2023-075 Bijlage 3 - Bijlage 3 Toelichting Geluidswal VO definitief Doornsteeg fase 3
Tekst van het document
Geluidswal Doornsteeg, Nijkerk VO Definitief December 2022
wUrck
architectuur stedenbouw landschap
colofon
inhoudsopgave T o e l i c hti ng 03
In opdracht van
E PV E A 28 04 Co nte xt e n Co nc e p t 05 L a nd s c ha p p e l i j k Pro fi e l e n T o e ko m s tve rke nni ng 06 Ove rz i c ht/ Inp a s s i ng 10
Opdrachtnemer
wUrck
architectuur stedenbouw landschap
In samenwerking met
S c he rm A 28 12 S c he rm A 28 t.p .v. D a m m e rs b e e k 14 S c he rm A 28 t.p .v. ro to nd e 17 S c he rm A 28 e i nd e 18 S c he rm A 28 b e g i n 19 S c he rm D o o rns te e g 20 S c he rm D o o rns te e g e i nd e 21
wUrck architectuur stedenbouw landschap BV Sluisjesdijk 46 3087 AH Rotterdam t 010 -4290709 info@wurck.nl www.wurck.nl
Projectteam Gijs Wolfs Jakob Grambow Svet Gavrilov Mieke van der Arend
S c he rm D o o rns te e g ui tz i c htp unt 22 M a te ri a l e n e n Kl e ure n 24 S o rti m e nt Pl a nte n e n Bo m e n 25
Toelichting
Ook op andere manieren toont zich de achterliggende woonwijk richting Arkemheenweg. Voor de ontsluiting van de nieuwe woningen komt een nieuwe rotonde op de Arkemheenweg. De rotonde snijdt door de grondlichaam van talud waardoor een oplopende keerwand beplant met kamperfoelie ontstaat.
De gemeente Nijkerk gaat de nieuwe wijk Doornsteeg afronden met de ontwikkeling van Doornsteeg Fase 3. Om deze woningbouwopgave mogelijk te maken moeten i.v.m. de geluidsbelasting door de A28 en de Arkemheenweg geluidswerende voorzieningen getroffen worden. Het gaat hierbij om een gecombineerde geluidwal + scherm, enerzijds over 530 meter lengte tussen de A28 en de Arkemheenweg, anderzijds aan de binnenzijde van de Arkemheenweg richting woonwijk over een totale lengte van 240 meter (excl. Landschappelijke inpassing aan zuidkant en geluidswoningen aan noordkant). Het voorliggende VO is in nauw overleg met de direct betrokkenen gemeente Nijkerk, Rijkswaterstaat (RWS) en Waterschap Vallei en Veluwe tot stand gekomen.
Het laatste deel van de geluidswal aan de woonwijkkant wordt vervangen door een geluidswoningen van ca. 55 meter lang en minimaal 10 meter hoogte. De woningen hebben een dove gevel op het noorden en zijn maximaal op het zuiden georiënteerd. Op deze wijze is de buurt ook maximaal zichtbaar vanaf de hoofdontsluitingsweg. Dit bouwblok moet in integrale samenhang met de geluidswal worden ontworpen. De groene schermen aan de kant van de snelweg sluiten qua beeldkwaliteit aan op het “EPvE knooppunt Hoevelaken”, opgesteld van RWS. Hierin worden begroeide A-frame schermen met een hellingshoek van 15 graden voorgeschreven. Omwille van de gewenste esthetische continuïteit langs de A28 en de symmetrie van de Arkemheenweg wordt in dit VO hierop aangesloten.
Beide geluidswerende voorzieningen hebben een hoogte van 10m + NAP en zijn, mocht het nodig zijn, toekomstig nog met een meter op te toppen. In het ontwerp voor de voorzieningen is rekening gehouden met het “EPvE knooppunt Hoevelaken” opgesteld door RWS. Ook zijn in overleg met RWS de eventuele toekomstige uitbreidingen van de A28 van de huidige 2x2 rijstrokken naar maximaal 2x4 rijstroken besproken en toekomstig in het ontwerp inpasbaar. Ook bij de Arkemheenweg is een latere uitbreiding tot 2x2 rijstroken mogelijk.
Verder is het de wens om een alzijdige scherm te creëren, er wordt geen verschil gemaakt tussen voor- en achterkanten. Dat geldt ook voor het beeld vanaf de Arkemheenweg. Achterover hellende geluidschermen verbreden het perspectief en ondersteunen op deze manier de vallei-gedachte van de landschappelijke inpassing. Naast de goede geluid reflecterende werking van een hellingshoek van 15 graden zorgt deze uitwerking ook voor een stevigere hechting van de klimopbeplanting aan het scherm. Op deze manier wordt er een duurzaam groener beeld bereikt en wordt ook de kans op afwaaien van beplanting vermindert. Ongewenste zicht op constructieve onderdelen van het scherm wordt zo voorkomen en beheerkosten en mogelijke nieuwe aanplant worden zo voorkomen. En soortgelijke effect zal ook bereikt kunnen worden met een steilere hellingshoek, maar niet met een recht opgaande scherm en hierdoor niet in het ontwerp passend zijn.
De landschappelijke context van de ontwerplocatie is gevarieerd. Westelijk gelegen ligt de Arkemheenpolder met zijn openheid van gras-en weilanden en zijn kenmerkende groene coulissevormers van het polderlandschap (linten, houtsingels, erven en bosschages). Aan de oostkant ontstaat het woonlandschap van de uitbreidingslocatie Doornsteeg fase 3. Beide gebieden worden gescheiden door een ca. 90 meter brede strook van diverse infrastructuurelementen, zoals de snelweg A28 en de rondweg Arkemheenweg. De Arkemheenweg is een rondweg van de gemeente Nijkerk die diverse woon- en bedrijvengebieden ontsluit. Zijn middenberm met laanbeplanting is kenmerkend, de randen variëren maar geven overwegend een groen beeld. Ter hoogte van Doornsteeg fase 3 wordt met de inpassing van de twee geluidsvoorzieningen hierop aangesloten. De twee geluidsvoorzieningen liggen dan ook tussen de A28 en de Arkemheenweg, respectievelijk tussen Arkemheenweg en de woonwijk. Automatisch hebben beide voorzieningen een voor- en achterkant gericht op een andere landschappelijke context. Conceptmatig is de vormgeving per scherm als volgt op te vatten. De snelwegkant van het A28-scherm reflecteert als het ware de tegenoverliggende polderlandschap, met een lichtgroene voorgrond (wal met gras) en de donkergroene opgaande coulisse (gewapende grond en scherm met klimopbeplanting).
Aan deze kant is het scherm zo steil mogelijk en zo veer mogelijk richting snelweg geschoven om ruimte te bieden voor een ruimere flauwe groene talud in richting Arkemheenweg. Ook het wal en scherm aan de woonwijkkant zijn aan de zijde van de Arkemheenweg zo steil als mogelijk, mede door de toepassing van verticale grondkerende wanden. De automobilisten op de Arkemheenweg rijden zo door een groen vallei met her en der een verwijzing naar het achterliggende landschap. Aan de zijde van het woongebied is het talud van de wal flauwer, ten behoeve van de beleveniswaarde en de toegankelijkheid voor wandelaars als onderdeel van de coulisselandschap en de groene rand van de wijk. Op een tweetal cruciale plekken worden de landschappelijke dragers komend vanaf de woonwijk zichtbaar gemaakt. Zo wordt infrastructuur verbonden met een onderliggende historisch / landschappelijke laag en tegelijkertijd identiteit gegeven aan de plek. Voor het geluidsscherm langs de A28 betreft dat de plek met de kruising van de Dammersbeek. In het woongebied wordt de Beekzone ‘vernaturaliseerd’ en in een brede parkzone ingepast. Via een duiker onder de A28 stroomt de Dammersbeek in richting Arkemheenpolder.
Door het toepassen van een glazenscherm op deze plek wordt een transparante coulisse geboden vanaf het Beekpark in richting weidsheid van de polder, maar deze kruising is ook zichtbaar gemaakt vanaf de A28. Het historische tracé van de Doornsteeg wordt nu al in de noordwestelijke hoek van de locatie onderbroken door de Arkemheenweg en de A28. De nieuwe geluidswal biedt de mogelijkheid om deze plek doormiddel van een over het scherm opgetilde uitzichtpunt in richting polder maar ook in richting woonwijk te accentueren.
In het scherm langs de A28 komen er door de eisen van Rijkswaterstaat om de 400 meter een vluchtdeur te realiseren over de hele lengte twee vluchtvoorzieningen. De eerste t.h.v. de overgang huidige scherm met het nieuwe scherm en de tweede t.h.v. het glazen scherm bij de Dammersbeek. In het voortraject zijn verschillende mogelijkheden onderzocht om duurzame energieopwekking te integreren in het geluidsscherm langs de A28. De oriëntatie van het scherm in richting oost-zuidoost, oftewel noordnoordwest is uiterst ongunstig voor het plaatsen van PV-panelen t.b.v. het opwekken van duurzame energie. Zoals eerder omschreven is het een beeldbepalende wens, om de schermen een groene uitstraling te geven en aan de kant van de snelweg te refereren aan het beeld van de tegenoverliggende polderlandschap (gras – bomen – lucht). Dit groene beeld wordt gecreëerd door klimbeplanting (klimop) en bomen op de taluds (Arkemheenweg zijdes en woonwijk). Door de schaduwwerking van de bomen en de overgroeiing door de klimbeplanting, is de combinatie PV-panelen op het scherm niet gunstig voor energieopwekking. Een eis vanuit de gemeente Nijkerk is dat vanwege vandalisme en/of diefstal geen glas of zonnepanelen worden toegepast lager dan 4 meter (of ze zijn voorzien van bescherming waardoor de objecten niet toegankelijk zijn).
Ook dit zal ongewenste effecten op het beoogde beeld hebben of het is niet wensenswaardig, zoals bij de zijde van woonwijk Doornsteeg waar de wal onderdeel uitmaakt van een openbaar toegankelijke parklandschap. Een eis vanuit RWS is, dat het scherm voldoet aan eisen m.b.t. handreiking objecten langs auto (snel) wegen incl. Richtlijn Lichthinder van de Nederlandse Stichting voor Verlichtingskunde. Met bovenstaande eisen is enkel 3 meter hoogte beschikbaar van het scherm aan de A28 zijde mits deze geluidswerend kunnen voldoen aan klasse A3 en niet-reflecterend worden uitgevoerd, maar voldoet het niet aan het gewenste groene beeld van de schermen en de wens van RWS om aan te sluiten op de beeldkwaliteit van knooppunt Hoevelaken. Samenvatten is het advies is dan ook geen zonnepanelen toe te passen omdat het moet maar dit allen te doen als het bijdraagt aan de maatschappelijke opgave / doelstellingen. Optioneel wordt daarom voorgesteld om noordelijk van dit scherm ruimte beschikbaar te stellen voor duurzame energieopwekking, bijvoorbeeld door een veld van zonnepanelen op de grond. Door een optimale uitrichting op de zon en een groter totaaloppervlak zal hier op een efficiënte manier zonenergie opgewekt kunnen.
EPVE A28 EPVE A28
Omvang EPVE A28 met geludswal Doornsteeg locatie
rd
locatie geluidswal Doornsteeg
-W es
t
oo 8-N
A2
A1
A1
A2
8-N
oo
rd
A28 langs stadsrand: een besloten groen beeld, de stad schuilt achter groen
-W es
t
knooppunt hoevelaken
knooppunt hoevelaken A1-Oost
8-Z uid A2
A2
8-Z
uid
A-frame toolbox
A1-Oost
Context & Concept VALLEI
A28
POLDERRAND
STADSRAND
ARKEMHEENWEG
DOORNSTEEG
ARKEMHEENPOLDER VS. STADSRAND ARKEMHEENPOLDER DOORNSTEEGVS. STADSRAND DOORNSTEEG A28
POLDER
Arkemheenweg uitzichtpunt scherm Doornsteeg rotonde
glazen scherm A28 Dammersbeek scherm A28 bes. scherm A28
STAD
Landschappelijk Profiel & Toekomstverkenning
Landschappelijke Profiel 1:200
Plattegrond Uitsnede 1:200
A28 (“polderrand”)
3D impressie scherm A28 scherm richting zuid (“polderrand”)
Arkemheenweg (“vallei”)
3D impressie Arkemheenweg tussen scherm A28 en scherm Doornsteeg (“vallei”)
Overzicht/ Inpassing Inpassingstekening Geluidsvoorzieningen 1:1000
bes. scherm A28
scherm A28 begin
transparant scherm A28 t.p.v. Dammersbeek
rotonde
scherm A28 einde
scherm Doornsteeg
uitzichtpunt
scherm Doornsteeg einde
Scherm A28
Concept Geluidsscherm A28: verspiegeling van het polderlanschap
3D impressie scherm A28 scherm richting noord t.p.v. Dammersbeek (glasscherm variant A)
Scherm A28 Doorsnede 1:100
Scherm A28 Aanzicht 1:100
Scherm A28 t.p.v. Dammersbeek
Glazen Scherm Variant A t.p.v. duiker 1:100
Glazen Scherm Variant A t.p.v. grondkering 1:100
3D impressie scherm A28 scherm richting noord t.p.v. Dammersbeek (glasscherm variant B)
Glazen Scherm Variant A t.p.v. vluchtdeur 1:100
Glazen Scherm Variant B 1:100
Landschappelijke Profiel t.p.v. Dammersbeek 1:200
Plattegrond Uitsnede 1:200
3D impressie glazen scherm A28: een transparante coulisse vanaf het Beekpark richting Arkemheenpolder
Scherm A28 t.p.v. rotonde
Totaal Aanzicht 1:200
Doorsnede AA en Fragment Aanzicht 1:100
Scherm A28 einde
Doorsnede 1:100
3D impressie scherm A28 einde
Aanzicht 1:100
Plattegrond 1:100
Aanzicht 1:100
Doorsnede Scherm A28 Begin 1:100
Scherm A28 begin
Scherm Doornsteeg
Doorsnede 1:100
3D impressie scherm Doornsteeg
Aanzicht 1:100
Aanzicht 1:200
Doorsnede 1:100
Scherm Doornsteeg einde
Scherm Doornsteeg uitzichtpunt
3D impressie uitzichtpunt vanaf Arkemheenweg
3D impressie uitzichtpunt vanaf woonwijk Doornsteeg
Aanzicht / Doorsnede 1:100
Landchappelijke Profiel 1:200
Plattegrond 1:100
Landchappelijke Uitsnede 1:200
KLEUREN EN MATERIALENSTAAT GELUIDSWAL DOORNSTEEG Voorstel Materialen en Kleuren A28 GROEN SCHERM
component A‐frame gewapende grond fundering geluidsabsorberende vulling watergeefsysteem afwerking buitenzijde beplanting scherm beplanting talud A28 zijde beplanting talud Arkemheenwegzijde
materiaal staal geotextiel beton substraat/ grond druppelslang raster klimop grasmengsel B3 bloemrijk grasland
A28 TRANSPARANT SCHERM t.p.v. DAMMERSBEEK
afwerking th. verzinkt en in kleur gecoat in UV‐bestendig gaasdoek fabriek onbehandeld of weervast staal
component stijlen dwarsregels voetplaat fundering vlakvullling anti‐graffiti scherm vluchtdeur A28 zijde
materiaal gelamineerd hout stalen kokers staal gewapend beton glas stalen gaas staal
geluidsabsorberende casseten grondkering doorvalbeveiliging
staal geotextiel+bioblocks stripstaal +rvs kabels
th. verzinkt en in kleur gecoat
materiaal geotextiel schanskorven+substraat raster+substraat druppelslang klimop
afwerking
A28 ROTONDE
component grondkering doorvalbeveiliging afwerking buitenzijde watergeefsysteem beplanting
afwerking fabriek th. verzinkt en in kleur gecoat th. verzinkt en in kleur gecoat gelaagd en gehard rvs th. verzinkt en in kleur gecoat
th. verzinkt en in kleur gecoat
weervast of onbehandeld staal onbehandeld of weervast staal fabriek
A28 OVERGANG VAN BESTAAND NAAR NIEUW SCHERM
kleur RAL7016 (antracietgrijs) antraciet naturel (grijs) antraciet fabriek naturel naturel
kleur naturel RAL7016 (antracietgrijs) RAL7016 (antracietgrijs) naturel (grijs) helder naturel RAL7016 (antracietgrijs) RAL7016 (antracietgrijs) naturel (bruin) RAL7016 (antracietgrijs)
kleur antraciet naturel fabriek naturel
component A‐frame eindelement vluchtdeur
materiaal staal staal
afwerking th. verzinkt en in kleur gecoat th. verzinkt en in kleur gecoat
kleur RAL7016 (antracietgrijs) RAL7016 (antracietgrijs)
staanders t.p.v. vluchtdeur geluidsabsorberende casseten t.p.v. vluchtdeur vluchtpad
staal staal
th. verzinkt en in kleur gecoat th. verzinkt en in kleur gecoat
RAL7016 (antracietgrijs) RAL7016 (antracietgrijs)
grasbetontegels
naturel
grijs
materiaal staal geotextiel beton substraat/ grond druppelslang raster klimop stapelzoden geotextiel+bioblocks bloemrijk grasland
afwerking th. verzinkt en in kleur gecoat
kleur RAL7016 (antracietgrijs) antraciet grijs antraciet fabriek naturel naturel naturel naturel (bruin)
SCHERM DOORNSTEEG
component A‐frame gewapende grond fundering geluidsabsorberende vulling watergeefsysteem afwerking buitenzijde beplanting scherm grondwal standaard terras grondwal accent terras beplanting talud Arkemheenwegzijde
SCHERM DOORNSTEEG UITZICHTPUNT
component trapboom/ ligger steunpunten fundering traptrede traptrede balkonvloerafwerking valbeveiliging handdregel taludtrap
materiaal weervast staal weervast staal i.h.w.g. beton prefab beton prefab beton uitvullaag+slijtlaag rvs mesh rvs buis prefab beton
SORTIMENT KLIMPLANTEN SCHERM A28
in UV‐bestendig gaasdoek fabriek onbehandeld of weervast staal
afwerking stralen en besproeien v.v. antislip ribbels v.v. antislip ribbels instrooimiddel, 1‐2mm mat geborsteld v.v. antislip ribbels
kleur naturel (roodbruin) naturel (roodbruin) naturel (grijs) naturel (grijs) naturel (grijs) n.t.b. naturel naturel naturel (grijs)
opmerkingen
n.t.b. i.o.m. leverancier en beheerders 50x50mm maaswijdte Hedera helix ‘Woermer’
Groen scherm eindbeeld
substraat/ grond
Groene scherm startbeeld (intensief/ inplanten)
Wapeningsnet 5x5cm
Gewapende grond startbeeld (klimplanten in grond)
RAL 7016 Antracietgrijs
Stapelzoden in 5cm lagen
Weervast Staal
Bioblocks 6x9x23cm
Beton grijstint II CUR100
opmerkingen ankers n.t.b. door constructeur/ leverancier c.f. opgave constructeur v.v. vogelveilig patroon 1cm breed 5x5cm maaswijdte 5x5cm maaswijdte v.v. anti‐graffiti coating en geluidabsorberende opvulling nooduitgang symbool n.t.b. i.o.m. opdrachtgever v.v. anti‐graffiti coating en geluidabsorberende opvulling stalen balusters 2000mm h.o.h. afstemmen met stijlen
opmerkingen substraat UV‐bestendig gaasdoek substraat UV‐bestendig gaasdoek n.t.b. i.o.m. leverancier en beheerders zie sortimentenlijst klimplanten
opmerkingen v.v. anti‐graffiti coating en geluidabsorberende opvulling v.v. anti‐graffiti coating en geluidabsorberende opvulling nooduitgang symbool n.t.b. i.o.m. opdrachtgever c.f. opgave constructeur v.v. anti‐graffiti coating en geluidabsorberende opvulling
opmerkingen
n.t.b. i.o.m. leverancier en beheerders zie sortimentenlijst klimplanten inzaaien met bloemrijk grasland
opmerkingen c.f. opgave constructeur CUR100 grijsschaal II CUR100 grijsschaal II stralen (ruwheid Sa 2,5) en metalprimer t.b.v. vloerafwerking
fundering traptrede traptrede balkonvloerafwerking valbeveiliging handdregel taludtrap
i.h.w.g. beton prefab beton prefab beton uitvullaag+slijtlaag rvs mesh rvs buis prefab beton
v.v. antislip ribbels v.v. antislip ribbels instrooimiddel, 1‐2mm
naturel (grijs) naturel (grijs) naturel (grijs) n.t.b. naturel naturel naturel (grijs)
c.f. opgave constructeur CUR100 grijsschaal II CUR100 grijsschaal II stralen (ruwheid Sa 2,5) en metalprimer t.b.v. vloerafwerking
Sortiment Planten en Bomen mat geborsteld v.v. antislip ribbels
SORTIMENT KLIMPLANTEN SCHERM A28
Hedera helix ‘Woermer’
100%
SORTIMENT KLIMPLANTEN SCHERM DOORNSTEEG/ A28 KEERWAND ROTONDE
Hedera helix ‘Woermer’ Clematis montana Lonicera periclymenum ‘Henryi’ Hydrangea anomala Parthenocissus
80% 5% 5% 5% 5%
Hedera
Schijnhazelaar
Vlinderstruik
Berk
Clematis
Amerikaans Krentenbompje
Toverhazelaar
Beuk
Lonicera
Rode Bes
Zommereik
Rode Esdoorn
Hydrangea
Wilde Kardinaalmuts
Wintereik
Amberboom
Parthenocissus
Gelderse Roos
Es
Italianse Populier
SORTIMENT STRUIKEN SCHERM DOORNSTEEG
Corylopsis pauciflora (Schijnhazelaar) bloei: februari‐april, geel, 1.8m hoog Amelancier lamarckii (Amerikaans Krentenboompje) bloei: april‐mei, wit, 4 meter hoog Ribes sanguineum (Rode bes) bloei: April‐mei, roze, 2m hoog Euonymus europaeus (Wilde kardinaalsmuts) bloei mei‐juni, groen (niet opvallend), 5m hoog, rode herfstkleur en opvallende vruchten Kolkwitzia amabilis (Koninginnestruik) bloei mei‐juni, roze, 2m hoog Mespilus germanica (Mispel) bloei mei, grote witte bloemen, 5m hoog, vruchten in de herfst Viburnum opulus (Gelderse roos) bloei juni, wit, 3m hoog, vruchten in de herfst Buddleja davidii (Vlinderstruik) bloei juli‐oktober, paars, 2m hoog Hamamelis virginana (Toverhazelaar) oktober‐maart, geel, 5m hoog Deze struiken focussen op bijen/vlinders en bloei het hele jaar afwisselend. Met dit sortiment het hele jaar bloei en voedsel. Percentages n.t.b.
SORTIMENT BOMEN ARKEMHEENWEG "VALLEI"
Quercus robur (Zomereik) Quercus patraea (Wintereik) Fraxinus excelsior (Es) Betula pendula (Berk) Fagus sylvatica (Beuk) Acer rubrum (Rode esdoorn) Liquidambar styraciflua (Amberboom) Populus nigra ‘Italica’ (Italiaanse populier) ‐ beveerd
20% 20% 20% 10% 10% 10% 5% 5%
N.B.: Aanplant in groepen van 1‐3 per soort