CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

2023-083 Bijlage 1 - GEWIJZIGDE Nota beantwoording zienswijzen en adviezen op de Notitie Reikwijdte en Detailniveau MER duurzame verbinding A28 (december 2023)

Raadsvergadering 25 januari 2024, gemeente NijkerkBij agendapunt: Vaststellen Nota Reikwijdte en Detailniveau Duurzame verbinding A28: wind (2023-083)20.728 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

N o t a

v a n

B e a n t w o o r d i n g

z i e n s w i j z e n

e n

a d v i e z e n

1212942

Indiener mist informatie over hoe de gemeente de plannen gaat financieren.

1549110

Indiener geeft aan dat als er mogelijk in de toekomst opslag en productie van waterstof plaats zal vinden in het zoekgebied voor onderstation en energieopslag, alle mogelijke effecten van de opslag en productie van waterstof nu meegenomen moeten worden in de MER, omdat het doel is om deze activiteit te bundelen met de plaatsing van de turbines. Als de turbines op een bepaalde locatie worden geplaatst komt daar ook de opslag. Moet dus als geheel beoordeeld worden. De ondernemer vraagt of de gemeente in staat is om alle effecten van deze activiteit nu al te beoordelen. Als dat niet zo is moet de opslag en productie van waterstof geschrapt worden uit de plannen. Indiener geeft aan dat er nog geen effect is meegenomen in het geval dat er in Nederland te veel windenergie wordt geproduceerd en dat de energie regelmatig voor bodemprijzen op de markt gezet moet worden.

1218288

1217903

Indiener vraagt in hoeverre de klimaatdoelen worden behaald met de voorgestelde 11 windmolens en zonnepark.

1217903

Indiener vraagt welke CO2-reductie wordt behaald?

24

Het MER behandelt de mogelijke milieueffecten van de alternatieve locaties voor windturbines. De financiële consequenties van plaatsing van de windturbines komen later aan bod. Dit is geen onderdeel van de MER. De gemeente Nijkerk volgt de ontwikkeling van waterstof op de voet, maar er zijn nog geen concrete plannen voor opslag en productie van waterstof. De effecten hiervan worden dan ook niet in het MER beoordeeld.

In het kader van de Regionale Energie Strategie (RES) is bepaald welke opgave er voor de gemeente Nijkerk is voor de ontwikkeling van zon en windenergie. De opwek door middel van windturbines zal nodig zijn om de energieambities van Nijkerk te behalen. Het op te stellen MER richt zich op de mogelijkheid voor het plaatsen van windturbines binnen de zoekgebieden noord en zuid en de milieueffecten die als gevolg van deze ontwikkeling kunnen optreden. Zoals is aangegeven in de cNRD gaat de gemeente stapsgewijs aan de slag om invulling te geven aan de ambitie om in 2050 energieneutraal te zijn. De ontwikkeling van windturbines en een zonneveld langs de A28 is de eerste stap om invulling te geven aan deze ambitie. Per periode van grofweg 5 jaar wordt vastgesteld welk aandeel energie duurzame opgewekt zou moeten worden. Na elke periode vindt een evaluatie plaats. Dit geeft de mogelijkheid om tijdig te kunnen bijstellen in de mix in de opwek van duurzame energie (wind en zon), in te kunnen spelen op innovatieve ontwikkelingen en de sporen energiebesparing en de opwek van duurzame energie met elkaar in balans te houden. In het op te stellen MER zal hierop worden ingegaan op het aspect 'Duurzame energieopbrengst en vermeden emissies'.

N o t a

v a n

B e a n t w o o r d i n g

z i e n s w i j z e n

e n

a d v i e z e n

1217903

Indiener vraagt welke alternatieven zijn onderzocht? Is er bijvoorbeeld gedacht aan VAWT (Vertical Ax Wind Turbine). Dit veel kleinschaliger, maar met veel minder impact hetzelfde kan opleveren.

1549229

Indiener geeft aan dat het onduidelijk wat de status is van de dingen die worden verkend, wie de initiatiefnemer is, en hoe concreet en dus ook haalbaar het plan is.

1549229, 1208288

Indieners geven aan dat de mate waarin inwoners en de leefomgeving profiteren van de plannen moet worden opgenomen in het MER.

1549229

Indiener vraagt hoe de verlichting van windturbines wordt meegenomen in de beoordeling.

1549229

Indiener vindt dat "invloed op recreatie en toerisme" beter moet worden uitgelegd en uitgewerkt. Indiener vindt tabel 2-2 te subjectief, en wil graag een uitgewerkt beoordelingskader zien.

1549229

25

In bijlage E van de cNRD is een Quick scan opgenomen over duurzame energieopwekking. In deze quick scan zijn innovatieve technieken opgenomen voor het opwekken van wind- en zonneenergie en is een afweging opgenomen opzichte van reguliere technieken. In deze quick scan is ook VAWT opgenomen. De conclusie is dat deze niet rendabel wordt geacht gezien de opgave waar de gemeente Nijkerk voor staat. In deze QuickScan is ook voor de overige beschouwde innovatie technieken van energieopwekking met windenergie geconcludeerd dat er op dit moment en binnen de termijn van 5 jaar er geen alternatieven zijn, die zich kunnen meten aan de prestaties en toepasbaarheid van reguliere windturbines. De ter inzage van de cNRD is de eerste vervolgstap in een haalbaarheidsstudie om via onderzoek in het milieueffectenrapport te komen tot concrete locaties voor windturbines. Op basis van het MER zal blijken wat de effecten zijn en wat de mogelijkheden zijn voor het plaatsen van windturbines. Deze uitkomsten worden vervolgens door de gemeente Nijkerk gebruikt om tot besluitvorming te komen. Deze besluitvorming betreft allereerst de haalbaarheid en bij positieve bevinding vastlegging in een ruimtelijk plan (in de vorm van een wijziging Omgevingsplan). Ook wordt het MER benut in de benodigde vergunningprocedure (omgevingsvergunning).

Voor het omgevingsplan is B&W van de gemeente Nijkerk de initiatiefnemer en de gemeenteraad is bevoegd gezag. Voor de omgevingsvergunning zal een projectontwikkelaar optreden als initiatiefnemer. In het op te stellen MER wordt, in aanvulling op de cNRD, aandacht besteed aan de wijze waarop invulling kan worden gegeven aan financiële participatie, bijvoorbeeld in de vorm van een omgevingsfonds. Elk grootschalig zon of windproject zal per geleverde Mw een bijdrage van 0,50 Euro aan dit fonds afdragen. Het Omgevingsfonds kan maatregelen financieren die de leefomgeving, biodiversiteit en/of duurzaamheid bevorderen. De verlichting van windturbines wordt meegenomen in de effectbeoordeling van de windturbines. Zo is dit een deelonderwerp bij de beoordeling van ecologie alsook landschap (beleving) De te hanteren methodiek van het criterium "invloed op recreatie" wordt uitgewerkt en toegelicht in het op te stellen MER. Het beoordelingskader en de te hanteren methodiek wordt verder uitgewerkt in het op te stellen MER. Per aspect en beoordelingscriterium zal expliciet worden toegelicht wat er wordt

N o t a

v a n

B e a n t w o o r d i n g

z i e n s w i j z e n

e n

a d v i e z e n

1213693, 1222215

Indieners trekken in twijfel of de gebruikte informatie actueel, goed en objectief is.

1217181, 1214169

Indieners vinden dat er onvoldoende transparantie is gegeven over het percentage aan duurzame energie dat er reeds wordt opgewekt binnen de gemeente

1217245, 1215361

Indieners wijzen erop dat door de gemeente werd geschreven dat er wettelijke regelgeving is zodat er alleen plaatsing van windturbines mogelijk zou zijn op 2 locaties langs de A28. In de NRD wordt alleen gesproken over de Nationale Omgevingsvisie.

1549140, 1549213, 1429561, 1429568, 1548573, 1548584, 1548584, 1548594, 1548603, 1549007 1214801, 1549079, 1215178, 1214795, 1214617, 1216261 1216906, 1218550, 1217916, 1214208, 1214691, 1216238, 1217817, 1217225, 1214251, 1217861, 1216151, 1216471, 1217217, 1215192, 1218501, 1216528, 1214212, 1214231, 1216670, 1214223, 1216667, 1215976,

Indieners geven aan dat de kaart met zoekgebieden voor zon en wind erg onduidelijk was, indieners ontvangen graag een duidelijker kaartje. Indieners geven aan dat het bewezen is dat windturbines laagfrequente geluiden produceren die schadelijk zijn voor de volksgezondheid en het woongenot. Daarom moeten windturbines op voldoende afstand van woningen geplaatst worden. Ook wordt aangegeven dat uit diverse onderzoeken blijkt dat de wieken geluidshinder veroorzaken. Indieners maken zich zorgen om verstoring door trillingen, continu geluid en constante zoom. Wordt laagfrequent geluid ook onderzocht in het MER? De gemeente moet de belangen van bewoners in verband met laagfrequent geluid beschermen.

26

beoordeeld en op welke wijze de effectbeoordeling (toekenning van effectscores) plaatsvindt. In het op te stellen MER wordt op objectieve wijze en op basis van vastgestelde methodieken en wettelijke vereisten onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van de plaatsing van windturbines binnen de zoekgebieden zuid en noord. De huidige duurzame opwek is geen onderdeel van het MER. Voor een actueel overzicht van de doelstellingen en de voortgang duurzame energie verwijzen wij graag naar de Routekaart energieneutraal Nijkerk 2050. Deze kunt u vinden op duurzaamnijkerk.nl. Er is niet verwezen naar wettelijke regelgeving maar naar een de Ruimtelijke analyse van Windturbines gemeente Nijkerk, opgesteld door Bosch & van Rijn (2020). In deze analyse is een verkenning uitgevoerd naar de geschiktheid van gebieden in de gemeente Nijkerk voor het ontwikkelen van windturbines. Deze verkenning heeft plaatsgevonden op basis van richtafstanden en vuistregels. Deze zijn gebaseerd op wettelijke normen en/of in geval van vuistregels afgeleid vanuit ervaringen. Hier zijn zoekgebieden uit voorkomen. In het MER zal voldoende leesbaar kaartmateriaal worden opgenomen.

In het MER wordt inzicht gegeven in de geluidseffecten van de te plaatsen windturbines op de omgeving. Hierbij wordt tevens beoordeeld of er sprake kan zijn van cumulatie van andere geluidsbronnen zoals van het wegverkeerslawaai van de A28. Bij deze effectbeoordeling worden de mogelijke gezondheidseffecten door geluid bepaald door toetsingen uit te voeren onder de wettelijke norm. In het MER wordt ook de geluidsbelasting (trillingen) berekend als gevolg van laagfrequent geluid. Bij het berekenen daarvan wordt gebruik gemaakt van het reken- en meetvoorschrift windturbines. Uit de effectbeoordeling zal blijken of er effecten kunnen worden verwacht door (laagfrequent) geluid. In het MER onderzoekt de gemeente ook welke geluidnormen de gemeente kan gaan hanteren voor de vergunningverlening. Voor het

N o t a

v a n

1214234, 1216553, 1215212, 1214216, 1216664, 1212287, 1217204, 1217069, 1216241, 1217251, , 1548834, 1548792, 1216269, 1216910, 1217221, 1218821, 1217181, 1213693, 1549312, 1548832, 1212314, 1218288, 1215399 1214169, 1549224, 1548748 1549079, 1548857, 1549290 1215197, 1214297, 1213822, 1212459, 1218853, 1218557, 1548778, 1548779, 1548780, 1548785, 1548822, 1548786, 1216458, 1208260, 1214795, 1218272, 1218619, 1217073, 1215693, 1218814 1212314

1549192

B e a n t w o o r d i n g

z i e n s w i j z e n

e n

a d v i e z e n

Indieners benadrukken daarnaast dat ook de effecten van gezondheidsrisico’s op de langere termijn bekeken moeten worden: geluidsoverlast van windturbines kan leiden tot negatieve effecten op de gezondheid. Indieners adviseren strengere geluidsnormen te hanteren. Er wordt aangegeven dat er nu al sprake is van geluidsoverlast van de A28, en trein en vliegverkeer en dat deze overlast zal toenemen met de plaatsing van windturbines. In plaats van de hinder te beperken, wordt er hinder toegevoegd.

plaatsen van windturbines gelden op dit moment namelijk geen wettelijke regels over te hanteren afstanden. De rechter heeft het Activiteitenbesluit hiervoor in 2021 buiten werking gesteld. De Rijksoverheid stelt momenteel een planMER op. Zolang moeten de lokale overheden zelf normen stellen en hiervoor een eigen milieuonderbouwing leveren. Trillingen die door een windturbine in de bodem worden veroorzaakt zijn niet meetbaar op afstanden groter dan enkele meters van de windturbine. Deze worden daarom niet onderzocht in het MER. In het MER wordt hierover, in aanvulling op de cNRD, wel een onderbouwing opgenomen. Mede op basis van de uitkomsten van het MER bepaalt de gemeente Nijkerk of het plaatsen van windturbines mogelijk is en zo ja, op welke locaties en onder welke voorwaarden.

Indiener vraagt of een uitkomst van de m.e.r.procedure kan zijn dat er een vergelijking gemaakt wordt tussen de geluidsoverlast van de HAWT turbines of de 'dorpsmolens'? Indiener geeft aan dat er kans is op trilling in de huizen door windturbines. Het plaatsen van een windmolen direct naast het bed van de A28 is een specifieke situatie met groot risico op vlakke golven in het subsone domein. Het lijnvormig bed van de A28 kaatst de trillingen onder de stad Nijkerk door. Indiener mist in de NRD, dat dit onderwerp onderzocht gaat worden.

In het MER wordt geen onderzoek gedaan naar het plaatsen van HAWT-turbines of 'dorpsmolens'. Wel heeft de gemeente beleid opgesteld voor Boerderijmolens.

27

Naar bodemtrillingen door windturbines zijn verschillende onderzoeken verricht. Bodemtrillingen zullen met name voorkomen gedurende de constructiefase, tijdens het heien. Bodemtrillingen tijdens de exploitatiefase, bijvoorbeeld veroorzaakt door het draaien van de rotorbladen, zijn vele malen kleiner dan de bodemtrillingen die tijdens de constructiefase tijdelijk zullen voorkomen. Omdat de intensiteit van bodemtrillingen exponentieel afneemt met de afstand tot de trillingsbron zullen bodemtrillingen tijdens de exploitatiefase van

N o t a

v a n

1549110

1217069, 1217073 1218550, 1214686, 1218619, 1212459, 1218557, 1548785, 1548832, 1548822, 1548816, 1548792, 1548786, 1549054, 1549079, 1215746, 1216269, 1218272, 1220095, 1549312, 1548832, 1210168, 1212324, 1548744 1218288

B e a n t w o o r d i n g

z i e n s w i j z e n

e n

a d v i e z e n

Indiener vindt dat in de NRD/MER rekening gehouden moet worden met de stapeling van hinder. De wijk waar de indiener woont heeft afhankelijk van de windrichting al geluidsoverlast van de snelweg of de trein. Daar kan niet veel meer bij. Er zal dus ook een model moeten worden gemaakt voor de toekomstige geluidshinder van de snelweg A28. Met welke maximumsnelheden en type wegdek zal er dan rekening worden gehouden? Indieners stellen een vraag over overige risico's bij energieopslag naast bodemtrillingen en laagfrequent geluid. Indieners zijn tegen de plaatsing van windturbines vanwege zorgen om overlast door slagschaduw en knipperlichten.

Indiener vraagt op welke niveau naar slagschaduw wordt gekeken, op huisniveau of straatniveau? Indiener geeft aan dat bij slagschaduw een aantal factoren dienen te worden meegenomen in de metingen en berekeningen: - Windlocatie C 'Zuid/De Flier' is gelegen ten zuidwesten van een grote woonwijk. Deze wijk zal hinder van slagschaduw hebben in de avond wat zwaarder is dan 's ochtends; -meewegen dat overlast voor woningen meer

28

windturbines bij woningen in de omgeving niet waarneembaar zijn. In het MER worden bodemtrillingen door de aanleg en de exploitatie van windturbines om deze reden niet onderzocht. Wel wordt dit, in aanvulling op de cNRD, het MER op basis van beschikbare onderzoeken onderbouwd. In het MER wordt een beoordeling uitgevoerd van de effecten door geluid van windturbines. In dit geluidonderzoek wordt tevens gekeken naar cumulatie (stapeling) van geluid, zoals cumulatie van geluid door windturbines en geluid door de snelweg (A28). In het MER worden de gehanteerde uitgangspunten van het geluidsonderzoek opgenomen.

Energieopslag en de milieueffecten daarvan worden niet meegenomen in het MER. De plannen voor energieopslag worden separaat uitgewerkt. Het MER zal inzicht bieden in de effecten door slagschaduw en knipperende lichten en andere mogelijke milieueffecten op de omgeving.

In het MER wordt slagschaduwhinder onderzocht op het niveau van woningen en bedrijven. Het MER zal inzicht bieden in de effecten door slagschaduw bij omliggende woningen en bedrijven. Deze effectbeoordeling wordt uitgevoerd door een deskundige op het gebied van geluid en slagschaduwhinder door windturbines. De door u aangehaalde 400 meter is gehanteerd in het onderzoek (ruimtelijke analyse) van Bosch en van Rijn om te komen tot grove aanduidingen van mogelijke zoekgebieden voor windenergie. In het op te stellen MER en daarvoor uit te voeren slagschaduwberekeningen speelt deze 400 meter geen

N o t a

v a n

1549079, 1549224, 1216906, 1216910, 1213822, 1214208, 1216238, 1217817, 1217225, 1214251, 1217861, 1217073, 1216471, 1217217, 1218501, 1214169, 1216528, 1214212, 1212459, 1214231, 1216670, 1214223, 1216667, 1214281, 1215976, 1216553, 1216664, 1217204, 1216241, 1216269, 1217251, 1268969, 1548745, 1548748, 1548792, 1214234, 1215212, 1214798, 1214795, 1214241, 1217916, 1218255, 1214216, 1217069 1549229

B e a n t w o o r d i n g

z i e n s w i j z e n

e n

a d v i e z e n

negatief effect heeft op gezondheid en welbevinden in de woonwijk ten opzichte dat een windturbine op dezelfde afstand van een bedrijf; - onderbouwing van de gemelde afstand van 400 meter (NRD blz. 35) ten opzichte van een woonwijk; - de meeste recente minimale wettelijke (Nederlandse en Europese) regels in acht nemen; - inzichten van deskundigen gebruiken rondom de leefbaarheid in de praktijk rondom windmolens; - de effecten moeten worden gemeten en gepresenteerd per locatie/plangebied. Indieners zijn tegen de plaatsing van de windturbines vanwege horizonvervuiling, aantasting van de identiteit van de wijken in de omgeving. Windturbines doen af van het karakter van het landschap, het uitzicht en passen niet bij de omgeving.

rol. Om effecten door slagschaduw te bepalen, worden in het MER slagschaduwberekeningen uitgevoerd en het aantal woningen en bedrijven bepaald dat slagschaduwhinder kan ondervinden.

Indiener vindt kwalitatieve beoordeling van landschap niet transparant.

Kwalitatieve beoordeling wil zeggen dat de beoordeling wordt uitgevoerd op basis van expert judgement. Dit is een inschatting van een of meerdere deskundigen op basis van kennis en ervaring. In het MER wordt de beoordelingsmethodiek hiervoor uitgewerkt en toegelicht, waardoor de beoordeling methodisch en navolgbaar is.

29

In het MER wordt onderzocht in hoeverre het mogelijk is om windturbines te plaatsen langs de A28, in zoekgebied zuid en zoekgebied noord. Er wordt gekeken naar de landschappelijke effecten waaronder zichthinder en belevingswaarde. Deze beoordeling zal worden ondersteund door visualisaties vanuit diverse locaties en kijkrichtingen. Ook de mogelijke effecten door slagschaduw op woningen en bedrijven worden onderzocht, Verder wordt in het MER een breed scala aan milieueffecten onderzocht, uiteenlopend van onderzoek naar de leefbaarheid en gezondheid (geluid, slagschaduw, veiligheid) en economische effecten. Op basis van de resultaten van deze onderzoeken, kan de gemeenteraad van Nijkerk een bestuurlijke afweging maken of en zo ja er windturbines toelaatbaar zijn en onder welke voorwaarden.

N o t a

v a n

1549271

1216194, 1549085, 1549079, 1549102, 1214801, 1208288, 1218924, 1214212, 1216266, 1268969, 1217069, 1218298, 1218272, 1217073, 1548745, 1549054 1218924, 1208288

1548748, 1548832

B e a n t w o o r d i n g

z i e n s w i j z e n

e n

a d v i e z e n

Indiener is tegen het plaatsen van windturbines wegens de contradictie met de woonvisie van de gemeente Nijkerk waarin geen hoge gebouwen gebouwd mogen worden. Indieners geven aan dat in het MER de effecten op vogels moeten worden meegenomen. Indieners geven aan dat windturbines de leefgebieden van vogels zullen verstoren en dat de komst van windturbines kan leiden tot vogelsterfte door botsing met de wieken.

Een windturbine is geen gebouw, dus de woonvisie is hierop niet van toepassing. In de omgevingsvisie gemeente Nijkerk 2040 worden op enkele locaties overigens hogere gebouwen toegestaan.

Indiener maakt zich zorgen over de effecten (zoals stress, verwonding en dood maar ook gedragsverandering) als gevolg van laagfrequent geluid op vissen in de plas Watergoor. Indieners geven aan dat de windmolens lijken te komen in een gebied waar aanvliegroutes van vogels zijn, waar ooievaars broeden en vleermuizen leven. Indieners vragen aandacht hiervoor in het MER.

In het MER worden de effecten van windturbines op beschermde flora en fauna onderzocht. Bij laagfrequent geluid wordt er alleen gekeken naar de mogelijke gezondheidseffecten op de mens.

1217221

Indiener vindt windmolens niet duurzaam, en zonde van de natuur.

1218288

Indiener geeft aan dat bij duurzame energieopbrengst dienen een aantal factoren te worden meegenomen in de metingen en berekeningen: - de mate van reservecapaciteit om piekvermogen te kunnen vangen en de gevolgen voor de duurzaamheid van de reservecapaciteit; - de stijging van de grondstofprijzen voor windturbines; - de minder-opbrengst in milieuvoordeel van de

30

In het MER worden de effecten op beschermde natuurgebieden en op beschermde dieren en planten nader onderzocht en beoordeeld. Hierbij worden onder meer de effecten beoordeeld op het weidevogelgebied en Natura 2000 gebied Polder Arkemheen en op effecten voor dieren zoals voor vogels. Voor vogels wordt onder meer gekeken naar mortaliteit door aanvaringen met windturbines, maar ook naar effecten als verstoring en ruimtebeslag. Daarnaast worden ook de indirecte (niet-dodelijke) gevolgen, zoals verstoring door habitatverlies, geluid en barrièrewerking beoordeeld/meegenomen.

In het MER worden de effecten op beschermde dieren en planten nader onderzocht en meegenomen. Voor ieder concreet windproject dienen de directe (dodelijke) gevolgen, zoals mortaliteit door aanvaringen van vogels en vleermuizen te worden onderzocht. Daarnaast worden ook de indirecte (niet-dodelijke) gevolgen, zoals verstoring door habitatverlies, geluid en barrièrewerking beoordeeld/meegenomen. In het MER worden de alternatieven in het zuidelijk en noordelijk zoekgebied beoordeeld op een breed scala aan milieueffecten waaronder natuur. Deze uitkomsten worden vervolgens door de gemeente Nijkerk gebruikt om tot besluitvorming te komen. Er wordt in het MER niet gekeken naar kosten en ook niet naar de reservecapaciteit om piekvermogen op te kunnen vangen. Kosten maken geen onderdeel uit van het op te stellen MER. In het MER wordt alleen gekeken naar vermeden emissies door het gebruik van duurzame energiebronnen.

N o t a

1218298

v a n

B e a n t w o o r d i n g

z i e n s w i j z e n

e n

a d v i e z e n

windturbines om te voldoen aan de vereisten voor bouw- en exploitatievergunningen. Indiener maakt zich zorgen over energieonzekerheid. Indiener noemt dat er in Friesland al verschillende keren sprake is geweest van stroomuitval omdat wind en zon niet constant aanwezig zijn.

1208088

Indiener heeft vragen over het verdienmodel achter de windturbines.

1218288

Indiener geeft aan dat bij Economie een extra factor in het economische effect dient te worden meegenomen in de metingen en berekeningen: - de planschade als gevolg van de waardedaling van woningen; - de minder-opbrengst in euro's van de windturbines om te voldoen aan de vereisten voor bouw- en exploitatievergunningen. Indiener geeft aan dat ze willen zien dat dit project de energiebehoefte van de omringende huishoudens gaat voorzien. Daarnaast wil indiener komen te weten welke over- of ondercapaciteit het huidige plan met zich meebrengt ten opzichte van deze huishoudens. Indiener zij tegen het plaatsen van windturbines omdat het netwerk al overbelast is, waar bedrijven ervaren hier nu al gevolgen van. Ook is de vraag of de energieopwek van zon en wind door particuliere

1218288

1220095 1549039

31

Stroomuitval omdat wind en zon niet constant aanwezig zijn, is ons niet bekend. Als er minder door wind en zon opgewekte elektriciteit beschikbaar is, zal het aandeel van elektriciteit afkomstig van andere (vaak fossiele bronnen) worden vergroot. Hierdoor is er altijd elektriciteit beschikbaar en is de levering in Nederland gewaarborgd. Wel is het zo dat er onvoldoende netcapaciteit is om nieuwe opgewekte wind en zonne-energie af te nemen. Dat heet netcongestie. De levering van stroom aan huishoudens en bedrijven noemen we 'levering'. Die is in Nederland gewaarborgd. Echter wat we wel zien, is dat op veel plekken uitbreiding niet mogelijk is omdat het elektriciteitsnet daarop niet is berekend. Ook dat noemen we netcongestie. Met andere woorden, er kan in Nederland voldoende stroom worden opgewekt en geleverd. Er is echter te weinig infrastructuur (het elektriciteitsnet) om de stroom over te kunnen transporteren, hier wordt echter aan gewerkt. De financiële haalbaarheid van windturbines maakt geen onderdeel uit van het MER. Wat de kosten zijn van windturbines, komt later aan de orde. In het MER wordt geen rekening gehouden met mogelijke planschade en minder-opbrengst.

In de Routekaart Nijkerk energieneutraal is een analyse gemaakt van het energieverbruik van de gemeente Nijkerk. Met de realisatie van 2 windturbines wordt nog lang niet voldaan aan de energievraag die Nijkerk heeft. Er is in dat geval sprake van ondercapaciteit. Hiervoor is meer duurzame opwek in de toekomst nodig. Deze analyse is in de cNRD opgenomen en wordt tevens opgenomen in het MER. Eind 2022 hebben TenneT en Liander laten weten dat het elektriciteitsnetwerk in Nijkerk vol is en dat nieuwe grote (bedrijfs)aansluitingen niet meer zomaar beschikbaar zijn. Dit geldt

N o t a

v a n

B e a n t w o o r d i n g

z i e n s w i j z e n

e n

a d v i e z e n

huishoudens van invloed is op het kunnen terugleveren van stroom aan het net omdat het net dat het mogelijk niet aan kan.

1216194, 1213834, 1549079, 1549110, 1549208, 1218550, 1216906, 1218394, 1208088, 1216910, 1217916, 1214208, 1217225, 1214686, 1214251, 1218619, 1217861, 1217073, 1216458, 1216151, 1216471, 1217217, 1218814, 1214169, 1216528, 1214212, 1214231, 1216670, 1214621, 1214223, 1218853, 1216667, 1214281, 1218557, 1213693, 1215976, 1218501, 1548748, 1548834, 1548792, 1210060, 1214234, 1216553, 1214273, 1215212, 1214216, 1216664, 1217204, 1217069, 1216241, 1215361, 1215178, 1217181, 1216269, 1218272, 1549312, 1217251, 1218255, 1549079, 1213693,

Indieners geven aan dat het plaatsen van windturbines als gevolg hebben dat de waarde van de huizen in directe omgeving zullen dalen. Indieners houden de gemeente hier verantwoordelijk voor en vinden dat ze hiervoor gecompenseerd moeten worden.

32

nog niet voor woonaansluitingen en de energieopwek van huishoudens. Het probleem is niet de hoeveelheid stroom die wordt gevraagd en opgewekt. Er is onvoldoende netwerkcapaciteit om de stroom die wordt opgewekt af te nemen en om meer stroom te kunnen leveren. Het bouwen van een windturbine heeft daarop geen invloed. TenneT en Liander zijn bezig om het elektriciteitsnetwerk in Nijkerk uit te breiden. Huizenbezitters hebben de wettelijke mogelijkheid om planschade in te dienen bij de gemeente als er een vergunning is afgegeven of omgevingsplan is gewijzigd. Na invoering van de Omgevingswet heet dit nadeelcompensatie. Dit planschaderisico zal de gemeente met een contract neerleggen bij een windontwikkelaar. De gemeente Nijkerk streeft er daarnaast naar de lusten en lasten van windenergie eerlijk te delen door onder andere inwoners en ondernemers de mogelijkheid te bieden tot financiële participatie. Dit wordt vastgelegd in een beleidsnota lokaal eigendom.

N o t a

v a n

1217245 1217073, 1217069

1217073, 1217069

1214169,1217181, 1548786

1549028, 1212942, 1214270

1549079

B e a n t w o o r d i n g

z i e n s w i j z e n

e n

a d v i e z e n

Indiener geeft aan dat het bundelen van vraag en aanbod bij de al aanwezige hinderbronnen, A28 en de bedrijventerreinen, door de gemeente Nijkerk is gecreëerd en dat dit niet uitgebreid hoeft te worden met hinderlijke windturbines op deze plek. Ook moet dit niet ten koste gaan van woon- en leefgenot en gezondheid van vele Nijkerkers. Dat dit goedkoper is voor de gemeente moet geen doorslaggevend argument zijn in deze. Tot 2030 worden er nu 2 windturbines genoemd maar uitbreiding tot 11 windturbines wordt onderzocht voor het behalen van de opgave van 2050 om helemaal energie neutraal te worden. Betekent dit dat deze allemaal langs de A28 geplaatst zullen worden? Indieners vragen de gemeente in te stemmen met het dragen van alle directe, indirecte gezondheidskosten en materiële derving die hard terug te voeren zijn op de windmolens. Zoals: arbeidsongeschiktheid, hoge ziektekosten, daling van huizenprijzen. Een indiener voelt zich beperkt in het kopen van grond om zijn bedrijf uit te bouwen naar aanleiding van de mogelijkheid dat er windmolens in de buurt komen. Hij verwacht dat door slagschaduw het rendement van zijn zonnepanelen afneemt. Indieners geven aan dat er capaciteitsproblemen op het net zijn.

Is hier rekening mee gehouden? Heeft de energie opwek van wind en zon invloed op het kunnen terug leveren op het net van particuliere huishoudens omdat het net het mogelijk niet aan kan.

Indiener vraagt of de volgende stukken opgestuurd kunnen worden:

33

De kosten van de gemeente is geen overweging geweest bij de keuze voor het bundelen van zon en windenergie bij aanwezige hinderbronnen. Het landschap rond de A28 is stedelijker en hoogdynamischer van aard dan het oostelijk buitengebied. Daarnaast zitten in dit gebied ook de grote energievragers (bedrijven). Dit is inderdaad door de jaren heen zo ontstaan/gecreëerd, het is dan ook logisch hierop aan te sluiten op een zodanige manier dat het woon- en leefgenot zo min mogelijk wordt aangetast. In het MER worden de locatiealternatieven voor minimaal 2 windturbines langs de A28 onderzocht. Mogelijke locaties voor windturbines na 2030 zijn nog niet bekend.

Bij aantoonbare schade, is er de wettelijke mogelijkheid om planschade in te dienen bij de gemeente als er een vergunning is afgegeven of omgevingsplan is gewijzigd (na invoering van de Omgevingswet heet dit nadeelcompensatie). Dit planschaderisico zal de gemeente met een contract neerleggen bij een windontwikkelaar.

Inmiddels hebben Liander en TenneT inderdaad laten weten dat er netcongestie is en dat het aansluiten van windmolens en zonnevelden op het net op korte termijn niet mogelijk is. Op langere termijn werkt TenneT aan netuitbreiding. Dit betekent niet dat we nu geen windturbines kunnen bouwen of zonnevelden kunnen aanleggen. Op termijn zijn beide nodig om de duurzaamheidsdoelstellingen te kunnen verwezenlijken. In geval de netcapaciteit nog niet op orde is bij oplevering van de windturbines en zonnepark, zoekt de gemeente naar slimme oplossingen zoals bijvoorbeeld een energiehub. Het cNRD kunt u als bijlage bij de Zienswijzennota vinden. De door u genoemde onderzoeken en presentatie zijn ons niet bekend.

N o t a

1218929

v a n

B e a n t w o o r d i n g

z i e n s w i j z e n

e n

a d v i e z e n

• Het rapport van Arcadis, inclusief de presentatie. • Een eerder onderzoek uit 2011 (aangedragen door een bezoeker van de informatieavond), hier waren de huidige te onderzoeken gebieden in afgewezen. • Ecologisch landschapsonderzoek en verkenning, juli 2019 (Provincie Gelderland / Altenburg&Wijmenga eco. Onderz. / Feddes Olthof landschaparchitecten) Indiener wil graag inzage hebben in de opdracht/openbare aanbesteding aan de reacties van alle bureaus die hebben ingetekend op dit vooronderzoek.

1218821

Indiener vraagt wat het voordeel is voor de inwoners van Nijkerk. Worden energielasten lager of worden de inwoners alleen benadeeld in de kwaliteit van de leefomgeving.

1217826

Indiener is van mening dat energiegebruik moet worden teruggebracht middels isolatie-subsidie voor woningen met slechte energielabels.

1217826

Indiener is van mening dat particulieren een bijdragen moeten ontvangen als ze zonnepanelen willen aanschaffen voor hun woning.

1548852

Indiener denkt dat onvoldoende aan het licht is gekomen tijdens de inspraakbijeenkomst dat het Rijk met alle regio's afspraken heeft gemaakt over ieders aandeel in de duurzame energie opwek. En dat in deze regio iedere gemeente, dus ook Nijkerk, heeft toegezegd een bijdrage te leveren. En dat dus

34

Voor dit onderzoek heeft een meervoudige onderhandse aanbesteding plaatsgevonden. Dit is passend in het inkoopbeleid van de inkoopsamenwerking Noord-Veluwe, waar de gemeente Nijkerk deel van uit maakt. Zie ook https://www.isnv.nl/Inkoopbeleid/inkoopbeleid De gemeente is van mening dat de winsten van een grootschalig wind- of zonnepark lokaal moeten blijven. De gemeente vindt het belangrijk dat alle inwoners, ondernemers, agrarische bedrijven kunnen profiteren van de opbrengsten van duurzame opwekprojecten. De gemeenteraad stelt daarom binnenkort een beleidskader lokaal eigendom vast. Met deze nota sturen we erop dat we de lusten en lasten eerlijk gaan verdelen, dat we lokaal zeggenschap hebben over de opwekprojecten en dat inwoners, ondernemers, agrarische bedrijven die dicht bij de opweklocaties wonen ook als eerste mee kunnen doen in deze opwekprojecten. Wij zijn dit met u eens. Nijkerk zet in haar duurzaamheidsbeleid in op twee sporen: besparen en opwekken van Energie. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk een ‘toekomstbestendige woninglening’ aan te vragen voor het isoleren van de woning. Zie ook www.duurzaamnijkerk.nl/. Let op: dit is geen onderdeel van het MER. De gemeente zet zich ook in op particuliere alternatieven om stroom op te wekken. Op onze website duurzaam-nijkerk.nl kunt u informatie vinden over manieren waarop u zelf duurzame energie kunt opwekken.

Hier kunt u vinden welke subsidies en leningen wij faciliteren. Blijkbaar hebben we dit bij u onvoldoende voor het voetlicht gebracht. In onze vervolgcommunicatie zullen we daar nadrukkelijker aandacht aan besteden.

N o t a

1548822

1549014

1212942

1210105

1215178

1214617

v a n

B e a n t w o o r d i n g

z i e n s w i j z e n

e n

a d v i e z e n

heeft geleid tot minimaal twee windturbines en een zonneveld. Indiener vindt dat het welzijn van de mens op 1 moet staan, niet het welzijn van de dieren. Indiener is voorstander van de plannen die er nu liggen maar heeft nog een paar aanvullingen: -actieve benadering van het bedrijfsleven om bedrijfsgebouwen met zonnepanelen te bedekken. Er is gewoon geld mee te verdienen. -toestaan van kleine windmolens op bedrijven in het buitengebied. De huidige 10 meter ashoogte biedt onvoldoende mogelijkheden. Gemeente Putten, provincie Groningen en Friesland laten zien dat dit goed inpasbaar is. - gemeente moet eigenaar worden van windmolens en zonneparken. De revenuen komen dan aan alle inwoners ten goede Indiener geeft aan dat de windmolens en zonnepanelen niet voldoende zijn om de toenemende vraag aan elektriciteit te dekken. Zienswijze verwijst naar eerder ingediende zienswijze door de indiener, en bevat een WURonderzoek naar de impact van windturbines op vogelsterfte. Indiener geeft aan dat er te makkelijk wordt gezegd ‘we hebben een energieverplichting in het klimaatakkoord, en dan moet je de overlast maar voor lief nemen’.

Indiener geeft aan dat het goed is dat Nijkerk in actie komt richting schone energie maar dat dat nooit ten koste mag gaan van het leefmilieu van inwoners (mens en dier).

35

In het MER worden de alternatieven voor windenergie beoordeeld aan de hand van een breed opgezet beoordelingskader zoals is opgenomen in de cNRD. In dit beoordelingskader zijn zowel de belangen vanuit natuur en landschap als vanuit de mens opgenomen. De gemeente is van mening dat de winsten van een grootschalig wind- of zonnepark inderdaad lokaal moeten blijven. De gemeente vindt het belangrijk dat alle inwoners, ondernemers, agrarische bedrijven kunnen profiteren van de opbrengsten van duurzame opwekprojecten. De gemeenteraad stelt binnenkort en beleidskader lokaal eigendom vast. Met deze nota sturen we erop dat we de lusten en lasten eerlijk verdelen, dat we lokaal zeggenschap hebben over de opwekprojecten en dat inwoners, ondernemers, agrarische bedrijven die dichter bij de locaties wonen ook als eerste mee kunnen doen in deze projecten.

Dit klopt. In de Routekaart Nijkerk Energieneutraal 2050 is opgenomen op welke manier we – naast windturbines en zonneparken – met duurzame bronnen in de vraag naar elektriciteiten willen voorzien. Het onderzoek dat naar vogelsterfte is gedaan, nemen we mee in het MER. Onze redenering is niet dat inwoners van Nijkerk de overlast maar voor lief moeten nemen. In het MER brengen wij nauwkeurig in kaart wat de effecten zijn van de windturbines op de zoeklocaties voor de leefomgeving van mens en flora en fauna. Op basis van de uitkomsten maakt de gemeente Nijkerk een zorgvuldige afweging. Het uitgangspunt is om een locatie te kiezen voor windturbines die voldoet aan de wettelijke eisen en waarbij de gevolgen voor de omgeving beperkt zijn. Het duurzaamheidsbeleid van de gemeente Nijkerk is gericht op het terugbrengen van de CO2 uitstoot. Dat is goed voor de leefomgeving van mens en dier.

N o t a

v a n

B e a n t w o o r d i n g

z i e n s w i j z e n

e n

a d v i e z e n

1222215

Indiener vraagt zich af of het niet logisch en verstandig is om eerst de uitkomsten van het landelijk onderzoek af te wachten alvorens het MER op te starten met alle kosten van dien.

1216194, 1216906, 1215746, 1217916, 1214208, 1216238, 1217225, 1214251, 1217861, 1217073, 1216151, 1216471, 1217217, 1218501, 1216528, 1214212, 1214231, 1216670, 1214223, 1216667, 1215976, 1214234, 1216553, 1215212, 1214216, 1216664, 1212287, 1217204, 1216241, 1216269, 1217251, 1217069 1549110

Indieners zijn tegen de komst van windturbines door de verspreiding van fijnstof van de A28 en het effect hiervan op de gezondheid van omwonenden.

1549197, 1549197, 1218814, 1214169, 1214281, 1548675, 1548745, 1548780, 1548836, 1548834,

Indiener geeft aan dat het een gezamenlijke opgave is. De gemeente kan er ook voor kiezen om alle inwoners van Nijkerk een besparingsdoelstelling voor stroomverbruik te geven en daarop te handhaven. Dan dragen alle inwoners van Nijkerk mee aan het behalen van de gezamenlijke doelstelling. Dan hoeven we de turbines niet te bouwen en houden de inwoners geld over. Indieners willen graag dat er ook nog naar andere alternatieven wordt gekeken die minder belastend zijn dan windmolens en zon op velden? Voorbeelden die genoemd worden zijn, geothermie,

36

Indien de Rijksoverheid gedurende het milieueffectonderzoek een besluit neemt over de te hanteren normstellingen voor geluid en slagschaduwhinder, wordt dat meegenomen in het onderzoek. Zolang de rijksoverheid hierover nog geen besluit heeft genomen, moeten de lokale overheden zelf normen stellen en hiervoor een eigen milieuonderbouwing leveren. In het MER voor de windontwikkeling langs de A28 wordt in dat geval onderzocht welke normen de gemeente kan en wil gaan hanteren. Deze werkwijze is in enkele andere gemeenten al met succes toegepast. In het MER wordt op advies van de Commissie m.e.r. een overzicht opgenomen van de meest actuele inzichten omtrent gezondheidseffecten door windturbines. Het onderwerp fijnstof van de A28 zal hierbij worden meegenomen.

In de Routekaart Nijkerk Energieneutraal richt de gemeente Nijkerk richt zowel op energiebesparing als op duurzame energieopwek. Beide zijn nodig om tot een energieneutrale gemeente te komen.

De raad van de gemeente Nijkerk heeft de Routekaart Nijkerk Energieneutraal 2050 opgesteld om vorm te geven aan het duurzame energieaanbod. Hierin zijn ook energiebesparing en opwek via zon op daken meegenomen. Dit is echter niet voldoende om de ambitie van Nijkerk te behalen en energieopwek door wind en zon op land is

N o t a

v a n

1548833, 1549054, 1214267, 1217181, 1549296, 1214825, 1549066, 1212942, 1215399, 1548603, 1218288 1217903, 1216269, 1208288, 1214186, 1214801, 1217069, 1214270, 1214297, 1213822, 1217817, 1214183, 1214809, 1548668, 1218501, 1214205, 1214617, 1211692, 1549229, 1549312, 1217826, 1214216, 1216269, 1214652, 1214798, 1214699, 1217073 1548671 1548779

B e a n t w o o r d i n g

z i e n s w i j z e n

e n

a d v i e z e n

waterstof, kleine windmolens op daken, zon op daken, terugwinning bedrijven.

noodzakelijk. Ook andere alternatieven zoals aquathermie, geothermie, waterstof en terugwinning van bedrijven worden onderzocht maar dragen niet bij aan de opwek van elektriciteit. Kernenergie is een opgave die bij het Rijk ligt.

Indieners zijn voorstander van zonne-energie en vinden dat niet ingezet moet worden op windenergie. Ze geven hierbij de voorkeur aan zonnepanelen op geluidswallen en daken van bedrijven en parkeerterreinen.

Inzet op zonne-energie (op daken, geluidswal en restgronden) zal zeker ook plaatsvinden om de duurzame energieambities van Nijkerk te behalen. Windenergie is wel een opwekvorm met een kleiner ruimtebeslag dan zonneparken. Om de energieambities van de gemeente te behalen zijn naast zon op daken en zon op land ook windturbines nodig om de duurzame energieambities van Nijkerk te behalen.

Indiener geeft aan dat ze in Vathorst een warmtecentrale hebben, wordt er gesproken met buurtgemeenten? Indiener vindt windenergie geen goede bron van duurzame energie. Indien er toch voor windenergie gekozen wordt, vindt de indiener dat deze op de Noordzee opgewekt moet worden en dat de gemeente Nijkerk participeert in een dergelijk project.

Er vindt overleg plaats met buurgemeenten. Ook wij kijken of er warmtebronnen zijn waar we als gemeente gebruik van kunnen maken. In de Regionale Energie Strategie (RES) en de Routekaart Nijkerk Energieneutraal 2050 zijn de ambities voor duurzame opwek vastgesteld voor de gemeente Nijkerk. Om deze ambities te behalen is de inzet op zonne-energie (op daken en op land) niet voldoende. Andere vormen van grootschalige energieopwek zoals kernenergie en waterkracht liggen niet voor de hand in Nijkerk. De opwek door middel van windturbines zal daarom nodig zijn om de energieambities van Nijkerk te behalen. Op 2 juni 2023 heeft de gemeenteraad van Nijkerk het beleidskader duurzame opwek boerderijmolens op land vastgesteld. Hiermee is het mogelijk om onder voorwaarden voor eigen gebruik een kleine windmolen op het erf te plaatsen. Kleine windmolens zijn voor de grootschalige opwek van energie echter onvoldoende. Kernenergie is inderdaad geen onderdeel van het MER. Kernenergie is een opgave die bij het Rijk ligt. De gemeente Nijkerk zet in op de

1548836, 1549036

Indieners vragen waarom kleine windmolens (voor buiten de bebouwde kom) geen mogelijkheid zijn.

1548820

Indiener merkt op dat kernenergie niet wordt meegenomen in het onderzoek

37

N o t a

v a n

B e a n t w o o r d i n g

z i e n s w i j z e n

e n

a d v i e z e n

opwek van duurzame energie door middel van zon en wind. Het MER richt zich alleen op windenergie.

5.2 Adviezen beantwoording CORRESPONDENTIENUMMER NATUUR EN MILIEU GELDERLAND 1218808

NATUUR EN MILIEU GELDERLAND 1218808

NATUUR EN MILIEU GELDERLAND 1218808

ZIENSWIJZE (SAMENGEVAT)

REACTIE GEMEENTE NIJKERK

ln het voorstel wordt op de onderdelen als geluid en slagschaduw gewezen op de bestaande normeringen die gelden als toetsingskader. Gelet op recente jurisprudentie mogen voorlopig de algemene normen uit het Activiteitenbesluit en de Activiteitenregeling niet zonder meer worden gebruikt voor windturbineparken omdat zij niet zijn gebaseerd op een beoordeling van de gevolgen voor het milieu conform het Europees Recht. Dat zou betekenen dat de gemeente een keuze moet maken tussen het onder aanvullende motivatie aansluiten bij de windturbinenormen uit het Activiteitenbesluit en de Activiteitenregeling of het stellen van eigen normen in het kader van een bestemmingsplan in de relatie tot een gezonde en veilige leefomgeving. Omdat in de voorgestelde NRD daarop niet is ingegaan zijn wij benieuwd hoe de gemeente daarmee omgaat in het kader van het MER. ln de toelichting gaat u in op de concrete opgaven wat betreft duurzame energieopwekking. Tevens wordt energiebesparing genoemd als één van de pijlers. Graag zien wij toegelicht welke concrete afrekenbare opgave de gemeente zich ten doel heeft gesteld t.a.v. energiebesparing en met welk uitvoeringsprogramma men dit probeert te bereiken. Zoals bekend is Arkemheen en directe omgeving inclusief de randmeren van belang voor weidevogels en watervogels.

Ook is bekend dat de landschapszone richting de randmeren, met name rond Arkervaart, door vleermuizen wordt gebruikt. Bij Nijkerk gaat het in het bijzonder om de meervleermuis.

De afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft bepaald (d.d. 30 juni 2021) dat de normen voor windturbines in het Activiteitenbesluit en de Activiteitenregeling niet meer mogen worden gebruikt voor nieuwe windparken totdat de Rijksoverheid een strategische milieubeoordeling heeft gemaakt. In de tussentijd kan de gemeente bij haar vergunningverlening eigen normen stellen, mits deze normen worden voorzien van een actuele, deugdelijke, op zichzelf staande en op de aan de orde zijnde situatie toegesneden motivering. Aangezien er op het moment van deze beantwoording nog geen besluit is van de rijksoverheid, wordt in het MER voor de windturbines langs de A28 onderzocht welke normen de gemeente kan en wil gaan hanteren.

38

Voor een actueel overzicht van de doelstellingen en de voortgang duurzame energie verwijzen wij graag naar de Routekaart energieneutraal Nijkerk 2050. Deze kunt u vinden op duurzaam-nijkerk.nl. In het MER zullen wij de laatste stand van zaken inzichtelijk maken. In het MER worden de effecten op beschermde natuurgebieden en op beschermde dieren en planten nader onderzocht en beoordeeld. Hierbij worden onder meer de effecten beoordeeld op het weidevogelgebied en Natura 2000 gebied Polder Arkemheen en op effecten voor dieren zoals voor vogels en voor vleermuizen. Voor vogels en vleermuizen wordt onder meer gekeken naar mortaliteit door

N o t a

v a n

NATUUR EN MILIEU GELDERLAND 1218808

NATUUR EN MILIEU GELDERLAND 1218808

NATUUR EN MILIEU GELDERLAND 1218808

B e a n t w o o r d i n g

z i e n s w i j z e n

e n

a d v i e z e n

Nationaal Landschap Eemland Arkemheen wordt gekenmerkt door de extreme openheid, de slagenverkaveling en het veenweidekarakter. Behoud van deze kernkwaliteiten staat hier centraal. Het landschap in deze regio heeft te maken met een toenemende verstedelijkingsdruk. In het MER moeten de volgende effecten op het landschap, in het bijzonder Nationaal Landschap Arkemheen en Eemland worden bepaald: - Gevolgen voor openheid en beleving van het landschap. - Gevolgen voor samenhang (versnippering landschapsstructuur door o.a. plaatsing objecten en hekwerken) en cultuurhistorie. - Gevolgen voor hydrologie. - Gevolgen voor bodem en aardkundige waarden (ook vanwege trekken van leidingen). Duurzame energieprojecten kunnen leiden tot: - Obstructievorming. - Verstoren van vliegroutes van vogels en vleermuizen en daarmee mogelijk directe verstoring van Vogelrichtlijnsoorten en Habitatrichtlijnsoorten. - Aanvaringen met windmolens en daarmee ook aantrekken van predatoren. - Verstoring van openheid in relatie tot leefgebied vereisten. - Gevolgen voor de kernkwaliteiten en ontwikkeldoelen zoals vastgelegd in de Omgevingsverordening Gelderland. - Lichtvervuiling. - Gevolgen van kunstverlichting op donkerte en daarmee op beschermde soorten > nachtrust, vlieggedrag. - Verstoring vanwege slagschaduw en geluid op het vlieggedrag.

De cumulatieve effecten: - Vanwege de beoogde ontwikkeling samen met Tracébesluit knooppunt Hoevelaken (A1/A28) >

39

aanvaringen met windturbines, maar ook naar effecten als verstoring en ruimtebeslag. Daarnaast worden ook de indirecte (niet-dodelijke) gevolgen, zoals verstoring door habitatverlies, geluid en barrièrewerking beoordeeld/meegenomen. In het MER worden de alternatieven voor de windturbines in zoekgebied zuid en zoekgebied noord beoordeeld op landschappelijke effecten. In de beschrijving van de referentiesituatie zullen de kernkwaliteiten van het Nationaal Landschap Eemland Arkemheen worden meegenomen. In de effectbeoordeling wordt beschouwd in hoeverre er als gevolg van de windturbines effecten kunnen optreden op die kernkwaliteiten. Zoals is opgenomen in het beoordelingskader van de cNRD worden in het MER ook de mogelijke effecten op de bodem en het grondwater beoordeeld.

In het MER worden de effecten op beschermde natuurgebieden en op beschermde dieren waaronder vogels en vleermuizen, en planten nader onderzocht en beoordeeld. De aangegeven aandachtspunten t.a.v. obstructievorming (barrièrewerking), verstoring (geluid, slagschaduw, licht), aanvaringsrisico’s (mortaliteit) maken onderdeel uit van het beoordelingskader dat wordt gehanteerd in het MER. Voor vogels wordt onder meer gekeken naar mortaliteit door aanvaringen met windturbines, maar ook naar effecten als verstoring en ruimtebeslag. Ook de gevolgen voor kernkwaliteiten zoals vastgelegd in de Omgevingsverordening Gelderland worden betrokken in de effectbeoordeling.

In het op te stellen MER wordt de referentiesituatie beschreven en als basis gebruikt om de effecten als gevolg van de ontwikkeling van windturbines tegen af te zetten.

N o t a

v a n

NATUUR EN MILIEU GELDERLAND 1218808

B e a n t w o o r d i n g

z i e n s w i j z e n

e n

a d v i e z e n

wegverbreding, meer verkeer, mogelijk meer verlichting, mogelijke aanplant. - Vanwege de beoogde ontwikkeling samen met overige ontwikkelingen in de regio die zorgen voor een verstedelijkingsdruk op het Nationaal Landschap Eemland-Arkemheen. Onze vraag is of de gemeente in de NRD ook een aantal alternatieven tegen elkaar afweegt. Of zijn de locatiekeuzes nu al ingeperkt tot de A28 zone?

NATUUR EN MILIEU GELDERLAND 1218808

Leefomgeving: - Gevolgen van effecten door geluid en licht op de mens (gevoelige bestemmingen zoals wonen). - Overige gevolgen op het welbevinden en de beleving van de woonomgeving.

NATUUR EN MILIEU GELDERLAND 1218808

Door natuur inclusieve planvorming kunnen bepaalde effecten worden verzacht en aan de andere kant mogelijk positieve effecten voor de natuur teweeg worden gebracht. Op welke wijze voorziet u erin dat natuur inclusieve planvorming uitgangspunt is en ook in de NRD wordt meegenomen? Los van eventuele wettelijke compensatieverplichtingen is het ook mogelijk om vanwege andere redenen een vereveningsbijdrage c.q. afdracht te vragen vanwege de impact van een plan op de omgeving. Bijvoorbeeld via een landschapsfonds. Van daaruit kunnen dan extra investeringen worden gedaan t.b.v. natuur- en landschapsherstel. Denk bijvoorbeeld aan een project vernatting t.b.v. weidevogels. Op welke wijze voorziet u erin dat bovenplanse verevening in de planvorming uitgangspunt is en ook in het NRD wordt meegenomen? Graag worden wij betrokken bij de verkenning/uitwerking voor zover het effecten op het open poldergebied tussen onze gemeenten betreft. Het gaat ons dan met name om het zoekgebied voor wind nabij de op- en afrit Nijkerk-Zuid.

NATUUR EN MILIEU GELDERLAND 1218808

GEMEENTE BUNSCHOTEN 1217749

40

Autonome ontwikkelingen maken onderdeel uit van deze referentiesituatie. In het op te stellen MER wordt beschouwd in hoeverre er sprake kan zijn van cumulatie van effecten zoals geluidshinder door windturbines en wegverkeerslawaai door de A28 en de verstedelijkingsdruk op het Nationaal Landschap Eemland-Arkemheen. Het op te stellen MER richt zich op de mogelijke windontwikkeling in zoekgebied zuid en zoekgebied noord. Hiertoe wordt in het MER onderzocht alternatieven (aantal, hoogte, opstellingen) er in de zoekgebieden mogelijk zijn. Zoals is opgenomen in het beoordelingskader in de cNRD worden de alternatieven voor windenergie in het zuidelijk en noordelijk zoekgebied in het MER beoordeeld op gezondheidsaspecten zoals geluidhinder, inclusief laagfrequent geluid, slagschaduwhinder en zichthinder/ beleving. Ook wordt in het MER een beschouwing opgenomen van de stand van zaken omtrent gezondheidseffecten door windturbines. Indien uit de effectbeoordeling blijkt dat er als gevolg van de aanleg en of gebruik van windturbines voor natuur effecten kunnen optreden en er mitigerende maatregelen nodig zijn, dan worden deze in het kader van de vergunningverlening uitgewerkt. In het op te stellen MER wordt, in aanvulling op de cNRD, aandacht besteed aan de wijze waarop invulling kan worden gegeven aan financiële participatie, bijvoorbeeld in de vorm van een omgevingsfonds.

Elk grootschalig zon of windproject zal per geleverde Mw een bijdrage van 0,50 Euro aan dit fonds afdragen. Het Omgevingsfonds kan maatregelen financieren die de leefomgeving, biodiversiteit en/of duurzaamheid bevorderen. U bent één van de stakeholders, we zullen u zeker betrekken bij de verkenning/uitwerking van de effecten op het open polderlandschap het initiatief.

N o t a

v a n

GEMEENTE BUNSCHOTEN 1217749

RIJKSWATERSTAAT 1218494 RIJKSWATERSTAAT 1218494 RIJKSWATERSTAAT 1218494

B e a n t w o o r d i n g

z i e n s w i j z e n

e n

a d v i e z e n

Vanwege de nabijheid van het Natura 2000 gebied "Arkemheen" zijn significante effecten niet bij voorbaat uit te sluiten. Wij verzoeken u in ieder geval voldoende aandacht te besteden aan: De openheid van het landschap. Effecten op de weide- en trekvogelpopulaties (bijvoorbeeld fourageer- en aanvlieg routes) vanwege de nabijgelegen ganzenrust- en weidevogelgebied en. Onderzoek naar licht- en trillingshinder (uiteraard naast de "meer bekende" vormen van hinder). Het initiatief kent nauwe raakvlakken met Rijkswaterstaat. Rijkswaterstaat blijft daarom graag betrokken. Bij de uitwerking ware rekening te houden met de fysieke wijzigingen aan de A28, welke thans door RWS worden voorbereid in het Tracébesluit. In zoverre zonnepanelen worden overwogen op geluidschermen van Rijkswaterstaat dient nader te worden bezien of dit vanuit de geluidwerende eigenschappen en het beheer niet bezwaarlijk is.

RIJKSWATERSTAAT 1218494

Gezien de verkeersveiligheid dienen eventuele zonreflecties van zonnevelden acceptabel of wegneembaar te zijn.

RIJKSWATERSTAAT 1218494

Ten aanzien van windturbines bij de rijksweg ware te rekenen met hetgeen is gesteld in de “Beleidsregel voor het plaatsen van windturbines op, in of over rijkswaterstaatswerken”. Als IVN Nijkerk-Putten kunnen wij ons grotendeels in de notitie vinden, zij het dat door ons dringend is gepleit om De Flier als voorkeurslocatie voor wind te kiezen en de Smitspol te laten vervallen. Dit om reden van de te verwachte negatieve effecten op de zeer nabijgelegen Arkemheensepolder (N2000 gebied, vogelstand en openheid). De nabijheid van een mogelijk zonnepark is uit kostenoogpunt zeer belangrijk.

IVN NIJKERKPUTTEN 1218409

41

Zoals in de cNRD is aangegeven worden de effecten van de ontwikkeling van windenergie beoordeeld op ecologische effecten als ook landschappelijk effecten. Hierbij worden onder meer de effecten beoordeeld op het gebied Polder Arkemheen. De genoemde aandachtspunten maken onderdeel uit van het ecologische en of landschappelijke effectenonderzoek dat voor het MER wordt uitgevoerd. U bent één van de stakeholders, we zullen u zeker betrekken bij het initiatief. In het MER wordt bij de ontwikkeling van de alternatieven voor windenergie rekening gehouden met autonome ontwikkelingen die plaatsvinden in het gebied. Het onderdeel zon maakt geen onderdeel meer uit van de reikwijdte van het op te stellen MER. Over de zonnevelden vindt aparte besluitvorming plaats. U wordt hierbij als stakeholder betrokken. Verdere informatie volgt te zijner tijd. Het onderdeel zon maakt geen onderdeel meer uit van de reikwijdte van het op te stellen MER. Over de zonnevelden vindt aparte besluitvorming plaats. Verder informatie hierover volgt als het zover is. Hiermee wordt rekening gehouden in het MER. In het MER worden de milieueffecten in beeld gebracht van de plaatsing van windturbines in zoekgebied zuid en in zoekgebied noord. Doel van het MER is om te onderzoeken of en zo ja waar er binnen de zoekgebieden windturbines geplaatst kunnen worden en wat daarvan de voor- en nadelen zijn.

Op voorhand zullen nog geen locaties worden uitgesloten of als voorkeurslocatie worden gekozen. In het effectenonderzoek wordt een breed scala aan mogelijke effecten onderzocht waaronder voor natuur. In een ecologisch onderzoek worden de mogelijke effecten bepaald. De genoemde aandachtspunten maken onderdeel uit van het ecologische onderzoek. Het MER levert op deze wijze input vanuit milieu en natuuroptiek.

N o t a

v a n

IVN NIJKERKPUTTEN 1218409

STICHTING NATUUREN MILIEUZORG NOORD-WEST VELUWE 1218244

STICHTING NATUUREN MILIEUZORG NOORD-WEST VELUWE

B e a n t w o o r d i n g

z i e n s w i j z e n

e n

a d v i e z e n

De aangehaalde alinea verontrust ons temeer vanwege het tekst deel dat “significante effecten op dit gebied niet bij voorbaat (zijn) uit te sluiten”. Dit biedt o.i. op voorhand te veel ruimte en mogelijkheden om deze effecten wellicht te bagatelliseren en de keuze voor de Smitspol prioriteit te geven. Zo mogelijk los van de uitkomsten van het m.e.r. onderzoek. Daarnaast ontbreekt nog het kader voor een landschappelijk onderzoek. Het is ontegenzeggelijk dat dit aspect gezien de natuurwaarde en de openheid van de (randen van de) Arkemheense polder en het landschap rond de A28, grote aandacht verdiend en alsnog in de notitie moet worden betrokken. In dit verband verwijzen wij ook naar de zienswijze van de Stichting Natuur- en Milieuzorg NWVeluwe van 9 november 2021. Wij pleiten om De Flier en omgeving in hectares en opwek maximaal te benutten en de Smitspol te laten vervallen. Eerder in het traject hebben beide organisaties zienswijzen ingediend waarnaar eveneens wordt verwezen. Wat betreft het door gebrek aan offertes niet uitbestede onderzoek naar landschappelijke effecten adviseren wij om een zo goed mogelijke vervanging daarvan te laten plaatsvinden. Graag worden wij daarbij betrokken. Het valt ook te overwegen de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (CRK) hier extra bij te betrekken.

De cNRD betreft de onderzoeksagenda voor het MER. De effectonderzoeken en het opstellen van het MER volgen nog. Zoals in het beoordelingskader in de cNRD aangegeven worden de alternatieven voor windenergie in de zoekgebieden zuid en noord aan de hand van een breed beoordelingskader getoetst, waaronder de aspecten natuur en landschap en cultuurhistorie. Op voorhand zullen nog geen locaties worden uitgesloten. In het MER wordt de referentiesituatie beschreven als vertrekpunt voor de effectbeschrijving. Hierbij worden tevens de (randen van de) Arkemheense polder en het landschap rond de A28 betrokken.

Indiener heeft vragen of suggesties voor de begrenzing van de zoekgebieden en de plaatsing van de windturbines binnen de zoekgebieden.

In de cNRD zijn het zuidelijke en noordelijk zoekgebied voor windenergie grof en ruim begrensd. Deze zoekgebieden worden in het MER onderzocht, andere zoekgebieden worden niet meegenomen in het MER. In het MER wordt allereerst binnen de zoekgebieden zuid en noord gekeken naar de mogelijke locaties voor de plaatsing van windturbines. Dat betekent dat er binnen de zoekgebieden wordt verfijnd naar mogelijke opstellingen en aantallen windturbines. Deze worden vertaald naar alternatieven die in het MER op effecten worden beoordeeld. In de Ruimtelijke analyse (Bosch & van Rijn, 2020) is voor de gemeente Nijkerk in beeld gebracht welke potentiële zoekgebieden er voor windenergie in de gemeente

1218244

STICHTING NATUUREN MILIEUZORG

De gemeente zet in op bundeling van duurzame opwek langs de A28. Indiener is bang dat in de volgende fasen ook op dit zoekgebied wordt ingezet. Indiener vindt dat een te grote 42

Dit onderzoek zal alsnog plaatsvinden. En wij zullen u hierbij betrekken alsmede de adviescommissie omgevingskwaliteit (AOK)

N o t a

v a n

NOORD-WEST VELUWE 1218244

B e a n t w o o r d i n g

z i e n s w i j z e n

e n

a d v i e z e n

belasting wordt voor het gebied. Ook andere zoekgebieden zullen nodig kunnen blijken.

beschikbaar zijn. Daaruit zijn vijf gebieden in Nijkerk geschikt gebleken. Waaronder twee langs de A28: een zuidelijke en een noordelijke locatie. Bij het Randmeer, langs de A1 en bij het bedrijventerrein van Hoevelaken is plaatsing niet mogelijk. Onder meer vanwege de ligging in het Gelders Natuurnetwerk. De afweging tussen plaatsing langs infrastructuur (A28) of in het buitengebied van Nijkerk is toegelicht in de NRD en is tevens opgenomen in de regionale structuurvisie 1.0 (RES 1.0). De gemeenteraad van Nijkerk heeft op 28 mei 2020 een besluit genomen over de Regionale Energie Strategie 1.0 (RES 1.0). Het doen van een haalbaarheidsstudie voor windturbines langs de A28 als eerste fase maakt deel uit van hetzelfde raadsbesluit.

STICHTING NATUUREN MILIEUZORG NOORD-WEST VELUWE 1218244

Indiener heeft opmerkingen en vragen over de zoekgebieden voor zonnevelden.

STICHTING NATUUREN MILIEUZORG NOORD-WEST VELUWE

Indiener geeft aan dat niet duidelijk is wanneer het raadsbesluiten, besluiten van B&W of voorlopige ambtelijke keuzes betreft. Ook is niet duidelijk of de Notitie, hoewel in opdracht van de gemeente, onder de verantwoordelijkheid van 43

De cNRD is het plan van aanpak voor het onderzoek naar de mogelijke locaties voor de plaatsing van windturbines binnen het zuidelijke en noordelijke zoekgebied. Op basis van het MER zal blijken wat de mogelijkheden zijn en welke effecten er optreden. Deze uitkomsten worden vervolgens door de gemeente Nijkerk gebruikt om tot besluitvorming te komen. In volgende fasen worden ook de andere zoekgebieden voor Het onderdeel zon maakt geen onderdeel meer uit van de reikwijdte van het op te stellen MER. Over de zonnevelden vindt aparte besluitvorming plaats. Verdere informatie hierover volgt als het zover is (zie hoofdstuk 2.3). De cNRD betreft de voorgestelde onderzoeksopzet voor het op te stellen MER. Deze is opgesteld door Arcadis, in opdracht van de initiatiefnemer, zijnde B&W van de gemeente Nijkerk. De te hanteren reikwijdte en detailniveau

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=7c8934b0-44f9-4dca-8e94-124281956019