2024-032 Bijlage 2 - Beleidsnota woningsplitsing en kamerbewoning (gewijzigde versie april 2024) - met wijzigingen gearceerd
Tekst van het document
Voor specifieke doelgroepen kan het interessant zijn om met meerdere mensen (die samen geen duurzaam huishouden vormen) hier te wonen. In dit geval kan gedacht worden aan arbeidsmigranten, die in het
22
landelijk gebied werkzaam zijn. Gezien de beperkingen die het gebied buiten de bebouwde kom kent gaat het te ver om hier uit te gaan van ja, mits, aangezien voorkomen moet worden dat deze beleidsnota beperkingen voor bestaande functies gaat oproepen. Daarnaast roept kamerbewoning in het gebied buiten de bebouwde kom (verder van dagelijkse functies) vragen op over parkeren en bereikbaarheid. Echter, het is niet uit te sluiten dat woningen in het gebied buiten de bebouwde kom hier geschikt voor zijn en er ruimtelijk en milieutechnisch geen bezwaren zijn. Om deze reden kan op basis van maatwerk wel meegedacht worden. Hierbij gelden vanzelfsprekend de kaders van de beleidsnota, maar dient wel een zelfstandige afweging gemaakt te worden. 5. Arbeidsmigranten 5.1 Inleiding Arbeidsmigranten zijn van economisch belang voor gemeente Nijkerk. Immers, steeds meer ondernemers hebben moeite met het invullen van vacatures. De meeste arbeidsmigranten die in Nijkerk werkzaam zijn, werken in food gerelateerde bedrijven. Nijkerkse ondernemers maken naar schatting gebruik van de diensten van 1.500 tot 1.800 arbeidsmigranten. Het is dan ook van belang dat arbeidsmigranten legaal en adequaat gehuisvest worden. Om deze reden wordt in deze nota extra aandacht gegeven aan de positie van arbeidsmigranten.
Zij zijn vaak afhankelijk van werkgevers en uitzendbureaus bij het regelen van onder andere de huisvesting. In vergelijking tot andere woningzoekenden zijn zij vaker in grote aantallen aanwezig, terwijl daarbij geen sprake is van een huishouden. 5.2 Waarom beleid voor huisvesting arbeidsmigranten Door de schaarste in de woningmarkt en het tekort aan passende (dat wil zeggen flexibele vormen van) huisvesting vestigen arbeidsmigranten zich ook op locaties waar dit minder gewenst is of niet is toegestaan. In het omgevingsplan wordt geen aandacht besteed aan het fenomeen huisvesting van arbeidsmigranten. Door het vaststellen van beleid waaraan de huisvesting moet voldoen kan het wooncomfort van de arbeidsmigranten verbeterd worden. Daarnaast worden de gebruiksveiligheidseisen van de woonruimte verbeterd omdat de woonruimte volgens deze nota aan de wettelijke eisen moet voldoen. Een deugdelijke huisvesting is niet alleen van belang voor de arbeidsmigranten zelf, maar ook voor de bedrijven die van deze werknemers afhankelijk zijn. Daarnaast is het voor de huisvesters én voor de omgeving van de verblijfslocaties van arbeidsmigranten belangrijk dat de huisvesting goed geregeld is. In de nota wordt onderscheid gemaakt tussen: 1. kleinschalige huisvesting, dat wil zeggen maximaal zes (on)zelfstandige woonruimtes in één woning of gebouw en 2.
grootschalige huisvesting, dat wil zeggen alle overige situaties waarbij sprake is van meer dan zes (on)zelfstandige woonruimtes in één woning of gebouw Het is wenselijk onderscheid te maken in grootschalige en kleinschalige huisvesting. Grootschalige huisvesting heeft een andere invloed op de omgeving dan kleinschalige huisvesting. 5.3 Kleinschalige huisvesting Voor het verlenen van medewerking aan kleinschalige huisvesting gelden onverkort de uitgangspunten en voorwaarden uit deze nota. Voor kleinschalige huisvesting van arbeidsmigranten gelden voorts nog de volgende (aanvullende) voorwaarden: a. De huisvesting is uitsluitend bestemd voor buitenlandse werknemers die niet permanent verblijven, dat wil zeggen korter dan twaalf maanden in Nederland verblijven met de mogelijkheid tot een éénmalige verlenging van twaalf maanden. Als sprake is van permanente vestiging ofwel
23
een langere periode dan hiervoor genoemd, dient de reguliere woningvoorraad te voorzien in de huisvesting van de werknemer of werknemers. b. Huisvesting in losse units, zoals een zeecontainer, tenten of (sta)caravans is niet toegestaan. c. Per kamer zijn maximaal 2 personen gehuisvest. d. Deze vorm van huisvesting is niet bestemd voor kinderen of gezinnen. Het is dan ook niet toegestaan om gezinnen/huishoudens met kinderen in een kleinschalige voorziening te huisvesten. e. De eigenaar of verhuurder van de woning beschikt over het keurmerk van de Stichting Normering Flexwonen (SNF Keurmerk).2 Dit keurmerk wordt verstrekt, indien de eigenaar of verhuurder aan heeft getoond te voldoen aan de voor de huisvesting van arbeidsmigranten. f.
De eigenaar van de woning of het pand, die voorziet in de huisvesting van arbeidsmigranten, maakt met behulp van een beheerplan inzichtelijk hoe hij of zij de huisvestingsgelegenheid adequaat denkt in te richten en te beheren, waarbij in ieder geval aandacht is besteed aan de volgende punten: • voor de voorziening is een beheerder aangesteld die zorgt voor het dagelijkse onderhoud en schoonmaak van de gemeenschappelijke ruimten, kamers en buitenruimte; • er is in de voorziening een ontspanningsruimte aanwezig waar voldoende gelegenheid is voor ontspanning; • er is een wasvoorziening aanwezig voor het wassen en drogen van kleding en beddengoed; • er is een voorziening aanwezig voor het gescheiden inzamelen van afval; • er is een opslagruimte aanwezig voor fietsen, scooters, tuinmeubilair e.d. Spreiding van de huisvesting Indien arbeidsmigranten zich concentreren binnen een gebied kan dit leiden tot overlastsituaties. Om overlastsituaties te beperken is het wenselijk de aanwezigheid van arbeidsmigranten te verspreiden over de kernen. Om deze reden is, vergelijkbaar met de voorwaarde onder paragraaf 4.5 ‘Onzelfstandige woonruimtes (kamerbewoning)’ het toegestaan per straat maximaal 15% van het aantal woningen te gebruiken voor woningsplitsing, waarbij aanvullend geldt dat sprake is van maximaal twee woningen aaneengesloten.
Indien in een straat de grens van 15% reeds is bereikt bij het toestaan van woningsplitsing in (on)zelfstandige wooneenheden, blijft deze straat bij de beoordeling van latere aanvragen om woningsplitsing, ongeacht de doelgroep, buiten beschouwing. 5.4 Grootschalige huisvesting Voor grootschalige huisvesting wordt afzonderlijk onderzoek gedaan naar mogelijke locaties uitgevoerd door de gemeente. Overigens ontwikkelt de gemeente niet zelf plannen voor grootschalige huisvesting, maar laat het initiatief over aan de samenleving. In het geval er sprake is van een locatie doorloopt een initiatief voor grootschalige huisvesting een afzonderlijke ruimtelijke procedure. Daaruit moet blijken dat enerzijds de locatie voor de arbeidsmigranten een voldoende aantrekkelijke leefomgeving biedt. Anderzijds mogen er geen belemmeringen of beperkingen zijn, speelt de maatschappelijke aanvaardbaarheid van de grootschalige voorziening op de omgeving in de afweging een rol en dient er overigens sprake van een goede ruimtelijke ordening. Voor initiatieven ten behoeve van de huisvesting van arbeidsmigranten in grootschalige voorzieningen voert de gemeente een afzonderlijke procedure. Voor deze initiatieven stelt de gemeente ook nadere regels op. De voorwaarden voor grootschalige initiatieven zijn vastgelegd in de Beleidsnota
2
Een particulier kan zich niet SNF laten registreren. SNF certificering wordt afgegeven op een onderneming. Een inschrijving bij de Kamer van Koophandel dient bij aanmelding overlegd te worden. Een particulier kan overwegen zich als bedrijfsmatig huisvester bij de KvK aan te melden. Als een uitzendonderneming aan wie een onderneming locatie(s) gaat verhuren in het reguliere SNF-register is opgenomen, dan hoeft de onderneming zelf niet persé SNF-geregistreerd te zijn. Bron: https://www.normeringflexwonen.nl, juni 2019.
24
huisvesting arbeidsmigranten Nijkerk 2021, vastgesteld door de gemeenteraad op 14 oktober 2021. Deze regels hebben onder andere betrekking op de inpassing van de voorziening in de omgeving en de communicatie met omwonenden en bedrijven en (maatschappelijke) instellingen in de omgeving. De gemeente is bereid deze initiatieven te faciliteren mits het verzoek gebaseerd is op een deugdelijk bedrijfsplan. De initiatiefnemer toont met het bedrijfsplan aan dat de onderneming is aangemeld en geregistreerd bij Stichting Normering Flexwonen (SNF) en dat minimaal wordt voldaan aan de normen van SNF. De gemeente houdt het recht aanvullende voorwaarden te stellen.
25
6. Het vervolg op deze beleidsnota 6.1 Status beleidsnota Het college heeft de eerste versie van de beleidsnota in een afzonderlijk zogeheten paraplubestemmingsplan vertaald, die voor het hele gemeentelijk grondgebied geldt. Met de vaststelling van dat paraplubestemmingsplan per 24 september 2020 is het beleid uit deze nota in werking getreden en bindend geworden. Voor de actualisatie van deze beleidsnota van april 2024 wordt een vergelijkbare werkwijze gevolgd, hoewel het in dit geval om een wijziging van het omgevingsplan gaat én niet om een bestemmingsplan. Met het vaststellen van de wijziging van het omgevingsplan waarin deze nieuwe versie van de beleidsnota is verwerkt, stelt de gemeenteraad het beleid uit deze gewijzigde nota vast. 6.2 Overleg met belangengroepen Voorafgaand aan de vertaalslag van het beleid uit de eerste versie van deze nota heeft overleg plaatsgevonden met enkele belangengroepen uit de gemeente, namelijk de makelaars, enkele uitzendbureaus voor arbeidsmigranten en de Commissie Ruimtelijke kwaliteit. De uitkomsten zijn in deze nota, voor zover relevant voor het beleid, meegenomen. De beknopte verslagen van deze bijeenkomsten zijn als bijlage bij deze nota gevoegd. 6.3 Juridisch-planologische borging en vervolg procedure Deze beleidsnota is een beleidsregel in de zin van artikel 4:81 van de Awb.
De eerste versie van deze beleidsnota is verwerkt in het paraplubestemmingsplan met titel ‘Woningsplitsing en verkamering’ dat per 20 november 2020 onherroepelijk in werking is getreden. Met dit paraplubestemmingsplan is het bouwkundig splitsen van woningen planologisch-juridisch geregeld. Het paraplubestemmingsplan bevat daarvoor een gebruiksregel waarin het bouwkundig splitsen van woningen planologisch-juridisch bij recht als strijdig gebruik wordt aangemerkt. Het parapluplan bevat evenwel ook een afwijkingsregeling waarmee het college de bevoegdheid heeft af te wijken van het plan door onder voorwaarden medewerking te verlenen aan het splitsen van woningen in twee of meerdere (on)zelfstandige woonruimtes. Daarbij staat in het paraplubestemmingsplan de bescherming van het woon- en leefklimaat van straten, buurten en wijken centraal door het beperken van de mogelijkheid om woningen te splitsen. De gewijzigde versie van deze beleidsnota van april 2024 wordt toegevoegd aan de gemeentelijke juridische regels, door middel van een wijziging van het omgevingsplan (hierna: het wijzigingsplan).
Dit wijzigingsplan bestaat uit twee onderdelen: - Het wijzigingsplan voegt voor het centrum van Hoevelaken een afwijkingsregeling toe waarmee het college de bevoegdheid heeft af te wijken van het plan door onder voorwaarden medewerking te verlenen aan het splitsen van woningen in twee of meerdere (on)zelfstandige woonruimtes. Deze afwijkingsregel geldt al in de binnenstad van Nijkerk. - De afwijkingsregel wordt inhoudelijk aangepast, voor zowel het centrum van Hoevelaken als de binnenstad van Nijkerk, door 40 m2 als het minimaal vereiste oppervlakte voor zelfstandige woonruimten op te nemen. De gemeente geeft via de Landelijke voorziening bekendmaken en beschikbaar stellen (LVBB) in het digitale gemeenteblad kennis van het voornemen om een omgevingsplan te wijzigen (16:29 OW en artikel 3:12 van de Awb). Deze kennisgeving wordt ook in de Stad Nijkerk en op de gemeentewebsite aangekondigd. In de kennisgeving staat onder andere hoe de gemeenteraad burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen bij de voorbereiding gaat betrekken (participatie). (Artikelen 16.29, Ow, en 10.2, lid 1, Ob.).
26
De voorgestelde wijziging is een ondergeschikte herziening van het al eerder vastgestelde beleidsvoornemen, om die reden wordt geen nieuwe participatieproces doorlopen voor het wijzigingsplan. Bovendien heeft participatie al plaatsgevonden als onderdeel van de evaluaties. Het voorontwerp van het wijzigingsplan wordt in het vooroverleg voorgelegd aan ketenpartners. De reacties op het voorontwerp en de terinzagelegging worden verwerkt in een afzonderlijke nota beantwoording vooroverlegreacties en zienswijzen en zo nodig verwerkt in het concept wijzigingsbesluit dat aan de gemeenteraad wordt voorgelegd.
27
Bijlagen
28
Kaartenbijlage
Kaart 1: Indeling gemeentelijk grondgebied in drie categorieën, bron: gemeente Nijkerk, 2024
Kaart 3: Categorie 1-gebied, nader ingezoomd, bron: gemeente Nijkerk, 2024
29
Kaart 5: Categorie 1-gebied, nader ingezoomd, bron: gemeente Nijkerk, 2024
30
Kaart 2 Indeling gemeentelijk grondgebied in drie categorieën, bron: gemeente Nijkerk, 2019
31
Kaart 6 Bedrijventerreinen,, bron: gemeente Nijkerk, 2019
32
Resultaten gesprekken met belangengroepen 1. Resultaten overleg met makelaars (Midden Nederland Makelaars en Van Baal Makelaardij) over concept beleidsnota Woningsplitsing 2. Resultaten overleg met uitzendbureaus (Covebo en VWB) over concept beleidsnota Woningsplitsing 3. Resultaten n.a.v. overleg in Commissie Ruimtelijke Kwaliteit over conceptbeleidsnota Woningsplitsing
33
1. Resultaten overleg met makelaars (Midden Nederland Makelaars en Van Baal Makelaardij) over concept beleidsnota Woningsplitsing Datum:
dinsdag 10 september 2019
1. Waarom is alleen het centrumgebied Nijkerk aangewezen als gebied waar het ‘ja, mits..-beleid’ gaat gelden. De nota richt zich te veel op het centrumgebied van Nijkerk. Volgens de makelaars is het goed om stil te staan bij het doel van splitsen in de binnenstad: de leegstandsproblematiek tegen gaan en de levendigheid van de binnenstad bevorderen? Het Ja mits-beleid in de binnenstad, zou op bepaalde plekken wel (Langestraat) en op andere plekken (Singel) juist niet moeten gelden. Dat geldt ook voor de binnenstad van Hoevelaken. Dit ter voorkoming van leegloop van ondernemers. De makelaars verzetten zich niet tegen een nee tenzij-beleid voor de ‘bloemkoolwijken’. Zij vragen zich wel af of er aanvragen binnenstromen. 2. De bedrijventerreinen (bijv. Hoger Brinkerweg) van Hoevelaken en Nijkerk ook als Ja, mits bestemd worden. Nee tenzij, is te eenzijdig. 3. Beleggers zijn veelal geïnteresseerd in het kopen en splitsen van panden in appartementen in bedrijventerreinen. Beleggers hebben ook interesse in woonhuizen in Hoevelaken, maar niet specifiek voor kamergewijze verhuur of woningdelen. 4. Het buitengebied moet beschermd worden maar het is begrijpelijk als arbeidsmigranten daar gehuisvest worden omdat zij moeilijk aan een woning kunnen komen. 5. Het huisvesten van arbeidsmigranten in de binnenstad is niet wenselijk.
Zij verwachten dat woningeigenaren daar niet op zitten te wachten. Er wordt gevreesd voor een lagere WOZ waarde en markt waarde voor aanliggende woningen waar arbeidsmigranten gehuisvest zijn. Dit effect wordt vooral gevreesd in reguliere woonwijken. 6. Zes arbeidsmigranten per woning is veel. Er is vrees voor overlast. 7. Een ja mits-beleid voor Westerdorpstraat, Schouterburgerplan in Hoevelaken: 60% van de winkels zijn daar leeg. De winkels kunnen beter naar een andere locatie verplaatst worden. Waarom niet een mix van senioren en studentenwoning realiseren in het centrum. Dit ter bevordering van de veiligheid en leefbaarheid van het centrum.
34
2. Resultaten overleg met uitzendbureaus (Covebo en VWB) over concept beleidsnota Woningsplitsing Datum:
maandag 9 september 2019
Het overleg is gestart met een korte uitleg over de aanleiding van de woningsplitsing. Daarna zijn de voorwaarden, uitgangspunten en procedure van de nota besproken. 8. De parkeernormen worden nog besproken met vakspecialist verkeer. De uitzendbureaus merken op dat de parkeernormen relatief hoog zijn in vergelijking met andere plaatsen waar een norm van 0,5 of zelfs 0,4 wordt gehanteerd. Zij leggen uit dat arbeidsmigranten voornamelijk gebruik maken van de fiets in plaats van de auto. Dit wordt tevens door de uitzendbureaus aangemoedigd en zoveel mogelijk gefaciliteerd. 9. De nota gaat niet over de grootschalige huisvesting van arbeidsmigranten. De uitzendbureaus geven aan dat zij de kleinschalige huisvesting juist belangrijk achten, maar zien graag dat ook voor de grootschalige huisvesting concrete kaders worden gesteld. 10. Maximum aantal personen per kamer De uitzendbureaus zijn het eens met dit maximum en met het percentage van 15%. 11. SNF Keurmerk Wijzig ‘eigenaar of verhuurder’ naar ‘eigenaar/verhuurder of gebruiker’ 12. Opslagruimte Is de 5m2 aan bergruimte wel of niet per eenheid? De uitzendbureaus zien de vereiste van 5m2 bergruimte als onwenselijk vanwege een mogelijk onjuist gebruik door de werknemers. 13.
Locaties Hoe gaan we om met bestaande locaties die niet voldoen aan de nota? Blijven er genoeg locaties over waar de arbeidsmigranten gehuisvest kunnen worden? 14. Kunnen de lopende verzoeken doorgestuurd worden? Er is voorgesteld om enkele verzoeken te gebruiken om de werkbaarheid van het beleid te toetsen.
35
3. Resultaten n.a.v. overleg in Commissie Ruimtelijke Kwaliteit over concept beleidsnota Woningsplitsing en kamerbewoning Datum:
woensdag 4 september 2019
Na afloop van de presentatie hebben de leden van de commissie over de nota de volgende opmerkingen gemaakt: 1. Waarom is alleen het centrumgebied Nijkerk aangewezen als gebied waar het ‘ja, mits..-beleid’ gaat gelden en zijn het centrum van Hoevelaken en Nijkerkerveen buiten beschouwing gelaten? 2. De commissie maakt zich zorgen over de keuze om in het buitengebied het ‘ja, mits...-beleid’ toe te passen. Het leidt tot een verdere druk op het buitengebied met alle gevolgen van dien. Zo kan het negatieve effecten hebben op de bestaande ch-waarden in het buitengebied. Als voorbeeld werd de ontsluiting van het erf genoemd. Het splitsen van een boerderij kan tot het gevolg hebben dan er twee uitritten op het erf gerealiseerd worden, hetgeen lang niet in alle gevallen wenselijk is in het beeld. Deze keuze wordt ten principale ter discussie gesteld. Indien het college dit uitgangspunt wenst te handhaven verzoekt de commissie het college eerst te bekijken of alle deelgebieden in het buitengebied zich er wel voor lenen. Is deze ontwikkeling bijvoorbeeld ook wenselijk in Slichtenhorst? 3. Hetgeen voor het buitengebied geldt, geldt in zekere zin ook voor bedrijventerreinen. Deze terreinen zijn specifiek ontwikkeld voor bedrijvigheid met als gevolg een zwaardere belasting van het milieu.
Vanuit het oogpunt van veiligheid en gezondheid is het onwenselijk dat er nu mensen kunnen worden gehuisvest. 4. Voeg ‘beeldkwaliteit’ toe aan de voorwaarden. Dwing af dat de gevel van een voormalig winkelpand met grote etalages wordt aangepast aan de gevel die bij een woning past. 5. Wijzig het woordje ‘wenselijk’ onder het kopje Monumenten op pagina 18 in ‘noodzakelijk’.
36