2024-038 AFGEVOERD Bijlage - Plan van aanpak ‘Aan de slag met Omgevingsvisie Gemeente Nijkerk 2.0, Verdiepen en verbreden’ (inclusief bijlagen)
Tekst van het document
In november 2022 is de mobiliteitsvisie 1.0 vastgesteld.
•
De 2.0 versie wordt integraal betrokken bij de Omgevingsvisie 2.0. Hierin komt o.a. het vraagstuk aan de orde hoe de gemeente Nijkerk duurzame mobiliteit kan stimuleren.
Omgevingsvisie in relatie tot gebiedsuitwerking • De gebiedsuitwerking = concrete uitwerking van de Omgevingsvisie 1.0 • Beide trajecten lopen in de voorbereidingsfase qua tijd gelijk • Ideale situatie = het voorkeursscenario van de gebiedsuitwerking opnemen in koersplan van Omgevingsvisie • MER maakt integraal onderdeel uit van de keuzes. Participatie & communicatie • Weinig capaciteit voor communicatie bij de gemeente • Vastgestelde corporate communicatiestrategie en Concept visie participatie • Ervaringen en evaluatie te betrekken vanuit het participatietraject "Waar kies jij voor als er minder geld is' qua inhoud en participatievormen. 17-04-2024
5
Externe situatie: Issues en humeur 1 •
De gemeente Nijkerk groeit. Nu en in de toekomst. Dat heeft ook effect op andere aspecten van de gemeente; o.a. voor werken, verkeer en voorzieningen (evenredig groeien).
•
De gemeente Nijkerk bestaat uit de 3 dorpskernen Nijkerk, Nijkerkerveen en Hoevelaken en de 3 buurtschappen Appel, Driedorp, Holkerveen. Met elk hun eigen identiteit.
•
De gemeente Nijkerk heeft een groot landelijk gebied met eigen vraagstukken.
•
Er zijn ook meerdere (constructief) kritische partijen. De bewonersgroepen van de verschillende kernen zijn actief.
•
De gemeente Nijkerk is een landbouwgemeente en ook hier spelen de landelijke vraagstukken over landbouw en de natuur. Er wordt gewerkt aan een regionaal perspectief landelijk gebied.
•
Voor de Omgevingsvisie 1.0 heeft participatie plaatsgevonden. Dit is echter onvoldoende bekend in de samenleving. Daarnaast was participatie relatief eenzijdig qua doelgroep.
17-04-2024
6
Externe situatie: Issues en humeur 2 •
Het belang van voldoende woningen komt terug tijdens bewonersbijeenkomsten over uiteenlopende onderwerpen.
•
Het project Knooppunt Hoevelaken is door het Rijk gepauzeerd. Dit heeft in de hele gemeente effect op de bereikbaarheid, leefbaarheid (geluid, sluipverkeer) en woningbouw.
•
Het plan voor een AZC in Hoevelaken riep in 2023 veel vragen op . Er was veel weerstand bij een deel van de inwoners van Hoevelaken.
•
De Visie Hoevelakense bos is positief ontvangen. Op 28 maart 2024 is deze visie unaniem door de gemeenteraad vastgesteld.
•
Gezamenlijk onderzoek van de regio (inclusief de gemeente Nijkerk) en Prorail naar spoorwegovergangen. Eind mei wordt dit onderzoek bestuurlijk besproken.
•
Onderzoek van NS en ProRail dat loopt naar de mogelijkheden om meer treinen te kunnen laten rijden. De uitkomst kan een andere kijk geven op de ruimtelijke ontwikkelingen.
•
Najaar 2024: Ministerie van Defensie maakt de locatie bekend van een kazerne. De gemeente Zeewolde (dicht bij de gemeente Nijkerk) is naast Stroe en Ermelo een van de 3 mogelijke locaties.
Externe situatie: Issues en humeur
17-04-2024
7
AMBITIE Waar gaat/staat de gemeente Nijkerk voor?
17-04-2024
8
COMMUNICATIE & PARTICIPATIE NIJKERK
Communicatie Ambitie gemeente Nijkerk Open en betrouwbaar Toegankelijk en begrijpelijk Afstemmen op ontvangers Maatwerk Betrekken inwoners Uitdagen tot samenwerken
Concept Participatievisie Omgevingsbewust werken Samenwerken vanuit gedeeld belang Kinderen en jongeren actief betrekken We gaan voor kwaliteit Maatwerk, leren en ontwikkelen
17-04-2024
9
OMGEVINGSVISIE & GEBIEDSUITWERKING Inhoudelijk • Een gedragen Omgevingsvisie 2.0 • Een wettelijke toelaatbare Omgevingsvisie 2.0 • Verdiepen en verbreden van thema's uit de Omgevingsvisie • Groei van 250 woningen tot 2030, en verder? • Duidelijkheid over de ontwikkelgebieden: o.a. waar komen woningen en waar niet? • Keuzes te maken in de gebiedsuitwerking aan de hand van scenario's
Participatie
Nader te bepalen!
• We bepalen welke opgaven/thema’s rijp zijn voor participatie. Hierbij wegen we complexiteit af tegen begrijpelijkheid. • We bepalen hoe deze concreet te maken maar wel zo dat de resultaten bruikbaar zijn in de afweging/besluitvorming • Thema’s en opgaven worden vertaald naar begrijpelijke vragen en stellingen. • We bepalen de uitersten/dilemma's voorafgaand aan de informatiecampagne.
17-04-2024
10
B E PA L E N PA RT I C I PAT I E K A D E RS •
Participatiedoelstellingen: wat wil Nijkerk bereiken met de participatie. Zorg voor meetbaar resultaat
•
Inhoudelijke elementen: waarover gaat de participatie. Wat zijn onderwerpen die •
1) direct impact hebben en
•
2) waar bewoners en andere stakeholders invloed op hebben?
•
Participatieniveau; hoe veel invloed hebben participanten? Wees daar realistisch in.
•
Met wie participeer je, wie zijn je stakeholders?
17-04-2024
11
VISIE OP COMMUNICATIE Omgevingsvisie & gebiedsuitwerking
17-04-2024
12
Visie: op communicatie en eigen bijdrage Het overkoepelende thema voor zowel de Omgevingsvisie als de gebiedsuitwerking is gericht op ‘de gemeente Nijkerk in de toekomst’. •
In de omgevingsvisie 1.0 is nadrukkelijk gekozen voor groeien, op een verantwoorde manier. Vanuit de 1.0 visie wordt een inhoudelijke verdieping en verbreding uitgewerkt in een koersdocument (voorbereidingsfase).
•
De gebiedsuitwerking en de bijbehorende deelgebieden Luxool, Bronswerk, Slichtenhorst, oostelijke verkeersontsluiting/station geven inhoudelijk per gebied tijdens de huidige verkenning nog geen concrete richting. De verkenning en inventarisatie van de programmaonderdelen/bouwstenen moeten getoetst worden om in de volgende stap te worden uitgewerkt in scenario's. Hieruit wordt 1 (of 2) voorkeursscenario gekozen.
•
De voorbereidingsfase van de Omgevingsvisie en de verkenningsfase van de gebiedsuitwerking lopen gelijk op. Na het vaststellen van de voorkeursscenario van de gebiedsuitwerking en de start van de ontwerpfase van de Omgevingsvisie lopen deze weer uiteen. Communicatie en participatie sluiten hierop aan. 17-04-2024
13
Communicatie/participatiestrategie •
Nadruk op het actief voeren van het gesprek met vertegenwoordiging van een dwarsdoorsnede van de samenleving.
•
Op de participatieladder: van informeren naar raadplegen en adviseren.
•
Dichtbij de mensen; maatwerk op de inhoud.
•
Naar de mensen toe: per kern/ontwikkelingsgebied gevat in de 5 participatiegebieden.
•
Maak het mensen makkelijk om mee te doen: laagdrempelig, begrijpelijk en overzichtelijk.
•
Bereiken van de samenleving ook via intermediairs, bestaande netwerken en (bestaande en nieuwe) ambassadeurs. •
Mix van online en offline communicatie- én participatievormen (maatwerk noodzakelijk).
•
Heldere, overkoepelende kernboodschap
•
Uitwerking in een verhalenhuis (#messagehouse). Dit ‘huis’ bepaalt de essentie van de communicatieboodschap en biedt overzicht. Het geeft de opbouw van de communicatieboodschappen weer aan de hand van een huis. Het dak geeft een duidelijk koepelverhaal/kernboodschap (als rode draad). De ondersteunende pijlers van het huis bevatten de boodschappen vanuit het perspectief van de doelgroepen. De onderbouwing die hoort bij elk van deze pijlers vormt het fundament van het verhaal.
Visie: op communicatie
17-04-2024
14
Communicatie/participatiestrategie •
Zorgvuldige en begrijpelijke communicatie rondom de participatie.
•
Na participatie zorgvuldig communiceren met actieve deelnemers én algemeen over de participatieresultaten en de besluitvorming.
•
Tijdens voorbereidingsfase omgevingsvisie en verkenningsfase gebiedsuitwerking lopen ook communicatie en participatie gelijk.
•
Vanaf de (volgende) ontwerpfase van de omgevingsvisie en de keuze in het voorkeursscenario van de gebiedsuitwerking zal de participatie apart worden ingevuld en meer gericht op de komende gebiedsontwikkelingen per deelgebied
Visie: op communicatie
17-04-2024
15
VOOR EN MET WIE? Omgevingsvisie & gebiedsuitwerking
17-04-2024
16
Stakeholdersanalyse Volgens de Factor C methodiek maken we een analyse van de stakeholders van de gemeente Nijkerk. Afhankelijk van de verschillende participatiegebieden en thema’s zorgen we voor specificatie van en maatwerk op de verschillende doelgroepen. © Cees Wouda
De belangrijkste doelgroepen (in hoofdcategorieën) : • • • • • • •
Samenleving gemeente Nijkerk (breed) Jongeren - onderwijs Ondernemers Maatschappelijke organisaties Belangenorganisaties Verenigingen Kerken, moskee
© Cees Wouda
17-04-2024
17
AANPAK Uitvoeringsstrategie en prioriteit: Communicatie → participatie → communicatie
17-04-2024
18
Stap 1: Communicatie
I n f o r m a t i e c a m p a g n e e n t e r u g ko p p e l i n g – v o o r b e r e i d i n g s f a s e Om voor de Omgevingsvisie 2.0 een goede start te maken, is het van belang om inwoners te informeren over het gelopen traject en de inhoud van de Omgevingsvisie 1.0. Hetzelfde geldt voor de gebiedsuitwerking en hoe de formulering hiervan is ontstaan. Het is daarnaast belangrijk om duidelijk te zijn over wat er staat te gebeuren. De eerste stap van het traject is dus een heldere informatiecampagne op (al vastgestelde en te ontwikkelen) inhoud én proces om (eerder betrokken en overige) bewoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties op een voldoende kennisniveau te brengen. Mix aan middelen: •
Brede informatiebijeenkomst als start
•
Persoonlijk toelichten tijdens bestaande activiteiten (markt, evenementen etc)
•
Persbericht met uitnodiging
•
Kernboodschap: op naar de toekomst van de gemeente Nijkerk
•
Inzet (lokale/regionale) media en socials (waaronder eerdere niet-gepubliceerde artikelen)
17-04-2024
19
Stap 2: participatie | participatiegebieden G e r i c h t o p d e To e ko m s t v a n N i j ke r k
Wanneer het kennisniveau is opgeschroefd, is het tijd voor het participatieproces. We delen de gemeente op in 5 participatiegebieden: •
Gesprekstafel Oostelijk Nijkerk (oostelijke verkeersontsluiting, woningen en sportvelden inclusief Slichtenhorst, Bronswerk en Luxool en stationsgebied)
•
Gesprekstafel Nijkerk-Stad (thema's voor Omgevingsvisie 2.0)
•
Gesprekstafel Hoevelaken
•
Gesprekstafel Nijkerkerveen (incl. Holkerveen)
•
Gesprekstafel Landelijk gebied (inclusief Appel en Driedorp)
→ Per participatiegebied spelen er verschillende onderwerpen, belangen en thema’s. → De gebiedsuitwerking krijgt een plek in participatiegebied Oostelijk Nijkerk. → Per participatiegebied organiseren we aparte bijeenkomsten, maar iedereen is welkom bij elke participatiebijeenkomst. → Per participatiegebied kan de participatie-aanpak verschillen. Elk gebied heeft immers andere belangen, ontwikkelingen en uitdagingen. Dat vraagt om maatwerk per gebied. 17-04-2024
20
Participatiegebieden Oostelijk Nijkerk
Nijkerk Stad
Buitengebied
Nijkerkerveen Hoevelaken
17-04-2024
21
Stap 2: participatie | participatievormen G e r i c h t o p d e To e ko m s t v a n d e g e m e e n t e N i j ke r k 1. Betrekken van burgers via een burgerforum Te overwegen is (tijdelijk) samen te gaan werken met een a-selecte, representatieve groep bewoners (lees ook ondernemers) met de gemeente. Vaak ingegeven door thema’s die spelen binnen de gemeente, of juist door specifieke beleidsstukken. Het burgerforum moet kennis van zaken krijgen, overlegt onderling en werkt samen met de gemeente om zo actief de stem van de bewoners te laten horen. Het forum ziet toe op de integraliteit van de participatie, ondersteunt met ideeën en kan later als ambassadeur voor de gemeente dienen. Het gaat niet om het debat maar om gezamenlijk beraad, de dialoog over ideeën en mogelijkheden in de zoektocht naar oplossingen. De bewoners helpen het college en de raad om keuzes te maken en besluiten te nemen. Het voordeel van een burgerforum in de gemeente Nijkerk, is dat de deelnemers over zowel de Omgevingsvisie als de Gebiedsuitwerking kunnen participeren, omdat ze zich goed kunnen inlezen in de onderwerpen. Om de deelname aan een burgerforum, burgerpanel of burgerberaad te bevorderen zijn er in het land goede ervaringen met het geven van een eenmalige vergoeding (gemiddeld € 50 per deelnemer). 17-04-2024
22
Stap 2: participatie | participatievormen G e r i c h t o p d e To e ko m s t v a n d e g e m e e n t e N i j ke r k 2. Mix van bijeenkomsten en enquêtes Per participatiegebied organiseren we verschillende bijeenkomsten. Voorafgaand aan de bijeenkomsten gaan we de straat op met een enquête die ook online beschikbaar is. Zo peilen we de relevante thema’s onder bewoners van gemeente Nijkerk en leggen we de eerste vragen voor. De input krijgt vervolg in de participatiesessies. In de participatie gaat georganiseerd voor ongeorganiseerd. Dat betekent dat in eerst in expertsessies wordt geparticipeerd, daarna volgen sessies met bewoners. Per thema worden relevante organisaties/bedrijven uitgenodigd om mee te denken over een opgave. In de derde fase koppelen we terug wat is besproken. Deel 0: Gemeentebrede informatiebijeenkomst: toekomst van Nijkerk, incl.
Deel 4: Gericht op het Ontwerp Omgevingsvisie 2.0
informatiecampagne
• Deel 4a: expertsessies: 1 expertsessie per participatiegebied
Deel 1: Peilen: enquête met concrete vragen/stellingen/peiling, zowel online als op
• Deel 4b: bewonerssessies: 1 sessie per participatiegebied moeilijk bereikbare
straat
doelgroepen (denk aan jongeren) krijgen een aparte benadering.
Deel 2: Gericht op het uitzetten van de koers in een koersdocument Omgevingsvisie 2.0
Deel 5 : Terugkoppeling aan deelnemers en samenleving via online en offline
• Deel 2a: expertsessies: 1 expertsessie per participatiegebied
kanalen en een brede informatiebijeenkomst.
• Deel 2b: bewonerssessies: 1 sessie per participatiegebied moeilijk bereikbare
Deel 6 : Informatievoorziening na besluitvorming Omgevingsvisie 2.0
doelgroepen (denk aan jongeren) krijgen een aparte benadering. Deel 3 : Terugkoppeling aan deelnemers en samenleving via online en offline kanalen en een brede informatiebijeenkomst. Participatievormen
17-04-2024
23
Planning
Planning
17-04-2024
24
Accountability: w a a r b e n j e v e r a n t w o o r d e l i j ke v o o r e n h o e leg je verantwoording af? •
Monitoren communicatie (statistieken web, social media)
•
Monitoren tijdens het participatietraject
•
Indien nodig naar aanleiding van monitoring tijdig bijsturen
•
Verantwoording van de meetbare opbrengsten uit participatiedeelname zoals gevraagd in artikel 10.7 van het Omgevingsbesluit. De gemeente Nijkerk geeft aan hoe burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere bestuursorganen betrokken zijn bij de voorbereiding van de Omgevingsvisie en wat de resultaten van deze betrokkenheid zijn.
•
Evaluatie
Resources: team en geld Vanuit Beaumont Communicatie zijn twee adviseurs en een junior adviseur betrokken. Begroting : 1.
Komen tot communicatie- en participatiestrategie
2.
Voorstel tot uitvoering 17-04-2024
25