CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

2024-001 VERVALLEN Bijlage 2 - Concept Duurzaamheidsvisie Paasbos Nijkerk

Raadsvergadering 25 januari 2024, gemeente NijkerkBij agendapunt: Kaderstelling herontwikkeling centrum Paasbos (2024-001)10.937 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Duurzaamheidsvisie Paasbos Einddocument November 2023 Afbeelding: Gebiedsvisie Paasbos (november 2023)

Inhoud

1. 2. 3. 4. 5. 6.

2

Introductie en leeswijzer Het begrip duurzaamheid Analyse project Visie en ambitie Subsidiemogelijkheden Bijlagen

p. 3 p. 4 p. 12 p. 18 p. 27 p. 29

Introductie De gemeente heeft de ambitie om Paasbos te verbeteren. De vernieuwing zal plaatsvinden in drie deelgebieden, namelijk de Bizetlaan, het Hart van de Wijk en de Wulfshoeve. De gemeente wil het winkelcentrum en de sporthal Strijland vernieuwen en een extra impuls geven aan zorgwonen door middel van een appartementencomplex in het plangebied. Ook moet er ruimte komen voor circa 200 nieuwe woningen. In oktober 2021 is er een concept-gebiedsvisie opgesteld in samenspraak met bewoners en ondernemers. Deze concept-gebiedsvisie wordt nu verder uitgewerkt naar een definitieve visie. Hiervoor wordt ook het onderdeel duurzaamheid aangescherpt en geconcretiseerd. Om invulling te geven aan duurzaamheid voor de herontwikkeling van Paasbos heeft de gemeente aan Over Morgen gevraagd om gezamenlijk een duurzaamheidsvisie op te stellen. Hierin wordt inzichtelijk gemaakt binnen welke duurzaamheidsthema’s er welke maatregelen genomen kunnen worden, zodat de ambities planspecifiek in beeld worden gebracht. Het zorgt voor bewustwording van duurzaamheid binnen het project en geeft richting in de prioritering van de verschillende duurzaamheidsthema’s en bijbehorende maatregelen die een plek moeten gaan krijgen in de definitieve gebiedsvisie. De volgende stappen zijn doorlopen om te komen tot de duurzaamheidsvisie voor Paasbos: 1.

Een analyse naar beleidsambities;

2.

Een projectanalyse;

3.

Gesprekken met de projectleiders en de betrokken wethouder;

4.

Een analyse van de kansen door thematische experts van Over Morgen (zie bijlage 1);

5.

Een werksessie over het prioriteren van ambities (samen met gemeente en ontwikkelaar).

Een stapeling van ambities zorgt er voor dat het lastig wordt om ze waar te maken. Om dit te voorkomen is het belangrijk om aan de voorkant van het proces ambities te prioriteren die passend zijn bij het project Paasbos. Het resultaat van dit traject is dit document. In hoofdstuk vier is de visie samen met de geformuleerde ambities voor Paasbos toegelicht. Deze resultaten worden verwerkt in de gebiedsvisie voor Paasbos. 3

INTRODUCTIE

1. Het begrip duurzaamheid • Duurzaamheid uitgewerkt • Thema’s en bouwstenen

4

Het begrip duurzaamheid

1. BEGRIP DUURZAAMHEID

Duurzame ontwikkeling is ontwikkeling die aansluit op de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen - VN-commissie Brundtland (1987) Duurzaamheid is een breed begrip. Zonder goede afbakening, ontstaat er miscommunicatie. In dit project verstaan wij onder duurzaamheid de volgende vijf thema's: • Duurzame energie • Duurzame mobiliteit • Circulariteit • Klimaatadaptatie & biodiversiteit • Gezondheid

Elk thema bestaat weer uit verschillende bouwstenen. De bouwstenen geven aan waar een thema specifiek over gaat. De thema’s en bouwstenen staan uitgewerkt op de volgende pagina’s. 5

KLIMAATADAPTATIE & BIODIVERSITEIT

DUURZAME ENERGIE

CIRCULAIRE ONTWIKKELING

DUURZAME MOBILITEIT

GEZONDHEID

Overstromingsbestendig

Vraagbeperking

Materialen met een lage milieudruk

Thuis – werk en voorzieningen

Omgevingseffect/ milieukwaliteit

Droogtebestendig

Efficiëntie van opwekinstallaties

Minimaliseer grondstoffen en materialen

Actieve mobiliteit

Inclusiviteit

Hitte-proof

Beperken omgevingseffecten

Circulair ontwerpen

MaaS - OV

Groene leefomgeving

Waterrobuust

Balancering vraag en aanbod

Sluiten van kringlopen

MaaS – deelmobiliteit

Sociale cohesie

Rijk aan soorten

Vermogensvraag

Businessmodel

Emissieloze mobiliteit

Actieve leefomgeving

Groenblauwe netwerken

Lokale opwek van duurzame elektriciteit

Samenwerking

Slimme en schone logistiek

Schoon en veilig

De bouwstenen per thema KLIMAATADAPTATIE & BIODIVERSITEIT

DUURZAME ENERGIE

1. BEGRIP DUURZAAMHEID

CIRCULAIRE ONTWIKKELING

DUURZAME MOBILITEIT

GEZONDHEID

Overstromingsbestendig

Droogtebestendig

Hitteproof

Waterrobuust

Rijk aan soorten

Groenblauwe netwerken

Bij een oplopende temperatuur stijgt de zeespiegel. Op het gebied van waterveiligheid bestaat, ondanks grote projecten (bijv. dijkversterking), er nog een kans op overstromingen. Mogelijk zijn aanvullende gevolgenbeperkende maatregelen gewenst.

Twee van de vier KNMI klimaatscenario’s geven aan dat Nederland droger wordt door klimaatverandering. Droogte kan leiden tot bodemdaling en funderingsproblemen, maar ook tot schade bij natuur en stedelijk groen.

Klimaatverandering leidt tot meer tropische dagen, wat invloed heeft op concentratie en nachtrust. Hittestress kan met name optreden bij kwetsbare groepen als ouderen en kinderen. Voldoende koele verblijfsplekken zijn belangrijk. Dit kan worden gerealiseerd door bomen of verblijfsplekken afstemmen op de beschaduwing van gebouwen.

Doordat we te maken krijgen met meer korte, hevige buien is er ook een grotere kans op wateroverlast. Door o.a. ontharding, voldoende waterberging en de juiste afvoer met voldoende capaciteit wordt het risico verlaagd.

Het stimuleren van de verscheidenheid aan planten en dieren draagt bij aan de biodiversiteit. Het gaat daarbij om het verbeteren van de leefomgeving voor soorten. De nadruk ligt op beschermde en inheemse soorten en (variatie in) de toepassing van groen en water.

(Nieuwe) leefgebieden en schuilplaatsen worden met elkaar verbonden tot een divers en weerbaar groenblauw netwerk. Dit sluit aan op de bouwstenen droogte-bestendig, waterrobuust en hitte-proof.

De bouwstenen per thema KLIMAATADAPTATIE & BIODIVERSITEIT

DUURZAME ENERGIE

CIRCULAIRE ONTWIKKELING

1. BEGRIP DUURZAAMHEID DUURZAME MOBILITEIT

GEZONDHEID

Vraagbeperking

Efficiëntie van opwekinstallaties

Beperken omgevingseffecten

Balancering vraag en aanbod

Vermogensvraag elektriciteit

Lokale opwek van duurzame elektriciteit

Wat je niet gebruikt, hoef je ook niet op te wekken. Compacte bouw, goede isolatie, kierdichting en gunstige oriëntatie zorgen bijvoorbeeld voor de beperking van de warmtevraag. Met passieve maatregelen, zoals overstekken, zonneschermen en groene daken, kan tevens worden gestuurd op het beperken van de koudevraag.

Voor de resterende vraag naar warmte is het van belang te kiezen voor de meest efficiënte opwekinstallatie(s). Te denken valt aan warmtenetten, WKO’s, warmtepompen en infrarood panelen. Collectief en/of individueel. Gevoed door duurzame bronnen, zoals restwarmte, aqua- en riothermie, aardwarmte en duurzame elektriciteit.

De meeste opwerkinstallaties hebben invloed op de omgeving, zoals luchtkwaliteit (o.a. uitstoot fijnstof door openhaard met biomassa), geluid (warmtepomp), beperkingen door leidingtracés (warmtenet) en beeldkwaliteit. Met gerichte maatregelen kan overlast worden voorkomen of beperkt.

Duurzame energie-opwek heeft te kampen met een mismatch tussen vraag en aanbod in tijd en hoeveelheid. De vraag en het aanbod van energie moeten op elkaar worden aangesloten. Dit kan bijv. door energieopslag en smart-grid-oplossingen.

De elektrificatie van onze energievraag zorgt voor een hogere vermogensvraag en hogere piekvraag. Netcongestie wordt opgelost door netbeheerder, maar vraagt tussentijdse oplossingen zoals, flexibele ruimtelijke reserveringen (kabels- en leidingen, infrastructuur energie). Daarnaast dient de warmtevraag zo min mogelijk via elektriciteit ingevuld te worden.

Lokale opwek van duurzame elektriciteit door bijvoorbeeld zonneinstallaties, windturbines, waterkracht, e.d..

De bouwstenen per thema KLIMAATADAPTATIE & BIODIVERSITEIT

DUURZAME ENERGIE

1. BEGRIP DUURZAAMHEID

CIRCULAIRE ONTWIKKELING

DUURZAME MOBILITEIT

GEZONDHEID

Materialen met een lage milieudruk

Minimaliseer grondstoffen en materialen

Circulair ontwerpen

Sluiten van kringlopen

Businessmodel

Samenwerking

Het toepassen van hergebruikte, biobased en gerecyclede materialen, het voorkomen van toxische materialen en nieuwe materialen toepassen met lage schaduwkosten.

Grondstoffen en materiaal in zo klein mogelijke hoeveelheden toepassen. Dit geldt ook voor het beperken van de energievraag bij de productie, de bouwactiviteiten en het gebruik.

Ontwerpen voor een lange levensduur, standaard oplossingen gebruiken om herbruikbaarheid te vergroten en zodat onderhoud en reparaties makkelijk zijn. Gebouw aanpasbaar maken voor nieuwe gebruikswensen en geschikt maken voor demontage zodat materialen herbruikbaar blijven en geregisterd worden in een materiaalpaspoort.

Materialen en opstallen uit het gebied kunnen worden hergebruikt en gerecycled. Daarnaast kan regenwater en afvalwater worden hergebruikt. Ook kunnen functies circulaire economie ondersteunen zoals reparatie-, deel-, en inzamelvoorzieningen, lokale verwerking afgedankte producten en lokaal voedsel verbouwen.

Waardebehoud bij de partijen leggen die hier ook voor kunnen zorgen bijv. bij leveranciers. Dit kan in verschillende vormen zoals koop-terugkoop, pay per use, lease, verhuur. Daarnaast restwaarde van materialen meenemen in de businesscase en gebruik intensiveren door deelconcepten.

De mate waarin samenwerkingspartners aanwezig zijn om de gestelde ambities waar te maken. Met motivatie en ervaring met circulair bouwen. Door partijen te betrekken uit de hele keten van productie – bouw – gebruik – en hergebruik te betrekken ontstaan nieuwe oplossingen.

De bouwstenen per thema KLIMAATADAPTATIE & BIODIVERSITEIT

DUURZAME ENERGIE

1. BEGRIP DUURZAAMHEID

CIRCULAIRE ONTWIKKELING

DUURZAME MOBILITEIT

GEZONDHEID

Thuis – werk en voorzieningen

Actieve mobiliteit

MaaS - OV

MaaS – deelmobiliteit

Emissieloze mobiliteit

Slimme en schone logistiek

De mate waarin het gebied is ingericht om noodzakelijke verplaatsingen met (fossiele) automobiliteit te voorkomen. In eerste instantie door goede werkvoorzieningen thuis en in de directe omgeving. Maar ook door voorzieningen zoals winkels in de nabijheid te creëren door compacte bouw, functiemenging en transit orientated development.

De mate waarin de inrichting van een gebied en aanwezige voorzieningen uitnodigen om te lopen en fietsen. Bijvoorbeeld met hoogwaardige en goed bereikbare fietsenstallingen en aantrekkelijke routes naar bereikbare OV-haltes en voorzieningen. Ook dragen prettige recreatieve wandelen fietsrondjes bij aan het stimuleren van actieve mobiliteit.

De mate waarin openbaar vervoer in verschillende vormen en in ruime frequentie aanwezig is. En een aantrekkelijke plek vormt als centrale voorziening in het gebied, zowel ruimtelijk als in aanbod. Hierbij valt te denken aan hubs en het gebruik van Mobility As A Service platform (Maas) waarin openbaar vervoer als ketenmobiliteit wordt gefaciliteerd.

De mate waarin deelmobiliteit in verschillende vormen aanwezig is. En een aantrekkelijke plek vormt als centrale voorziening in het gebied, zowel ruimtelijk als in aanbod. Hierbij valt te denken aan de ontwikkeling van hubs en het gebruik van Mobility As A Service platform waarin deelmobiliteit als ketenmobiliteit wordt gefaciliteerd.

De mate waarin het gebied gebruikers stimuleert om schone mobiliteit te gebruiken. Denk aan de aanwezigheid van voldoende laadinfrastructuur. Schone modaliteiten hebben ruimtelijke voordelen ten opzichte van fossiel. Te denken valt aan (zero) emissie zones en parkeren voor de deur voor schone auto's.

De mate waarin het gebied slim omgaat met logistieke bewegingen van/naar het gebied, maar vooral ook de afwikkeling van de bevoorrading, pakketbezorging, afvalverwerking op een schonere manier met zo min mogelijk bewegingen.

De bouwstenen per thema KLIMAATADAPTATIE & BIODIVERSITEIT

CIRCULAIRE ONTWIKKELING

1. BEGRIP DUURZAAMHEID

DUURZAME ENERGIE

DUURZAME MOBILITEIT

GEZONDHEID

Omgevingseffecten/ milieukwaliteit

Inclusiviteit

Groene leefomgeving

Sociale Cohesie

Actieve levensstijl

Schoon & Veilig

Het garanderen van een minimumniveau aan lucht- en geluidskwaliteit, denk aan lage normen voor stikstof, CO2 en fijnstof. Goede luchten geluidskwaliteit vermindert respectievelijk het inademen van fijnstof, luchtweginfecties, ziektes, geluidshinder, overlast en slaapproblemen.

Een omgeving waarin iedereen kan deelnemen aan de maatschappij en toegang heeft tot faciliteiten en infrastructuur. Er geen sprake is van sociale of fysieke uitsluiting. En waar groepen met verschillende achtergronden en behoeftes prettig met elkaar kunnen leven. Van jong tot oud, maar bijvoorbeeld ook voor blinden, rolstoelgebruikers of ouders met kinderwagens.

De aanwezigheid van bomen, planten en andere groene aangezichten heeft een bewezen positief effect op de mentale en fysieke gezondheid. Een groene omgeving nodigt uit tot buiten zijn en ontmoeting. Stadslandbouw/moestuintjes/ kunnen daarnaast ook nog een educatieve en sociale impact hebben.

Een omgeving die sociale interactie met andere inwoners stimuleert zorgt voor een vermindering van eenzaamheid en een sterker verantwoordelijkheidsgevoel voor de buurt. Inwoners zijn geneigd om meer eigenaarschap te tonen en voelen zich veiliger.

Een leefomgeving kan uitnodigen tot ontmoeten, bewegen, spelen en ontspannen. Een actieve levenstijl is essentieel voor de fysieke en mentale gezondheid van jong en oud. Dit kan deels door het aanbieden van sport- en beweegfaciliteiten, maar ook aanpassingen in de infrastructuur en publieke ruimte om lopen, spelen en fietsen te stimuleren.

Een schone en veilige omgeving zorgt voor een gevoel van veiligheid in de maatschappij en het voorkomen van (verkeers)incidenten. Dit gaat om sociale- én verkeersveiligheid. Een schone leefomgeving zonder afval, verwaarlozing en graffiti draagt bij aan een positieve blik op de wijk.

2. Analyse project • Ruimtelijke analyse • Projectanalyse Afbeelding: Weergave plangebied

12

Projecteigenschappen Ruimte

Afbeelding: weergave plangebied

2. ANALYSE PROJECT

Afbeelding: gebiedsvisie Paasbos (novembner 2023)

SITUATIE

PROGRAMMA

• Het gebied ligt ten zuidoosten van het centrum van Nijkerk. Wijk uit de jaren ‘70.

• De verwachting is dat er ongeveer 200 nieuwe woningen bijkomen.

• Ontwikkeling bestaat uit drie deelgebieden (Bizetlaan, Hart van de Wijk, Wulfshoeve).

• Er wordt één groot bouwblok toegevoegd naast het winkelcentrum in plaats van grondgebonden woningen.

• Ook vernieuwen van voorzieningen, onder andere een nieuwe binnen-buiten sportvoorziening en een nieuw winkelcentrum. Met daarbij een parkstructuur.

• Minimaal 35% sociale woningbouw, aandacht voor het betaalbare middensegment

• Uitbreiding van de Maranathaschool (nog geen besluit overgenomen) • Zowel appartementen (winkelcentrum) en grondgebonden woningen in de andere deelgebieden. 13

• Minimaal 10% van de woningen wordt geschikt gemaakt voor senioren.

Projecteigenschappen Ruimte

2. ANALYSE PROJECT

INRICHTING

VERBLIJFSKWALITEIT

• Op de plek waar nu het winkelcentrum staat komt de sportvoorziening (ongeveer naast). Op de plek van de sportvoorziening/bar strijland komt het nieuwe winkelcentrum.

• Aandacht voor vernieuwde groenstructuur/park.

• Het winkelcentrum blijft functioneren tot de oude sporthal is afgebroken en de nieuwe sporthal geplaatst. • Doorgaand verkeer op de grieglaan en bachlaan wordt ontmoedigd/afgeremd.

14

• Gebied rondom centrum paasbos/paasbox wordt een verblijfsgebied.

Projectanalyse Markt, middelen en ontwikkelproces DOELGROEP • •

Minimaal 10% seniorenwoningen en 35% sociaal, zoals het beleid in de woonvisie aangeeft. We denken bij de zorggroep aan een mix van mensen met dementie en andere zorgbehoevenden.

2. ANALYSE PROJECT

ROL GEMEENTE

ONTWIKKELPROCES

•

•

• • •

Gemeente heeft weinig grondbezit. De gemeente heeft de sporthal in bezit (in de huidige situatie). Winkelcentrum is particulier eigendom. Gemeente heeft veel positie in openbare ruimte, maar waarde grondpositie winkelcentrum is groter. Er is een lokale ontwikkelaar. Behartigt ook belangen eigenaar winkelcentrum.

FINANCIEEL

PARTICIPATIE

•

•

•

WBI subsidie nodig (afhankelijk van of er een volgende tranche komt). GREX op dit moment negatief.

•

15

De concept gebiedsvisie wordt nu herschreven tot een definitieve gebiedsvisie. Voor de zomer komt dit bij de raad.

In 2019 is er uitgebreid geparticipeerd tijdens het Paasbos festival. Met deze input is de eerste concept gebiedsvisie tot stand gekomen. Concept gebiedsvisie is ook digitaal en fysiek voorgelegd bij de buurt. Hier is het vragen en antwoorden document uitgekomen.

Projectanalyse Duurzaamheid*

2. ANALYSE PROJECT

ALGEMEEN

THEMA MOBILITEIT

• Duurzaamheid is in de basis ingebed in de ontwikkeling, er is echter geen aanvullende ambitie analyse uitgevoerd om hier concreter invulling aan te geven. • Aangezien er op een aantal plekken ontwikkeld wordt zijn er koppelkansen om duurzaamheid hierin te integreren.

•

KLIMAATADAPTATIE EN BIODIVERSITEIT

GEZONDHEID

• Meer groen/parkstructuur. • Mogelijke verbetering aan riolering Bizetlaan door blank staan straten bij hevige regenbui.

• Met de gebiedsvisie wordt gehoopt een open, toegankelijke en aantrekkelijke ontmoetingsplek in het hart van de wijk te maken. En hiermee een gezonde mate van sociale controle en interactie te bereiken. Dit zijn sterke preventieve zaken, die helpen om een buurt sociaal veilig te maken. • Met het realiseren van een centrale ruimte voor sporten en bewegen, zowel binnen en buiten, wordt een nieuwe ontmoetingsruimte gemaakt als ‘kloppend’ hart van de wijk Paasbos. • Door eerst nieuwe sportvoorziening te realiseren en dan pas de oude sportvoorziening te slopen, blijft er de mogelijkheid om te sporten. • Het voetbalveld wordt heel erg gewaardeerd. Hier is nu meer ruimte voor gereserveerd.

*zoals omschreven in de concept-visie Paasbos (en gestelde vragen) 16

Inzet op verblijfsgebied en meer langzaam verkeer.

Leefstijlen Paasbos richt zich met name op de gezellige en rustige bewoners.

2. ANALYSE PROJECT

3. Visie en ambities • Ambitieweb • Duurzaamheidsbeeld 18

Ambitieniveaus

Aan de hand van de ruimtelijke analyse, projectanalyse, beleidsambities, kansen en voorbeeldmaatregelen is gezamenlijk met de betrokken ambtenaren de ambitie bepaald voor elk thema en elke bouwsteen voor de ontwikkeling van Paasbos. Om te prioriteren zijn er per thema en bouwsteen scores gegeven van 1 tot en met 4. Deze scores zijn gegeven tijdens een werksessie en een aantal individuele gesprekken. De resultaten hiervan zijn te zien op de volgende pagina.

19

3. VISIE EN AMBITIES

Dit thema krijgt een heel hoog ambitieniveau. We gaan iets doen dat in Nederland nog amper vertoond is.

4

Onderscheidend

Dit thema heeft hoge prioriteit en gaat een ambitieuze invulling krijgen. We gaan nieuwe dingen proberen.

3

Voor dit thema gaan we net iets meer doen dan het (wettelijk) minimum. We zetten de volgende stap.

2

Extra inzet

Voor dit thema volstaat wat minimaal (wettelijk) noodzakelijk is.

1

(wettelijk) Minimum

Hoge prioriteit

Ambitieweb herontwikkeling Paasbos Overstromings-bestendig

KLIMAATADAPTATIE & BIODIVERSITEIT

Vraagbeperking

Droogte-bestendig

Efficiëntie van opwekinstallaties

Hitte-proof

Beperken omgevingseffecten

Waterrobuust

Niveau 2/3: Extra inzet/Hoge prioriteit

Balancering vraag en aanbod

Rijk aan soorten

Thuis – werk en voorzieningen

Minimaliseer grondstoffen en materialen

Actieve mobiliteit

MaaS - OV

Sluiten van kringlopen

MaaS – deelmobiliteit

Businessmodel

Emissieloze mobiliteit

Samenwerking

Slimme en schone logistiek

Circulair ontwerpen

GEZONDHEID

Ambitieniveau:

4. Onderscheidend

Schoon en veilig

Omgevingseffecten Inclusiviteit Groene leefomgeving

Niveau 2/3: Extra inzet/Hoge prioriteit

3. Hoge prioriteit

Niveau 2: Extra inzet

Lokale opwek van duurzame elektriciteit

Materialen met een lage milieudruk

Niveau 2: Extra inzet

DUURZAME ENERGIE

Vermogensvraag elektriciteit

Groenblauwe netwerken

CIRCULAIRE ONTWIKKELING

3. VISIE EN AMBITIES

2. Extra inzet

1.

Actieve leefomgeving Sociale cohesie

(wettelijk) Minimum

Tussen twee ambitieniveaus in

DUURZAME MOBILITEIT Niveau 1/2: Wettelijk minimum/extra inzet

Wat is de essentie?

Gezondheid

De herontwikkeling van Paasbos zorgt voor een gezonde, groene en aantrekkelijke leefomgeving voor bestaande en nieuwe bewoners. Een natuurinclusief en waterrobuust gebied, met woningen die energiezuinig zijn opgezet. De sporthal wordt een circulair icoonproject en zichtbaar in het gebruik van biobased materialen. In het gebied wordt volop ingezet op actieve mobiliteit: wandelen, fietsen en sporten.

Een multifunctionele openbare ruimte waar ontmoeting, wandelen en sporten centraal staat in een sociaalveilige omgeving.

Duurzaamheidsbeeld Paasbos

Wat zijn ondersteunende kenmerken?

Waar ligt de prioriteit?

3. VISIE EN AMBITIES

Duurzame energie

Gemeente, woningcorporaties en ontwikkelaars zetten zich in om de vraag naar energie te verkleinen en de opwek van duurzame energie te vergroten.

De auto maakt ruimte voor voetgangers en fietsers en een hoogwaardige, groene inrichting van de buitenruimte

Duurzame mobiliteit

Openbare ruimte vormt een groene, klimaatrobuuste en aantrekkelijke verblijfsplek

Klimaatadaptatie & biodiversiteit

De sporthal als circulair, biobased en natuurinclusief icoonproject en een openbare ruimte waarin hergebruikte en secundaire materialen worden toegepast

Circulariteit

AMBITIE een sportief, sociaal veilig en verbonden Paasbos

3. VISIE EN AMBITIES

Een multifunctionele openbare ruimte waar ontmoeting, wandelen en sporten centraal staat in een sociaalveilige en groene omgeving. In Paasbos is gezondheid een belangrijke pijler. Nieuwbouw moet uitstralen dat de rest van de wijk ook gezonder moet worden. De blauwe ader (of rivier) draagt bij aan een diverse, groene buitenruimte en nodigt uit tot beweging. De herontwikkeling realiseert een actieve leefomgeving met zowel binnen als buiten sporten. Multifunctioneel groen levert een bijdrage aan sport, ontmoeting, waterberging en koeling. De ontwikkeling van Paasbos is de motor om het contact en de verbinding van de wijk te verbeteren. De inrichting van de openbare ruimte, het Paashuis en het winkelcentrum stimuleren sociale interactie en cohesie, betrokkenheid, sociale veiligheid en eigenaarschap. Een inclusieve leefomgeving die toegankelijk is voor jong en oud, mindervaliden en zorgbehoevenden.

Doelstellingen / randvoorwaarden:

22

➢

Een inclusief gebied voor iedereen, zowel jong als oud, mindervaliden en zorgbehoevenden.

➢

De groene, gezonde uitstraling van de sporthal zet de toon voor een gezonde, actieve leefomgeving.

➢

Planontwerp houdt rekening met (ervaren) veiligheid en criminaliteit. Sociale veiligheid in het hart is belangrijk.

➢

Voetgangers, fietsers en verblijf gaat voor autobereikbaarheid (STOMP)

➢

Autoluw inrichten van de wijk leidt tot een hogere verkeersveiligheid.

➢

Ommetjes verbinden Paasbos met het buitengebied en stimuleren actieve mobiliteit.

Beeld: gemeente Rotterdam, Maashaven

© Janko van Beek

AMBITIE klimaatrobuust verblijfsgebied

3. VISIE EN AMBITIES

Openbare ruimte vormt een groene, klimaatrobuuste en aantrekkelijke verblijfsplek Het maximaal vergroenen van de buitenruimte draagt bij aan een toekomstbestendig, waterrobuust, gebied en een aangenaam verblijfsklimaat door het voorkomen van hittestress. We verkennen of wadi’s en watervertragende maatregelen in de openbare ruimte nodig zijn en passen die waar nodig in. Om hittestress tegen te gaan wordt het gebied schaduwrijk ingericht middels bomen en wordt er meer water aan het gebied toegevoegd als verkoelend element. Het groenblauwe karakter komt terug in de openbare ruimte en sluit aan op de bredere groenblauwe structuren uit het buitengebied. We kiezen voor (inheemse) planten die bijdragen aan de lokale biodiversiteit en passen op deze standplaats, rekening houdend met de (toekomstige) waterbeschikbaarheid. Met extra broed- en nestruimte in de openbare ruimte voor vogels, vleermuizen en insecten en passende verlichting kan het terrein natuurinclusiever ingericht worden.

Afgekoppeld hemelwater

Multifunctioneel groen in het Hart

Natuurlijk spleen i.c.m. wateberging

Doelstellingen / randvoorwaarden: ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢

Toekomstbestendig en klimaatrobuust Bevorderd sociale interactie en cohesie Aantrekkelijk gebied om te bezoeken en te verblijven Veilig Levert een bijdrage aan biodiversiteit op wijkniveau Inheemse en klimaatadaptieve soorten We voorkomen ism het waterschap niet-stromend water aan de oostzijde in het hart (koppeling met gezondheid). ➢ Groenblauwe verbinding met het buitengebied zoeken, in het kader van groenbeleid ➢ Vistrappen om meer lucht in het water te krijgen zorgen ook voor een meer speels effect. 23

Waterpasserende verharding

Schaduwrijke plekken

AMBITIE herontwikkeling als katalysator voor verduurzaming in de wijk Gemeente, woningcorporaties en ontwikkelaars zetten zich in om de vraag naar energie te verkleinen en de opwek van duurzame energie te vergroten. We zetten de herontwikkeling en nieuwbouw van Paasbos in als katalysator om de bestaande bebouwing ook te verduurzamen. De koppelkans om omwonenden mee te nemen en de vaste woonlasten te reduceren wordt door de gemeente aangegrepen door onder andere met woningcorporaties in het gebied in gesprek te gaan. Hiermee biedt de herontwikkeling van Paasbos een kans om energiearmoede tegen te gaan. Het Nieuwe Hart vormt daarbij het voorbeeld hoe we met jaren ’70 woningen omgaan in Paasbos. We reduceren de vraag van energie via isolatiemaatregelen, passieve maatregelen (zoals bouwkundige overstekken op zuidelijk georiënteerde gevels) en efficiëntere installaties. Daarnaast zetten we bestaande daken, zoals scholen en woningen, en nieuwbouwdaken in voor de opwek van duurzame energie. Hierbij verkennen we de mogelijkheid om een energiecoöperatie op te zetten (bv. via zonne-energie op overdekte parkeerplaatsen). We streven naar een neutrale energiebalans in het gebied. Doelstellingen / randvoorwaarden: ➢ Inclusieve energietransitie: De rest van de wijk zal ook profiteren van de herontwikkeling.

➢ Energiearmoede tegengaan ➢ We benutten zoveel mogelijk bestaande en nieuwe daken voor de opwek van duurzame energie ➢ We verkennen de mogelijkheid voor een energiecoöperatie in de wijk waar iedereen in mee kan participeren. ➢ Woningcorporatie in het gebied wordt betrokken bij de plannen om verduurzaming in de wijk te realiseren en de woonlasten van bewoners te verlagen. ➢ We verkennen de mogelijkheid om op gebiedsniveau een neutrale energiebalans te realiseren 24

3. VISIE EN AMBITIES

AMBITIE experimenteren met circulair bouwen

3. VISIE EN AMBITIES

De sporthal als circulair, biobased en natuurinclusief icoonproject en een openbare ruimte waarin hergebruikte en secundaire materialen worden toegepast De gemeente geeft het goede voorbeeld door de sporthal te gebruiken als circulair, natuurinclusief en biobased icoonproject. Door natuurlijke materialen dragen we bij aan een gezonde (sport)omgeving en verkleinen we de milieu-impact. Daarnaast zorgt de zichtbare natuurlijke en groene uitstraling voor bewustwording bij de gebruikers en bezoekers in de omgeving. Daarmee sluit het gebouw goed aan bij het duurzame karakter van de hele wijk. Daarnaast geeft de gemeente zelf het goede voorbeeld door gebruik te maken van hergebruikte, hernieuwbare of gerecyclede materialen bij de inrichting van de openbare ruimte. Omdat circulariteit een relatief nieuw thema is voor de gemeente krijgt samenwerking een hoge prioriteit. Het actief betrekken van ketenpartners en het delen van lessen intern en extern vormen hierbij belangrijke uitgangspunten.

Biobased en demontabele sporthal, Heijplaat Rotterdam (bron: LIAG Architecten)

Doelstellingen / randvoorwaarden: ➢ ➢ ➢ ➢

➢

25

Verlagen CO2-uitstoot en milieu impact van de gebouwde omgeving Gezamenlijk leren over circulair ontwerpen en bouwen Het creëren van een gezond binnenklimaat, zonder gebruik van toxische materialen Geleerde lessen delen binnen verschillende afdelingen van de gemeente en met circulaire kennisinstellingen Inrichting van de openbare ruimte voor een lange levensduur met een zo laag mogelijke milieuimpact

Hergebruikte bakstenen tegen bestaande bestrating aangelegd

Grasbetontegels

Halfverharding

AMBITIE actieve mobiliteit de norm met waar nodig langzaam verkeer De auto maakt ruimte voor voetgangers en fietsers en een hoogwaardige, groene inrichting van de buitenruimte In de herontwikkeling wordt autoverkeer van zuid naar noord ontmoedigd en wordt dit ingevuld met een groene inrichting van de buitenruimte waar actieve mobiliteit de norm is: wandelen, fietsen en sporten. Er zijn 3 scholen in het gebied (zuid, oost en noord) die via een veilige route naar het centrale park en sporthal worden geleid. Het Paashuis biedt de mogelijkheid voor gedeelde werkplekken in de wijk op minder dan 10 minuten fietsen. Om schone mobiliteit te stimuleren worden bij de gestapelde bouw laadinfrastructuur gerealiseerd in de parkeerkoffers. Daarnaast experimenteren we met een deelauto van de wijk die in coöperatieve setting beheerd wordt.

Doelstellingen / randvoorwaarden: ➢

Voetgangers, fietsers en verblijf (actieve mobiliteit) gaat voor autobereikbaarheid (STOMP)

➢

Experimenteren met een deelauto van de buurt in coöperatieve vorm

➢

Veilige routes van OV-stations naar scholen

➢

Fiets- en voetgangersstrook door de as van het gebied

➢

Fietsstraat waar de auto te gast is om een veilige looproute door het gebied te garanderen.

➢

Er wordt zoveel mogelijk uit het zicht geparkeerd.

➢

Planontwikkeling biedt kans voor een nieuwe (flex)werkplek in de wijk

26

3. VISIE EN AMBITIES

4. Subsidiemogelijkheden 27

Subsidiemogelijkheden per thema

4. SUBSIDIES

Aan Over Morgen is gevraagd om in beeld te brengen welke subsidiemogelijkheden er zijn voor het toepassen van de duurzaamheidsmaatregelen. Hieronder volgt een overzicht van de subsidies die passend zouden zijn bij de geformuleerde duurzaamheidsambities voor de herontwikkeling van Paasbos. •

Cofinanciering woningbouwimpuls voor gemeenten (naast WBI-aanvraag)

Circulair bouwen – MIA/VAMIL

•

Subsidie kan worden aangevraagd voor cofinanciering van projecten die mogelijk recht hebben op een uitkering uit het Besluit Woningbouwimpuls 2020. Met deze subsidie deelt de provincie de last van publieke investeringen die niet helemaal worden gedekt uit publieke opbrengsten.

•

De Milieu-investeringsaftrek en willekeurige afschrijving (MIA\Vamil) biedt bedrijven (ook gemeenten) fiscaal voordeel op de aanschaf van milieuvriendelijke bedrijfsmiddelen. Ook voor bouwmaterialen of woningen en gebouwen als geheel staat de regeling open.

•

Provincie Gelderland

•

•

Subsidie geldt tot 31-12-2023

Met de MIA\Vamil kan het belastingvoordeel netto oplopen tot ruim 14% van het investeringsbedrag.

•

Bijdrage:

•

Voor meer informatie over de MIA \ Vamil regeling in relatie tot circulair bouwen, zie dan deze publicatie: Lente Akkoord 2.0 – het meeste halen uit de MIA \ Vamil regeling.

•

28

•

De subsidie is maximaal 25% van de onrendabele top met een maximum van € 1.000 per gebouwde woning.

Subsidiemogelijkheden per thema •

Eenvoudige maatregelen fietsveiligheid •

29

Subsidie voor gemeenten voor het uitvoeren van eenvoudige maatregelen die de fietsveiligheid verbeteren. De volgende maatregelen komen voor subsidie in aanmerking:

•

4. SUBSIDIES

Behoud van prioritaire soortensubsidie •

Subsidie voor: •

het kweken in combinatie met het introduceren van een prioritaire soort in een leefgebied;

•

aanbrengen van kantmarkering op een fietspad;

•

het introduceren van een prioritaire soort in een leefgebied;

•

aanbrengen van asmarkering op een fietspad;

•

het met de hand bestuiven van een prioritaire plantensoort in een leefgebied;

•

saneren van onnodig geplaatste paaltjes (inclusief het dichten van het gat) en verticale elementen op of vlak naast het fietspad;

•

onderzoek naar waar een prioritaire soort in een leefgebied voorkomt, en welke maatregelen nodig zijn;

•

aanleggen van een fietsstrook;

•

•

aanbrengen van gesloten verharding op fietsstroken en -paden met als doel het vervlakken van het wegdek (bijvoorbeeld door het aanbrengen van betonplaten op onverharde fietspaden);

onderzoek naar hoe nuttig een maatregel is voor het in stand houden van een prioritaire soort;

•

onderzoek naar welke maatregelen nodig zijn voor het in stand houden van een prioritaire soort in een leefgebied;

•

maatregelen die het leefgebied van een prioritaire soort in stand houden of versterken.

•

aanleggen van een drempel op een fietskruispunt op een gebiedsontsluitingsweg of erftoegangsweg;

•

Provincie Gelderland

•

verbeteren van de zichtbaarheid van de overgebleven noodzakelijke paaltjes en verticale elementen op of vlak naast het fietspad;

•

Subsidie geldt tot 31-12-2025

•

aanbrengen van verlichting langs fietspaden.

•

Bijdrage:

•

Provincie Gelderland

•

Subsidie geldt tot 31-12-2023

•

Bijdrage: •

maximaal 50% van de subsidiabele kosten;

•

met een maximum van € 50.000.

•

De subsidie is maximaal 95% van de subsidiabele kosten met een minimum van € 2.500 en een maximum van € 30.000 per soort maatregel of onderzoek.

•

Subsidie voor maatregelen die een leefgebied versterken of in stand houden, is maximaal 95% van de subsidiabele kosten met een maximum van € 95.000.

•

Vraagt u subsidie aan voor meer maatregelen of onderzoeken? Dan is de maximale subsidie € 300.000 per aanvraag.

Subsidiemogelijkheden per thema •

Energiebesparing: procesondersteuning Wijk van de Toekomst •

Subsidie voor de inhuur van een externe deskundige. Deze deskundige helpt bij het maken van een plan om de wijk of meerdere aaneengesloten wijken duurzamer te maken en bij het samenwerken tijdens de voorbereiding. De opdrachtverlening aan een externe deskundige is gericht op: •

•

30

het ontwerpen, voorbereiden en in gang zetten van een proces gericht op het maken van een integraal transitieplan voor de verduurzaming van de wijk;

het uitvoeren van een proces gericht op het opstellen van een integraal transitieplan.

•

Onder een integraal transitieplan verstaat de provincie: een plan met maatregelen gericht op het beperken van het fossiele energieverbruik van bestaande gebouwen. Bij voorkeur bevat een transitieplan ook andere maatregelen om de wijk te verduurzamen, bijvoorbeeld op het gebied van (duurzame) mobiliteit, (ondergrondse) infrastructuur, herstructurering, biodiversiteit, klimaatadaptatie, leefbaarheid of sociale cohesie. Een integraal transitieplan moet tot stand komen in overleg met betrokken partijen, in het bijzonder de bewoners.

•

Bijdrage bedraagt: •

Voor de voorbereiding maximaal 50% van de subsidiabele kosten met een maximum van € 10.000.

•

Voor het opstellen van het plan is maximaal 50% van de subsidiabele kosten met een maximum van € 40.000.

•

4. SUBSIDIES

Leefbaarheid, aanpassingen gemeenschapsvoorziening •

Subsidie voor aanpassen gemeenschapsvoorziening, bijvoorbeeld een dorpshuis. Of van een bestaand gebouw, buitenruimte of openbaar gebied een gemeenschapsvoorziening maken. Bij plannen op een duurzame manier uitvoeren, is er zelfs meer subsidie mogelijk.

•

Provincie Gelderland

•

Subsidie geldt tot 31-12-2023

•

De subsidie bedraagt maximaal 50% van de kosten van het totale plan en 70% van de kosten voor de duurzaamheidsmaatregel(en). Minimaal is het subsidiebedrag €25.000 en maximaal €350.000.

31

Bijlagen

1. Analyse beleid, ambities en kansen • Toelichting analyse • Analyse beleidsambities • Analyse duurzaamheidskansen Afbeelding: Weergave plangebied

32

Toelichting analyse per thema Dit hoofdstuk laat de analyse van de vijf duurzaamheidsthema’s zien die ten grondslag lagen aan de werksessie voor het bepalen van de ambities. Voor elk thema is aangegeven welke ambities in de beleidsdocumenten zijn opgenomen, die relevant zijn voor de ontwikkeling van Paasbos. Daarbij is gekeken naar landelijk, regionaal en met name gemeentelijk beleid. De genoemde ambities zijn niet volledig, maar geven wel duidelijk inzicht in waar het beleid met name op gefocust is. Op de volgende pagina staat beschreven welke beleidsdocumenten bestudeerd zijn. Naast de beleidsambities is voor elk duurzaamheidsthema de kansrijkheid aangegeven. Experts van Over Morgen hebben op basis van de projectanalyse (hoofdstuk 2) en de beleidsanalyse per bouwsteen aangegeven welke mogelijkheden er zijn om de bouwsteen toe te passen in Paasbos Nijkerk. Daarbij is een onderscheid gemaakt tussen minder kansrijk, kansrijk en meer kansrijk. Uitgangspunt is dat de bouwstenen die het meest kansrijk zijn, ook het hoogste prioriteitsniveau in de duurzaamheidsvisie krijgen.

33

ANALYSE KANSEN

Beleid

ANALYSE KANSEN

Voor het ophalen van de beleidsambities, zijn de volgende beleidsdocumenten geraadpleegd: Landelijk, provinciaal en regionaal

Gemeentelijk

•

Klimaatakkoord

•

Economische visie, 2021

•

Bestuursovereenkomst Deltaprogramma

•

Uitvoeringsprogramma Nijkerk Energieneutraal, 2020

•

Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie, 2018

•

Routekaart Energieneutraal Nijkerk 2050, 2019

•

RES 1.0 Foodvalley, 2021

•

Transitievisie Warmte (TVW), 2021

•

Stakeholderoverleg RES Foodvalley, 2021

•

Afvalbeleidsplan, 2017

•

Regionaal Adaptatie Plan (RAP) Regio Vallei en Veluwe, 2020

•

Omgevingsvisie gemeente Nijkerk 2040, 2022

•

Nota Gezondheidsbeleid, Ministerie van WVS, 2020

•

Addendum GRP

•

Regionale visie Publieke Gezondheid Gelderland Midden 2021-2025, 2021

•

Visie Beheer Openbare Ruimte, 2020

•

Schone Lucht Akkoord, 2020

•

Handboek Groenbeleid, 2002

•

Woondeal Regio Amersfoort, 2021

•

Concept Mobiliteitsvisie Nijkerk 2021-2040, 2022

•

Ontwerp Integrale laadvisie, 2022

•

Ontwerp Plankaart publieke laadinfrastructuur, 2022

•

Nota Parkeernormen, 2021

•

Leefstijlakkoord 2021-2023, 2021

•

Woonvisie gemeente Nijkerk 2020+, 2020

•

Conceptvisie Paasbos, 2021

•

Coalitieakkoord 2022-2026, 2022

•

Prestatieafspraken gemeente Nijkerk 2023-2024, 2023

•

Ontwikkelagenda gemeente Nijkerk 2023-2026, 2023

•

Concept circulaire actieagenda Nijkerk, 2023

34

ANALYSE KANSEN

Analyse van kansen Klimaatadaptatie & Biodiversiteit Op de volgende pagina leest u informatie over klimaatadaptatie en biodiversiteit in relatie tot het project. De informatie betreft: • De ambities en uitgangspunten die op dit onderwerp zijn benoemd in beleidsstukken en projectdocumenten. • De door ons beschouwde kansen.

Ambities en opgaven Klimaatadaptatie & Biodiversiteit Landelijke ambities: •

Klimaatbewust ingericht zijn in 2050 (Bestuursovereenkomst Deltaprogramma).

•

Nederland is zo goed mogelijk klimaatbestendig en waterrobuust ingericht in 2050 (Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie, 2018).

Gemeentelijke en regionale ambities: •

Een klimaatbestendige regio in 2050 (RAP Regio Vallei en Veluwe, 2020).

•

Nieuwe gebouwen worden zoveel mogelijk klimaatadaptief gebouwd (RAP Regio Vallei en Veluwe, 2020).

•

Onder alle weersomstandigheden is sprake van een optimaal leefklimaat in gebouwen waar gewoond en gewerkt wordt, met bijzondere aandacht voor kwetsbare groepen (RAP Regio Vallei en Veluwe, 2020).

•

De openbare ruimte wordt klimaatbestendig ingericht wanneer kansen zich voordoen. Groen gaat voor grijs (Addendum GRP).

•

Bij nieuwbouw vindt klimaatadaptief inrichten op het gebied van water plaats in het openbaar gebied aan de hand van een nog op te stellen checklist klimaatadaptief ontwikkelen (Addendum GRP).

•

Regenwater bij nieuwbouw dient zoveel mogelijk te worden opgevangen om het rechtstreeks af te laten vloeien in de bodem. Alleen vuilwater gaat naar het riool (Omgevingsvisie, 2022).

•

Meer groene daken bij onder andere woningbouwvereniging en particulieren (Addendum GRP).

•

Verhogen biodiversiteit voor meer soortenrijkdom (Visie Beheer Openbare Ruimte, 2020).

•

Behouden en versterken van natuur en landschap en zuinig omgaan met groen in het stedelijk- en buitengebied (Visie Beheer Openbare Ruimte, 2020).

•

We stimuleren plannen voor meer biodiversiteit, zoals bloemrijke akkerranden en insectenhotels (Coalitieakkoord 2022-2026, 2022).

•

Soms halen we ergens groen weg om te bouwen. Dat kan soms niet anders. In die gevallen willen we nadenken hoe we het groen ergens anders weer terug laten komen. Zo voorkomen we dat we een steeds minder groene gemeente worden (Coalitieakkoord 2022-2026, 2022).

•

Wij zetten in op de ontwikkeling van groen/blauwe zones in de kernen en leggen verbindingen naar het landelijk gebied waar we stevige groen/blauwe zones willen ontwikkelen. Zones die ingericht kunnen worden voor verschillende doeleinden, zoals ontmoeten, wandelen, fietsen en sporten. Maar ook om de biodiversiteit te verstevigen en groene verbindingen te leggen tussen bestaande natuurgebieden. Aandacht is er dus op alle niveaus van straat naar wijk/buurtniveau tot het schaalniveau van ons landelijk gebied (Omgevingsvisie, 2022).

Klimaat en biodiversiteit Kansen Kansrijkheid

Overstromingsbestendig

Droogte-bestendig

Hitte-proof

Waterrobuust

Rijk aan soorten

Groenblauwe netwerken

Niet relevant

Minder kansrijk

Zeer Kansrijk

Zeer Kansrijk

Kansrijk

Minder kansrijk

• •

Kansen voor gebiedsontwikkeling Paasbos Nijkerk

In dit deel van Nijkerk is geen enkele kans op overstroming als gevolg van een dijkdoorbraak of een rivier die buiten haar oevers treedt. Geen maatregelen vereist.

37

ANALYSE KANSEN

• •

Er is weinig risico op paalrot Er is sprake van enige bodemdaling In droge jaren tamelijk lage grondwaterstanden mogelijk (met gevolgen voor jonge vegetatie)

Zie maatregelen ‘waterrobuust’ over vasthouden en infiltreren van water in natte perioden.

•

•

•

•

Paasbos scoort al goed op korte afstand tot groen/koelte (<300m) en het stedelijk hitteeiland is minder sterk dan elders in Nijkerk Er is echter (te) weinig schaduw in het plangebied (uitzondering Bizetlaan), waardoor de (gevoels)temperatuur hoger uitvalt dan deze zou kunnen zijn (uitgezonderd delen zoals kruising Bachlaan en Hoefslag). Dit is nadelig vanwege de verwachte toename van hittestress door warme nachten en een vrij hoog percentage ernstig eenzame ouderen (30100 /m2). Dus risico op gezondheidsproblemen bij hittegolven voor bewoners. Zet in op min. 30% hoogwaardig groenopp., waarvan zoveel mogelijk bomen die met hun schaduw op het heetst van de dag vallen op fietsroutes en verblijfsplekken. De extra waterpartijen in het plan zullen overdag ook verkoeling geven, maar ‘s avonds juist warmte in het gebied vasthouden (hittestress tijdens nacht)

•

•

•

•

Dit deel van Nijkerk ligt op een dekzandvlakte, wat leidt tot waterproblemen bij hevige neerslag. Bij een hevige 70mm/u bui kan er gemakkelijk op de Bizetlaan, Grieglaan en Hoefslag en ook op de Kievitslaan & Bremlaan 20-30 cm water komen te staan. Dat bemoeilijkt hulpdiensten en kan tot schade leiden. Het is belangrijk voldoende bodeminfiltratie te realiseren en evt. drainage aan te leggen. Dit kan o.a. met wadis en groene daken (met voldoende substraat). Ook kan de openbare ruimte zo worden ingericht dat deze afstroomt naar het groen/het park. De Bremlaan zou idealiter af kunnen stromen op het groen van de Wulfshoeve. Halfverharde parkeerplaatsen dragen ook bij aan infiltratie

•

•

•

Er is vrij veel groen in het plangebied en bestaande (volwassen) boomstructuren worden veelal behouden; dat is een goed uitgangspunt. Wel is er nu nog erg veel gras en er zijn relatief weinig lage struiken en heesters, waardoor dieren niet altijd schuilplekken hebben (soms zijn deze er wel, zoals bij Hoefslag, maar gras is dominantst) Het nieuwe park is een mooie kans veel soortenrijkdom aan het gebied toe te voegen.

•

•

Er liggen kansen om aan te sluiten op de groenblauwe structuren van het buitengebied en verblijfsgebied bieden aan een aantal doelsoorten (ijsvogel of zwaluw) Flauwe oevers vergroten het bergend vermogen van de waterpartijen exponentieel

ANALYSE KANSEN

Analyse van kansen Duurzame energie Op de volgende pagina leest u informatie over duurzame energie in relatie tot het project. De informatie betreft: • De ambities en uitgangspunten die op dit onderwerp zijn benoemd in beleidsstukken en projectdocumenten. • De door ons beschouwde kansen. .

Ambities en opgaven Duurzame energie Landelijke ambitie: •

In 2030 49% minder CO2 uitstoten ten opzichte van 1990 en in 2050 moet dat 95% minder zijn (Klimaatakkoord).

Gemeentelijke en regionale ambities: •

In 2035 heeft de gemeente 20% energiebesparing gerealiseerd en 20% duurzame opwek. 60% van het resterende niet-duurzame energie gebruik kan worden gecompenseerd met projecten buiten de gemeentegrenzen (Routekaart Energieneutraal Nijkerk 2050, 2019).

•

Een energieneutrale/aardgasvrije gemeente in 2050 (TVW, 2021, Ontwikkelagenda 2023-2026, 2023, Omgevingsvisie, 2022).

•

Onderzoeken mogelijkheden voor een warmtenet met warmtebronnen koudebronnen in Nijkerk (TVW, 2021)

•

De gemeenteraad van Nijkerk heeft een voorkeur voor windenergie boven zonne-energie, omdat dit minder ruimte vraagt op kostbare landbouwgronden (Uitvoeringsprogramma Nijkerk Energieneutraal, 2020).

•

In 2035 moeten 10.800 gebouwen zonnepanelen op het dak hebben en in 2050 bijna 20.000. Voor het plaatsen van zonnepanelen worden alle geschikte daken zoveel mogelijk benut (Uitvoeringsprogramma Nijkerk Energieneutraal, 2020).

•

Een RESbod van 0,137 TWh in 2030 (totale bod regio 0,75 TWh) met de intentie bom door te zoeken naar meer mogelijkheden om het opwekvolume regio te laten groeien naar 1.0 TWh in 2030 (Stakeholdersoverleg RES Foodvalley, 2021).

•

Uitgangspunt bij het nemen van duurzaamheidsmaatregelen bij sociale woningbouw is dat het, ondanks de benodigde investering, uiteindelijk moet leiden tot zo laag mogelijke woonlasten voor bewoners (Woonvisie, 2020).

•

De komende tijd wordt er vooral ingezet op energiebesparing (Coalitieakkoord 2022-2026, 2022).

•

Voor zonne-energie wordt er aangesloten op de zonneladder (Coalitieakkoord 2022-2026, 2022).

•

Realisatie van een energetisch duurzame woningvoorraad (CO2 neutraal in 2050) en een warmtetransitie die betaalbaar is voor iedereen (Prestatieafspraken 2023-2024, 2023).

Duurzame energie Kansen Kansrijkheid •

Kansen voor gebiedsontwikkeling Paasbos Nijkerk

•

•

40

ANALYSE KANSEN

Vraagbeperking

Efficiëntie van (warmte)installaties

Beperken omgevingseffecten

Balancering vraag en aanbod

Impact op elektriciteitsnet

Lokale opwek van duurzame elektriciteit

Kansrijk

Kansrijk

Kansrijk

Minder kansrijk

Kansrijk

Kansrijk

Gezien huidige marktomstandigheden (kosten) en beoogd beeldkwaliteitplan wordt aangeraden BENG1 overeenkomstig de wettelijke eis tot +/- 20% bovenwettelijk te organiseren. Onder huidige marktomstandigheiden is het doelmatiger om een te sturen op BENG3. Wanneer mogelijk inzetten op zoveel mogelijk passieve maatregelen zoals bouwkundige overstekken op zuidelijk georiënteerde gevels en vergelijkbaar Voorschrijven van prestatiemetingen en luchtdichtheid in contracten en/of adviseer toekomstige eigenaren om dat te doen bij oplevering.

• • •

•

•

Voorzie in een bypass mogelijkheid voor warmteterugwininstallatie systemen. (een bypass zorgt er voor dat in warme zomerperiodes relatief koele buitenlucht, vaak 's nachts, direct naar binnen wordt geleid, zonder gebruik te maken van de warmteterugwinning) Valideer ontwerpkeuzes voor een goed ventilatieconcept obv. type C4b en C4c​ Ontwerp het plan zongericht.

•

•

Ondersteunen van woningeigenaren door aanbieden integraal advies gedurende ontwerpfase.​ Adviseren over negatieve effecten van verwarming door verbranding van biomassa / hout en piekvraag van panelen, wijzen op alternatieven Sturen op synergie ruimtelijke opgaven zoals beperken hittestress middels openbaar groen. Organiseer een juiste inpassing van luchtwarmtepompen en voorkomen van overlast door goede voorbeelden en voorschriften in het beeldkwaliteitsplan, omgevingsplan en onderliggende verordeningen.

•

• •

Organiseer een koppeling van laadinfra met lokale opwek​ middels vraag/aanbodsturing of vergelijkbaar. •

Meer individuele technieken die omgevingswarmte benutten liggen voor de hand en individuele luchtwarmtepompen zijn waarschijnlijk de voordelige keus. De schaal / omvang van het winkelcentrum is nog duidelijk. Bij ‘voldoende’ warmtevraag dichtheid kan een kavel overstijgende systeem nog een interessant optie zijn qua kosten en congestieproblematiek.. Inzet op individuele technieken zoals een warmtepomp gecombineerd met PV(T)-panelen zorgen voor een lagere impact op het elektriciteitsnet tegen beperkte meerkosten

•

•

•

Organiseer ruimte voor zonnepanelen door gunstige overkappingen, daken zonder obstakels en vergelijkbaar. Binnen enkele jaren worden kleinschalige lokale elektrische opslag interessant, reserveer ruimte en waar mogelijk de technische aansluitmogelijkheden tijdens de ontwerpfase Schrijf BENG3 (aandeel duurzame energie installaties) op 90% met optie om deze uit te breiden naar 100% of energieleverend >100% Efficiënte benutting van ruimtegebruik middels zonnepanelen op parkeerplaatsen

ANALYSE KANSEN

Analyse van kansen Circulariteit Op de volgende pagina leest u informatie over circulariteit in relatie tot het project. De informatie betreft: • De ambities en uitgangspunten die op dit onderwerp zijn benoemd in beleidsstukken en projectdocumenten. • De door ons beschouwde kansen.

Ambities en opgaven Circulariteit Landelijke ambitie: •

Nederland volledig circulair in 2050.

•

De landelijke doelstelling is om per 2035 50% minder primaire grondstoffen te gebruiken.

Gemeentelijke ambitie: •

In de Woondeal vormt ‘Duurzaam, groen en circulair’ één van de 5 opgaven en de ambitie om circulair bouwen een impuls te geven is hierin benadrukt (Woondeal Regio Amersfoort)

•

Nijkerk sluit aan bij de landelijke doelstellingen van huishoudelijk afval (Concept Circulaire Actieagenda Nijkerk, 2023).

•

Circulair bouwen is voor alle ontwikkelingen een belangrijk thema, waarbij met name voor ontwikkelingen met eigen grondpositie interessant is. Voor ontwikkelen zonder eigen grondpositie volgt de gemeente de marktontwikkelingen. Nijkerk sluit zoveel mogelijk aan op nationale ontwikkelingen, zoals het Nieuwe Normaal van Cirkelstad en het Ministerie van BZK en volgen de eisen vanuit de regionale Woondeal (Concept Circulaire Actieagenda Nijkerk, 2023).

•

De gemeente is aan zet als het gaat om de ontwikkeling van maatschappelijk vastgoed, waarbij Nijkerk zoveel mogelijk wil inzetten op natuurlijke materialen en materialen met een lage milieuimpact (Concept Circulaire Actieagenda Nijkerk, 2023).

•

Verschuiven van het inzamelen van afval naar het inzamelen van herbruikbare componenten (Afvalbeleidsplan, 2017).

•

Gemeentelijke organisatie vervult een voorbeeldfunctie door bijvoorbeeld circulaire inkoop (Uitvoeringsprogramma Nijkerk Energieneutraal, 2020).

•

De circulaire economie kent verschillende invalshoeken: (1) gemeentelijke organisatie, (2) het bedrijfsleven, (3) inwoners. Welke richting we eerst in gaan, ligt nog niet meteen voor de hand (Uitvoeringsprogramma Nijkerk Energieneutraal, 2020).

•

Samenwerking met regio Foodvalley (Omgevingsvisie Gemeente Nijkerk 2040, 2022)

•

Ambitie om een brede circulaire beweging op gang te zetten (Omgevingsvisie Gemeente Nijkerk 2040, 2022)..

•

Ruimte voor experimenteren en innovatie in de praktijk (Omgevingsvisie Gemeente Nijkerk 2040, 2022).

•

Circulair als ambitie benoemd in volgende thema’s: Bedrijfsleven en bedrijventerreinen, Openbare ruimte​, Duurzame landbouw, Woningbouw (Omgevingsvisie Gemeente Nijkerk 2040, 2022).

•

Circulariteit werkt door in alles wat we doen als gemeente. De gemeente geeft daarin het goede voorbeeld. Dit doen we bijvoorbeeld door duurzaam en circulair in te kopen en voedselverspilling tegen te gaan (Coalitieakkoord 2022-2026).

•

Doelstelling bestaande woningvoorraad: realisatie van woningen uit herbruikbare duurzame grondstoffen (Prestatieafspraken 2023-2024, 2023).

Circulariteit Kansen Materialen met een lage milieudruk

Kansrijkheid

ANALYSE KANSEN Minimaliseer grondstoffen en materialen

Meer kansrijk

Circulair ontwerpen

Meer kansrijk

• Kansen voor gebiedsontwikkeling Paasbos Nijkerk

•

•

Vanuit gezondheidsambities bouwen met natuurlijke (biobased) materialen voor een gezond binnenklimaat. Voorkomen gebruik toxische materialen Maak zo veel mogelijk gebruik van (lokale) hergebruikte en eenvoudig her te gebruiken materialen (bv. droogstapelen) Voor inrichting openbare ruimte gebruik maken van secundaire materialen.

•

•

•

Inzetten op fabrieksmatig/prefab woningbouw (conceptueel bouwen) waardoor materiaalverlies in het productieproces wordt beperkt (snijverlies) Beperk verhardingen in buitenruimte; gebruik waar nodig hergebruikte (lokale) materialen Gesloten grondbalans: Hergebruik van grond op locatie.

Circulair businessmodel

Kansrijk

Minder kansrijk

Meer kansrijk

• •

Sluiten van kringlopen

•

•

•

Woondeal stuurt op versnellen circulair en fabrieksmatig bouwen: Kansen voor modulaire houtbouwconcepten (ideaal voor gestapelde bouw 2-4 laags: Paasbox). Maatschappelijk vastgoed (sporthal/school) biedt kansen voor icoonproject circulair bouwen (bv. in hout en/of modulair en flexibel). Zet losmaakbaarheid centraal en zorg dat casco van schil kan worden gescheiden voor eenvoudige onderhoud en hergebruik Zorg dat installaties en inbouw van sociale huur bereikbaar zijn voor eenvoudig onderhoud/reparatie

•

•

•

Hoogwaardig hergebruiken van producten en materialen van te slopen gebouwen (sporthal en winkelcentrum) Collectieve (moes)tuin met ruimte om GFT-afval om te zetten in compost. Collectieve plek in de buurt waar het delen en repareren van spullen gefaciliteerd wordt.

•

Ontwikkelaars en corporaties uitdagen om circulaire oplossingen aan te dragen die de Total Cost of Ownership verlagen voor bewoners (op vlak van bijv. energie, mobiliteit, spullen, onderhoud en reparatie, restwaarde/oogsten)

Samenwerking

Kansrijk

•

•

Zoek inhoudelijke ondersteuning met circulair ontwikkelen bij de regio Foodvalley (Werkplaats Circulair Bouwen). Ook voor het monitoren en delen van geleerde lessen Daag ontwikkelaars en leveranciers uit in de uitvraag om na te denken over het verduurzamen van hun keten.

ANALYSE KANSEN

Analyse van kansen Duurzame mobiliteit Op de volgende pagina leest u informatie over duurzame mobiliteit in relatie tot het project.

De informatie betreft: • De ambities en uitgangspunten die op dit onderwerp zijn benoemd in beleidsstukken en projectdocumenten. • De door ons beschouwde kansen.

Ambities en opgaven Duurzame mobiliteit Landelijke ambitie: •

2030: 17% minder CO2-uitstoot in mobiliteit dan in 1990 en 35% van de schone verplaatsingen is van tweewielers. 2035: nieuwe auto’s rijden emissievrij. 2050: alle auto’s rijden emissievrij.

Gemeentelijke ambitie:

•

In 2050 moet de inzet van fossiele brandstoffen tot nul gereduceerd zijn (Omgevingsvisie, 2022).

•

Het wordt in nieuwe wijken en bij openbare parkeergelegenheden verplicht om van 2% van de parkeerplekken een laadplek te maken (Uitvoeringsprogramma Nijkerk Energieneutraal 2020-2023).

•

In 2030 zijn er 820 publieke laadpunten, 846 (semi-)private laadpunten bij bedrijven en 2.150 thuislaadplekken (Ontwerp Integrale laadvisie, 2022)

•

Comfortabele en veilige routes voor langzaam verkeer, zodat inwoners binnen de bebouwde kom zoveel mogelijk gebruik gaan maken van de fiets of te voet gaan (Concept Mobiliteitsvisie Nijkerk 2021-2040, 2022).

•

Binnen de bebouwde kom zoveel mogelijk focus op leefbaarheid door lage snelheden en autoluwe buurten te faciliteren (Concept Mobiliteitsvisie Nijkerk 2021-2040, 2022).

•

In het kader van verkeersveiligheid krijgen wegen buiten het hoofdwegennet een verblijfsfunctie. Doorstroming is van ondergeschikt belang (Concept Mobiliteitsvisie Nijkerk 20212040, 2022).

•

Het gemotoriseerd verkeer zoveel mogelijk naar buiten brengen (Concept Mobiliteitsvisie Nijkerk 2021-2040, 2022).

•

Inzetten op duurzame vervoersmiddelen en het gebruik stimuleren van duurzamere vormen van automobiliteit (Concept Mobiliteitsvisie Nijkerk 2021-2040, 2022).

•

Inzetten op fietsverbindingen tussen de kernen, naar recreatieve doeleinden zowel binnen als buiten de kernen (Concept Mobiliteitsvisie Nijkerk 2021-2040, 2022).

•

Openbaar vervoer stimuleren door (H)OVknopen goed bereikbaar te maken. Bijvoorbeeld door fietsverbindingen te verbeteren (Concept Mobiliteitsvisie Nijkerk 2021-2040, 2022).

•

Iedereen op werkdagen heeft tussen 7:00 en 18:00 uur binnen 500 meter (hemelsbreed) de beschikking over het openbaar vervoer (Concept Mobiliteitsvisie Nijkerk 2021-2040, 2022).

•

Er wordt prioriteit gegeven aan fietsen. We verbeteren de fietsroutes tussen de kernen en met andere gemeenten. Dat is belangrijk voor bijvoorbeeld schoolkinderen en woonwerkverkeer (Coalitieakkoord 2022-2026, 2022, Omgevingsvisie, 2022).

•

Bij mobiliteit wordt een viertal investeringen gedaan de komende jaren: duurzame mobiliteit, veiligheid verkeer en vervoer, leefbaarheid en bereikbaarheid (Omgevingsvisie, 2022).

Duurzame mobiliteit Kansen Kansrijkheid

•

• •

Thuis – werk en voorzieningen

Actieve mobiliteit

MaaS-OV

MaaS-deelmobiliteit

Emissieloze mobiliteit

Slimme en schone logistiek

Kansrijk

Kansrijk

Minder kansrijk

Minder kansrijk

Kansrijk

Minder kansrijk

Auto-afhankelijkheid verlagen door nabijheid van voorzieningen (kansrijk) Mate waarin thuisgewerkt kan worden (minder kansrijk) Collectieve, gratis, werkplek in de buurt (bv. in buurthuis)

•

• •

•

Kansen voor gebiedsontwikkeling Paasbos Nijkerk

ANALYSE KANSEN

•

•

Verplaatsingen binnen Nijkerk kunnen te voet/met de fiets worden afgelegd (kansrijk) Infrastructuur prioriteert langzaam verkeer (kansrijk) Weinig autoparkeren nabij centrum en sporthal (enkel voor bezoekers en gehandicapten) (kansrijk) Veel fietsparkeren en aantrekkelijke langzaam verkeerroutes naar centrum en sporthal (kansrijk) Campagne; Binnen Nijkerk lopen of fietsen we als dat mogelijk is (zie ook aanwezigheid deelbakfiets) (kansrijk) Inpandige fietsparkeervoorzieningen voor bewoners zijn ruim bemeten en voldoen aan meest recente fietsparkeur keurmerk.

• • •

Bushaltes inrichten als herkenbare en comfortabele plekken Bij bushaltes kan de fiets droog en veilig worden geparkeerd Bushaltes zijn voor iedereen te bereiken (inclusief)

•

•

•

•

•

In Paasbos is autobezit onder bewoners niet nodig indien autogebruik onder nader te bepalen frequentie ligt (bijv. ≤ 1keer per week, bepalen obv mobiliteitsanalyse) (kansrijk) Voor nieuwe bewoners van Paasbos ligt de parkeernorm op maximaal 1 auto per huishouden voor het duurste segment. Elektrische deelbakfietsen zijn in voldoende mate aanwezig om binnenstedelijk mobiliteitsbehoefte voor bewoners op te vangen Deelauto’s zijn in voldoende mate aanwezig (en beschikbaar, betaalbaar, bereikbaar) om de mobiliteitsbehoefte van bewoners zonder (1e of 2e) auto op te vangen. Deelmobiliteit als aanvulling op privémobiliteit is de norm (mits beschikbaar, betaalbaar, bereikbaar aanbod mogelijk is)

•

•

•

Electrificatie van privé auto’s wordt gefaciliteerd/gestimuleerd mbv aanleg van laadpalen op ≥2% van de parkeerplekken en voorbereidingen tbv uitbreiding aantal laadpalen. Er wordt maximaal ingezet op dubbelgebruik inpandige/eigen terrein autoparkeerplaatsen mbv dynamisch parkeermanagementsysteem Huishoudens met auto en een eigen oprit zijn verplicht hier gebruik van te maken. Indien elektrisch wordt gereden moet eigen oprit worden gebruikt om te laden (niet openbaar) (kansrijk)

•

•

Woningen zijn bereikbaar voor logistieke voertuigen Logistieke voertuigen zijn bij voorkeur elektrisch en klein van model (PICNIC)

ANALYSE KANSEN

Analyse en kansen Gezondheid Op de volgende leest informatie over gezondheid in relatie tot Tenslotte schetsenpagina wij aan de u hand van voorbeeldmaatregelen het het project. landelijke beeld per ambitieniveau. Deze referentieniveaus geven aan welke maatregelen en normering er passen bij elk van de vier De informatie betreft: niveaus. U krijgten nuuitgangspunten een indruk watdie uwop keuze tot nu toe in debenoemd • De ambities dit onderwerp zijn in beleidsstukken en projectdocumenten. praktijk zou kunnen betekenen. • De door ons beschouwde kansen.

Stap 2: Ambities en opgaven Gezondheid Landelijke ambities: •

Het eerste maatschappelijke doel van de Omgevingswet is het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit.

•

In 2040 leven Nederlanders minstens vijf jaar langer in goede gezondheid (Nota Gezondheidsbeleid, Ministerie van WVS, 2020).

•

De gezamenlijke ambitie van het akkoord is om in 2030 ten opzichte van 2016 een halvering van de gezondheidseffecten door emissies uit Nederland te bereiken. Het uiteindelijke doel is een gezonde leefomgeving te realiseren in 2050, waarbij luchtvervuiling geen ernstige gezondheidsschade meer veroorzaakt (Schone Lucht Akkoord, 2020).

Gemeentelijke en regionale ambities: •

In de Woondeal Regio Amersfoort is Paasbos benoemd als wijk waar de leefbaarheid onder druk staat (‘Opgave 4. Vitale Wijken’). Relevante concrete afspraken: “(b) Waar mogelijk wordt sociale/fysieke wijkvernieuwing gekoppeld aan nieuwbouw en verduurzaming” en “(d) Voor de genoemde gebieden wordt samen gekeken of het mogelijk is om in aanmerking te komen voor een nieuw fonds, dat gemeenten vanuit het Rijk financieel ondersteunt bij herstructurering en stedelijke vernieuwing.” (Woondeal, 2021)

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=aca2063e-a4af-4f0f-878d-e1bd982a0b48