2024-076 Bijlage 1 - Plan van aanpak 'Aan de slag met 1e wijziging Omgevingsplan Nijkerk'
Tekst van het document
PLAN VAN AANPAK Aan de slag met 1e wijziging Omgevingsplan Nijkerk
Datum: 17 juni 2024 Kaders 1e wijziging Omgevingsplan Nijkerk
Inhoudsopgave 1. Inleiding
3
2. Opgave en doelstelling
5
3. Uitgangspunten en voorwaarden
6
3.1 Stapsgewijs per gebied het Omgevingsplan opstellen
6
3.2 Bestaande rechten zoveel mogelijk beleidsneutraal verwerken
6
3.3 In de structuur ruimte bieden om op later moment ontwikkelmogelijkheden en te beschermen waarden toe te voegen
7
3.4 In eerste instantie uitgaan van bestaande soorten regels, maar in vervolg toepassen van de regelpiramide 9 3.5 Binnenplanse afwijkingen die zijn opgenomen in de geldende bestemmingsplannen ook opnemen in het Omgevingsplan
10
3.6 Vastgestelde verordeningen en beleidsregels voor de fysieke leefomgeving opnemen in het Omgevingsplan 11 3.7 De bruidsschat verwerken in het Omgevingsplan
11
3.8 Nagaan of Rijk, provincie en waterschap kaderstellende regels hebben gesteld
12
3.9 Een m.e.r.-procedure doorlopen voor het Omgevingsplan
12
3.10 Aanpassingen van het Omgevingsplan die geen invloed hebben op de inhoud van het omgevingsplan delegeren aan het college
12
3.11 Alleen actief participeren over wezenlijke wijzigingen in het Omgevingsplan die er voor inwoners en andere belanghebbenden toe doen
12
4. Proces en participatie
13
4.1 Vijf fases
13
4.2 Participatie en communicatie
13
4.3 Mijlpalen en rol van de gemeenteraad
14
4.4 Planning
14
5. Financiën
15
6. Vervolg
16
Bijlage 1. Plangebied
17
Bijlage 2. Participatieplan
18
2
1. Inleiding Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Deze wet gaat over de inrichting van de fysieke leefomgeving. Met de Omgevingswet beschikt de gemeente over enkele nieuwe instrumenten waarmee het beheer en de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving voor het gemeentelijk grondgebied worden geregeld. Het betreft de volgende instrumenten: 1. de Omgevingsvisie; 2. het Omgevingsplan; 3. het Omgevingsprogramma; 4. de Omgevingsvergunning. Dit Plan van Aanpak behandelt hoofdzakelijk punt 2 ‘het Omgevingsplan’. In het Omgevingsplan moeten alle gemeentelijke regels die van invloed zijn op de fysieke leefomgeving integraal worden samengebracht. Sinds 1 januari 2024 geldt er van rechtswege één omgevingsplan voor de hele gemeente. Dit is het ‘tijdelijk Omgevingsplan’ en bestaat uit: • alle geldende bestemmingsplannen voor het gemeentelijk grondgebied; • regels die verplaatsen van rijksniveau naar gemeenteniveau; deze regels worden gezamenlijk ‘de bruidsschat’ genoemd; • bestaande ruimtelijke beleidsregels; • archeologieverordeningen (Monumentenwet 1988); • geurverordening (Wet geurhinder en veehouderij); • verordeningen afvoer regen- en grondwater (Wet milieubeheer); • overige gemeentelijke verordeningen met regels over het beheer van de dagelijkse fysieke leefomgeving.
Vanaf 1 januari 2024 vindt de toetsing van alle initiatieven, plannen en projecten in de fysieke leefomgeving plaats op basis van de regels uit dit ‘tijdelijk Omgevingsplan’. Dit omgevingsplan voldoet echter dan nog lang niet aan de eisen die de wetgever aan het omgevingsplan stelt. De gemeenten zijn verplicht om op 1 januari 20321 dit ‘tijdelijk Omgevingsplan’ om te zetten in een integraal, gebiedsdekkend omgevingsplan zoals bedoeld in de Omgevingswet. In afbeelding 1 is dit weergegeven. De gemeente Nijkerk is bezig met de voorbereidingen daarvan. Het is een complexe operatie die vraagt om de vaststelling van enkele uitgangspunten om met voortvarendheid verder te kunnen werken aan het omgevingsplan.
1
Deze datum dient nog definitief in een Koninklijk Besluit vastgelegd te worden. Het is niet uitgesloten dat deze datum nog verder in tijd opschuift.
3
Afbeelding 1: ‘Tijdelijk Omgevingsplan’ naar ‘Omgevingsplan zoals bedoeld onder de Omgevingswet’ Het opstellen van het integrale, gebiedsdekkend omgevingsplan voor het gemeentelijk grondgebied is een enorme opgave dat enkele jaren in beslag zal nemen. Daarom is er voor gekozen om het omgevingsplan in stappen te ontwikkelen, beginnend bij de ‘1e wijziging van het Omgevingsplan’. Er bestaat geen standaard voor omgevingsplannen. Het kan naar eigen inzicht en behoeften worden vormgegeven. Daarom is dit Plan van Aanpak opgesteld, waarin de belangrijkste elementen en richtingen voor het plan zijn opgenomen. Hiermee wordt de basis gelegd voor de opzet van het omgevingsplan. In dit Plan van Aanpak zijn voor de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ de uitgangspunten en voorwaarden opgenomen. Ook is aangegeven op welke wijze we participeren en communiceren, welke mijlpalen er zijn, wat de rol van de gemeenteraad is en welke planning en kosten er bij horen. Op deze wijze houden wij grip op dit langlopende project. Bij het opstellen van het ‘1e wijziging Omgevingsplan’ zal de gemeente worden ondersteund door een adviesbureau dat de gemeente Nijkerk adviseert en assisteert bij het opstellen van het plan. Dit Plan van Aanpak wordt aan de gemeenteraad voorgelegd ter vaststelling. Dit beschouwen wij als kaderstelling.
Hiermee wordt vastgelegd op welke wijze en met welke uitgangspunten de ‘1e wijziging van het Omgevingsplan’ wordt opgesteld, Dit werken wij vervolgens uit in de ontwerpfase van het plan. Uiteindelijk beslist de gemeenteraad om het omgevingsplan daadwerkelijk vast te stellen. Pas op dat moment heeft dit gevolgen voor burgers en bedrijven. Bij de ontwikkeling van het omgevingsplan zullen ongetwijfeld knelpunten optreden en keuzes naar voren komen die op dit moment nog niet zijn te voorzien. Het is een leerproces dat flexibel en wendbaar zal (moeten) zijn om gewijzigde inzichten mee te kunnen nemen. Het Plan van Aanpak is een document dat wordt ingezet om de raad te informeren en de raad te vragen op wezenlijke inhoudelijke en procesmatige onderwerpen uitgangspunten vast te stellen. Als er tijdens het traject richting de vaststelling van de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ aanleiding is voor andere of nadere uitgangspunten dan wordt een aangepaste nota aan de raad voorgelegd. Dat is het geval als het een uitgangspunt betreft over een onderwerp met wezenlijke gevolgen voor de inhoud of het proces van het Omgevingsplan dat afwijkt van de geldende raadskaders. 4
2. Opgave en doelstelling Opgave De opgave is te komen tot een integraal, gebiedsdekkend omgevingsplan voor de gemeente Nijkerk vóór 1 januari 2032. Dit plan vervangt alle geldende bestemmingsplannen, voorschriften voor de fysieke leefomgeving in de afzonderlijke verordeningen, de geldende beleidsplannen (voor zover relevant) en -regels voor de fysieke leefomgeving, inclusief de regels uit de bruidsschat die met elkaar na de inwerkingtreding van de Omgevingswet het omgevingsplan van rechtswege vormen. Doelen Omgevingsplan De doelen van het Omgevingsplan zijn te vinden in de Omgevingswet. De twee belangrijkste zijn: 1. een evenwichtige toedeling van functies aan locaties; 2. het beschermen van een goed woon- en leefklimaat. De regels betreffen niet alleen de ‘klassieke’ fysieke onderdelen, maar er moet ook aandacht zijn voor veiligheid- gezondheidsaspecten. Daarnaast gaat het omgevingsplan in beginsel ook over allerlei (algemene) gemeentelijke regels als die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving, zoals het toelaten (of verbieden) van activiteiten waarvoor in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) regels zijn opgenomen. Dit is een verbreding van de reikwijdte ten opzichte van het bestemmingsplan.
De gemeente heeft het doel om tijdig een integraal, gebiedsdekkend ontwerpomgevingsplan ter inzage te leggen dat minimaal voldoet aan de eisen en ter vaststelling aan de gemeenteraad aan te bieden. Daaraan voorafgaand stelt de gemeente eerst een plan op voor een kleiner gebied dat voldoet aan de wettelijke vereisten en dat de basis is voor een verdere uitwerking richting het omgevingsplan voor het gehele gemeentelijk grondgebied. Met deze ‘1e wijziging Omgevingsplan’ ontwikkelt de gemeente een plan dat inzicht geeft in de te maken keuzes in de regelgeving en de bestuurlijke ruimte die het college en gemeenteraad in samenspraak dienen te maken. Visie op de ontwikkeling van het omgevingsplan Als gemeente willen wij initiatieven centraal stellen en deze integraal benaderen. Deze lijn trekken wij onder de Omgevingswet in het algemeen en het omgevingsplan in het bijzonder door. Dit betekent niet dat wij ons voornamelijk instellen als een samenwerkende of faciliterende overheid. Wij dragen ook de verantwoordelijkheid en de zorg voor een veilige en gezonde leefomgeving. Dit vraagt van ons als overheid een regulerende rol, daar waar deze nodig is. Ons ambitieniveau met het omgevingsplan wordt dus voor een belangrijk deel bepaald door de rol die wij als verantwoordelijk orgaan soms noodzakelijk dragen en soms gewenst nemen.
Onze focus ligt daarbij op het juridisch juist doorvoeren van de wettelijk noodzakelijke wijzigingen in het op te stellen omgevingsplan. De Omgevingswet biedt ons wel de mogelijkheid onze huidige werkwijze kritisch tegen het licht te houden. Daar waar dat gewenst en mogelijk is schuwen wij het ook niet om onze huidige werkwijze aan te passen, bijvoorbeeld door opgave- en/of gebiedsgericht te werken. Deze veranderopgave zal met name bij de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ helder moeten worden. De ‘1e wijziging Omgevingsplan’ komt tot stand op basis van een participatietraject. Hiervoor is een participatieplan opgesteld. Onderdeel van dit plan is de wijze waarop het gemeentebestuur vanaf aanvang bij het maken van de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ betrokken wordt. 5
3. Uitgangspunten en voorwaarden Bij het opstellen de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ zoals bedoeld in de Omgevingswet, houden wij rekening met de volgende uitgangspunten en voorwaarden. 1. Stapsgewijs per gebied het Omgevingsplan opstellen 2. Bestaande rechten zoveel mogelijk beleidsneutraal verwerken 3. In de structuur ruimte bieden om op later moment ontwikkelmogelijkheden en te beschermen waarden toe te voegen 4. In eerste instantie uitgaan van bestaande soorten regels, maar in vervolg toepassen van de regelpiramide 5. Binnenplanse afwijkingen die zijn opgenomen in de geldende bestemmingsplannen ook opnemen in het Omgevingsplan 6. Vastgestelde verordeningen en beleidsregels voor de fysieke leefomgeving opnemen in het Omgevingsplan 7. De bruidsschat verwerken in het Omgevingsplan 8. Nagaan of Rijk, provincie en waterschap kaderstellende regels hebben gesteld 9. Een m.e.r.-procedure doorlopen voor het Omgevingsplan 10. Aanpassingen van het Omgevingsplan die geen invloed hebben op de inhoud van het omgevingsplan delegeren aan het college 11. Alleen actief participeren over wezenlijke wijzigingen in het Omgevingsplan die er voor inwoners en andere belanghebbenden toe doen 3.1 Stapsgewijs per gebied het Omgevingsplan opstellen Er wordt begonnen met een deel van het grondgebied. In dit geval beginnen we met het gebied ‘Westelijk Hoevelaken’.
Dit gebied is gekozen omdat het in een betrekkelijk klein gebied een veelvoud van functies kent en het een deel van de kern Hoevelaken en een deel van het buitengebied omvat. In het plangebied zijn diverse functies aanwezig, zoals wonen, werken, maatschappelijk, horeca, kantoren, maar ook natuur, landbouw, water, verkeer en diverse dubbelbestemmingen en gebiedsaanduidingen. In bijlage 1 is het plangebied weergegeven. De exacte begrenzing van het plangebied wordt in overleg in de definitiefase vastgesteld. Het uiteindelijke plangebied zal niet groter, maar eerder kleiner zijn. Deze ‘1e wijziging Omgevingsplan’ is de basis voor een verdere uitwerking richting het omgevingsplan voor het gehele gemeentelijk grondgebied. Met de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ ontwikkelt de gemeente een plan dat inzicht geeft in de te maken keuzes in de regelgeving voor de fysieke leefomgeving en de bestuurlijke ruimte die het college en gemeenteraad in samenspraak dienen te maken. De verwachting is dat dit plan goede handvatten biedt om het omgevingsplan verder uit te rollen over de rest van het gemeentelijk grondgebied. 3.2 Bestaande rechten zoveel mogelijk beleidsneutraal verwerken Bestaande rechten uit de geldende bestemmingsplannen en onherroepelijke omgevingsvergunningen alsmede bestaand beleid worden zoveel mogelijk beleidsneutraal verwerkt in het omgevingsplan.
Het omgevingsplan richt zich daarmee op het beheer van de fysieke leefomgeving.
6
Het omgevingsplan begint niet uit een nul situatie. We beschikken over actuele bestemmingsplannen, die daarmee de basis vormen voor het omgevingsplan. Daarin is al veel beleid en regelgeving vastgelegd. Verder beschikken we over actuele verordeningen, beleidsnota’s en omgevingsvergunningen. We stellen een inventarisatie (‘grondlaag’) op. Hiermee wordt een begin gemaakt met de uitvoering van de motie ‘Legalisering oude gevallen’ (zie raadsinformatiebrief van 20 september 2023). Het bestaande gebruik wordt geïnventariseerd. Per locatie worden de geldende bestemmingen en (omgevings)vergunningen in beeld worden gebracht. Indien er strijdigheden zijn, wordt er pro-actief geparticipeerd en gecommuniceerd (zie paragraaf 4.2). Onderzocht wordt in hoeverre illegale activiteiten kunnen worden gelegaliseerd. Vervolgens wordt over de uitkomsten van het onderzoek een besluit genomen tot legalisering of handhaving. Een voorstel voor legalisering gaat gepaard met een voorstel voor een concrete regeling in het omgevingsplan. In beginsel worden de geldende kaders en regels ‘beleidsneutraal’ overgenomen. Dit is mede van belang omdat veranderingen rechtstreeks gevolgen (kunnen) hebben voor de rechten van inwoners.
Door bestaande rechten en bestaand beleid zoveel mogelijk beleidsneutraal op te nemen in het omgevingsplan behouden wij een stukje herkenbaarheid en consistentie in de nieuwe structuur van een omgevingsplan. Dit bevordert bovendien de rechtszekerheid. Het heeft tevens een praktische kant, namelijk dat het opstellen van het plan hiermee overzichtelijk en werkbaar wordt gehouden. Honderd procent beleidsneutraal overzetten, zal echter niet mogelijk zijn en dat is ook niet de bedoeling. Juist nu kan regelgeving gelijkgetrokken of samengevoegd worden. Doordat gemeentelijke regels bij elkaar worden gezet, is integratie en onderlinge afstemming van belang. De basis van het omgevingsplan wordt gevormd door alle bestemmingsplannen die gelden sinds de ingangsdatum van de Omgevingswet. Er gaat gewerkt worden met functies (als opvolger van de bestemmingen), die als kapstok dienen voor de activiteiten die ergens al dan niet zijn toegestaan. Deze functies worden gebaseerd op de geldende bestemmingen uit het bestemmingsplan van rechtswege, die zoveel mogelijk beleidsneutraal worden overgezet. Dit biedt een zekere mate van rechtszekerheid. Ook zijn er omgevingsvergunningen verleend, waarbij is afgeweken van de geldende bestemmingsplannen. Aan deze vergunningen kunnen ook rechten worden ontleend.
In verband met de rechtszekerheid worden deze vergunningen zoveel mogelijk beleidsneutraal opgenomen in het omgevingsplan. Verder is het van belang om geldend beleid te verwerken in het omgevingsplan. Indien het voor het omgevingsplan nodig is om beleid aan te passen wordt bekeken of een dergelijke aanpassing separaat aan uw raad moet worden voorgelegd of dat volstaan kan worden met het integreren van een beleidsaanpassing in het omgevingsplan. 3.3 In de structuur ruimte bieden om op later moment ontwikkelmogelijkheden en te beschermen waarden toe te voegen In het kader van de Omgevingswet is het de bedoeling om vanuit gebieden te bekijken welke activiteiten daar wel of niet gewenst zijn. Daarom kan de gespecificeerde doelstelling per gebied 7
verschillen. Het is daarom nodig om per gebied de waarden van een gebied te beschrijven en dit vervolgens door te vertalen (te regelen) voor de locaties. Er zijn namelijk verschillen tussen gebieden. In de kernen willen we bijvoorbeeld meer mogelijkheden bieden voor wonen en werken dan in het buitengebied omdat er andere waarden zijn voor bijvoorbeeld landschap, geur of geluid. Het is daarom belangrijk om gebiedsgericht te bepalen welke waarden we in bepaalde gebieden willen behouden en welke ontwikkelingsmogelijkheden we daar willen toestaan. Aan de hand daarvan kijken we welke activiteiten we willen toestaan. Vanwege de gebiedsgerichte benadering willen we in het omgevingsplan deelgebieden opnemen. Deze deelgebieden zijn zoveel mogelijk gebaseerd op de gebieden die in de Omgevingsvisie 2.0 worden gehanteerd. In enkele gevallen kan dit anders zijn omdat het doel van de Omgevingsvisie anders is dan bij het Omgevingsplan; in de Omgevingsvisie is de visie voor een gebied op de langere termijn geschetst en in het Omgevingsplan zijn de waarden van een gebied voor de kortere en de huidige situatie beschreven. Per deelgebied willen we een gebiedsprofiel opstellen. Het gebiedsprofiel beschrijft de kwaliteiten en ambities voor een specifiek deelgebied.
Het gaat over de te beschermen waarden en ontwikkelingsmogelijkheden van een gebied waarmee we bij de ruimtelijke ontwikkeling rekening moeten houden. Er wordt een afweging gemaakt welke mate van flexibiliteit gewenst is ten opzichte van de mate van rechtszekerheid en de bescherming van kwaliteiten in het gebied. Daarbij kan ook een verschil zijn in de flexibiliteit die wordt toegepast ten aanzien van reeds bestaande, laagdynamische gebieden en in ontwikkeling zijnde, hoog-dynamische gebieden. De gebiedsprofielen worden opgesteld op basis van beleid, zoals de Omgevingsvisie 1.0, Omgevingsvisie 2.0 (i.o.) en het Landschapsontwikkelingsplan. Het is van belang om de beschrijving van het gebiedsprofiel te behouden tot datgene wat nog niet in de specifieke regels is geregeld of dat het verduidelijkt wordt in gebiedsprofiel, bijvoorbeeld het verdichten van een bestaand bebouwd gebied. In eerste instantie worden er nog geen specifieke regels aan de gebiedsprofielen gekoppeld omdat deze ‘1e wijziging Omgevingsplan’ uitgaat van een beleidsneutrale omzetting van de bestaande regels. Echter, bij de verdere uitwerking van het omgevingsplan is dit wel wenselijk. Daarom is het nodig om dit nu al goed in de structuur van het omgevingsplan op te nemen. Het is de kapstok voor de verdere uitwerking van het Omgevingsplan waar we te zijner tijd de juridische koppeling kunnen maken.
8
Afbeelding 2: Ruimte bieden voor toevoegen te beschermen waarden en ontwikkelingsmogelijkheden 3.4 In eerste instantie uitgaan van bestaande soorten regels, maar in vervolg toepassen van de regelpiramide In eerste instantie vormen de soorten/typen regels uit geldende bestemmingsplannen het uitgangspunt en worden zoveel mogelijk één op één overgenomen in het omgevingsplan. In het vervolgproces zijn bij het schrijven van regels keuzes te maken als het gaat om het type regel. De volgende regeltypen zijn te onderscheiden: • Niets regelen: Als het vanzelf kan en gaat. • Algemene regels: Regel geldt rechtstreeks, je kunt direct aan de slag. • Maatwerkregels en maatwerkvoorschriften: Regels via maatwerk formuleren. • Vergunning, informatie, melding: Regels die activiteit alleen toestaan als er voorafgaand een vergunning is verleend (toetsing nodig), informatie is ingediend (vooraf kennis van de activiteit, start, omvang, intensiteit) of een melding is gedaan (niet verrast worden). • Verbod: Activiteit mag niet.
Afbeelding 3: Regelpiramide
9
Gekeken wordt of een regel wel nodig is om een bepaald doel te bereiken. Kan een algemene of specifieke zorgplicht uitkomst bieden? Of kan de regel eigenlijk geschrapt worden? Als er wel een regel nodig blijkt, kijken kan er vervolgens worden gekeken of een algemene regel voor de hele gemeente voldoende is. Bij deze algemene regels werken we met gesloten normen die helder en zelfstandig toetsbaar zijn, zodat er geen onduidelijkheid over de regel bestaat. Als de situatie daarom vraagt, wordt deze algemene regel via maatwerk aangepast voor die specifieke activiteit of locatie. Mogelijk is het toch wenselijk om als overheid geïnformeerd te zijn over een activiteit, dan kan er een informatie- of meldplicht aan de algemene regel worden toegevoegd. Als we toch een nadere afweging noodzakelijk vinden dan kiezen we voor een vergunningplicht. In dit geval kan er sprake zijn van gesloten normen, maar ook van open normen, die worden toegepast in combinatie met een beleidsregel. Dit zorgt ervoor dat er meer flexibiliteit is in de afweging of een activiteit wel of niet in het omgevingsplan past. Vinden we dat een activiteit echt onwenselijk is, dan stellen we een verbod in. Dit betekent overigens niet dat deze activiteit nooit zou kunnen plaatsvinden. Onder bepaalde voorwaarden (bijv.
treffen maatregelen door aanvrager) kan een activiteit toch toelaatbaar zijn en kan in afwijking van het omgevingsplan een (buitenplanse) omgevingsvergunning worden afgegeven.
Open en gesloten normen Bij een gesloten norm is de norm objectief bepaald. Een voorbeeld van een gesloten norm is de bouwhoogte van bouwwerk. Bij een dergelijke regel is direct duidelijk wat er wordt bedoeld. In het Omgevingsplan is het mogelijk om ook open normen op te nemen. Dit zijn vaak kwalitatieve beschrijvingen, zoals bijvoorbeeld: ‘de bouwhoogte moet passen binnen de bestaande stedenbouwkundige structuur’. Dergelijke normen vragen om een interpretatie. Daarvoor is een nadere onderbouwing nodig. Open normen scheppen flexibiliteit. Daar staat tegenover dat het gebruik maken van open normen ook rechtsonzekerheid met zich meebrengt. Immers, van tevoren is niet goed in te schatten hoe een afweging zal uitpakken. Doordat met de concrete omstandigheden van het geval rekening wordt gehouden, zal elk geval op zich weer anders kunnen uitpakken. In verband met de rechtszekerheid wordt voorgesteld om het aantal open normen zoveel mogelijk te beperken. De keus of een open of gesloten norm wordt opgenomen is vaak afhankelijk van het gebied. In een ontwikkelingsgebied kan een open norm gewenster zijn dan in een behoudender gebied. Per gebied zal die afweging worden gemaakt.
3.5 Binnenplanse afwijkingen die zijn opgenomen in de geldende bestemmingsplannen ook opnemen in het Omgevingsplan Bij het opstellen van de regels is ook aandacht voor flexibiliteit, zoals bijvoorbeeld binnenplanse afwijkingen. Per thema’s komt ook het invullen van flexibiliteit aan bod. Regels kunnen veel ruimte bieden voor nieuwe ontwikkelingen maar ook bepalen dat alleen de huidige situatie toegestaan wordt. In het Omgevingsplan vraagt dit een goede balans. Uitgangspunt is ook hier het beleidsneutraal overzetten van de geldende regels, inclusief binnenplanse afwijkingen. Bij afwijkingen
10
van het Omgevingsplan kan met een goede motivering op basis van de voorwaarden bij die bevoegdheden medewerking worden verleend. 3.6 Vastgestelde verordeningen en beleidsregels voor de fysieke leefomgeving opnemen in het Omgevingsplan In het Omgevingsplan moeten alle regels over de fysieke leefomgeving worden gebundeld. Zoals al eerder aangegeven, gaat het hierbij ook om regels over de fysieke leefomgeving die nu in verordeningen staan. Een voorbeeld hiervan zijn onderdelen uit de Algemeen Plaatselijke Verordening (zoals standplaatsen, inritten, geluidsoverlast bij festiviteiten). Regels met een fysieke component moeten vanuit deze verordeningen omgezet worden naar het Omgevingsplan. Gemeenten krijgen tot 2032 de tijd om het tijdelijke deel van het omgevingsplan en andere regels over de fysieke leefomgeving om te zetten naar het nieuwe omgevingsplan. Dat betekent dat verordeningen voor 2032 opgenomen moeten zijn in het Omgevingsplan. Verordeningen blijven dus van kracht totdat ze in het Omgevingsplan zijn opgenomen. Indien noodzakelijk kunnen ze tussentijds nog gewijzigd worden. Het is dus niet noodzakelijk om ze met voorrang in het Omgevingsplan op te nemen. Enkele verordeningen maken reeds onderdeel uit van het tijdelijk deel. Het gaat om de archeologieverordening, de geurverordening en de verordening afvoer regen- en grondwater.
3.7 De bruidsschat verwerken in het Omgevingsplan De bruidsschat bestaat uit Rijksregels die met de inwerkingtreding van de wet zijn verhuisd naar de gemeente. Deze voormalige Rijksregels gaan over diverse onderwerpen. Denk aan regels over geur, horeca of lozingen van huishoudens. De bruidsschat bestaat dus uit regels die voorheen ook al golden, alleen golden die voor heel Nederland op dezelfde manier en nu mag de gemeente daar zelf over beschikken. Dat houdt in dat de gemeente de regels kan aanpassen, schrappen of ongewijzigd kan laten. De Bruidsschat is met de ingang van de Omgevingswet deel geworden van het gemeentelijke tijdelijke omgevingsplan. Hoewel het uitgangspunt bij de bruidsschat is geweest dat de regels bij de overgang naar de gemeente gelijk of gelijkwaardig zijn aan de huidige Rijksregels, zijn er toch aanpassingen gedaan. Bijvoorbeeld omdat begrippen onder de Omgevingswet zijn veranderd. De regels vervallen op 31 december 2031. Op dat moment moet de gemeente een keuze hebben gemaakt in hoeverre de bruidsschat in het omgevingsplan moet zijn vastgelegd.
De gemeenteraad heeft daarbij de keuze uit de volgende opties: De raad is van mening dat de regel: • geschrapt mag worden, omdat de regel niet van toepassing is in de gemeente; • geschrapt mag worden, omdat de regel te beperkend is; de gemeente is van oordeel dat het ontwikkelingen in de weg staat; • gewijzigd moet worden, omdat de regel in de gemeente anders moet worden toegepast; • ongewijzigd in stand moet blijven, omdat de regel voor een evenwichtige toedeling van functies in de fysieke leefomgeving belangrijk is. Er wordt geanalyseerd of de bruidsschatregels in overeenstemming zijn met de Nijkerkse regels. Deze analyse zou kunnen leiden tot het op korte termijn wijzigen van een aantal regels uit de bruidsschat. 11
De rijksregels (bruidsschat) worden opgenomen in een tabel. In de tabel staat aangegeven of en hoe de regels in het wijzigingsplan terugkomen. 3.8 Nagaan of Rijk, provincie en waterschap kaderstellende regels hebben gesteld Bij het opstellen en het beheren van het Omgevingsplan moet worden nagegaan of het Rijk en de Provincie kaders hebben gesteld. Dit kunnen bijvoorbeeld instructieregels, direct werkende regels over activiteiten of omgevingswaarden zijn. Ook de regels over activiteiten die het Waterschap in de waterschapsverordening heeft opgenomen, zijn van belang en daarmee voor ons kaderstellend. 3.9 Een m.e.r.-procedure doorlopen voor het Omgevingsplan Met de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ stelt de gemeente kaders voor toekomstige ontwikkelingen. Voor het omgevingsplan moet dan ook de milieueffectrapportage (m.e.r.) worden doorlopen en een milieueffectrapport (MER) worden opgesteld. Onderdeel van deze planprocedure is het vragen van een advies aan de Commissie m.e.r. Het planMER leggen wij met het ontwerp van de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ ter inzage. Op dat moment ontvangt de Commissie het ontwerp planMER om een toetsingsadvies te geven. Het advies betrekken wij bij het verwerken van alle reacties tot het plan dat aan de gemeenteraad wordt voorgelegd ter vaststelling. De gemeente verantwoordt wat het met het toetsingsadvies van de Commissie heeft gedaan.
3.10 Aanpassingen van het Omgevingsplan die geen invloed hebben op de inhoud van het omgevingsplan delegeren aan het college Het is praktisch om (technische) aanpassingen die geen invloed hebben op de inhoud van het omgevingsplan te delegeren aan het college. Gedacht kan worden aan het vernummeren van hoofdstukken en artikelen, het wijzigen van annotaties en het verwerken van omissies. 3.11 Alleen actief participeren over wezenlijke wijzigingen in het Omgevingsplan die er voor inwoners en andere belanghebbenden toe doen Participatie moet er toe doen. Er wordt alleen actief geparticipeerd over wezenlijke wijzigingen in het Omgevingsplan die voor inwoners en andere belanghebbenden van belang zijn. Dit wordt gedaan om te voldoen aan hun behoefte aan participatie. Het algemene uitgangspunt is om bestemmingsplannen, vergunningen en beleid zoveel mogelijk beleidsneutraal om te zetten naar het Omgevingsplan. Er kunnen zich gevallen voordoen dat beleidsneutraal omzetten niet kan of niet wenselijk is en het Omgevingsplan toch inhoudelijk wezenlijk gewijzigd moet worden. In die gevallen zal participatie plaatsvinden conform het participatieplan (zie bijlage 2).
Wel wordt er een werkgroep samengesteld met vertegenwoordigers uit alle doelgroepen, bij voorkeur uit het plangebied, die de gemeentelijke projectgroep adviseert en meedenkt over de te maken keuzes in de ‘1e wijziging Omgevingsplan’.
12
4. Proces en participatie 4.1 Vijf fases Het opstellen van de eerste wijziging van het Omgevingsplan kent vijf fasen: • Fase A Voorbereiden • Fase B Ontwerpen • Fase C Besluiten • Fase D Bekendmaken • Fase E Rechtsbescherming Hieronder zijn de aandachtspunten per fase weergegeven: • Fase A Voorbereiden o Stap 1 Vaststellen opdracht o Stap 2 Vaststellen uitgangspunten o Stap 3 Uitvoeren afstemming en participatie • Fase B Ontwerpen o Stap 4 Opstellen concept ontwerpbesluit o Stap 5 Uitvoeren inspraak o Stap 6 Opstellen ontwerpbesluit • Fase C Besluiten o Stap 7 Uitvoeren Uniforme openbare voorbereidingsprocedure o Stap 8 Opstellen definitief besluit o Stap 9 Vaststellen definitief besluit • Fase D Bekendmaken o Stap 10 Publiceren besluit o Stap 11 Mededelen besluit • Fase E Rechtsbescherming o Stap 12 Verweren in beroep De ’1e wijziging Omgevingsplan’ bereiden wij voor met de uniforme openbare voorbereidingsprocedure (uitgebreide procedure). Deze procedure begint met de gebruikelijke kennisgeving waarin wij de samenleving informeren over het opstellen van het plan. Ook zullen wij andere manieren inzetten om de samenleving te betrekken.
4.2 Participatie en communicatie De wetgever verplicht ons bij de vaststelling van een wijziging van het omgevingsplan aan te geven hoe burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen bij de voorbereiding zijn betrokken en wat de resultaten van het overleg zijn. Ook zijn wij verplicht aan te geven hoe wij ons participatiebeleid hebben ingevuld. Los van deze wettelijke verplichtingen hebben wij ons voorgenomen onze inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen vroeg te betrekken bij het plan. Het belang van participatie is duidelijk. Wij hechten veel waarde aan een goede inbreng vanuit de samenleving. Participatie gaat wat ons betreft daarbij hand in hand met goede communicatie. Vanaf aanvang maken wij duidelijk wat wij gaan doen, met wie, waar en wanneer. Wij hebben ons hierbij gebaseerd op onze Participatievisie (in afronding). 13
In ons participatietraject maken wij volop gebruik van onze bekende stakeholders. Met veel belangengroepen werken wij al samen. We beginnen dus niet opnieuw. Gedurende het proces van de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ vindt op diverse momenten de participatie plaats. Hieronder treft u grove stappen in de planning voor het komende jaar: 1. Kwartaal 3 2024: Kaderstelling raad 2. Kwartaal 3 2024: Formele bekendmaking opstellen ‘1e wijziging Omgevingsplan’ 3. Kwartaal 3 – 4 2024: Participatie grondlaag 4. Kwartaal 1 2025: Raadscommissie (consultatie) 5. Kwartaal 1 – 2 2025: Bijeenkomsten en werkgroepen burgers, ondernemers en maatschappelijke instanties 6. Kwartaal 2 2025: Raadscommissie (consultatie) 7. Kwartaal 3 2025: Formele terinzagelegging (voor)ontwerp In het participatieplan (bijlage 2) is aangegeven: 1. wie de gemeente betrekt bij de participatie; 2. wat de gemeente wil bereiken met de participatie; 3. waarover er wordt geparticipeerd en hoe informatie wordt verwerkt; 4. de rol van het gemeentebestuur (college en gemeenteraad) in de participatie; 5. op welke wijze de participatie vorm krijgt; 6. de planning; 7. middelen en kosten. De invulling en de resultaten van de participatie nemen wij op in een verslag; de motiveringsplicht, zoals vastgelegd in artikel 10.2 van het Omgevingsbesluit.
Deze motivering wordt opgenomen in ons voorstel over de besluitvorming aan de gemeenteraad en in het vaststellingsbesluit. 4.3 Mijlpalen en rol van de gemeenteraad De gemeenteraad stelt de ‘1e wijziging van het Omgevingsplan’ vast. Aan de vaststelling gaat een aantal besluiten / mijlpalen vooraf. De mijlpalen zijn: Fase Voorbereidingsfase Ontwerpfase Vaststellingsfase Besluitvormingsfase
Mijlpaal Besluitvorming over Plan van Aanpak met kaderstelling (uitgangspunten en voorwaarden) Besluitvorming over ontwerp op basis van participatieronde en start procedure terinzagelegging Nota van zienswijzen met beoordeling en beantwoording zienswijzen Vaststelling ‘1e wijziging Omgevingsplan’
Besluitvorming door Gemeenteraad College van B&W College van B&W Gemeenteraad
4.4 Planning Aan de fasering zijn doorlooptijden verbonden die erop gericht zijn het ontwerp van de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ in 2025 ter inzage te leggen. De vaststelling van de visie is gepland in 2025 of 2026. Opgemerkt wordt dat het Omgevingsplan voor iedereen een nieuw instrument. Er zullen momenten zijn dat het proces anders verloopt dan is voorzien en er zullen gaandeweg ongetwijfeld nieuwe inzichten ontstaan. Het is een leerproces dat flexibel en wendbaar zal (moeten) zijn om gewijzigde inzichten mee te kunnen nemen. We willen een lerende organisatie zijn. De opgedane kennis zullen verder toepassen en uitwerken in het Omgevingsplan. 14
5. Financiën In de voorgaande jaren zijn reeds kosten gemaakt voor de voorbereiding van deze eerste wijziging van het Omgevingsplan. Dit zijn kosten geweest voor bijvoorbeeld interne sessies, sessies begeleid door een extern bureau en het opstellen van concepten voor de eerste wijziging om te bezien welke vormen van omgevingsplannen mogelijk zijn. De kosten voor het proces van de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ van heden tot afronding van de consultatieversie (tot aan participatie) worden begroot op: interne kosten € 62.230,- (490 uren) en kosten adviesbureau € 26.890,60. De bedragen zijn ex btw. De werkzaamheden betreffen in grote lijnen: • het opstellen van transponeringstabellen (aangeven hoe de geldende regels waren geregeld en hoe het in het nieuwe plan wordt geregeld ‘was’-‘wordt) • het opstellen van een grondlaag (inventarisatie); • interne afstemmingsmomenten; • het toetsen van casussen; • het opstellen van de toelichting regels en kaart in een concept-versie. • het aanpassen van het plan naar consultatie-versie. • het digitaliseren van het plan. Voor de interne kosten is budget beschikbaar op 68101 BBK Ruimte en leefomgeving / salariskosten team PV. Voor het uitvoeren van werkzaamheden onder de Omgevingswet is een budget beschikbaar (boekjaar 2024) van € 712.738,- bestaande uit een eenmalig en een structureel budget.
Op het totale budget liggen twee reserveringen (boekjaar 2024) van in totaal € 367.837,-. Het totaal reeds uitgegeven budget (boekjaar 2024) is € 32.555,-. Het totaal nog te besteden budget (boekjaar 2024) is € 312.346,In de voorliggende situatie kunnen de kosten door derden (in dit geval adviesbureau) van € 26.890,60 ten laste komen van het structurele budget (68106). Vervolgens zullen nog kosten nodig zijn voor de vervolgfasen met als uiteindelijk doel het leveren van een compleet digitaal Omgevingsplan (regels, kaart en toelichting) van het aangewezen gebied, inclusief het noodzakelijke onderzoek, overleg en participatie over het plan, zoals omschreven in dit projectplan. De kosten voor het opstellen voor een Omgevingsplan voor het gehele gemeentelijk grondgebied laten zich nu nog moeilijk inschatten. De uitkomsten uit het proces van de eerste wijziging zijn bepalend voor de aanpak voor de rest van het gemeentelijk Omgevingsplan.
15
6. Vervolg Nadat de ‘1e wijziging van het Omgevingsplan’ door de gemeenteraad is vastgesteld, wordt stapsgewijs voor de rest van het grondgebied het Omgevingsplan opgesteld. De uitkomsten uit het proces van de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ zijn bepalend voor de aanpak voor het vervolg van het gemeentelijk Omgevingsplan. Het is de verwachting dat het nu te doorlopen proces goede handvatten biedt om het omgevingsplan verder uit te rollen over de rest deel van het gemeentelijk grondgebied. De gemeente wil zich uiteraard wel blijven ontwikkelen. Er zijn ontwikkelingen waarvoor alvast moet worden afgeweken van het tijdelijke Omgevingsplan. Dit kan via de procedure voor ‘buitenplanse omgevingsplanactiviteiten’ (BOPA) maar het kan ook zijn dat er een wijziging van het omgevingsplan nodig is. Daarvoor kunnen er parallelle procedures van wijzigingsbesluiten met een eigen participatietraject worden doorlopen. Dit kan dus naast/parallel aan deze ‘1e wijziging van het Omgevingsplan’.
16
Bijlage 1. Plangebied
17
Bijlage 2. Participatieplan
18
Participatieplan ‘1e wijziging Omgevingsplan’
Datum: Steller:
17 juni 2024 Wim Bomhof en Marjan Nagelhout
Hoofdstuk 1 1.1 Inleiding De gemeente Nijkerk is gestart met het project ‘Opstellen Omgevingsplan Gemeente Nijkerk’. Het opstellen van het integraal afgewogen Omgevingsplan voor het gemeentelijk grondgebied is een enorme opgave en neemt enkele jaren in beslag. Om deze reden is er voor gekozen het Omgevingsplan in stappen te ontwikkelen. De eerste stap is het opstellen van een ‘1e wijziging van het Omgevingsplan’ voor een kleiner gebied. Deze ‘1e wijziging Omgevingsplan’ is de basis voor de verdere uitwerking richting het Omgevingsplan voor het gehele gemeentelijk grondgebied. Met dit plan ontwikkelt de gemeente een plan dat inzicht geeft in de te maken keuzes in de regelgeving voor de fysieke leefomgeving. Ook ontstaat inzicht in de bestuurlijke ruimte die het college en gemeenteraad in samenspraak dienen te maken. De wetgever verplicht de gemeente enkele participatieactiviteiten uit te voeren (artikel 10.2, lid 1 t/m 3 Omgevingsbesluit). Het gaat om de volgende activiteiten: 1. de gemeente dient bij aanvang aan de inwoners kenbaar te maken dat er een (wijziging van een) omgevingsplan wordt opgesteld. In deze kennisgeving staat hoe de gemeente participatie vormgeeft; 2.
op het moment dat de gemeente (een wijziging van) het omgevingsplan vaststelt moet duidelijk zijn hoe zij burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere bestuursorganen bij de voorbereiding betrokken heeft; 3. op het moment dat de gemeente (een wijziging van) het omgevingsplan vaststelt dient zij ook aan te geven in hoeverre is voldaan aan de beleidsregels over het betrekken van burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen en tot welke resultaten dit heeft geleid. De gemeente Nijkerk is bezig met het opstellen van een Participatievisie en Participatieverordening (beide nog vast te stellen). Daarin staat dat we bij gemeentelijke initiatieven een participatie-aanpak opstellen. Daarom is ook in het kader van deze pilot een participatieplan opgesteld. 1.2 Doel participatieplan De gemeente vindt het belangrijk dat burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties invloed kunnen uitoefenen op het omgevingsplan van de gemeente. Het participatieplan heeft tot doel inzicht te geven in: 1. wie de gemeente betrekt bij de participatie; 2. wat de gemeente wil bereiken met de participatie; 3. waarover er wordt geparticipeerd en hoe informatie wordt verwerkt; 4. de rol van het gemeentebestuur (college en gemeenteraad) in de participatie; 5. op welke wijze de participatie vorm krijgt; 6. de planning; 7. middelen en kosten.
In dit participatieplan wordt ook aangegeven op welke wijze over de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ wordt gecommuniceerd.
Hoofdstuk 2 2.1 Wie de gemeente betrekt bij de participatie Vooraf stellen wij vast wie de belanghebbenden zijn. Immers, bij de volgende stappen dient per doelgroep afzonderlijk vastgesteld te worden welke participatie gewenst en zinvol is. Niet elke doelgroep kan of hoeft in elke fase op dezelfde manier betrokken te worden. Wij onderscheiden voor het plangebied van de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ de volgende doelgroepen in het participatietraject: • de inwoners; • de ondernemers; • de volgende maatschappelijke instanties, waaronder: - woningbouwcoöperaties; - verenigingen; - scholen; - kerkgenootschappen; - gezondheidszorg; - welzijnsinstanties; • de belangenvertegenwoordigers (LTO, Stichting Natuur- en Milieuzorg NWV, enzovoort); • overige (semi-)overheden: - Omgevingsdienst De Vallei; - Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden; - Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (Adviescommissie voor de fysieke leefomgeving i.o.); - Rijksdiensten, waaronder Rijkswaterstaat en Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed; - Provincie Gelderland; - Gemeente Amersfoort; - Waterschap Veluwe en Vallei; - Geldersch Landschap & Kasteelen; - Leiding en netwerkbeheerders, waaronder Gasunie en Liander. 2.2 Wat de gemeente wil bereiken met de participatie Het Omgevingsplan is een nieuw instrument.
Het plan bevat alle regels over de fysieke leefomgeving en wordt de invulling in de praktijk van de visie van de gemeente op de fysieke leefomgeving in de meest brede zin van het woord. Het plan vervangt alle bestemmingsplannen voor het gemeentelijk grondgebied en alle voorschriften uit de gemeentelijke verordeningen voor zover deze betrekking hebben op de fysieke leefomgeving. Tot slot bevat het plan alle regels voor de fysieke leefomgeving die direct moeten doorwerken vanuit het Rijk (instructieregels/bruidsschat), de provincie en het waterschap (omgevingsverordeningen). De wetgever heeft met het omgevingsplan veel doelen op het oog. Zo dient onder andere in het belang van participatie: 1. het omgevingsbeleid inzichtelijker te worden gemaakt; 2. biedt het Omgevingsplan ruimte voor gebiedsgericht maatwerk; 3. moeten projecten en plannen sneller en beter worden afgehandeld. Het is daarom in de voorbereiding van het omgevingsbeleid en derhalve ook van het Omgevingsplan van belang dat er vroegtijdig gelegenheid wordt geboden aan burgers, ondernemers en maatschappelijke instanties om te participeren; doel is het creëren van wederzijds begrip en draagvlak door vroeg met elkaar in gesprek te gaan, informatie uit te wisselen en door goed naar
elkaar te luisteren hoe in de opbouw van het Omgevingsplan het beste rekening kan worden gehouden met voornoemde doelen, zonder daarbij het algemeen belang uit het oog te verliezen. 2.3 Waarover er wordt geparticipeerd en hoe informatie wordt verwerkt Voor het opstellen van het Omgevingsplan wordt onderscheidt gemaakt tussen drie verschillende participatielagen: 1. Voor alle doelgroepen is het van belang dat de eigen omgevingssituatie goed in het Omgevingsplan komt te staan. De grondlaag waarop het plan wordt opgebouwd is van belang, zodat bij toetsing van een initiatief de gegevens in het Omgevingsplan correct zijn. De relevante doelgroepen worden om deze reden betrokken bij de grondlaag. Per locatie worden de geldende bestemmingen en (omgevings)vergunningen in beeld worden gebracht. Indien er strijdigheden zijn, wordt er pro-actief geparticipeerd en gecommuniceerd met de relevante gebruikers. Onderzocht wordt in hoeverre illegale activiteiten kunnen worden gelegaliseerd. Vervolgens wordt over de uitkomsten van het onderzoek een besluit genomen tot legalisering of handhaving. Een voorstel voor legalisering gaat gepaard met een voorstel voor een concrete regeling in het omgevingsplan. Dit is conform het stappenplan zoals aangegeven in de raadsinformatiebrief van 20 september 2023. Een goede grondlaag is essentieel voor de verloop van het proces. 2.
Het is van belang in de voorbereiding goed met burgers, ondernemers en maatschappelijke instanties te overleggen hoe het omgevingsplan eruit moet zien: a) welke regels moeten er volgens onze burgers, ondernemers en maatschappelijke instanties zijn om de veiligheid en de gezondheid te waarborgen; b) welke regels kunnen volgens onze burgers, ondernemers en maatschappelijke instanties achterwege worden gelaten om ruimte voor ontwikkelingen te creëren. Het initiatief staat centraal. Dit houdt in dat er ook ruimte moet zijn om initiatieven te kunnen ontplooien en initiatiefnemers niet voor elk idee of plan eerst een uitvoerig vergunningentraject moeten doorlopen. De uitkomsten dienen vertaald te worden in het Omgevingsplan om te zorgen voor een doelmatig beheer en gebruik van de fysieke leefomgeving. Er dienen heel veel keuzes te worden gemaakt die alle doelgroepen aangaan. Daarom is het noodzakelijk bij aanvang van het opstellen van de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ een werkgroep samen te stellen met vertegenwoordigers uit alle doelgroepen, bij voorkeur uit het plangebied, die de gemeentelijke projectgroep adviseert en meedenkt over de te maken keuzes in de ‘1e wijziging Omgevingsplan’. 3. Het plan dient aan de minimale regels van de Omgevingswet te voldoen.
Dit houdt in dat: a) bij aanvang van het project bekend wordt gemaakt dat de gemeente een ‘1e wijziging Omgevingsplan’ voor het westelijk deel van Hoevelaken opstelt. In de publicatie vermeldt de gemeente de wijze waarop alle doelgroepen bij dit plan betrokken worden; b) het (voor)ontwerp formeel ter inzage wordt gelegd volgens de voorschriften uit de Algemene wet bestuursrecht. Het (voor)ontwerp wordt dus in een vroegtijdig stadium aan instanties voorgelegd en formeel gedurende zes weken ter inzage gelegd om belanghebbenden de gelegenheid te geven hun zienswijze op het ontwerp te geven. Na deze formele fase wordt het ontwerp van de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ met een verslag van de ingekomen zienswijzen ter vaststelling aan de gemeenteraad voorgelegd. De informatie die in de drie onderscheiden stappen wordt opgehaald, wordt op verschillende manieren verwerkt:
1. het meest wenselijk is de grondlaag voor alle doelgroepen zichtbaar te maken, zodat gecontroleerd kan worden of de informatie goed in het plan is verwerkt; 2. de participatiegroep krijgt regelmatig de stukken overhandigd waaruit kan worden opgemaakt in hoeverre de uitkomsten uit het overleg gebruikt en verwerkt zijn. Vooraf is het noodzakelijk duidelijk te maken dat niet alle voorgestelde keuzes ook in het plan opgenomen zullen worden. Er kan aanleiding zijn voor het gemeentebestuur een andere afweging te maken die tot gevolg heeft dat een voorstel van de participatiegroep niet wordt overgenomen; 3. het besluit waarbij de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ wordt vastgesteld doorloopt de procedure van de uniforme openbare voorbereiding. Er moet daarom bij het besluit gemotiveerd worden op welke wijze er met de zienswijzen in het plan rekening is gehouden. 2.4 De rol van het gemeentebestuur (college en gemeenteraad) in de participatie De gemeenteraad is bevoegd gezag waar het gaat om het vaststellen van (een wijziging van) het Omgevingsplan. Het college bereidt het plan voor en legt het ontwerp in de laatste fase ter vaststelling voor aan de gemeenteraad. Zoals al eerder beschreven is het Omgevingsplan een nieuw instrument en moeten er in dit nieuwe instrument heel veel keuzes worden gemaakt.
Het is daarom ook noodzakelijk het gemeentebestuur vanaf aanvang mee te nemen in de aanpak, de vormgeving en de inhoud van de ‘1e wijziging Omgevingsplan’. De verantwoordelijk portefeuillehouders worden via het portefeuillehoudersoverleg bijgepraat en betrokken in de te maken keuzes voor de ‘1e wijziging Omgevingsplan’. De belangrijkste keuzes worden met enige regelmaat ter besluitvorming aan het college voorgelegd. Omdat de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ enorm veel (nieuwe) regels zal bevatten wordt er voor gekozen het plan in delen aan het college te presenteren. Het voorgaande geldt ook voor de gemeenteraad. Met enige regelmaat zal gedurende de planontwikkeling de gemeenteraad in beeldvormende, dan wel consulterende bijeenkomsten betrokken worden bij de belangrijkste keuzes in het plan. Deze bijeenkomsten worden tevens gebruikt om de gemeenteraadsleden bij te praten over de participatie. 2.5 Op welke wijze de participatie vorm krijgt Ons doel is met de te onderscheiden doelgroepen te streven naar draagvlak en begrip door in gesprek te gaan en informatie uit te wisselen. Bij participatie is het van belang om bewust te zijn van de verschillende perspectieven (vanuit de samenleving, bestuurlijk, ambtelijk). In onderstaand schema staan de doelgroepen, de doelen en in te zetten middelen schematisch weergegeven.
Vanuit het perspectief van de doelgroepen (wat voor hen van belang en interessant is) wordt bepaald welke vorm van participatie in welke fase het meest geschikt is.
1.
Doelgroep inwoners
doel • informatie bieden • informatie controleren op juistheid en volledigheid • uitwisselen meningen over thema’s die in het plan moeten worden geregeld
middelen • website • bijeenkomsten • viewer, gecombineerd met individuele gesprekken • nieuwsbrief • publicaties • vertegenwoordiging in werkgroep
2.
ondernemers
• informatie bieden • informatie controleren op juistheid en volledigheid • uitwisselen meningen over thema’s die in het plan moeten worden geregeld
3.
maatschappelijke instanties
uitwisselen meningen over thema’s die in het plan moeten worden geregeld
4.
belangenvertegenwoordigers
uitwisselen meningen over thema’s die in het plan moeten worden geregeld
5.
overige (semi-)overheden
uitwisselen meningen over thema’s die in het plan moeten worden geregeld
6.
gemeenteraad
Keuzes maken over: • structuur van het plan • regelingen
• viewer, gecombineerd met individuele gesprekken • nieuwsbrief • publicaties • vertegenwoordiging in werkgroep • viewer • nieuwsbrief • individuele gesprekken • publicaties • vertegenwoordiging in werkgroep • vertegenwoordiging in werkgroep • afzonderlijk overleg • viewer • nieuwsbrief • individuele gesprekken • publicaties • vertegenwoordiging in werkgroep • raadsinformatiebrieven • beeldvorming • consultatie • besluitvorming
Website De informatie over de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ krijgt een plek op de al bestaande website over de Omgevingswet Nijkerk. Op deze website komt een speciale webpagina waar de verschillende stappen en ook de wijze van participeren in worden toegelicht. Naast algemene informatie zal voor de te onderscheiden fases een webpagina worden opgesteld waarin stap-voor-stap uitleg wordt gegeven over de te maken/gemaakte keuzes. Bijeenkomsten We organiseren bijeenkomsten waar per doelgroep informatie gegeven wordt over de ontwikkeling van de ‘1e wijziging Omgevingsplan’. Deze bijeenkomsten bieden flexibele mogelijkheden om belangstellenden uitleg te geven over het plan, de te maken/gemaakte keuzes en de gevolgen voor hun omgeving en hun perceel. De bijeenkomsten bieden de gelegenheid specifieke vragen en dilemma’s aan de samenleving voor te leggen. Ze bieden tevens de gelegenheid vragen te stellen aan de gemeente over een voorstel voor een regeling, waarbij deze vragen digitaal kunnen worden gesteld en centraal worden besproken en beantwoord. Ook worden er bijeenkomsten georganiseerd om het gesprek met belanghebbenden aan te gaan over de te maken/gemaakte keuzes. Viewer Indien wij het technisch mogelijk kunnen maken ontwikkelen wij een viewer waarmee belangstellenden mee kunnen kijken hoe hun perceel in de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ wordt/is geregeld.
Het is een digitaal instrument waarmee wij burgers tussentijds kunnen informeren over de planontwikkeling en zij mee kunnen kijken en kunnen reageren op de door ons getoonde gegevens. Nieuwsbrief Indien mogelijk wordt een nieuwsbrief ingesteld. Belangstellenden kunnen via eerdergenoemde website aangeven op de hoogte te willen blijven van de ontwikkeling van het plan door zich in te schrijven voor de Nieuwsbrief. Deze Nieuwsbrief bevat informatie over de planontwikkeling. De Nieuwsbrief wordt tevens gebruikt voor aankondigingen, bijvoorbeeld over een inloop- of
inspraakbijeenkomst. De Nieuwsbrief kan, net als de website, worden gebruikt om burgers te informeren over de achtergronden van het plan en de keuzes die het gemeentebestuur moet maken. Publicatie(s) Strikt formeel zijn er enkele verplichte momenten om de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ te publiceren, namelijk: 1) bij aanvang van het project; 2) bij de formele terinzagelegging in de fase van het ontwerp en na de vaststelling. Er kan een artikel in Stad Nijkerk verschijnen waarin nieuws komt te staan over de planontwikkeling. Daar kan aandacht worden besteed aan de onderwerpen die in het plan geregeld moeten worden. Werkgroep advisering Voor de werkgroep organiseren wij met enige regelmaat (het aantal bijeenkomsten laat zich moeilijk nu vaststellen, maar gedacht wordt aan circa 3 bijeenkomsten) discussiebijeenkomsten waarin er mogelijk met behulp van stellingen en specifieke casussen met elkaar van gedachten wordt gewisseld over de opbouw en inrichting van de ‘1e wijziging Omgevingsplan’. Voorafgaand bespreken wij in gezamenlijkheid de rol en inbreng. Vragen die onder andere aan bod zullen komen zijn: • hoeveel ruimte willen wij in het plan maken voor ontwikkelingen; • welke deelgebieden kunnen er onderscheiden worden? • welke functies kunnen er aan een gebied toe worden gekend. De bijeenkomsten geven ons inzicht in de hoofdlijnen van de inrichting van het plan.
Waarover bestaat in brede zin consensus en waar liggen de verschillen in opvatting. Het gaat in alle bijeenkomsten om een uitwisseling van gedachten en meningen en niet meteen over het trekken van conclusies. Het gemeentebestuur (college en gemeenteraad) Zowel het college als de gemeenteraad worden regelmatig op de gebruikelijke wijze geïnformeerd en bij de keuzes betrokken. B&W worden via de verantwoordelijk portefeuillehouders (het PoHo) en met behulp van collegevoorstellen bij de planontwikkeling betrokken. De gemeenteraad zal in beeldvormende en consulterende bijeenkomsten op de hoogte worden gehouden en betrokken worden bij de te maken keuzes in het plan. 2.6 Planning Gedurende het proces van de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ vindt op diverse momenten de participatie plaats. Hieronder treft u grove stappen in de planning voor het komende jaar: 1. Kwartaal 3 2024: Kaderstelling raad 2. Kwartaal 3 2024: Formele bekendmaking opstellen ‘1e wijziging Omgevingsplan’ 3. Kwartaal 3 – 4 2024: Participatie grondlaag 4. Kwartaal 1 2025: Raadscommissie (consultatie) 5. Kwartaal 1 – 2 2025: Bijeenkomsten en werkgroepen burgers, ondernemers en maatschappelijke instanties 6. Kwartaal 2 2025: Raadscommissie (consultatie) 7. Kwartaal 3 2025: Formele terinzagelegging (voor)ontwerp
2.7 Middelen en kosten Voor het opstellen van de ‘1e wijziging Omgevingsplan’ is budget beschikbaar gesteld. Voor het uitvoeren van het participatieplan wordt ingeschat € 15.000 – 20.000 nodig te hebben. Dit wordt gedekt uit het genoemde budget.