestuurlijk gewenste resultaat van de waardebepaling. Aanbesteding Gronduitgifte valt op zichzelf niet onder het bereik van het Europese aanbestedingsrecht, tenzij sprake is van een overheidsopdracht.

Indien dit wel het geval is dan moet er in principe worden aanbesteed. Afspraken met corporaties De gemeente maakt een keer in de twee jaar prestatieafspraken met de corporaties en huurdersvertegenwoordiging. Daarin worden afspraken gemaakt over onder andere sloop, nieuwbouw, liberalisering en verkoop van woningen. Dit met als doel om voldoende woningen in de sociale huurvoorraad beschikbaar te krijgen voor de doelgroep. Een sociale huurwoning heeft een maximale huur van € 763,47 per maand (prijspeil 2022). Met de Woningstichting Nijkerk heeft de gemeente grondprijsafspraken gemaakt voor de periode 2022 t//m 2026. Hierbij is voor de grondgebonden huurwoningen een vaste kavelprijs overeengekomen van € 235,- per/m² en voor de huurappartementen is een grondprijs van 265,- per/m² BVO overeengekomen. Deze grondprijzen gelden voor 2022. Verder is t/m 2026 een jaarlijkse indexatie van deze grondprijzen overeengekomen van 2% met een afronding op een veelvoud van € 5,-. Voor de grondprijs voor de huurappartementen zal voor 2024 een herziening plaatsvinden op basis van een onafhankelijke taxatie. Deze herziening zal in het begin van het vierde kwartaal van 2023 plaatsvinden. Reden hiervan is de wens van de Woningstichting om in toekomstige woningbouwontwikkelingen een voldoende gevarieerd bouwprogramma te realiseren.

Deze afspraken met Woningstichting Nijkerk worden per 2023 vastgelegd in de prestatieafspraken tussen partijen. Rekenmethodieken Voor het bepalen van de grondprijs kunnen diverse methodieken gehanteerd worden. De uitgifte vindt meestal plaats door middel van verkoop van de gronden. De meest gebruikte methodieken zijn in willekeurige volgorde: kostprijsmethode; comparatieve methode; grondquote;

N o t a

G r o n d b e l e i d

2 0 2 4

G e m e e n t e

N i j k e r k

residuele grondwaardemethode en; tender/openbare aanbesteding. Kostprijsmethode In deze methodiek wordt gerekend vanuit de kostenkant van een grondexploitatie. Op basis van de kosten wordt berekend wat de gronden (minimaal) moeten opbrengen om een sluitende grondexploitatie te krijgen. De voordelen van deze methode zijn dat de prijs relatief snel te bepalen is. Nadelen van deze methode zijn: de berekende grondprijs houdt geen verband met de marktwaarde van het object waar het voor bedoeld is; de grondprijs kan sterk verschillen per locatie, afhankelijk van de kosten die op de exploitatie drukken; de gemeente laat mogelijk winst liggen; er kunnen op deze wijze geen reserves worden gevormd voor het grondbedrijf, waar negatieve plannen uit gedekt kunnen worden. Comparatieve methode (vastgestelde m² prijs) De essentie van deze methodiek is dat een vaste prijs per/m² uitgeefbare grond onder woningen, kantoren of bedrijven wordt gehanteerd. Deze vaste prijs komt tot stand op basis van vergelijking met omliggende gemeenten. Voordelen van deze methode zijn: transparantie, zowel intern (binnen de gemeente) als extern (naar marktpartijen); een grondprijs is snel bepaald.

Nadelen van deze methode zijn: de berekende grondprijs houdt (mogelijk) geen verband met de marktwaarde van het object waar het voor bedoeld is; de gemeente laat mogelijk winst liggen; op deze wijze kan geen reserves worden gevormd voor het grondbedrijf, waar negatieve plannen uit gedekt kunnen worden. Grondquote De methodiek van de grondquote geeft de verhouding weer tussen de kavelprijs onder bijvoorbeeld een woning in relatie tot de Vrij-Op-Naam (VON)-waarde, exclusief BTW. Grondquote = VON excl. BTW

Kavelprijs

Voordelen van deze methode zijn: transparantie, zowel intern (binnen de gemeente) als extern (naar marktpartijen); een grondprijs is snel bepaald, onderhandeling met marktpartijen is mogelijk niet aan de orde. Nadeel van deze methode is dat de berekende grondprijs geen verband houdt met de marktwaarde van het object waar het voor bedoeld is. Een grote kavel met een kleine woning kan een even hoge VON-waarde hebben als een kleine kavel met een grote woning. Er wordt dan een zelfde grondquote gehanteerd. Bij de kleine kavel met de grote woning kan dit tot een lagere bouwkwaliteit leiden doordat het aandeel bouwkosten in de VON-waarde bij deze woning hoger zal zijn. Residuele Grondwaardeberekening

N o t a

G r o n d b e l e i d

2 0 2 4

G e m e e n t e

N i j k e r k

De residuele waard berekening geeft inzicht in de opbouw van de kosten en opbrengsten en daarmee inzicht waar de winst zit. Een residuele waarde gaat uit van de marktwaarde6 van een object. Deze marktwaarde wordt verminderd met de bouwkosten, bijkomende kosten en winst en risico voor de ontwikkelaar. Wat resteert is de residuele waarde: de grondwaarde. Voordelen van deze methode zijn: transparantie, zowel intern (binnen de gemeente) als extern (naar marktpartijen); de onderhandelingspositie van beide partijen wordt beter inzichtelijk. Het wordt duidelijk “aan welke knoppen gedraaid kan worden”. Nadelen van deze methode zijn: elke situatie is anders, bij elke berekening is een verkenning van de markt noodzakelijk; kennis hebben van de methodiek en de input is een vereiste om de gevoeligheden van de berekening te beoordelen. Tender/openbare aanbesteding Via een inschrijving kunnen ondernemingen/particulieren een prijs bieden voor de grond. De grond gaat naar de hoogste bieder of de partij met de beste verhouding tussen bieding en kwaliteit. De uiterste grens wordt opgezocht binnen de gestelde kaders van de gemeente waartegen de markt bereid is om de grond af te nemen. Marktconforme grondprijzen Bij de Nota Grondbeleid 2024 is gekozen voor het hanteren van marktconforme grondprijzen, overeenkomstig de huidige wet- en regelgeving.

Hier komt bij dat ook Europese en nationale regelgeving steeds meer het belang onderschrijft van marktconform prijsbeleid. Interne leveringen In 2016 zijn de BBV-voorschriften aangepast. Dit heeft onder andere tot gevolg dat interne leveringen van grond binnen de gemeente niet meer tegen de marktwaarde mogen. Dergelijke leveringen, zoals bijvoorbeeld bij het nieuw aan te leggen zwembad in Spoorkamp of het scoutinggebouw in Doornsteeg, mogen voortaan alleen nog tegen kostprijs geschieden. Deze kostprijs zal per project en per fase waarin het project zich bevindt anders zijn. Dit zal in voorkomende gevallen worden gerapporteerd aan het bestuur.

6 Het geschatte bedrag waartegen vastgoed tussen een bereidwillige koper en een bereidwillige verkoper na behoorlijke marketing in een

zakelijke transactie zou worden overgedragen op de waardepeildatum, waarbij de partijen met kennis van zaken, prudent en niet onder dwang zouden hebben gehandeld.

N o t a

G r o n d b e l e i d

2 0 2 4

G e m e e n t e

N i j k e r k

Bijlage 3 Strategische grondaankoop Afwegingsschema Het voorgestelde afwegingsschema geeft een de factoren die benodigd zijn voor het afwegingskader strategische aankopen. Per factor wordt aangegeven welke verhouding er is met strategische aankopen. Voor de goede orde wordt de volgende definitie voor strategische aankopen gehanteerd; aankopen waarop het moment van verwerving (nog) geen concrete (her)ontwikkelingsplannen zijn maar waarvan wordt voorzien dat dit op de middellange termijn wel aan de orde gaat zijn. Daarnaast om een ruilobject te verkrijgen of aankopen te doen waar bestaande functies geen toekomst meer hebben (conform de nota Grondbeleid).

Urgentie: Is handelingssnelheid noodzakelijk voor de aankoop?

Regie: Zijn de gronden op termijn nodig voor de uitvoering van ontwikkelingen of om ongewenste ontwikkelingen tegen te gaan?

Aankoop afhandelen via regulier traject waarbij beschouwd moet worden of het een strategische aankoop is (met bijbehorende voorwaarden)

Regie: Zijn de gronden benodigd als ruilgronden of het opheffen van functies die geen toekomst hebben?

Rendement: Is aankoop mogelijk tegen de marktwaarde van de huidige bestemming?

Rendement: Is het belang over de regie of maatschappelijk rendement groot genoeg om verlies te accepteren? Zijn er voldoend dekkingsmiddelen aanwezig om dit verlies te kunnen opvangen?

Over gaan tot strategische aankoop

Niet aankopen als strategische aankoop

N o t a

G r o n d b e l e i d

2 0 2 4

G e m e e n t e

N i j k e r k

Verantwoordingsschema Processtappen bij strategische aankopen: • College stelt vast dat interessant is om gronden / opstallen aan te kopen op basis van gedegen afweging • College stelt vast dat de omvang van aankoop past binnen kader van maximaal € 5 miljoen dat de raad heeft vastgesteld • Het College sluit de overeenkomst tot de aankoop van gronden / opstallen overeenkomstig de privaatrechtelijke bevoegdheden conform de Gemeentewet • Het College informeert de raad over de betreffende aankopen met de daarbij behorende argumenten en financiële consequenties • Bij de eerst volgende bestuursrapportage worden de financiële consequenties van de strategische aankopen verwerkt in de begroting waarbij het budgetrecht van de raad wordt geeffectueerd middels vaststelling van de begrotingswijziging. • Bij de actualisering van het meerjarenprognose grondexploitaties (MPG) wordt getoetst in hoeverre de balanswaarde aansluit bij de actuele marktwaarde dan wel wordt ingebracht in een (gemeentelijke) grondexploitatie tegen de actuele boekwaarde.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=f3813771-8b59-44bf-a773-1183e05273fa