2024-037 Bijlage 3a - Toelichting Bestemmingsplan Buitengebied Nijkerk 2017, veegplan 2
Tekst van het document
Voor:
Na:
74
Regels De planregels zijn als volgt gewijzigd: Aan artikel 22.4.1 is het volgende lid toegevoegd: c. wonen op het perceel aan Zelderseweg 12a te Nijkerk, indien het bestemmingsvlak met de bestemming 'Wonen' aan de Zelderseweg 12a niet is ingericht overeenkomstig het beplantingsplan dat is opgenomen in Bijlage 29 Beplantingsplan Zelderseweg 12a;
2.2.3.11
Landgoederen
In het bestemmingsplan Buitengebied is de dubbelbestemming 'Waarde - Buitenplaats' opgenomen en toegekend aan twee officiële historische landgoederen die door het Ministerie van RACM zijn vastgelegd als monument. Het gaat om Landgoed Hoevelaken en Landgoed Salenteijn met bijbehorende landhuizen. Deze bijbehorende landhuizen zijn voor woondoeleinden bestemd, met een aanduiding 'landhuis' om specifiek te regelen dat hier één hoofdgebouw is toegestaan met een inhoud van maximaal 1.500 m3, voor maximaal drie wooneenheden. In de omschrijving bij de bestemming Wonen is opgenomen dat wonen in combinatie met een landgoed is toegestaan voor zover de gronden gelegen zijn binnen de dubbelbestemming 'Waarde - Buitenplaats'. In het buitengebied van Nijkerk komen evenwel veel meer landgoederen voor gerangschikt onder de Natuurschoonwet (NSW). Een landgoed valt onder de NSW als het minstens 5 hectare groot is, een (deel van een) historische buitenplaats is en de buitenplaats minimaal 1 hectare groot is, een aaneengesloten gebied van minimaal 5 hectare is (eventueel samen met een ander landgoed) en voor minstens 30% uit houtopstanden (bos) of natuurterreinen bestaat. Deze landgoederen vormen met elkaar een belangrijke drager in de natuurlijke en landschappelijke beleving van het buitengebied. Voor deze landgoederen is geen regeling opgenomen zoals de dubbelbestemming 'Waarde - Buitenplaats'.
De gemeente maakt de keuze uit oogpunt van het behoud 75
en de bescherming van de cultuurhistorische, landschappelijke en natuurwaarden in dit veegplan de landgoederen alsnog een dubbelbestemming toe te kennen die recht doen aan voornoemde waarden. Aan Landgoed Hoevelaken en Landgoed Salenteijn is de dubbelbestemming buitenplaats toegekend. In het buitengebied van de gemeente komen echter geen buitenplaatsen voor. De naam doet derhalve geen recht aan de landgoederen. De dubbelbestemming 'Waarde - Buitenplaats' is gewijzigd naar 'Waarde Landgoed' en naast de twee voornoemde landgoederen worden de volgende bestaande landgoederen in het buitengebied van Nijkerk als zodanig worden bestemd: 1. De Berencamp; 2. Slichtenhorst; 3. De Doelen; 4. Klinkenberg 5. Appel; 6. De Veentjes; 7. Groot Bloemendaal; 8. De Hei; 9. De Prinsenkamp; 10. De Gemoedelijkheid. De landgoederen maken deel uit van de landgoederenzone tussen Veluwe en Utrechtse heuvelrug. Het gebied is lang geleden eens aangewezen als gebied waar de ontwikkeling van natuur en landschap kan worden versterkt als onderdeel van het bouwen van een grote regionale verbindingsbrug tussen Veluwe en Utrechtse Heuvelrug via het grondgebied van Nijkerk, Barneveld richting Scherpenzeel en Woudenberg. De toekenning van de dubbelbestemming ter bescherming en versterking van landgoederen past uitstekend binnen deze visie voor de landgoederenzone.
Om deze reden is besloten de landgoederen met een NSW-status te voorzien van de dubbelbestemming voor landgoederen in het bestemmingsplan Buitengebied Nijkerk 2017. Met de dubbelbestemming beoogt de gemeente de gronden binnen de landgoederen, behalve voor de andere daar al voorkomende bestemmingen, mede te bestemmen voor de instandhouding van de ter plaatse voorkomende landgoederen met cultuurhistorische waarden, welke met name bestaan uit: de cultuurhistorisch waardevolle bebouwing; de paden-, lanen- en groenstructuur; waterpartijen en bijzondere landschappelijke elementen. De dubbelbestemming houdt niet in dat daarmee het recht ontstaat op het bouwen van een landhuis of overige niet voor bewoning bestemde bouwwerken, die behoren bij een landgoed, zoals een koetshuis, een prieeltje en een orangerie. Evenmin krijgen de woningen op de landgoederen de nadere aanduiding voor een 'landhuis'. Immers, op enkele landgoederen, zoals Hoevelaken en Salenteijn, staan landhuizen. Er zijn in het buitengebied ook landgoederen waar een landhuis, maar ook de overige bedoelde gebouwen en bouwwerken niet voorkomen. De dubbelbestemming dient niet tot doel verruimde ruimtelijke mogelijkheden (koetshuis, orangerie, enzovoort) binnen de landgoederen te bieden. Dit betekent niet dat op voorhand het ontwikkelen van deze bouwplannen onmogelijk wordt gemaakt.
Ze worden niet geregeld in dit veegplan noch in het oorspronkelijke bestemmingsplan Buitengebied Nijkerk 2017. De gemeente is van oordeel dat de landschappelijke, ecologische, cultuurhistorische en milieuhygiënische gevolgen dermate groot en complex zijn dat het gerechtvaardigd is hiervoor een afzonderlijke procedure te doorlopen. De gemeente Nijkerk hanteert eigen beleid voor de ontwikkeling van nieuwe en de versterking van bestaande landgoederen. Bestaande en nieuwe landgoederen kunnen een kwaliteitsimpuls geven aan het landelijk gebied in onze gemeente en vormen daarmee een duurzame beheervorm voor gronden in het buitengebied, waarbij ook de (extensieve) recreatieve mogelijkheden kunnen toenemen door de verplichte openstelling. De gemeente is bereid onder voorwaarden medewerking te verlenen aan de uitbreiding van een bestaand of de ontwikkeling van een nieuw landgoed, mits de meerwaarde hiervan duidelijk is aangetoond en de 76
agrarische belangen niet onevenredig worden benadeeld. Het betreffende landgoed vormt een invulling van het begrip 'groen door rood', waarbij -als compensatie voor de aanleg van een substantiële oppervlakte aan groen - de bouw van één royaal landhuis is toegestaan. Zowel in het kader van natuurontwikkeling als in het kader van ons beleid voor vrijkomende agrarische bebouwing (VAB-beleid) kan het gebruik maken van rood-voor-groen oplossingen per saldo tot een versterking van natuur en landschap met recreatieve waarde in het buitengebied leiden. De voorwaarden worden afgestemd op de specifieke wensen van de initiatiefnemer(s) en de betreffende gebiedskwaliteiten. Alleen in het gebied ten oosten van de A28 kan aan de uitbreiding van een bestaand of de vestiging van een nieuw landgoed worden gedacht. Het stichten van een nieuw landgoed dient met een veelvoud van tenminste 7,5 ha aan openbaar toegankelijk bos en/of natuur gepaard te gaan, dat wil zeggen minimaal 75.000 m2. In deze constructie kan slechts éénmaal de mogelijkheid worden geboden tot het realiseren van een woongebouw van allure met maximaal drie wooneenheden. Daarnaast zullen er opstallen gesloopt moeten worden. De opstallen dienen afkomstig te zijn van een voormalig agrarisch bedrijf. Deze opstallen kunnen gelegen zijn binnen het gebied van het nieuw te stichten landgoed of elders binnen de gemeente Nijkerk.
Doelstelling is het bevorderen van de ontstening van het buitengebied. Het voorgaande geldt ook voor de uitbreiding van bestaande landgoederen. Het bieden van ruimtelijke (bouw)mogelijkheden, zoals een landhuis is toegestaan, indien sprake is van het toevoegen van een substantiële hoeveel grond aan het bestaande landgoed. Samenvattend zullen tenminste de volgende eisen gesteld worden om in aanmerking te kunnen komen aan de medewerking van de gemeente voor het stichten van een nieuw landgoed of het uitbreiden van een landgoed, al dan niet gecombineerd met de bouw van een landhuis. De onderstaande opsomming is dus niet volledig: aangetoond moet worden dat in de omgeving van het nieuwe landgoed gelegen grondgebonden agrarische bedrijven vruchteloos in de gelegenheid zijn gesteld om de gronden te verwerven; uit een inrichtings- en beheersplan moet blijken dat een kwalitatief hoogwaardige invulling wordt gegeven aan de architectuur van het hoofdgebouw en de inrichting van omliggende terreinen in hun ruimtelijke samenhang; het landgoed mag geen aantasting vormen voor de bedrijfsuitoefening van de in de omgeving gelegen agrarische bedrijven; de inrichting van de omliggende terreinen moet worden aangesloten op de in het gebied aanwezige natuur- en landschapswaarden zoals aangegeven in de Omgevingsvisie en - verordening van de provincie Gelderland; de totale omvang van de nieuwe natuur
dient minimaal 7,5 ha te bedragen, met dien verstande dat: 1. dit bij voorkeur een aaneengesloten gebied betreft; 2. het gebied voor tenminste 90% openbaar toegankelijk is; 3. voor zover het gronden betreft binnen het Gelders Natuurnetwerk (GNN = provinciaal beleid), deze niet meetellen bij de bepaling van de minimaal benodigde omvang; 4. bebouwing wordt niet toegestaan voor zover dit gronden betreft gelegen binnen het GNN, waardevol open gebied en weidevogels- en ganzengebieden; het te ontwikkelen landgoed dient bij te dragen aan een kwaliteitsverbetering voor de omgeving; er wordt één hoofdgebouw toegestaan met een maximale inhoud van 1.500 m³, waarvan het gebruik beperkt blijft tot de woonfunctie en aan de woonfunctie ondergeschikte kantooractiviteiten, met dien verstande dat maximaal 3 wooneenheden zijn toegestaan. de opstallen behorende bij een voormalig agrarisch bedrijf binnen het gebied van het nieuwe landgoed of elders dienen gesloopt te worden. initiatieven dienen gepaard te gaan met een totaalvisie inclusief inrichtingsplan, beeldkwaliteitsplan en exploitatieopzet. Behalve het uitvoeren van al het noodzakelijke onderzoek en het bestemmingsplan dient de initiatiefnemer met de gemeente een privaatrechtelijke overeenkomst met kettingbeding af te sluiten over de inrichting en beheer van het nieuwe (deel van het) landgoed.
Deze overeenkomst dient bij het bestemmingsplan te worden gevoegd. Het gaat immers ook om het duurzaam in stand houden van de landgoedkwaliteiten. 77
Verbeelding De bestaande landgoederen in het buitengebied worden bestemd als 'Waarde - Landgoed'. Ook worden de landgoederen aangeduid als 'specifieke bouwaanduiding uitgesloten - 1', met uitzondering van Landgoed Hoevelaken en Landgoed Salenteijn.
Voor:
Na:
78
Regels De planregels zijn als volgt gewijzigd: de dubbelbestemming 'Waarde - Buitenplaats' is gewijzigd naar 'Waarde - Landgoed'. De verwijzing naar 'Waarde - Buitenplaats' in de planregels is gewijzigd naar 'Waarde - Landgoed'. In de planregels is 'buitenplaats' gewijzigd naar 'landgoed'. aan artikel 28.3.1 en 28.3.2 is toegevoegd: "tenzij de gronden gelegen zijn ter plaatse van de aanduiding 'specifieke bouwaanduiding uitgesloten 1'.
2.2.3.12
Aanpassing artikel 33 en 36
Inleiding Ter bescherming van met name aanwezige landschaps- natuur- en cultuurhistorische waarden op agrarische gronden en in de natuur- en bosgebieden is in het vigerende bestemmingsplan een aanlegvergunningstelsel opgenomen. Een aantal werken en werkzaamheden moet eerst worden getoetst op hun mogelijke nadelige effecten op de aanwezige natuur-, landschaps- en cultuurhistorische waarden in het gebied, alvorens toestemming kan worden verleend. Naar aanleiding van een verzoek tot handhaving van Stichting Natuur- en Milieuzorg NWV bleek de toetsing en handhaving van artikel 36 in combinatie met artikel 33 uit het bestemmingsplan Buitengebied Nijkerk 2017 op onduidelijkheden te stuiten. Deze onduidelijkheden hielden samengevat verband met: het ontbreken van een duidelijke definiëring van een aantal begrippen uit het stelsel; het ontbreken van een toelichting op hetgeen verstaan moet worden onder 'normaal onderhoud, gebruik en beheer van gronden'; de ondoorzichtigheid van de verschillende zoneringen in het bestemmingsplan, uitgewerkt in artikel 36 (onduidelijke begrenzing en onvoldoende afstemming op het beleid uit de Omgevingsverordening Gelderland en het LOP); het gegeven dat het aspect natuurwaarden onvoldoende is uitgewerkt als belangrijk afwegingskader; de afstemming met vergelijkbare stelsels uit de bestemmingsplannen van aangrenzende gemeenten Bunschoten en Putten.
De gemeente heeft het aanlegvergunningenstelsel geëvalueerd. De gemeente heeft in samenwerking met verschillende betrokken partijen onderzocht welke aanpassingen nodig en aanvaardbaar zijn, waarbij een koppeling is gelegd met de nieuwe landschappelijke indeling volgens het LOP. Het doel hiervan is te komen tot een evenwichtig stelsel op basis waarvan met duidelijkheid en zekerheid kan worden getoetst wanneer er een noodzaak bestaat tot het verlenen of weigeren van een omgevingsvergunning ten behoeve van werken en werkzaamheden. Een evenwichtig stelsel betekent dat in de afweging rekening dient te worden gehouden met enerzijds de belangen van de agrarische ondernemingen en anderzijds de belangen van de natuur, de cultuurhistorie en het landschap van de polder Arkemheen. In de bijlagen bij deze toelichting is een nadere onderbouwing en verantwoording gegeven van de aanpassingen in de regels en toelichting bij het bestemmingsplan. "Uitvoeren van werken, geen bouwwerk zijnde, of van werkzaamheden" (voorheen: aanlegvergunning) Het uitvoeren van bepaalde werken en werkzaamheden is zonder een vergunning van burgemeester en wethouders verboden. Het gaat om werkzaamheden, zoals het scheuren van grasland, het aanleggen of verharden van wegen, het vellen of rooien van houtopstanden en het dempen van sloten.
Deze werkzaamheden kunnen gevolgen hebben voor de aanwezige landschaps-, natuuren cultuurhistorische waarden. Om deze waarden te beschermen is het wenselijk dat deze ingrepen in het plangebied eerst worden getoetst op hun mogelijke nadelige gevolgen, alvorens wordt besloten of toestemming wordt verleend. Bij een verbod wordt geen toestemming verleend. In de meeste gevallen hebben de werkzaamheden als doel de productieomstandigheden van 79
landbouwgronden te verbeteren ten behoeve van de agrarische ondernemingen. In enkele gevallen gaat het om ingrepen om de natuur te herstellen (natuurbeheerder ten behoeve van natuurontwikkeling) of om verbetering of herstel van de loop van een beek (waterschap). Uit het onderzoek dat aan de aanpassingen in stelsel vooraf is gegaan bleek dat het nodig is het stelsel aan te passen door het nader te differentiëren. Het poldergebied vergt een andere opzet van het stelsel met uitleg van definities dan de andere landschappelijke deelgebieden. Zo vraagt 'scheuren van grasland' in het poldergebied een andere afweging, omdat het zelden of nooit tot doel heeft de gronden om te zetten in bouwland in tegenstelling tot andere landschappelijke deelgebieden. In het voorstel is om deze reden er voor gekozen de landschappelijke deelgebieden uit het LOP als uitgangspunt te hanteren. Het betreft de deelgebieden: 1. polderlandschap; 2. slagenlandschap; 3. kampenlandschap; 4. jonge heideontginningen met heiderestanten. Het agrarisch gebied is nader onderverdeeld in een viertal deelgebieden, namelijk: natura 2000-gebied; gelders natuurnetwerk; Weidevogelgebied; Ganzenrustgebied.
Dit heeft tot gevolg gehad dat ten opzichte van het bestemmingsplan Buitengebied Nijkerk 2017 de begrenzing van de te onderscheiden landschappelijke deelgebieden aangepast is aan de grenzen van de deelgebieden, zoals deze in het Landschapsontwikkelingsplan door de gemeenteraad in januari 2018 is vastgesteld. Daarnaast is in dit veegplan ook de begrenzing van de Groene ontwikkelingszone en het Gelders natuurnetwerk afgestemd op het Actualisatieplan 7 Omgevingsverordening van Provincie Gelderland (vastgesteld op 31 maart 2021 door Provinciale Staten). De begrenzing van het Weidevogelgebied en het Ganzenrustgebied zijn aangepast door deze één op één af te stemmen op het Actualisatieplan 8 van de Provinciale Verordening Gelderland van 15 december 2021. Met de aanpassing wordt de bescherming van weidevogels en ganzen verbeterd. Voorheen waren de Weidevogelgebieden en Ganzenrustgebieden beschermd via het regime van de Groene ontwikkelingszone. In Ganzenrustgebieden en Weidevogelgebieden ligt de nadruk op (natuur)behoud. In de Groene ontwikkelingszone ligt de nadruk op het versterken dan wel het ontwikkelen van natuurwaarden door nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen toe te laten. Daarom is in afstemming op dit provinciale beleid besloten de Weidevogelgebieden en Ganzenrustgebieden een eigen beschermingsregime te geven in het stelsel.
Weidevogelgebieden zijn in het plan nu zo beschermd dat alleen ontwikkelingen die geen nadelige gevolgen hebben voor de functie als broedgebied voor weidevogels kunnen doorgaan. De provincie heeft voor deze bescherming gekozen, omdat de populaties weidevogels in Nederland (en ook in Gelderland) sterk teruglopen. Ganzenrustgebieden zijn nu zo beschermd dat initiatieven alleen kunnen worden uitgevoerd als op een locatie de nadelige gevolgen voor de functie als rustgebied voor overwinterende ganzen zoveel mogelijk worden beperkt. Niet vergunningplichtig en normaal onderhoud, gebruik en beheer Het bestemmingsplan bevat een speciaal artikel waarin geregeld is dat werken en werkzaamheden die het normale onderhoud, gebruik en beheer van gronden betreffen niet vergunningplichtig zijn in het kader van de "omgevingsvergunning voor het uitvoeren van werken, geen bouwwerk zijnde, of van werkzaamheden". Om duidelijkheid te krijgen wat moet worden verstaan onder 'normaal onderhoud, gebruik en beheer' zijn 80
hieronder concrete voorbeelden gegeven van werken en werkzaamheden waarvoor geen vergunning (meer) nodig is. Het is wel van belang dat andere regelingen zich niet verzetten tegen een ingreep, zoals bijvoorbeeld een beheerovereenkomst. Ook mag 'blijvend grasland' in Natura 2000-gebied niet worden gescheurd of vernietigd. In de regels is om deze reden aangegeven dat voor gronden met de aanduiding 'overige zone – natura 2000-gebied', uitsluitend van toepassing in polder Arkemheen, geen omgevingsvergunning verleend wordt. Hieronder zijn voorbeelden opgenomen van werkzaamheden die in principe niet vergunningplichtig zijn.
maaien, beweiden en bemesten van grasland, ook als het agrarische gronden in Natura 2000-gebied betreft; een methode om grasland te verjongen of te verbeteren zonder ploegen of andere vormen van grondbewerking, waarbij de ondergrond vrijwel onberoerd blijft (= lichte grondbewerking tot maximaal 15 cm) en het zaad direct in of op de bodem wordt gebracht; de verplichte herinzaai van omgezet kwetsbaar blijvend grasland in een Natura 2000-gebied dat na inzaai direct weer blijvend grasland is; het opvullen van gaten, vorens en sporen met grond, dat wil zeggen het zeer kleine schaal egaliseren van gronden met minimale verschillen in hoogte die onder andere door het ploegen ontstaan; verbouwen van akkerbouwgewassen, zoals maïs in wisselteelt, uitgezonderd het polderlandschap Arkemheen; maaien en schonen van sloot en slootkant; periodiek uitdunnen en snoeien van houtwal of singel; knotten van bomen; het vellen, rooien of beschadigen van fruitbomen; opvullen van open plekken in houtwal of singel. uitdunnen van bossen; het verwijderen van zieke bomen, uitsluitend als dit noodzakelijk is vanuit oogpunt van veiligheid (dreigende schade aan personen en/of zaken) of als dit noodzakelijk is ter voorkoming van de overdracht van ziektes aan andere bomen; verwijderen van dode bomen; begaanbaar maken van een bestaand pad; aanplanten van nieuwe bomen, uitgezonder het polderlandschap Arkemheen.
onderhouds- en vervangingswerkzaamheden van bestaande bestratingen en beplantingen; de vervanging van bestaande kabels en leidingen binnen bestaande tracés van kabels en leidingen; vervanging van drainage. Deze uitzonderingen op de vergunningplicht gelden niet voor werken en werkzaamheden waarvoor, blijkens artikel 36.1 wel vergunning nodig is, maar waarvoor bij de aanleg of uitvoering van het werk of de werkzaamheden in het verleden geen vergunning is verleend. Voor de aanleg van systematische drainage dieper dan 30 cm is een omgevingsvergunning nodig; Ook de volgende werken en werkzaamheden zijn niet vergunningplichtig: werken of werkzaamheden die op het moment van inwerkingtreding van het plan in uitvoering waren of konden worden uitgevoerd krachtens een vóór dat tijdstip geldende of aangevraagde vergunning; werken en werkzaamheden op en in gronden die binnen agrarische bouwvlakken zijn begrepen; werken of werkzaamheden ten behoeve van natuurontwikkeling, met uitzondering van de gronden gelegen ter plaatse van de aanduiding 'overige zone - polderlandschap', 'overige zone weidevogelgebied' of 'overige zone - ganzenrustgebied'; werken of werkzaamheden, inclusief werken of werkzaamheden ten behoeve van natuurontwikkeling, die worden uitgevoerd op grond van het 'Beheerplan Natura 2000 gebied 56-Arkemheen' d.d.
januari 2016', zoals vastgesteld door Gedeputeerde Staten van Gelderland op 5 januari 2016. Vergunningplichtige werken 81
De meeste overige werkzaamheden zijn wel vergunningplichtig. Deze werkzaamheden zijn in vergelijking met normale onderhoudswerkzaamheden zwaarder van aard. Ze vinden doorgaans minder vaak plaats, soms zelfs eenmalig. Deze ingrepen kunnen aanzienlijke gevolgen hebben voor de waarden van landschap, natuur en cultuurhistorie. Ook kunnen dergelijke ingrepen de belangen van agrariërs of omwonenden schaden. Daarom is het noodzakelijk de gevolgen van de ingreep te beoordelen en dient de uitvoerder ervan een vergunning aan te vragen. De werkzaamheden zijn dus niet bij voorbaat onverenigbaar met de bestemming, maar daarvoor is wel een nadere afweging noodzakelijk. Het is dan ook verboden zonder vergunning de genoemde werkzaamheden uit te voeren. Uitvoering van deze werkzaamheden is alleen mogelijk indien daarvoor een omgevingsvergunning wordt verstrekt. In het schema in artikel 36.1 staat aangekruist voor welke werken en werkzaamheden bij welke gronden eerst een vergunning moet worden verkregen voordat met het werk of de werkzaamheden kan worden aangevangen. De afwegingscriteria voor de toetsing van een aanvraag komen verderop aan de orde. Na beoordeling van een aanvraag zijn er drie mogelijkheden: 1. de ingreep is toegestaan: de geplande ingreep beïnvloedt niet de waarden en/of belangen van het gebied.
Er hoeft geen vergunning aangevraagd te worden of de vergunning kan verleend worden voor het uitvoeren van het werk of de werkzaamheden. Voorbeeld: Een agrariër wil het grasland doorzaaien. Het perceel is gelegen binnen de gebiedsaanduiding 'overige zone polderlandschap' nader aangeduid met 'overige zone weidevogelgebied', 'overige zone - ganzenrustgebied' of 'overige zone - natura 2000 gebied'. De gronden zijn onder meer aangewezen voor het behouden van de aanwezige landschapswaarde 'openheid'. De openheid van het gebied maakt het aantrekkelijk voor weidevogels en ganzen in de Weidevogelgebieden en Ganzenrustgebied en voor de Smient en Kleine zwaan in het Natura 2000-gebied. Het uitvoeren van deze werkzaamheden schaadt deze waarde niet. Ook bewerkt hij de grond niet dieper dan 15 cm. Daarom is voor deze werkzaamheden geen vergunning nodig. In de afweging is meegenomen dat het uitvoeren van deze werkzaamheden noodzakelijk is voor het beweiden van het grasland. Beweiden van grasland leidt tot natuurlijke bemesting. Dit trekt insecten aan en levert voedsel voor weidevogels op. De beoordeling wijst uit dat de kwaliteiten van het landschap door de ingreep niet worden beïnvloed. In dit geval is er geen noodzaak burgemeester en wethouders te verzoeken om een vergunning. Ook is op deze ecologisch kwetsbare graslanden lichte grondbewerking toegestaan.
Hiermee worden technieken voor graslandverjonging en/of verbetering bedoeld waarbij de ondergrond vrijwel onberoerd blijft en er altijd een dekkende vegetatie zichtbaar blijft. 2. De ingreep is onder voorwaarden toegestaan: het is niet uit te sluiten dat het uitvoeren van deze werkzaamheden in bepaalde mate waarden en/of belangen beïnvloedt. Om aantasting te voorkomen, kunnen voorwaarden gesteld worden. Het kan gaan om voorwaarden met betrekking de locatie, de omvang, de aard of de periode van de geplande ingreep, alsmede de mogelijkheden voor compensatie. Voorbeeld: Een agrarische ondernemer is bij zijn bedrijf een minicamping als nevenactiviteit gestart. Voor het parkeren van de auto's van de gasten dient een stuk grond met een agrarische bestemming geëgaliseerd en verhard te worden. Deze activiteiten zijn vergunningplichtig in het kader van de "omgevingsvergunning voor het uitvoeren van werken, geen bouwwerk zijnde, of van werkzaamheden". Uit de beoordeling blijkt dat met name de openheid van het agrarische gebied ter plaatse door het nieuwe parkeerterrein achteruit gaat. Om het zicht op de auto's te ontnemen stelt de gemeente als voorwaarde dat voor het plan alleen vergunning verleend wordt, mits de eigenaar van de gronden het terrein goed inpast in de omgeving. Door de aanleg van gebiedseigen beplanting wordt het zicht op de auto's vanuit de omgeving ontnomen.
Burgemeester en wethouders verlenen in dit geval een vergunning, zo nodig onder voorwaarden. 3. De ingreep is niet toegestaan: de geplande ingreep tast waarden en/of belangen in belangrijke mate aan. Er kunnen geen nadere voorwaarden worden gesteld. Voorbeeld: Een grondeigenaar wil grasland scheuren in het gebied dat is aangeduid als Natura 2000-gebied. Grasland dat meer dan vijf jaar gebruikt wordt als grasland is 'blijvend grasland'. De 82
oppervlakte blijvend grasland mag in Europa niet te veel dalen. Om deze reden wordt elk jaar gemeten hoeveel blijvend grasland er in Nederland is. Deze oppervlakte mag niet te veel dalen in vergelijking met 2012. In Natura 2000-gebieden is blijvend grasland altijd beschermd. Het maatschappelijk belang dat aan dit Europees beleid wordt toegekend is zwaarder dan het belang van de grondeigenaar. Afwegingscriteria Aan de toetsing van een aanvraag voor een "omgevingsvergunning voor het uitvoeren van werken, geen bouwwerk zijnde, of van werkzaamheden" liggen enkele afwegingsaspecten ten grondslag. Deze aspecten hebben betrekking op de doelmatigheid van een activiteit voor de aanvrager in relatie met de te verwachten schadelijke effecten op de aan het gebied gegeven bestemming. Eventuele schadelijke effecten kunnen zoveel mogelijk worden voorkomen door het stellen van nadere voorwaarden, zoals fasering, beperking van de oppervlakte en compenserende maatregelen. Eén en ander dient te geschieden in overleg met de aanvrager. De criteria voor de afweging van de doelmatigheid en het maatschappelijk belang van de geplande activiteit zijn: 1.
De gevolgen voor de natuur, landschap en cultureel erfgoed - Een aanvraag voor de genoemde vergunning moet worden getoetst aan de mogelijke negatieve effecten van natuur, landschap en het cultureel erfgoed, daaronder begrepen de negatieve significante effecten voor (aangrenzende) gebieden die zijn aangewezen onder de Wet natuurbescherming. 2. De locatie van de geplande activiteit - Bij dit criterium komt de vraag aan de orde of de te verwachten nadelige effecten van de geplande activiteit wellicht minder zijn indien de activiteit op een andere locatie wordt uitgevoerd. Indien de doelmatigheid van de activiteit daardoor niet wordt geschaad, kan uitvoering van de activiteit op een andere locatie de voorkeur hebben. 3. De omvang van de activiteit - Dit punt betreft het oppervlak waarop de activiteit zou moeten worden uitgeoefend, alsmede de reikwijdte van de effecten van de activiteit binnen de bestemming. Indien de geplande activiteit op een kleiner oppervlak minder schadelijke effecten of een kleinere reikwijdte heeft, kan bezien worden of de activiteit op een kleiner oppervlakte kan plaatsvinden. 4. De aard van de activiteit - De wijze waarop de werkzaamheden worden uitgevoerd en het beoogde effect daarvan dienen nauwkeurig omschreven te zijn. Uitgangspunt is dat uitvoering van de activiteit zodanig plaatsvindt dat de schadelijke effecten minimaal zijn. 5.
De periode waarin de activiteit wordt ondernomen - Het kan voorkomen dat een activiteit in sommige maanden van het jaar minder of juist meer schadelijk is, waardoor het de voorkeur verdient de activiteit in die periode uit te voeren waarin deze de minste schadelijke effecten veroorzaakt. 6. De mogelijkheden voor herstel en compensatie - Het is mogelijk dat een schadelijke ingreep hersteld of gecompenseerd wordt, bijvoorbeeld door de waarden die verloren gaan door de activiteit op dezelfde of op een andere plaats te realiseren. Uitgangspunt is dat waarden gecompenseerd worden, als dat in redelijkheid mogelijk is. Tot slot dient de aanvrager er ook rekening mee te houden dat een verzoek om een omgevingsvergunning gepaard moet gaan met een verzoek om een omgevingsvergunning op basis van de Wet natuurbescherming (voorheen Natuurbeschermingswet). Dit soort wettelijke verplichtingen zijn altijd van toepassing, onafhankelijk van de regeling in het bestemmingsplan. Zie voor een uitgebreide toelichting Bijlage 1 Bijlage Notitie Onderbouwing bij voorstel tot aanpassing artikel 33 lid 1 en 36 bestemmingsplan Buitengebied Nijkerk 2017. Verbeelding De nieuwe LOP indeling is doorgevoerd op de verbeelding van het bestemmingsplan.
Bovendien is de begrenzing van het Gelders natuurnetwerk, de Groene ontwikkelingszone, het Weidevogel- en het Ganzenrustgebied met dit veegplan aangepast aan de door Provinciale Staten aangepaste Provinciale omgevingsverordening (31 maart 2021). De begrenzing van het Weidevogelgebied en het Ganzenrustgebied zijn aangepast door deze één op één af te stemmen op het Actualisatieplan 8 van de Provinciale Verordening Gelderland van 15 december 2021. 83
Regels De planregels zijn als volgt gewijzigd: Aan artikel 1 zijn de begrippen 'blijvend grasland', 'diepploegen', 'doorzaaien (of graslandverjonging en/of -verbetering)', 'frezen', 'graslandverjonging of -verbetering', 'graslandvernieuwing', 'natuurontwikkeling', 'normale onderhoud, gebruik en beheer' en 'scheuren grasland' toegevoegd. Artikel 33.1 'Cultuurhistorische en landschappelijke waarden' is verwijderd en vervangen door een nieuwe regeling op basis van de nieuwe landschappelijke indeling volgens het LOP. Aan artikel 33 is een nieuwe regeling toegevoegd voor: 1. 'overige zone - polderlandschap', met inbegrip van een nieuwe regeling voor: a. 'overige zone - natura 2000-gebied'; b. 'overige zone - gelders natuurnetwerk'; c. 'overige zone - groene ontwikkelingszone en Weidevogelgebied'. 2. 'overige zone - slagenlandschap'; 3. 'overige zone - kampenlandschap'; 4. 'overige zone - jong heideontgingen met heiderestanten'. Artikel 36 'Omgevingsvergunning voor het uitvoeren van werken, geen bouwwerken zijnde, of van werkzaamheden' is integraal aangepast.
In artikel 1 zijn de volgende begrippen aangepast: 1.33 'doorzaaien': een methode om grasland te verjongen of te verbeteren zonder ploegen of andere zware vormen van grondbewerking, waarbij de ondergrond vrijwel onberoerd blijft (= lichte grondbewerking tot maximaal 15 cm) en het zaad direct in of op de bodem wordt gebracht; 1.40: 'graslandverjonging of -verbetering' vervalt; 1.41 'graslandvernieuwing' wordt als volgt aangepast: 'graslandvernieuwing en/of -verbetering: grasland dat is vernieuwd door herinzaai, doorzaai dan wel is ontstaan door inzaai na een ander gewas waarbij het gaat om het geheel vervangen van bestaand grasland of bouwland voor nieuw grasland op een aaneengesloten perceel van een substantiële omvang'; 1.67 'normale onderhoud, gebruik en beheer' wordt als volgt aangepast: 'onderhoud, gebruik en beheer van gronden, dat gelet op de bestemming gangbaar is voor een goed onderhoud, beheer en gebruik van de gronden die tot de betreffende bestemming behoren'.
Artikel 33 is als volgt aangepast: het volgende artikel is toegevoegd 'overige zone - ganzenrustgebied' met de omschrijving: 'Ter plaatse van de aanduiding 'overige zone - ganzenrustgebied' zijn de gronden tevens bestemd voor bescherming, behoud, herstel of de duurzame ontwikkeling van landbouwgebieden als rustgebied voor overwinterende ganzen'; artikel 33.15 is aangepast en ziet nu uitsluitend nog toe op de bescherming, behoud, herstel of de duurzame ontwikkeling van landbouwgebieden als broedgebied voor weidevogels. De tabel in artikel 36.1 is als volgt aangepast: in 'overige zone - polderlandschap', 'overige zone - natura2000-gebied' en 'overige zone Weidevogelgebied' zijn de werkzaamheden in de kolommen A, D, G en H als volgt gewijzigd: Met de aanduiding/aanwijzing binnen een agrarische bestemming
A
B
C
D
E
F
G
H
I
J
K L
overige zone - polderlandschap
x
+
-
-
x
+
+
x
+
+
+ x
overige zone - natura 2000-gebied
x
x
-
-
x
x
x
x
x
x
+ x
overige zone - weidevogelgebied
x
+
-
-
x
+
+
x
+
+
+ x
84
in 'overige zone - ganzenrustgebied' zijn de werkzaamheden in de kolommen A t/m L als volgt aangevuld: Met de aanduiding/aanwijzing binnen een agrarische bestemming
A
B
C
D
E
F
G
H
I
J
K L
overige zone - ganzenrustgebied
+
-
-
+
x
+
+
+
+
+
+ x
A. scheuren of frezen van grasland ten behoeve van het omzetten van grasland in bouwland; B. scheuren of frezen van grasland ten behoeve van graslandvernieuwing en/of verbetering; C. doorzaaien, waarbij sprake is van een ingreep in de bodem tot maximaal 15 centimeter onder het bestaande maaiveld.
85
86
Hoofdstuk 3 Onderzoeksaspecten Op grond van het bepaalde in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is het bij het opstellen van een bestemmingsplan verplicht om inzicht te bieden in de relevante planologische en milieuhygiënische aspecten. Als een bestemmingsplan nieuwe ontwikkelingen mogelijk maakt, moet worden aangetoond dat dit haalbaar is in relatie tot de planologische en milieuhygiënische aspecten. De bestaande ruimtelijke en functionele structuur van het plangebied wijzigen niet inhoudelijk. De voorliggende herziening van het bestemmingsplan is met name gericht op de vertaling van onherroepelijke omgevingsvergunningen en het verwerken van diverse ambtshalve correcties. Daarmee worden dus geen nieuwe ontwikkelingen mogelijk gemaakt en is een nadere onderbouwing met onderzoek dan ook niet nodig. Wel zijn enkele ontwikkelingen meegenomen in het voorliggende veegplan. Daarbij is verwezen naar de bijbehorende ruimtelijke onderbouwing waarin de onderzoeksaspecten voor die locatie zijn verantwoord. Voor het veegplan hoeft geen AERIUS-berekening te worden uitgevoerd. Voor de vraag of er effecten zijn in Natura 2000-gebieden is van belang of er ontwikkelingen mogelijk worden gemaakt. In de meeste gevallen gaat het tweede veegplan over het aanpassen van de bestemming/aanduidingen aan de feitelijke situatie of over het aanpassen van de bestemming aan eerder verleende vergunningen.
Dit zijn geen nieuwe ontwikkelingen. In het veegplan zijn slechts een aantal beperkte ontwikkelingen meegenomen, zoals bij Voorthuizerweg 2 en 2a (vergroten bouwvlak ten behoeve van het nieuwe bedrijfsgebouw en verharding). Deze ontwikkelingen zijn zodanig beperkt dat in redelijkheid effecten op Natura 2000-gebieden kunnen worden uitgesloten.
87
88
Hoofdstuk 4 Juridische aspecten 4.1
Algemeen
Een bestemmingsplan bestaat uit de juridisch bindende verbeelding en regels en gaat vergezeld van een toelichting. Op de verbeelding worden de verschillende bestemmingen en aanduidingen gevisualiseerd. Op de verbeelding worden de bestemmingen weergegeven, met daarbij de randvoorwaarden. De regels bevatten het juridisch instrumentarium voor het regelen van het gebruik van de gronden, bepalingen omtrent de toegelaten bebouwing en regelingen betreffende het gebruik van aanwezige en/of op te richten bouwwerken. De verbeelding vormt samen met de regels het voor de burgers bindende deel van het bestemmingsplan. De toelichting heeft geen bindende werking en maakt juridisch geen deel uit van het bestemmingsplan. De toelichting heeft wel een belangrijke functie bij de weergave en onderbouwing van het plan en ook bij de uitleg van bepaalde bestemmingen en regels.
4.2
Opzet veegplan
Het voorliggende bestemmingsplan 'Buitengebied Nijkerk 2017, veegplan 2' is een gedeeltelijke herziening van het geldende bestemmingsplan 'Buitengebied 2017' en de herzieningen 'Buitengebied 2017, eerste herziening' en 'Buitengebied Nijkerk 2017, veegplan 1'. Vanwege de leesbaarheid is er echter voor gekozen om de opzet van het bestemmingsplan zo veel mogelijk gelijk te houden aan een 'regulier' bestemmingsplan en duidelijk te markeren waar wijzigingen hebben plaatsgevonden. De herziening is opgesteld op basis van de landelijke standaarden (SVBP 2012).
4.3
De verbeelding
Alle percelen, bestemmingen en gebiedsaanduidingen zijn uit het geldende bestemmingsplan Buitengebied 2017 op de verbeelding van het Buitengebied Nijkerk 2017, veegplan 2 overgenomen, zodat het plan een zo compleet mogelijk beeld van alle regelingen in het buitengebied geeft. Gronden en locaties waar naar aanleiding van het tweede veegplan een aanpassing van de nu geldende regelingen plaatsvindt, zijn door middel van de aanduiding 'overige zone - veegplan 2' aangegeven. Dit is geregeld in artikel 37.1 Van toepassing verklaring. Daarnaast is de situering van de gebiedsaanduidingen 'milieuzone - waterwingebied' en 'milieuzone - boringvrije zone' gewijzigd. Ook worden de landschappelijke zones in Nijkerk gewijzigd, zie voor een beschrijving paragraaf 2.2.3.12. Tot slot is de grens van de dubbelbestemming 'Waarde - Hoogspanningsverbinding' gewijzigd. De hoogspanningsverbinding Stroe-Harderwijk is bestemd als 'Waarde - Hoogspanningsverbinding'. De bijbehorende strook voor de bovengrondse verbindingen is 22,5 meter aan weerszijden van de hartlijn van de verbinding (totale breedte 45 meter). Op de verbeelding was een totale belemmerde strookbreedte opgenomen van 50 m. Door de juiste belemmeringenstrook op te nemen worden perceelseigenaren niet onnodig beperkt in het gebruik van de grond.
Enkelbestemmingen, functie-, maatvoerings- en bouwaanduidingen Voor percelen waar een aanduiding of een bouwvlak toegevoegd of verwijderd dient te worden, is op de verbeelding de aanduiding 'overige zone - veegplan 2' opgenomen. Voor deze percelen maken alle perceelsgebonden enkelbestemmingen, functie-, maatvoerings- en bouwaanduidingen onderdeel uit van het veegplan. Voor locaties waar bijvoorbeeld een bouwvlak of functieaanduiding komt te vervallen, zijn dat dus alle aspecten behalve het te verwijderen aspect. Voor al deze percelen geldt dat de nieuwe situatie/de eindsituatie op perceelsniveau zichtbaar is. Regels 89
In verband met de leesbaarheid van het voorliggende plan is een complete set regels opgenomen. Door middel van groene markering en doorhalingen is aangegeven welke regels en veranderingen in de regels onderdeel uitmaken van het veegplan. Alleen de regels die onderdeel uitmaken van het veegplan kunnen ter discussie worden gesteld (zienswijzen en beroep bij de Raad van State). Omdat een groot deel van de regels van het bestemmingsplan Buitengebied 2017 gewoon van kracht blijft en met dit veegplan niet wordt gewijzigd, kan hier geen bezwaar tegen worden gemaakt. Inhoudelijk zijn die regels immers niet aangepast. Voor een nadere beschrijving van de regels wordt verwezen naar de toelichting van het bestemmingsplan Buitengebied. Zie deze link.
90
Hoofdstuk 5 Economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid 5.1
Economische uitvoerbaarheid
Er zijn voor de gemeente geen uitvoeringskosten waarvoor een specifiek onderzoek naar economische aspecten moet worden uitgevoerd. De nieuwe ontwikkelingen die in het bestemmingsplan zijn opgenomen, betreffen particuliere initiatieven op eigen gronden. Voor deze ontwikkelingen hoeft de gemeente Nijkerk geen maatregelen uit te voeren. Ook hoeft de gemeente geen aan- of verkopen te doen. Er is geen sprake van een bouwplan (artikel 6.2.1 Besluit ruimtelijke ordening). Overige kosten zijn op grond van de legesverordening op de initiatiefnemers verhaald. In de bijgevoegde ruimtelijke onderbouwingen is nader ingegaan op de economische uitvoerbaarheid van dat specifieke plan. De economische uitvoerbaarheid is hiermee voldoende gewaarborgd.
5.2
Maatschappelijke uitvoerbaarheid
Vooroverleg In het kader van het wettelijke verplichte overleg op grond van artikel 3.1.1 van het Besluit ruimtelijke ordening wordt de toelichting van dit bestemmingsplan kortgesloten met de gebuikelijke partners, waaronder de provincie Gelderland en overige relevante organisaties. Inspraak Gelet op de aard van het voorliggende veegplan wordt afgezien van het houden van inspraak. Zienswijzen Het ontwerpbestemmingsplan 'Buitengebied Nijkerk 2017, veegplan 2' heeft vanaf 16 september 2021 gedurende zes weken voor iedereen ter inzage gelegen. De ingediende zienswijzen zijn in de 'Nota beantwoording zienswijzen en ambtshalve wijzigingen' samengevat en beantwoord. Deze notitie is als bijlage bij dit bestemmingsplan gevoegd, zie Bijlage 12 Nota beantwoording zienswijzen en ambtshalve wijzigingen. Een deel van de ingediende zienswijzen geeft aanleiding tot aanpassing van het bestemmingsplan. Daarnaast is er in de periode tussen de terinzagelegging van het ontwerpbestemmingsplan een ambtshalve controle uitgevoerd. Bij deze controle zijn er enkele punten die aanleiding geven het bestemmingsplan ambtshalve gewijzigd vast te stellen. Deze ambtshalve wijzigingen zijn beschreven in de Nota beantwoording zienswijzen en ambtshalve wijzigingen.
91