2024-016 Bijlage 2 - (GEWIJZIGD, versie 240418) Masterplan Klaarwater Hoevelaken
Tekst van het document
Beperken verharding waar mogelijk en gebruik van waterpasserende verharding
Indien het om redenen van bereikbaarheid of capaciteit toch nodig is om openbare parkeerplaatsen in de woonstraten te maken, dan gaat de voorkeur uit naar langsparkeerplaatsen of kleine clusters met haakspar-
Straat met trottoir langs woonstraten (boven), indien mogelijk beperken verharding en/of autoluw maken (onder)
keerplaatsen die groen ingepast zijn.
Parkeren: waar mogelijk in parkeerclusters buiten de woonstraten
Profiel ‘Woonstraat’
MASTERPLAN
Waar mogelijk worden straten autoluw ingericht. Een deel van de straten, waar de belangrijke fietsroutes liggen, worden als ‘auto te gast’ straat ingericht (zie ook p40). Indien de verkeerssituatie het toestaat kan de voetganger gebruik maken van straat (alle modaliteiten delen de ruimte) waardoor er ruimte in het profiel vrijkomt voor groen. Ook zijn keuzes denkbaar om geen of beperkte voortuinen te realiseren maar deze ruimte juist als openbaar groen in zetten.
Zone Oosterdorpsstraat
Markante bebouwing nabij de nieuwe rotonde
Bestaande situatie Oosterdorpsstraat
Nieuwe woningen aan de Oosterdorpsstraat
De zone grenzend aan de Oosterdorpsstraat sluit aan bij het bestaande bebouwingsbeeld van de Oosterdorpsstraat. Deze kenmerkt zich door overwegend vrijstaande woningen op grotere percelen en (voormalige) agrarische erven. De woningen staan op enige afstand van de weg, er is een verspringende rooilijn, wisselende kaprichtingen en -vormen met een lage goot. De Oosterdorpsstraat wordt aan de zuidzijde begeleid met een (bestaande) bomenrij. Deze wordt zo min mogelijk onderbroken, eventueel door het toepassen van een parallelroute of erf voor de ontsluiting van nieuwe woningen. De architectuur is een eigentijdse versie van de landelijke burgerwoning. De hoek nabij de kruising Oosterdorpsstraat – Platanenstraat – Klaarwater leent zich voor een markant en compact woongebouw als blikvanger voor de entree van Hoevelaken. Dit gebouw heeft een beperkte hoogte van 2 verdiepingen, waarvan de bovenste in de kap.
41
MASTERPLAN
MASTERPLAN KLAARWATER
Deelgebied Landschappelijk wonen Rondom Horstbeek
Een belangrijk kenmerk van het deelgebied ‘Landschappelijk wonen’ is het feit dat de woongebieden doorsneden worden door groenstructuren zoals de Horstbeek en verschillende bomenstructuren. In dit deelgebied wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van de omringende wegenstructuren (dreef en entreewegen) die langs de randen van het deelgebied lopen. Vanuit die structuren kan met korte lijnen het autoverkeer worden afgewikkeld. In de woonomgeving is de auto zoveel mogelijk te gast.
42
Het leidende principe is dat in het deelgebied ‘landschappelijk wonen’ de landschappelijke structuren en groene ruimte zo dicht mogelijk bij de woning worden gebracht, dat wonen en landschap verweven worden. Het deelgebied bestaat uit twee samenhangende eenheden: (1) de zone rondom de Horstbeek en (2) de erven langs de oostelijke rand van het gebied.
Deelgebied ‘Landschappelijk wonen’ - rondom Horstbeek Architectuur sluit aan op groenzone rond Horstbeek door bijvoorbeeld gebruik te maken van hout en riet, een natuurlijke inrichting omgeving en begroeiing tegen gevel. Aansluiten op autoluwe woonomgeving bijv. met terras aan voorzijde
Rondom de Horstbeek: ontsluiting vanuit de dreef (auto te gast), langzaamverkeer langs de Horstbeek
Woningen kunnen per auto ontsloten worden
MASTERPLAN Rondom Horstbeek
In de zone rondom de Horstbeek, wordt het gros van de auto´s geparkeerd in parkeerkoffers die via korte verbindingen met de dreef verbonden zijn. De parkeerkoffers liggen tussen of achter de woningen. Voor de woningen liggen straten die ingericht zijn volgens het ‘auto te gast’ principe. Hier is in principe weinig verkeer, hooguit voor bewoners die met hun auto naar hun oprit willen. De nieuw te bouwen maatschappelijke voorziening: architectuur passend bij de groene context en buitenruimte wordt multifunctioneel gebruikt
43
Architectuur appartementen passend in de groene context
Profiel ‘Auto te gast’
De woningen zijn georiënteerd naar de Horstbeek en de aangrenzende groenzone. In dit gebied zien we, naast grondgebonden woningen, ook de gestapelde bouw en de maatschappelijke voorziening. Deze compacte bouw draagt bij aan het ruimtelijke en groene karakter van het gebied.
MASTERPLAN
MASTERPLAN KLAARWATER
Het bebouwingsbeeld ‘Rondom de Horstbeek’ laat een mix zien van grondgebonden woningen, gestapelde woningen en de maatschappelijke voorziening. Architectonisch wordt dit op elkaar afgestemd. De architectuur reageert op het landschappelijke thema, bijvoorbeeld door gebruik te maken van natuurlijke materialen als hout en riet, door gedempte kleurtinten toe te passen en door in het ontwerp de focus op de overgang tussen de woning en perceel en groen en paden te leggen. De groene ruimte komt waar mogelijk tot aan de voorgevel. De maatschappelijke voorziening kan een rol gaan spelen als sociaal element in de wijk, bijvoorbeeld door mede gebruik van voorzieningen door buurt en wijk. De ruimte rond de maatschappelijke voorziening loopt naadloos over in de gemeenschappelijke groenzone.
44
De erven langs de oostelijke rand worden gekenmerkt door een erfverkaveling. Vanuit de omringende wegen worden de erven, via een korte verbinding ontsloten. Het erf kenmerkt zich door een menging van alle verkeersoorten binnen dezelfde ruimte. Parkeren vindt in principe plaats in parkeerkoffers.
De erven
Deelgebied ‘Landschappelijk wonen’ - Erven Het dakenlandschap als architectonisch motief
MASTERPLAN
De erven De woningen zijn met de voorzijde georiënteerd naar deze hoven of erven en de buitenruimte (tuin of terras) grenst aan de groenstructuren (zoals houtsingels) die tussen de buurtschappen of clusters liggen. Deze opzet zorgt voor een patchwork van door groenstructuren omkaderde erven. Qua bebouwingsbeeld zijn de erven langs de oostelijke rand een knipoog naar het aangrenzende buitengebied. Het dakenlandschap is hier een belangrijk architectonisch ontwerpmotief en is beeldbepalend. Iedere woning heeft een hoedje op. De gootlijn gaat hier regelmatig omlaag, met name langs de buitenzijde (de zichtbare zijde) van de erven.
Oostelijke rand: erven met de tuinen naar buiten gericht, voorzijde gericht naar het erf
Het groen in de woonomgeving bestaat uit de grotere groenstructuren zoals de Horstbeek, het wijkpark bij de maatschappelijke voorziening en het groene netwerk tussen de erven in het oostelijke deel. De Horstbeek met zijn flauwe oevers heeft een belangrijke functie in het watersysteem van de wijk. De natuurlijke inrichting van de oevers draagt bij aan de biodiversiteit in de wijk. De nieuw te bouwen maatschappelijke voorziening krijgt een buitenruimte die tevens deel uitmaakt van het wijk(speel)groen.
45
MASTERPLAN
MASTERPLAN KLAARWATER
Versterking van natuurwaarden Bij de nadere uitwerking van het plan zal nader onderzoek uitwijzen welke diersoorten zich in het gebied bevinden en welke mitigerende maatregelen hiervoor nodig zijn. Daarnaast zijn er mogelijkheden om extra natuur te maken in het plangebied. Beschreven hierna zijn de kansen die er zijn in het gebied voor het vergroten van de natuurinclusiviteit en de biodiversiteit. Voor de ontwikkeling van het plangebied is een eerste quickscan natuurtoets uitgevoerd. Op basis van nader onderzoek zal er in de verdere uitwerking een gericht activiteitenplan met benodigde mitigerende maatregelen opgesteld worden die passen bij een nieuwe woonomgeving én die aansluiten bij het creëren of behouden van nieuw of bestaand leefgebied voor eventueel aanwezige soorten. Hiernaast zijn kansrijke maatregelen en voorbeelden van mogelijkheden benoemd. 46
Fauna • Verblijfsplaatsen voor vleermuizen in spouw, gevelkast of aan bomen. • Nestlocaties voor gierzwaluw en huismus in gevels. • Het plaatsen van een faunatoren (9 meter hoog) als alternatieve nestlocatie voor een grote variatie aan vogels en insecten. • Het realiseren van een ijsvogelwand bij één van de watergangen. • Het maken van een egeltuin. Flora • De aanplant van Gelderse hagen (bestaand uit een mix van haagsoorten), waarbij lokale soorten worden ingezet (ivm afstemmings tussen planten en insecten in een regio). Dit kan mogelijk als afscheiding geplaatst worden rond de erven in deelgebied ‘landschappelijk wonen’. • Zaaien van bloemrijke mengsels (met inheemse planten) voor een rijke variatie aan bijen, hommels, vlinders en zweefvliegen. • Het aanleggen van houtsingels met inheemse bomen en struiken. • Het aanleggen van inheemse bosjes. • Het inzetten van takkenrillen als afscheiding. • Het realiseren van natuurvriendelijke oevers. • Het realiseren van ecologisch ingerichte wadi’s. • Het aanleggen een boomgaard. Natuurinclusief bouwen • De aanleg van groene daken (of beter nog een natuurdak), bijvoorbeeld op de nieuw te bouwen maatschappelijke voorziening en op bijgebouwen. • Een natuurlijke inrichting van het terrein rondom de maatschappelijke voorziening, bevorderen van bijvoorbeeld ‘natuurlijk’ spelen.
MASTERPLAN
Randen Het nieuwe plan Klaarwater moet op verschillende plekken op een goede manier gaan aansluiten op omringende gebieden. Aan de westzijde (Middelaar) en noordzijde (Oosterdorpsstraat) zijn dit woongebieden, aan de zuiden oostzijde betreft het agrarisch gebied. Aanvullend zal er een nieuwe ontsluiting nodig zijn die vanaf de Koninginneweg naar het oosten loopt. Randen Middelaar en Oosterdorpsstraat Voor de overgangen naar bestaande woonomgeving voorzien de profielen in ruimte om eventuele hoogteverschillen te kunnen inpassen, om regenwater op te kunnen vangen en af te voeren en om enige afstand te houden tot bestaande woningen. Tussen Middelaar en Klaarwater wordt voorzien in een watervoerende watergang (G-G’). Deze vervangt de bestaande zaksloot/greppel. Tussen de percelen Oosterdorpsstraat en Klaarwater (K) wordt voorzien in ruimte om waar nodig een greppel en/of talud te plaatsen. Tussen Middelaar en Telstar Deze weg loopt tussen de sportvelden van korfbalvereniging Telstar en de Hoevelakense Beek met aansluitend de woonwijk Middelaar. Bijgaand profiel laat zien hoe dat er uit gaat zien.
K
G
K
K
K
H Locaties profielen
47
MASTERPLAN
MASTERPLAN KLAARWATER
Oostelijke rand De oostelijke rand van het gebied wordt, komende vanuit het oosten, de nieuwe dorpsrand van Hoevelaken. Langs de weg Klaarwater worden nieuwe bomen geplant. De nieuw te bouwen woningen worden niet ontsloten vanaf Klaarwater, maar vanuit het plangebied zelf. De woningen langs de rand zijn echter wel met een representatieve zijde naar Klaarwater gericht, dus met een voorzijde of zijkant. De ruimte tussen de woonvelden en de weg wordt groen ingericht. Tussen de woonvelden zelf zijn groen- en houtstructuren voorzien die bijdragen aan het landschappelijke beeld (coulissen van bebouwing en groen) van de dorpsrand.
48
Zuidelijke rand Langs de zuidrand van het plangebied loopt de Hoevelakense Beek. De beek zelf krijgt een natuurlijker beeld en er worden bomen toegevoegd. Dit zorgt voor een groene rand aan de zuidzijde. De beek zelf krijgt een meer meanderend verloop. De mate van meanderen is beperkt door de stroomfunctie die de beek heeft. Deze functie moet behouden blijven. Wadi’s en drassige gebieden naast de beek versterken het meanderende beeld van de beek. Deze wadi’s worden gevoed met regenwater uit Klaarwater.
I
J
Locaties profielen