2024-076 rvs+rb Plan van Aanpak opstellen 'eerste wijziging Omgevingsplan' (kaderstelling)
Tekst van het document
Raadsvoorstel Raadsnummer: Onderwerp: Korte inhoud:
2024-076 Zaaknummer: 1421886 Plan van Aanpak opstellen 'eerste wijziging Omgevingsplan' (kaderstelling) We willen starten met de procedure voor de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ waarvoor u het bevoegd gezag bent om het plan vast te stellen. Tijdens de Raadscommissie (consultatie) op 8 februari 2024 is aangegeven dat we een kaderstelling hiervan aan u zullen voorleggen. Het is namelijk een complexe operatie die vraagt om de vaststelling van enkele uitgangspunten om met voortvarendheid verder te kunnen werken aan het omgevingsplan. Bijgaand voorstel bevat die kaderstelling.
Datum B&W: 24 juni 2024
Portefeuillehouder:
Heutink - Wenderich
Voorstel U wordt gevraagd: 1. het (bestuurlijk) Plan van Aanpak ‘Aan de slag met 1e wijziging Omgevingsplan Nijkerk’ vast te stellen en tevens te beschouwen als kaderstelling; 2. het proces om te komen tot de ‘1e wijziging Omgevingsplan Nijkerk’ overeenkomstig het plan van aanpak onder punt 1, te starten.
Inleiding Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Deze wet gaat over de inrichting van de fysieke leefomgeving. Met de Omgevingswet beschikt de gemeente over nieuwe instrumenten waarmee het beheer en de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving voor het gemeentelijk grondgebied worden geregeld, namelijk: 1. de Omgevingsvisie; 2. het Omgevingsplan; 3. het Omgevingsprogramma; 4. de Omgevingsvergunning. Dit voorstel behandelt ‘het Omgevingsplan’. Sinds 1 januari 2024 geldt er van rechtswege één omgevingsplan voor de hele gemeente. Dit is het ‘tijdelijk Omgevingsplan’ en bestaat uit: • alle geldende bestemmingsplannen voor het gemeentelijk grondgebied; • regels die verplaatst zijn van rijksniveau naar gemeenteniveau, ‘de bruidsschat’ genoemd; • bestaande ruimtelijke beleidsregels; • archeologieverordeningen (Monumentenwet 1988); • geurverordening (Wet geurhinder en veehouderij)l; • verordeningen afvoer regen- en grondwater (Wet milieubeheer); • overige gemeentelijke verordeningen met regels over het beheer van de dagelijkse fysieke leefomgeving. Vanaf 1 januari 2024 vindt de toetsing van alle plannen in de fysieke leefomgeving plaats op basis van de regels uit dit ‘tijdelijk Omgevingsplan’. Dit omgevingsplan voldoet echter dan nog lang niet aan de eisen die de wetgever aan het omgevingsplan stelt.
De gemeenten zijn verplicht om op 1 januari 2032 dit ‘tijdelijk Omgevingsplan’ om te zetten in een integraal, gebiedsdekkend omgevingsplan zoals bedoeld in de Omgevingswet. In bijlage 2 is dit weergegeven. Dit plan vervangt dan alle hiervoor genoemde regels. 1421886
1 van 6
Daaraan voorafgaand stelt de gemeente Nijkerk eerst een ontwerpomgevingsplan op voor een kleiner gebied dat voldoet aan de nieuwe wettelijke vereisten en dat de basis is voor een verdere uitwerking richting het omgevingsplan voor het gehele gemeentelijk grondgebied. Dit noemen we de ‘1e wijziging van het Omgevingsplan’. Dit willen we doen voor het gebied ‘Westelijk Hoevelaken’. Met deze 1e wijziging ontwikkelen we een plan dat inzicht geeft in de te maken keuzes in de regelgeving voor de fysieke leefomgeving en de bestuurlijke ruimte die het college en gemeenteraad in samenspraak dienen te maken. Het college bereidt het plan voor en legt het ontwerp in de laatste fase ter vaststelling voor aan de gemeenteraad. De raad is het bevoegd gezag om het plan vast te stellen. We zijn bezig met de voorbereidingen van dat proces. U bent meerdere keren geïnformeerd over de Omgevingswet en daarbij ook over het Omgevingsplan. Op 1 februari 2024 heeft er een Beeldvorming en op 8 februari 2024 een consultatie in de Raadscommissie plaatsgevonden. Daar werd onder andere gesproken over het Participatieplan. In bijlage 3 is aangegeven welke aanpassingen naar aanleiding van de consultatie zijn doorgevoerd in het Participatieplan. Ook is ten opzichte van de Consultatienotitie het proces nu aangevuld met een kaderstelling door de raad.
In het voorliggende Plan van Aanpak is beschreven hoe wij stapsgewijs met het opstellen van de 1e wijziging van het omgevingsplan aan de slag gaan in onze gemeente. Wij beschouwen het Plan van Aanpak als de kaderstelling op basis waarvan we met u belangrijke keuzes/uitgangspunten vastleggen die wij verder uitwerken in de ontwerpfase van de ‘1e wijziging van het Omgevingsplan’. Dit Plan van Aanpak wordt aan de gemeenteraad voorgelegd ter vaststelling. Dit beschouwen wij als kaderstelling. Beoogd effect Het Plan van Aanpak heeft tot doel duidelijkheid en zekerheid te geven over de wijze waarop het planproces van de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ vorm en inhoud wordt gegeven en om dit vervolgens te kunnen ‘uitrollen’ over de rest van het gemeentelijk grondgebied. Argumenten 1.1 Kaderstelling door gemeenteraad is gewenst omdat de raad bevoegd gezag is De raad is het bevoegd gezag om een wijziging van een Omgevingsplan vast te stellen. Daarom is het wenselijk dat de gemeenteraad alvast op hoofdlijnen de vorm en inhoud van het planproces vaststelt om tot de wijziging van het Omgevingsplan te komen. Tijdens de Raadscommissie (consultatie) op 8 februari 2024 is aangegeven dat we een kaderstelling van de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ aan u zullen voorleggen.
Het is namelijk een complexe operatie die vraagt om de vaststelling van enkele uitgangspunten om met voortvarendheid verder te kunnen werken aan het omgevingsplan. In bijgevoegd (bestuurlijk) Plan van Aanpak is aangegeven hoe de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ wordt opgepakt. Dit wordt gedaan door middel van een participatieproces. Dit werken wij vervolgens uit in de ontwerpfase van het plan. Daarna is er de mogelijkheid tot het indienen van zienswijzen door belanghebbenden. Na deze formele fase wordt het ontwerp van de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ met een verslag van de ingekomen zienswijzen ter vaststelling aan de gemeenteraad voorgelegd. Pas na de vaststelling heeft dit plan gevolgen voor burgers en bedrijven. Samengevat zijn de kaders: 1. Stapsgewijs per gebied het Omgevingsplan opstellen 2. Bestaande rechten zoveel mogelijk beleidsneutraal verwerken 3. In de structuur ruimte bieden om op later moment ontwikkelmogelijkheden en te beschermen waarden toe te voegen 4. In eerste instantie uitgaan van bestaande soorten regels, maar in vervolg toepassen van de regelpiramide (dat betreft de mate van regulering; van weinig naar veel regulering) 1421886
2 van 6
5. Binnenplanse afwijkingen die zijn opgenomen in de geldende bestemmingsplannen ook opnemen in het Omgevingsplan 6. Vastgestelde verordeningen en beleidsregels voor de fysieke leefomgeving opnemen in het Omgevingsplan 7. De bruidsschat1 verwerken in het Omgevingsplan 8. Nagaan of Rijk, provincie en waterschap kaderstellende regels hebben gesteld 9. Een m.e.r.-procedure doorlopen voor het Omgevingsplan 10. Aanpassingen van het Omgevingsplan die geen invloed hebben op de inhoud van het omgevingsplan delegeren aan het college 11. Alleen actief participeren over wezenlijke wijzigingen in het Omgevingsplan die er voor inwoners en andere belanghebbenden toe doen 1.2 Het is van belang duidelijkheid en zekerheid te geven over de wijze waarop het planproces vorm en inhoud krijgt Het Plan van Aanpak legt inhoudelijke en praktische zaken vast, zoals de structuur van het plan, de manier waarop de regels worden opgesteld, de plangrens, de noodzaak om een planMER op te stellen, de mijlpalen voor besluitvorming en het participatieproces. Het plan bevat daarmee een duidelijk afgebakende opdracht met uitgangspunten en voorwaarden waarbinnen de ‘1e wijziging van het Omgevingsplan’ wordt opgepakt en uitgewerkt. Daarmee is het Pan van Aanpak tevens aan te merken als kaderstelling.
1.3 Het is belangrijk dat inwoners en andere belanghebbenden op een zorgvuldige wijze worden betrokken bij het opstellen van de ‘1e wijziging van het Omgevingsplan’ De ‘1e wijziging Omgevingsplan’ komt tot stand op basis van een participatietraject. Hiervoor is een participatieplan opgesteld. Het concept daarvan hebben we behandeld in de Raadscommissie (consultatie) op 8 februari 2024. In bijlage 3 is zijn de aanpassingen weergegeven die naar aanleiding van de consultatie zijn doorgevoerd in het Participatieplan. Onderdeel van het Participatieplan is de wijze waarop belanghebbenden bij het maken van het plan betrokken worden. De inwoners en andere belanghebbenden worden zo vroeg mogelijk bij het maken van de plannen betrokken. Bij de grondlaag (inventarisatie): Indien er strijdigheden zijn, wordt er pro-actief geparticipeerd en gecommuniceerd met de relevante gebruikers. Bij aanvang van het opstellen van het plan: Er wordt een werkgroep samengesteld met vertegenwoordigers uit alle doelgroepen, bij voorkeur uit het plangebied, die de gemeentelijke projectgroep adviseert en meedenkt over de te maken keuzes. Bij de formele stappen: • Via de publicatie waar bij aanvang van het project bekend wordt gemaakt dat de gemeente het plan opstelt.
• Als het ontwerp formeel ter inzage wordt gelegd volgens de voorschriften uit de Algemene wet bestuursrecht waarbij het plan gedurende zes weken ter inzage ligt om belanghebbenden de gelegenheid te geven hun zienswijze op het ontwerp te geven. Tevens is in de Omgevingswet de plicht vastgelegd om bij kennisgeving en vaststelling van een Omgevingsplan aan te geven hoe burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties en bestuursorganen bij de voorbereiding worden betrokken en wat de resultaten zijn. Aangegeven moet worden op welke wijze invulling is gegeven aan de participatie (artikel 10.2 Omgevingsbesluit). De invulling en de resultaten van de participatieactiviteiten worden vastgelegd in een verslag. De zogeheten motiveringsplicht, zoals vastgelegd in artikel 10.2 van het Omgevingsbesluit. Deze motivering maakt te zijner tijd onderdeel uit van het voorstel over de besluitvorming aan de gemeenteraad en in het vaststellingsbesluit. 1 De bruidsschat zijn Rijksregels die met de inwerkingtreding van de Omgevingswet verhuisd zijn naar de gemeente. De
bruidsschat bestaat dus uit regels die voorheen ook al golden, alleen golden die voor heel Nederland op dezelfde manier en nu mag de gemeente daar zelf over beschikken. 1421886
3 van 6
Om voornoemde redenen is voor het participatieproces een afzonderlijk document opgesteld. Dit is afgestemd met de gemeentelijke visie (i.o.) op participatie. Het Participatieplan is als afzonderlijke bijlage bij het Plan van Aanpak opgenomen. 2.1 Start proces is nodig om het Omgevingsplan tijdig te hebben omgezet De gemeenten zijn verplicht om op 1 januari 2032 dit ‘tijdelijk Omgevingsplan’ om te zetten in een integraal, gebiedsdekkend omgevingsplan zoals bedoeld in de Omgevingswet. Wij willen dit stapsgewijs doen, beginnend bij het gebied ‘Westelijk Hoevelaken’. Om stapsgewijs het gehele grondgebied tijdig te hebben omgezet, is het nodig om nu te starten met het proces van de ‘1e wijziging Omgevingsplan’. 2.2 Begin maken met uitvoering motie ‘Legalisering oude gevallen’ Met het proces voor de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ wordt ook een begin gemaakt met de uitvoering van de motie ‘Legalisering oude gevallen’. Hierover is op 20 september 2023 een raadsinformatiebrief naar u gestuurd. In het Plan van Aanpak is ook aangegeven hoe de uitvoering van deze motie voor het plangebied is voorzien in het proces van de ‘1e wijziging Omgevingsplan’. Kanttekeningen 1.1. Doordat de Omgevingswet en de daarbij horende instrumenten nieuw zijn, kunnen tijdens het proces nieuwe inzichten ontstaan De Omgevingswet is een nieuwe wet met nieuwe instrumenten.
In het proces van deze ‘1e wijziging Omgevingsplan’ zullen er momenten zijn dat het proces anders verloopt dan is voorzien en er zullen gaandeweg ongetwijfeld nieuwe inzichten ontstaan. Het is een leerproces dat flexibel en wendbaar zal (moeten) zijn om gewijzigde inzichten mee te kunnen nemen. We willen een lerende organisatie zijn. De opgedane kennis zullen we verder toepassen en uitwerken in het Omgevingsplan. Daarvoor is ook tijd nodig en daarom is het van belang om tijdig te starten met het proces. Het Plan van Aanpak is een document dat ingezet wordt om de raad te informeren en de raad te vragen op wezenlijke inhoudelijke en procesmatige onderwerpen uitgangspunten vast te stellen. Als er tijdens het traject richting de vaststelling van het Omgevingsplan aanleiding is voor andere of nadere uitgangspunten dan wordt een aangepaste nota aan de raad voorgelegd. Dat is het geval als het een uitgangspunt betreft over een onderwerp met wezenlijke gevolgen voor de inhoud of het proces van het Omgevingsplan dat afwijkt van de geldende raadskaders. Financiën De kosten voor het opstellen van de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ tot een afronding van de consultatieversie (tot aan participatie) worden begroot op: interne kosten € 62.230,- (490 uren) en kosten adviesbureau € 26.890,60. Zie hoofdstuk 5 ‘Financiën’ uit het Plan van Aanpak (bijlage 1) voor de onderbouwing van dit bedrag.
Deze kosten kunnen worden gedekt vanuit de beschikbare kredieten: • Voor de interne kosten is budget beschikbaar vanuit de reguliere budgetten. • De kosten door derden (in dit geval adviesbureau) van € 26.890,60, voor het proces tot een afronding van de consultatieversie, kunnen ten laste komen van het structurele budget voor het uitvoeren van werkzaamheden onder de Omgevingswet. Hierin is momenteel nog voldoende budget om daaruit te betalen. Vervolgens zal nog budget nodig zijn voor de vervolgfasen met als uiteindelijk doel het leveren van een compleet digitaal Omgevingsplan (regels, kaart en toelichting) van het aangewezen gebied, inclusief het noodzakelijke onderzoek, overleg en participatie over het plan, zoals omschreven in dit projectplan.
1421886
4 van 6
De kosten voor het opstellen voor een Omgevingsplan voor het gehele gemeentelijk grondgebied laten zich nu nog moeilijk inschatten. De uitkomsten uit het proces van de eerste wijziging zijn bepalend voor de aanpak voor de rest van het gemeentelijk Omgevingsplan. Als er extra budget nodig is, zal daarvoor een voorstel aan de raad worden voorgelegd. Communicatie Bij het planproces wordt op verschillende momenten en manieren gecommuniceerd met belanghebbenden. Het doel is met de te onderscheiden groepen te streven naar draagvlak en begrip door in gesprek te gaan en informatie uit te wisselen. In het Participatieplan staan in paragraaf 2.5 in een schema de doelgroepen, de doelen en in te zetten middelen weergegeven. Vervolg Na besluitvorming in de gemeenteraad wordt het planproces vervolgd. Hieronder treft u grove stappen in de planning voor het komende jaar: 1. Kwartaal 3 2024: Kaderstelling raad 2. Kwartaal 3 2024: Formele bekendmaking opstellen ‘1e wijziging Omgevingsplan’ 3. Kwartaal 3 – 4 2024: Participatie grondlaag 4. Kwartaal 1 2025: Raadscommissie (consultatie) 5. Kwartaal 1 – 2 2025: Bijeenkomsten en werkgroepen burgers, ondernemers en maatschappelijke instanties 6. Kwartaal 2 2025: Raadscommissie (consultatie) 7. Kwartaal 3 2025: Formele terinzagelegging (voor)ontwerp De gemeente Nijkerk wil zich ook in de tussentijd blijven ontwikkelen.
Er zijn ontwikkelingen waarvoor alvast moet worden afgeweken van het tijdelijke Omgevingsplan. Dit kan via de procedure voor ‘buitenplanse omgevingsplanactiviteiten’ (BOPA) maar het kan ook zijn dat er een wijziging van het omgevingsplan nodig is. Daarvoor kunnen parallelle procedures van wijzigingsbesluiten met een eigen participatietraject worden doorlopen. Dit kan dus naast/parallel aan deze ‘1e wijziging van het Omgevingsplan’. Bijlagen 1. Plan van Aanpak ‘Aan de slag met 1e wijziging Omgevingsplan Nijkerk’ 2. Afbeelding ‘Tijdelijk Omgevingsplan’ naar ‘Omgevingsplan zoals bedoeld onder de Omgevingswet’ 3. Aanpassingen Participatieplan Burgemeester en wethouders van Nijkerk, de secretaris, de burgemeester,
de heer drs. J.G. de Jager
1421886
de heer mr. drs. G.D. Renkema
5 van 6
RAADSBESLUIT
Nummer:
2024-076
De raad van de gemeente Nijkerk;
gelezen het collegevoorstel van 24 juni 2024;
gelet op afdeling 2.2 Omgevingswet
besluit: 1. het (bestuurlijk) Plan van Aanpak ‘Aan de slag met 1e wijziging Omgevingsplan Nijkerk’ vast te stellen en tevens te beschouwen als kaderstelling; 2. het proces om te komen tot de ‘1e wijziging Omgevingsplan Nijkerk’ overeenkomstig het plan van aanpak onder punt 1, te starten.
Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Nijkerk d.d. 19 september 2024, de griffier,
de voorzitter,
mevrouw A.G. VERHOEF-FRANKEN
de heer mr. drs. G.D. RENKEMA
1421886
6 van 6