2023-075 Bijlage 3 - Bijlage 14 Toelichting Nader onderzoek Bunschoterweg 29
Tekst van het document
Nader onderzoek Vleermuis, huismus, steenuil en steenmarter ‘Bunschoterweg 29’ Te Nijkerk
In opdracht van en in samenwerking met:
Blad 2 van 25
Colofon Titel Subtitel
Naderonderzoek vleermuis, huismus, steenuil en steenmarter Bunschoterweg 29 te Nijkerk.
Opdrachtgever
Gemeente Nijkerk Kolkstraat 27 3861 AK Nijkerk
Contactpersoon
A. Beens
Projectnummer Datum Status
15NO01 28 September 2020 Concept
Veldonderzoek
A.K. v.d. Zalm Flora- en fauna controleur Flora- en fauna inspecteur Flora- en fauna deskundige, Ruimtelijke ontwikkeling niveau 3
P.J.S. Graafland MBO Bos en natuurbeheer met specialisatie ecologie Flora- en fauna inspecteur Specialisatie vleermuizen en planologie
G.R. Bouw Werkvoorbereider Wet natuurbescherming, ruimtelijke ontwikkeling niveau 3 Planvormer Wet natuurbescherming, ruimtelijke ontwikkeling niveau 4 European Tree Worker (ETW) European Tree Technician (ETT) Boom technisch adviseur, Norminstituut handboek bomen HBO Minor bomen en stedelijke omgeving Gecertificeerd Boom Veiligheid Controleur
Auteur(s):
P.D. Fitskie
Kwaliteitscontrole
G.R. Bouw
Ecologisch adviseur Planvormer Wet natuurbescherming, ruimtelijke ontwikkeling niveau 4 Flora- en fauna controleur
De informatie in voorliggende rapportage is (deels) afkomstig uit de NDFF en mag niet zonder toestemming van BIJ12 worden verstrekt aan derden of op enige andere wijze openbaar gemaakt worden Copyright © 2020 FF Solutions. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs.
Blad 3 van 25
Inhoudsopgave 1
Inleiding 1.1 Huidig situering projectlocatie 1.2 Planning 1.3 Wetgeving 1.4 Ontheffing 1.5 Erkend belang
4 4 5 5 5 6
2
Ecologie van soorten 2.1 Vleermuizen 2.2 Huismus 2.3 Steenuil 2.4 Steenmarter 2.5 Overige waarnemingen
7 7 8 10 11 11
3
Onderzoek methodiek 3.1 Vleermuissoorten 3.2 Huismus 3.3 Steenuil 3.4 Steenmarter
13 13 13 14 14
4
Resultaten 4.1 Vleermuizen 4.4 Steenmarter 4.5 Overige soorten 4.6 Samenvatting
15 15 18 18 19
5
Samenvatting en conclusie 5.1 Eind conclusie
21 22
6
Bijlage 6.1 Bronnen 6.2 Foto’s
23 23 24
Blad 4 van 25
1
Inleiding In opdracht van Gemeente Nijkerk is door FF Solutions een nader onderzoek uitgevoerd naar de vleermuis, huismus, steenuil en steenmarter ter plaatse van de Bunschoterweg 29 te Nijkerk. De voorgenomen ontwikkeling betreft een ruimtelijke ontwikkeling van projectlocatie. Binnen de projectlocatie wordt een schuur gesloopt en weiland omgevormd om ruimte te maken voor nieuwe woningbouw. De voorgenomen ontwikkeling betreft een functiewijziging binnen de projectlocatie. Na realisatie van het project zal de functionaliteit van de projectlocatie wezenlijk gewijzigd zijn. Er is een quickscan Wnb uitgevoerd door FF Solutions (25-06-2019), hierin komt naar voren dat de vleermuis, huismus, steenuil en steenmarter mogelijk verblijven binnen of nabij de projectlocatie. Er is een nader onderzoek naar de vleermuis, huismus, steenuil en steenmarter gestart, volgens protocollen van het Netwerk Groene Bureaus, de resultaten zijn opgenomen in voorliggend rapport.
1.1
Huidig situering projectlocatie De projectlocatie is gelegen aan de westelijke zijde binnen de bebouwde kom van Nijkerk. Rondom de projectlocatie bevindt zich een nieuwbouwwijk in ontwikkeling. Zuidelijk van de projectlocatie bevindt zich een woonwijk gerealiseerd tussen 1997 en 2000. Diverse smalle watergangen zijn aanwezig in de directe omgeving, alleenstaande of geschakelde bomenrijen. (zie fig. 1.0 en 1.1, bijlage 2 een kaart 1:124000). Binnen de projectlocatie bevinden zich drie schuren, bomenrijen, weiland, ruige grassen, oude sleufsilo, ronde mestopslag. Tussen 12-09-‘19 en 25-09-’19 is 1 schuur verwijderd (geel op kaart).
Fig. 1.0, projectlocatie rood omrand (achtergrondbron: www.pdok.nl / open Topo kaart)
Fig. 1.1, projectlocatie rood omrand (achtergrondbron: www.pdok.nl / luchtfoto)
Blad 5 van 25
1.2 Planning Detailgegevens omtrent de planning van de toekomstige inrichting van de projectlocatie zijn bij FF Solutions niet bekend.
1.3
Wetgeving De vleermuis wordt binnen de Wet natuurbescherming beschermd onder de categorie habitatrichtlijnsoorten. Alle in Nederland voorkomende vleermuizen zijn wettelijk strikt beschermd. Vleermuizen zijn strikt beschermd in de habitatrichtlijn. Werkzaamheden rondom of aan verblijfplaatsen mogen deze niet beschadigen of opheffen. - Art. 3.5.1, Het is verboden soorten in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen. - Art. 3.5.2, het is verboden specifiek beschermde soorten opzettelijk te verstoren. - Art. 3.5.4, het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen te beschadigen, vernielen of wegnemen.
De huismus en steenuil worden binnen de Wet natuurbescherming beschermd onder de categorie vogelrichtlijn. Alle in Nederland voorkomende vogels zijn volgens de vogelrichtlijn beschermd. Nestplaatsen, maar ook het leefgebied van vogels, zijn strikt beschermd binnen de Wnb volgens Europese bescherming van de vogelrichtlijn. Onderstaand de artikelen die kunnen worden overtreden: - Art. 3.1.1, Het is verboden in het wild levende vogels opzettelijk te doden of te vangen; - Art. 3.1.2, Het is verboden opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren van vogels te vernielen of te beschadigen, of nesten van vogels weg te nemen; - Art. 3.1.3, Het is verboden eieren te rapen en deze onder zich te hebben; - Art. 3.1.4, Het is verboden vogels opzettelijk te storen; - Art. 3.1.5, tenzij de storing bedoeld in art. 3.1.4 niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort.
De steenmarter is een soort welk is opgenomen binnen de Wet natuurbescherming als nationaal beschermde soort. De steenmarter is strikt beschermd als nationaal beschermde soort. Werkzaamheden rondom of aan verblijfplaatsen mogen deze niet beschadigen of opheffen. De volgende artikelen kunnen overtreden worden door de voorgenomen ontwikkeling zijn: - Art. 3.10.1a, Het is verboden soorten in hun natuurlijke verspreidingsgebied opzettelijk te doden of te vangen. - Art. 3.10.1b, het is verboden de voortplantingsplaatsen of rustplaatsen te beschadigen, vernielen of wegnemen.
1.4
Ontheffing In sommige situaties en onder bepaalde voorwaarden mag u verboden uit de Wet natuurbescherming wel overtreden. U heeft dan een vrijstelling of ontheffing nodig. Het verschil tussen een vrijstelling en ontheffing: . Een vrijstelling is een uitzondering op een verbod. Deze geldt voor iedereen die aan de voorwaarden van de vrijstelling voldoet. . Een ontheffing is een besluit waarbij in een individueel concreet geval een uitzondering op een wettelijk verbod wordt gemaakt door de provincie of de RVO.
Blad 6 van 25
Het traject waarin er beoordeeld word of er een ontheffing voor de Wet natuurbescherming nodig is, of er gebruik gemaakt kan worden van een vrijstelling bestaat uit vier stappen. 1. Zijn er beschermde soorten aanwezig Een ecologisch deskundige stelt vast of er beschermde flora en fauna binnen of in de directe omgeving van de projectlocatie aanwezig zijn. Zijn er geen beschermde soorten, dan is een ontheffing aanvragen niet nodig. 2. Veroorzaakt u schade Heeft de voorgenomen ontwikkeling negatieve invloed op beschermde dieren en-/ of planten. Dan is een vervolg onderzoek door een deskundige noodzakelijk. Zijn de voorgenomen werkzaamheden niet schadelijk, dan is een ontheffing aanvragen niet nodig. 3. Probeer schade te voorkomen Vaak kunnen schadelijke effecten door mitigerende maatregelen voorkomen worden. Het gaat vooral om maatregelen die de negatieve gevolgen voor beschermde soorten voorkomen of verzachten. Denk aan het ontzien van voortplantingsplaatsen of vaste rust- of verblijfplaatsen. Een ecologisch deskundige helpt, adviseert en begeleidt u bij het realiseren van de maatregelen. Voorkomt u hiermee alle schadelijke effecten? Dan hoeft u geen ontheffing voor de Wet natuurbescherming aan te vragen. Wordt een beschermde soort toch verstoord ondanks de preventieve maatregelen? De soort moet bijvoorbeeld op zoek naar een andere verblijfplaats.
Dan heeft u wel een ontheffing voor de Wet natuurbescherming nodig. 4. Maak gebruik van een gedragscode Naast de algemeen vrijgestelde soorten zijn er ook andere soorten waarvoor een vrijstelling mogelijk is. Dit is zo als er gebruik gemaakt wordt van een goedgekeurde gedragscode. Diverse gemeenten en brancheverenigingen hebben zo'n gedragscode opgesteld en door het RVO laten goedkeuren. De ontheffing verkrijgen kan uitsluitend door toekenning van bevoegd gezag vanuit de provincie of het werken met een goedgekeurde gedragscode vanuit de rijksoverheid (RVO). Leiden de stappen niet tot vrijstelling? Dan is er voor het uitvoeren van de voorgenomen werkzaamheden alsnog een ontheffing nodig
1.5
Erkend belang De Wet natuurbescherming biedt mogelijkheden handelingen te doen aan of rondom nest en-/ of rustplaatsen van beschermde soorten indien een algemeen erkend belang kan worden gekoppeld aan de voorgenomen ontwikkeling. Om handelingen te doen, moeten maatregelen de schade aan beschermde soorten voorkomen, beperken of te niet doen, volgens de eisen die de Wet natuurbescherming stelt. Het woningen tekort treft niet alleen Nijkerk, maar ook heel Nederland, mensen moeten gehuisvest worden. Het gebied wordt ontwikkeld als groene woonwijk, wat ten goede komt van de gezondheid van zijn bewoners. Een goede huisvesting draagt bij aan een gunstige gezondheid van zijn inwoners. Bijkomend bevind er zich asbest op de te verwijderen stallen, de stallen worden niet meer gebruikt en staan leeg. De kans op verval, vandalisme of zelfs brandstichting is aanwezig, waarbij de schadelijke stoffen afkomstig van asbest vrij kunnen komen. Om deze reden draagt de ontwikkeling bij aan de volksgezondheid, openbare veiligheid en andere dwingende reden van groot openbaar belang (sociaal, economisch, gunstig voor milieu) en is als erkend belang inzetbaar voor onder andere de vleermuis (habitatrichtlijn 3.8.5,b3), steenuil, kerkuil en huismus (vogelrichtlijn 3.3.4,b1).
Blad 7 van 25
2
Ecologie van soorten De levenswijze van ieder dier – en plantgroep stelt specifieke eigenschappen aan het habitat waarin zij zich bevinden. Het habitat van een beschermde soort moet voldoen aan deze eigenschappen zodat deze soort kan overleven, groeien en voortplanten. Binnen dit hoofdstuk wordt kort in beeld gebracht welke levenswijze het te onderzoeken beschermde soort geniet.
2.1
Vleermuizen Elke vleermuissoort stelt specifieke eisen waaraan een leefgebied moet voldoen. Verblijfplaatsen, foerageergebieden en vliegroutes zijn essentiële leefgebieden van de vleermuis. Deze worden afzonderlijk van elkaar behandeld. Verblijfplaats Vleermuizen zijn nacht-actieve vliegende zoogdieren, levend barend, houden een winterslaap en de vrouwtjes brengen een jong groot. De meeste zoogdieren verlangen een beschermde ruimte om te slapen, baren en hun jongen in groot te brengen, zo ook vleermuizen. Dit is de zogenaamde vaste rust en-/ of verblijfplaats. Vleermuizen kunnen zelf geen nest maken, gat in de boom maken of een hol graven. Vleermuizen zijn daardoor voor hun verblijfplaatsen helemaal aangewezen op al bestaande omstandigheden. Vleermuizen bezitten door het jaar heen een groot scala aan verschillende soorten verblijfplaatsen om aan de in bovengenoemde behoefte te voorzien en zijn daarbij erg kieskeurig. Er wordt voor deze diergroep in het algemeen onderscheid gemaakt tussen kraamverblijfplaats-en, zomerverblijfplaatsen, paarverblijfplaatsen en winterverblijfplaatsen. In de kraam-verblijfplaats worden de jongen (één per vrouwtje) gebaard en gezoogd. In dergelijke verblijfplaatsen scholen meerdere vrouwtjes (met jongen) bij elkaar. De omvang van een dergelijke kolonie verschilt per locatie en per soort.
Zomer- of kraamverblijfplaats De vrouwtjes wonen in de zomer in kraamverblijfplaatsen. Hier brengen ze hun jongen groot meestal. Meestal leven ze hierbij in groepen (kolonies) Zomer- of kraamverblijfplaats De mannetjes wonen in de zomer soms solitair, soms in groepen, maar altijd op een andere plaats dan de vrouwtjes van hun soort. Tijdelijke of paarverblijfplaats vaak kennen vleermuizen ook tussenkwartieren, waar ze slechts kort verblijven tijdens de reis van hun winter- naar zomerkolonie. Zo trekken de mannetjes en vrouwtjes aan het eind van de zomer naar speciale paarkwartieren, waar ze kort verblijven. Winterverblijfplaats Vleermuizen overwinteren in gebouwen, bunkers, ijskelders, groeven en boomholtes.
Vliegroutes Om in het donker de weg te kunnen vinden en voedsel te kunnen zoeken zendt een vleermuis een signaal uit dat weerkaats op voorwerpen in de omgeving. De weerkaatsing (echo) vangt de vleermuis op met zijn oren en daardoor kan hij de plaats en vorm van die voorwerpen bepalen. Deze techniek wordt echolocatie genoemd. De vleermuis moet vanuit hun verblijfplaats hun weg kunnen vinden op zoek naar voedsel. Met behulp van echolocatie moeten ze wegwijs worden in de omgeving russen verblijfplaats en foerageergebied. Lijnvormige elementen als een bomenrij of watergang met opgaande begroeiing is hierbij vaak belangrijk voor hun oriëntatie. Foerageergebied Elke vleermuissoort vindt voedsel op zijn specifieke manier. Wel zoeken alle vleermuissoorten beschutting van de wind. Dit vanwege de hoeveelheid insecten en om energie te besparen.
Blad 8 van 25
Vastgestelde soorten Naam: Gewone dwergvleermuis (Pipistrellus pipistrellus) Voorkomen in Nederland: Status: Habitatrichtlijn/ BIJ12 Rode lijst: Trend laatste 12 jaar: Onbekend Zeldzaamheid: Algemeen Staat v. instandhouding: Onbekend (bron: BIJ12 kennisdocument, verspreidingsatlas, zoogdierenvereniging)
Naam: Ruige dwergvleermuis (Pipistrellus nathusii) Voorkomen in Nederland: Status: Habitatrichtlijn/ BIJ12 Rode lijst: Trend laatste 12 jaar: Onbekend Zeldzaamheid: Algemeen Staat v. instandhouding: Onbekend (bron: BIJ12 kennisdocument, verspreidingsatlas, zoogdierenvereniging)
Naam: Laatvlieger (Eptesicus serotinus) Voorkomen in Nederland: Status: Habitatrichtlijn Rode lijst: Kwetsbaar Trend laatste 12 jaar: Onbekend Zeldzaamheid: Algemeen Staat v. instandhouding: Onbekend (bron: verspreidingsatlas, zoogdierenvereniging)
Naam: Rosse vleermuis (Nyctalus noctula) Voorkomen in Nederland: Status: Habitatrichtlijn/ BIJ12 Rode lijst: Kwetsbaar Trend laatste 12 jaar: Onbekend Zeldzaamheid: Algemeen Staat v. instandhouding: Onbekend (bron:BIJ12 kennisdocument, verspreidingsatlas, zoogdierenvereniging)
2.2 Huismus De huismus is 14 tot 16 centimeter lang en weegt maximaal circa 35 gram. Het mannetje en vrouwtje verschillen van uiterlijk waarbij het mannetje veel donkerder gekleurd is. Naam: Huismus (Passer domesticus) Voorkomen in Nederland: Status: Vogelrichtlijn/ BIJ12 Rode lijst: Gevoelig Trend laatste 12 jaar: Stabiel Zeldzaamheid: Uiterst talrijke broedvogel St. v. instandhouding : Matig ongunstig (bron: BIJ12 kennisdocument, Sovon, Vogelbescherming)
Blad 9 van 25
Huismussen zijn sterk geassocieerd met mensen en uitgesproken standvogels. Ze verblijven meestal niet meer dan enkele honderden meters van hun broedplaats, en in de het broedseizoen vliegen ze nog minder ver van hun nestplaats. Huismussen zijn sociale dieren, ze broeden, foerageren, baltsen, stofbaden, slapen vaak in groepsverband. 1 a 2 uur na zonsopkomst wordt de huismus actief met zingen, wat weer afneemt eind van de morgen. Op gezamenlijke slaap en foerageerplaatsen wordt nog wel volop gekwetterd en getjilpt. Het leefgebied van de huismus moet voldoen aan een combinatie van een aantal elementen, die ook nog eens binnen een straal van enkele meters (dekking bij voedselbron) tot enkele honderden meters (nestplek en voedselbron) van elkaar moeten liggen. De habitat bestaat uit een combinatie van plekken voor • nestgelegenheid • voedsel (voor volwassen en jong) • dekking (stekelige struiken, groenblijvende struiken, klimplanten, coniferen, klimop) • plekken voor stofbaden • drinkwater ontbreekt er één van de onderdelen of liggen ze te ver van elkaar verwijderd, dan is de habitat ongeschikt. Huismussen vermijden plaatsen met veel grote bomen. Nestplaats De broedperiode van de huismus loopt van begin april t/m augustus, maar in maart kan ook al gebroed worden. Meestal worden 2 tot 3 legsels groot gebracht.
Eén succesvolle broedsel per seizoen is niet voldoende om de populatie in stand te houden, daarvoor zijn ook succesvolle vervolglegsels noodzakelijk. De broedduur bedraagt 12 tot 14 dagen en vervolgens vliegen de jongen na 14 – 16 dagen uit, waarna ze nog 10-14 dagen gevoed worden door hun ouders. De huismus kent twee typen verblijfplaatsen. Nesten als voortplantingsplaats in de regel gebonden aan bebouwing en altijd groene struiken, klimplanten als rustplaats in de winter. Foerageergebied Zijn menu bestaat voornamelijk uit zaden van grassen en onkruiden en wordt aangevuld met insecten en hun larven, bessen en bloemknoppen. Ook wordt er gebruik gemaakt van voedersilo’s, broodkruimels en andere voedselresten van mensen en hun huisdieren indien beschikbaar binnen omgeving. Huismussen hebben steentjes in de maag nodig om zaden te vermaken en voor zout en kalk inname, steentjes en grit leent zich daarvoor. Voedsel wordt gezocht op plaatsen zonder of met korte vegetatie zoals wegbermen, erven en tuinen. Essentieel is dat er continue betrouwbare voedselbronnen beschikbaar zijn en dat bij die voedselbronnen voldoende dekking is.
Blad 10 van 25
2.3 Steenuil In ons land is de steenuil van oudsher een bekende verschijning, vooral in kleinschalig agrarisch cultuurlandschap. De steenuil is nauwelijks groter dan een merel, maar oogt forser door zijn opgezette veren. Het verenkleed is overwegend bruin tot grijsbruin met witte streepjes en druppelvormige vlekken. Opvallend zijn de felgele ogen en lichte ‘wenkbrauwen’. Naam: Steenuil (Athene noctua) Voorkomen in Nederland: Status: Vogelrichtlijn/ BIJ12 Rode lijst: Kwetsbaar Trend laatste 12 jaar: Dalend Zeldzaamheid: Vrij talrijke broedvogel St. v. instandhouding : Matig ongunstig (bron: BIJ12 kennisdocument, Sovon, Vogelbescherming)
Bron: FF Solutions
Steenuilen zijn erg honkvast en trouw aan hun partner. Ze blijven in het beginsel het hele jaar en hele leven in de buurt van hun eenmaal bezette territorium. Soms gaat één van de partners naar een nabijgelegen territorium. Een territorium heeft vaak een grootte tussen 5 en 30 hectare, de grootte is afhankelijk van voedselaanbod en leeftijd van het mannetje. Het activiteitsgebied rond de nestplaats is slechts enkele honderden meters, in het broedseizoen vliegen ze nog minder van hun nestplaats. Het ideale leefgebied van de steenuil voorziet het hele jaar in voedsel, in een geschikte nestplek en in voldoende veiligheid. De steenuil is een vogel die gebruikelijk leeft op erven van burgerwoningen, boerderijen, in het agrarische cultuurlandschap en aan dorpsranden. Ze zitten graag op een beschut en zonnig plekje. Nestplaats De broedperiode van de steenuil loopt van half april tot half mei. Normaliter legt hij éénmaal per jaar 3-5 eieren, bij verloren voorgaand legsel kan er een tweede legsel tot half juni voorkomen. Na 24-28 dagen komen de eieren uit, en worden ze verzorgd door de ouders. Medio augustus zijn de jongen zelfstandig en worden uit het ouderlijke territorium verdreven. Nesten van de steenuil zijn te vinden op erven van (voormalige) boerderijen. De nesten zitten daar onder het dak, in schuurtjes, in een steenuilkast maar ook in knotbomen en hoogstamfruitbomen.
De nestplaatsen kunnen erg krappe holten in een boom of erg ruime plekken in een gebouw zijn, en alles daartussen. De nesten worden buiten het broedseizoen het gehele jaar ook gebruikt als rustplaats. Foerageergebied Zijn menu bestaat uit muizen (vooral veld/bosmuizen, ook woelratten), kleine vogels, diverse soorten kevers, nachtvlinders, spinnen, larven, rupsen, kikkers, salamanders, vleermuizen en regenwormen. Hierbij zijn muizen belangrijk als stapelvoedsel.. De steenuil foerageert waar lange en korte vegetatie elkaar afwisselen, zoals schapen en paardenweitjes, erven, moestuinen en tuinen. Maar ook in houtwallen, houtstapels, ruigte, veestallen, opslagplaatsen en schuurtjes.
Blad 11 van 25
2.4 Steenmarter De steenmarter is een zoogdier uit de familie marterachtige en is qua formaat als een huiskat maar met veel kortere poten. Naam: Steenmarter (Martes foina) Voorkomen in Nederland: Status: Nationaal beschermd Rode lijst: Trend sinds 1950: Stabiel of toegenomen Zeldzaamheid: Vrij zeldzaam St. v. instandhouding : Gunstig (Gld) (bron: Verspreidingsatlas, zoogdiervereniging, de staat van instandhouding factsheets voor 25 soorten in Gld (16 mei 2018) )
De steenmarter komt door zijn grote aanpassingsvermogen in vrijwel alle biotopen voor. Hij dankt zijn naam aan zijn voorkeur voor steenachtige biotopen en schuilplaatsen. Oorspronkelijk heeft de soort zijn vaste rust- en verblijfplaatsen in steengroeven en rotsige hellingen, maar in Nederland voornamelijk in gebouwen. Zijn voorkeur gaat uit naar gebieden met kleinschalige landbouw met oude schuren, heggen en geriefhoutbosjes. Ook is hij te vinden in de nabijheid van boerderijen, dorpen en steeds meer in grote steden. Zowel het mannetje als het vrouwtje van de steenmarter hebben een eigen territorium en leven solitair. Het territorium van een mannetje overlapt dat van meerdere vrouwtjes. De grootte hangt af van de kwaliteit van het gebied waar de marter leeft. In Nederland bedraagt de grootte 80-700 hectare. De grenzen van een territorium worden gemarkeerd met urine en met geurstof uit kliertjes in de voetkussentjes van de achterpoten (ook geurklieren bij mondhoeken en anus). Indringers die zich hierdoor niet laten tegenhouden, worden met heftige gevechten en geschreeuw verjaagd. De steenmarter heeft binnen zijn leefgebied soms wel tientallen schuilplaatsen, die hij echter niet allemaal even frequent gebruikt. Dit kunnen bijvoorbeeld boomholtes, takkenhopen, dichte struwelen, zolders of kruipruimtes zijn. Maar ook spouwmuren of ruimten onder de dakbedekkingen.
De steenmarter kan al door openingen van 5-6 cm kruipen om bij een schuilplaats te komen. Voortplanting In maart of april worden de jongen geboren, welk medio juni/ juli zelfstandig zijn. De paartijd (ranstijd) loopt van juni tot en met augustus. Foerageergebied Het menu van de steenmarter bestaat voornamelijk uit plantaardig en dierlijk voedsel. Hij eet muizen, ratten, jonge konijnen, egels, eieren, vogels, regenwormen en kikkers. Bessen en vruchten worden tussen juli en december gegeten. Als opportunistische soort eet hij ook voedselresten van mensen.
2.5 Overige waarnemingen Naam: Holenduif (Columbidae) Voorkomen in Nederland: Status: Vogelrichtlijn Rode lijst: Trend laatste 12 jaar: Stijgend Zeldzaamheid: Vrij talrijke broedvogel St. v. instandhouding : Gunstig (bron: Sovon, Vogelbescherming)
Blad 12 van 25
Naam: Kerkuil (Tyto alba) Voorkomen in Nederland: Status: Rode lijst: Trend laatste 12 jaar: Zeldzaamheid: St. v. instandhouding :
Vogelrichtlijn/BIJ12 Stijgend Vrij schaars Gunstig
(bron: BIJ12 kennisdocument, Sovon, Vogelbescherming)
Naam: Torenvalk (Falco tinnunculus) Voorkomen in Nederland: Status: Vogelrichtlijn Rode lijst: Kwetsbaar Trend laatste 12 jaar: Dalend Zeldzaamheid: Vrij schaars St. v. instandhouding : Matig ongunstig (bron: Sovon, Vogelbescherming)
Naam: Sperwer (Accipiter nisus) Voorkomen in Nederland: Status: Vogelrichtlijn Rode lijst: Trend laatste 12 jaar: Dalend Zeldzaamheid: Vrij schaars St. v. instandhouding : Gunstig (bron: Sovon, Vogelbescherming)
Naam: Kauw (Coloeus monedula) Voorkomen in Nederland: Status: Vogelrichtlijn Rode lijst: Trend laatste 12 jaar: Stijging Zeldzaamheid: Zeer talrijk St. v. instandhouding : Matig ongunstig (bron: Sovon, Vogelbescherming)
Naam: Konijn (Oryctolagus cuniculus) Voorkomen in Nederland: Status: Nationaal beschermd/ Provinciale vrijstelling Gld Rode lijst: Trend laatste 12 jaar: Stijging Zeldzaamheid: Algemeen St. v. instandhouding : Onbekend (bron: verspreidingsatlas, zoogdiervereniging)
Naam: Haas (Lepus europaeus Pallas) Voorkomen in Nederland: Status: Nationaal beschermd/ Provinciale vrijstelling Gld Rode lijst: Trend laatste 12 jaar: Stabiel Zeldzaamheid: Algemeen St. v. instandhouding : Onbekend (bron: verspreidingsatlas, zoogdiervereniging)
Blad 13 van 25
3
Onderzoek methodiek Ieder dier – en plantengroep verlangt zijn eigen methode van inventarisatie om een zo goed mogelijk in kaart te brengen welke betekenis de projectlocatie betekend voor de betreffende soort.
3.1
Vleermuissoorten Het onderzoek naar vleermuizen is te verdelen in het inventariseren van diverse soorten verblijven. Het onderzoek is verricht conform het vleermuisprotocol 2017. Er zijn veldonderzoeken uitgevoerd, tussen alle veldbezoeken zit minimaal 10 dagen. Ook verschillen de momenten waarop de veldbezoek zijn uitgevoerd, dit omdat in-uitvliegtijden per vleermuissoort kan verschillen. Gedurende een veldonderzoek is de projectlocatie minimaal twee uur lang onderzocht op verblijfplaatsen. De inventarisaties met betrekking tot vleermuizen zijn met behulp van een zogenaamde batdetector uitgevoerd ‘Batscan Version 9/ Bat on XP en Petterson D 240 X’. Een batdetector is een apparaat dat de onhoorbare ultrasone geluiden van vleermuizen opvangt en vertaalt in voor mensen hoorbare geluiden. Door interpretaties van ritme, klank en hoogte van het door het apparaat uitgezonden geluid kunnen de meeste soorten vleermuizen worden onderscheiden en op naam worden gebracht. Met behulp van de D240X-batdetector kunnen vertraagde opnames (sonogram) worden gemaakt die eventueel achteraf geanalyseerd kunnen worden met behulp van het programma Batsound. Onze deskundige kan de door vleermuizen gemaakte geluiden door middel van een batdetector vleermuissoort determineren. De resultaten vanuit het veldonderzoek zijn te vinden in hoofdstuk 4.
3.2 Huismus Er moet in beeld gebracht worden waar zich de locaties van nesten, rustplaatsen en functioneel leefgebied (foerageergebied, slaapplaats) van de huismus zich bevinden. Er wordt gebruikt gemaakt van het aanwezigheidsprotocol 2017 opgesteld door het Netwerk Groene Bureaus (NGB) en Bij12 kennisdocument. De aanwezigheid van een nest van een huismus kan als volgt worden aangetoond: • Nestindicatieve waarneming: - Een nest of nestbouw of, - Bezoek van een huismus aan een waarschijnlijke nestplaats. Nest is niet altijd zichtbaar, maar veertjes of grassprietjes steken uit of, - Transport van voedsel of ontlastingpakketjes of, - Bedelende jongen in een nest. • Minimaal één waarneming in potentieel broedbiotoop (v.a. 1 april t/m 20 juni) - Zingend mannetje of, - Een paartje bij potentiele nestplaats of, - Balts, paring of ander gedrag waaruit geconcludeerd kan worden dat er nesten aanwezig moeten zijn. Hiermee kan worden aangetoond dat er een nest aanwezig is, maar vaak is de exacte nestlocatie niet bekend. • Waarneming van nesten door dakpanenn te lichten buiten broedperiode (15 sept – 1mrt)
Blad 14 van 25
Aangenomen kan worden dat er geen broedende huismussen aanwezig zijn als er tijdens twee gerichte veldbezoeken in de periode 1 april t/m 20 juni geen aanwezigheid kan worden aangetoond. De veldbezoeken moeten worden uitgevoerd onder de volgende omstandigheden: - Geschikte weersomstandigheden (geen regen, harde wind en-/ of kou) - Geluidsluw moment - Tussen 1 a 2 uur na zonsopkomst en 1 a 2 uur voor zonsondergang (voorkeur ochtend) - Minimaal 10 dagen tussen onderzoeken De resultaten vanuit het veldonderzoek zijn te vinden in hoofdstuk 4.
3.3 Steenuil Het onderzoek naar de steenuil bestaat uit in beeld brengen waar de locaties van nesten, rustplaatsen of (essentieel) functioneel leefgebied (zoals foerageergebied) van de steenuil zich bevinden. De aanwezigheid van een nest en-/ of rustplaats van een steenuil kan het hele jaar aangetoond worden. De periode om de aanwezigheid te tonen is van (1feb) 15 februari t/m 15 april (30 apr). Het naderonderzoek moet in beeld brengen of de projectlocatie onderdeel uitmaakt als foerageergebied voor de steenuil, dit onderzoek kan het hele jaar uitgevoerd worden. Het beste moment om te inventariseren is in de avondschemer (vanaf een half uur na zonsondergang tot middernacht), of in de ochtend schemer (anderhalf uur voor zonsopkomst tot zonsopkomst) tijdens goede weersomstandigheden. Er zijn drie veldonderzoeken uitgevoerd, alle veldonderzoeken zijn uitgevoerd in de avondschemer. Daarnaast is tijdens de overige veldbezoeken ook gelet op aanwezigheid van de steenuil, waarbij hij regelmatig waargenomen wordt. De beste resultaten worden gekregen door de baltsroep van de steenuil af te spelen of na te doen. Daarnaast moet er overdag worden gezocht naar sporen van aanwezigheid van een territorium.
3.4 Steenmarter Het onderzoek naar de steenmarter is gedurende twee maal een periode van één week twee wildcamera’s geplaatst binnen de projectlocatie. Vervolgens zijn de beelden van de camera’s gecontroleerd op de eventuele aanwezigheid van een steenmarter. De wildcamera’s stonden gepositioneerd waarbij potentiële looppaden, en plaatsen waar het vermoeden van aanwezigheid van de steenmarter hoog was in beeld waren. Dergelijke locaties zijn geschikt voor steenmarters om te rusten, verblijven en foerageren. Daarnaast is de projectlocatie gedurende verschillende veldbezoeken geïnspecteerd op de aanwezigheid van sporen van de steenmarter, zoals prooi-resten en uitwerpselen.
Blad 15 van 25
4
Resultaten Onderstaand tabel zijn alle veldbezoeken inclusief omstandigheden vermeld. Binnen dit hoofdstuk bevinden zich de vaststellingen naar aanleiding van het naderonderzoek. Onderstaand tabel zijn de weersomstandigheden ten tijde van het veldonderzoek weergegeven. Per soort worden de vaststellingen genoemd, gedaan tijdens de veldbezoeken. Onder kopje 4.6 bevindt zich een kaart waar alle waarnemingen op weergegeven worden.
Datum 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11
12-092019 25-092019 24-032020 14-042020 30-042020 14-05220 20-052020 28-52020 22-062020 02-072020 11-082020
Periode
Tijd
Zon op
Zon onder
Min. temp.
Vleermuis paar
21:00 – 01:00
07:09
20:03
20
1-2
Licht bewolkt, droog
1
Vleermuis paar, winter
20:30 – 01:00
07:31
19:33
15
2-3
Bewolkt, droog
1
Steenuil
19:30 – 00:00
06:32
19:00
9
0-1
Helder
1
Steenuil, huismus
19:45 – 00:00
06:44
20:36
6
1-3
Helder
2
Steenuil, huismus, vleermuis zomer
19:45 – 00:00
06:11
21:04
10
2-3
Bewolkt, droog, paar onweer flitsen
1
Steenmarter Steenmarter
Max. temp
11
12
Wind BFT
Weer
Deskundige
6 dagen camera 8 dagen camera
1 1
Vleermuis zomer + kraam
02:28 – 05:28
05:28
21:46
8
9
1-2
helder
1
Vleermuis zomer + kraam
22:00 – 01:04
05:19
22:04
13
17
1-2
helder
1
Vleermuis zomer + kraam
22:00 – 01:00
05:24
22:03
13
17
2
Lichte bewolking, droog
1
Vleermuis zomer
03:15 – 06:15
06:17
21:11
24
26
1-2
helder
1
Fig. 4.0, Verzameltabel gegevens veldbezoeken (Bron: FF Solutions)
4.1
Vleermuizen Het onderzoek naar vleermuizen is sterk gebonden aan weersomstandigheden. Bij te lage temperaturen (<8-10°C), te veel wind (> 3-4 bft.) of te veel neerslag (> motregen) zijn sommige soorten minder actief of afwezig waardoor waarnemingen onvolledig kunnen zijn.
4.1.1 Vaststellingen Tijdens het gehele onderzoek worden vleermuizen waargenomen. De meeste waarnemingen worden gedaan van de ruige en gewone dwergvleermuis, ze foerageren door en tussen 2 schuren waarvan 1 schuur bij projectlocatie hoort. Het erf behoort slechts een deel tot de projectlocatie. Wel worden de waarnemingen gedaan buiten de projectlocatie, behorend tot het erf meegenomen in de waarnemingen. In de verzamelkaart worden de waarnemingen weergegeven. Verblijfplaatsen - Zomer, winter, paar en kraamverblijfplaats gewone dwergvleermuis (15-20) schuur grenzend aan projectlocatie (op kaart ). - Zomer, winter, paar en mogelijk kraamverblijfplaats ruige dwergvleermuis (3), samen met gewone dwergvleermuis in aangrenzende schuur (Op kaart ).
Blad 16 van 25
Foerageergebied De open schuren bieden de vleermuis een droog foerageergebied welk beschutting geniet van de wind. Bijkomend bevindt er zich mest in enkele stallen, waardoor veel insecten aanwezig zijn. Echter wordt er geen vee meer gehouden binnen de projectlocatie, op den duur zal de grote hoeveelheid insecten mogelijk afnemen. - Grote groep foerageert door grote schuur gewone dwergvleermuis (15), ruige dwergvleermuis (5), en vliegt naar schuur buiten projectlocatie met verblijfplaats (Op kaart ). In dit gebied wordt de gehele avond gevlogen door vleermuizen. - Kleine groep gewone dwergvleermuis (6) foerageert onder afgebroken schuur (Op kaart ). - Grote groep gewone (15) en ruige dwergvleermuis (3) foerageert schuur buiten projectlocatie (op kaart ). - Kleine groep gewone (5) en ruige (5) dwergvleermuis foerageert op erf (op kaart ). Leefgebied Laatvlieger en rosse vleermuis, komen enkele keren voorbij. 4.1.2 Effecten beoordeling Tijdens en na realisatie van de voorgenomen ontwikkeling bestaat de mogelijkheid de Wnb te overtreden met art. 3.5.2, 3.5.4. De verblijfplaatsen bevinden zich niet binnen de projectlocatie, maar grenzen wel aan de projectlocatie. Trillingen, geluid of licht kunnen vleermuizen verstoren. Niet alleen de verblijfplaats van de vleermuis is beschermd, hieronder valt ook de (essentiële) functionele leefomgeving (vliegroute en foerageergebied).
Het onderzoek moet onderbouwd aangeven of de functionaliteit van de voortplantings- en rustplaatsen tijdens en na uitvoer van de activiteiten gegarandeerd kan worden. Er dienen maatregelen getroffen te worden om schade te voorkomen dan wel beperken. Er kan gekozen worden de stal te laten staan, het behouden van het foerageergebied brengt de minste schade met zich mee. Indien de schuur verwijderd wordt, wordt het foerageergebied opgeheven (art. 3.5.4), hiervoor dient een ontheffing aangevraagd te worden of gebruik te worden gemaakt van een gedragscode. In beide gevallen is een erkend belang noodzakelijk (zie 1.5). Er zullen maatregelen getroffen moeten worden om schade te beperken. De projectlocatie werd altijd gebruikt als agrarische bedrijf, nog steeds zijn grote agrarische voertuigen aanwezig op het erf. Deze voertuigen veroorzaken geluiden en trillingen, welk behoren tot omgevingsgeluiden. De gevestigde vleermuizen zijn gewend aan deze geluiden en trillingen, en ervaren hier geen ernstige verstoring van. Indien de geluiden, trillingen en licht afkomstig van de werkzaamheden waar mogelijk beperkt word, is het niet aannemelijk dat deze dusdanige verstoring met zich mee brengt dat de gewone en ruige dwergvleermuis schade hiervan ondervindt. De werkzaamheden uitvoeren met in acht neming van verstoring beperkende maatregelen, voorkomt overtreding van art. 3.5.2 van de Wnb.
4.2 Huismus Het onderzoek naar de huismus is uitgevoerd conform richtlijnen Bij12 en soorteninventarisatie protocol NGB. Tijdens alle veldbezoeken is gelet op aanwezigheid van de huismus. 4.2.1 Vaststellingen Verblijfplaats Geen nestplaats binnen projectlocatie, wel veel activiteit rondom woning en haag binnen erf (812 koppels).
Blad 17 van 25
Leefgebied Er zijn geen waarnemingen bekend van de huismus binnen de projectlocatie. De populatie huismussen en hun leefgebied welk zijn waargenomen tijdens de veldbezoeken bevinden zich in het centrum van het erf welk ongemoeid blijft. 4.2.2 Effectenbeoordeling Er bevinden zich geen nestplaatsen, essentieel leefgebied binnen de projectlocatie. Mogelijk maakt een individuele huismus incidenteel gebruik van de projectlocatie, echter behoort hij niet tot een essentieel onderdeel van zijn leefgebied. De leefomgeving, de vermoedelijk nestplaatsen blijven ongemoeid. De ontwikkeling kan zonder verdere maatregelen worden gerealiseerd wat betreft deze beschermde soort. Er zijn in het kader van de Wnb geen belemmeringen ten aanzien van de voorgenomen ontwikkeling wat betreft deze soort(en).
4.3 Steenuil Het onderzoek naar de steenuil is uitgevoerd conform richtlijnen Bij12 en soorteninventarisatie protocol NGB. Tijdens alle veldbezoeken is gelet op aanwezigheid van de steenuil. 4.3.1 Vaststellingen Verblijfplaats Tijdens de Quickscan is een nestplaats vastgesteld in de schuur welk in september 2019 verdwenen is. Ook zijn toen steenuilen vastgesteld. - Nestplaats buiten projectlocatie, wel op erf oostelijke schuur/ open kap (op kaart ). - Roestplaats binnen projectlocatie, grote schuur (op kaart ). - Roestplaats buiten projectlocatie, wel op erf oostelijke schuur/ open kap, schuur met dakpannen centraal gelegen (op kaart ). - Foerageergebied grotendeels binnen projectlocatie (op kaart ). Leefgebied Het erf behoort tot een groot deel van het leefgebied van de steenuil. 4.3.2 Effectenbeoordeling Er bevinden zich geen nesten binnen de projectlocatie, wel bevindt zich essentiële rustplaatsen en foerageergebied binnen de projectlocatie. Tijdens en na realisatie zal essentieel leefgebied en rustplaatsen opgeheven worden. Deze plekken worden niet gerekend tot vaste rustplaatsen, maar zijn wel onderdelen van de functionele leefomgeving die hoort bij het nest. Tijdens en na realisatie van de voorgenomen ontwikkeling bestaat de mogelijkheid de Wnb te overtreden met art. 3.1.2, 3.1.4.
Er zullen maatregelen getroffen moeten worden om de functionaliteit van het nest te waarborgen. De directe omgeving bestond voorheen uit agrarisch gebied en wordt ontwikkelt naar een groene nieuwbouw wijk. Noordelijk van de projectlocatie bestaat het voornemen een groene zone met watergang te realiseren. Hierin zullen ook belangrijke elementen aanwezig zijn welk de steenuil als leefgebied verlangt, lange en korte vegetatie afwisselen, moestuinen, gevarieerd aanbod van prooien (muizen, regenwormen, insecten), geen versnippering door grote wegen, geen gebruik pesticiden of insectside. Mogelijk voldoet de ontwikkeling van deze groene zone aan het leefgebied van de steenuil. Echter zal er onderzocht moeten worden of de afstand van nestplaats naar alternatief leefgebied en detail gegevens omtrent voorgenomen ontwikkeling van invloed is voor de steenuil. Bijkomend zal het (potentiële) alternatieve leefgebied geschikt
Blad 18 van 25
moeten bevonden door een steenuil deskundig voor deze aangemerkt kan worden als alternatief leefgebied. Opzettelijk storen en de voortplantingsplaats beschadigen of opheffen van de steenuil kan niet voorkomen worden, wel beperkt. Instellen bufferzone, alternatief leefgebied aanbieden, werken buiten kwetsbare periode, faseren in ruimte en tijd, inschakelen steenuil deskundige en opstellen ecologisch werkprotocol. Ondanks de maatregelen kan schade aan de soort niet worden uitgesloten en voorkomen enkel beperkt. Er zal een ontheffing aangevraagd moeten worden voor art. 3.1.2 en 3.1.4. De steenuil wordt met regelmaat waargenomen en gefotografeerd door hobbymatige liefhebbers. Er zijn diverse waarnemingen en foto’s te vinden op www.waarnemingen.nl, mogelijk kan het ‘steenuil leefgebied’ maatschappelijk gedragen worden met behulp van en door vrijwilligers.
4.4 Steenmarter Het onderzoek naar de steenmarter is uitgevoerd met twee wildcamera’s gedurende twee weken waarbij gezocht is naar de looproute en verblijfplaatsen van de soort. Ook is tijdens alle veldbezoeken gezocht naar sporen en de aanwezigheid van de steenmarter. 4.4.1 Vaststellingen Er zijn geen waarnemingen gedaan van de steenmarter. 4.4.2 Effectenbeoordeling De ontwikkeling kan zonder verdere maatregelen worden gerealiseerd wat betreft deze beschermde soort. Er zijn in het kader van de Wnb geen belemmeringen ten aanzien van de voorgenomen ontwikkeling wat betreft deze soort(en).
4.5 Overige soorten Tijdens de veldbezoeken zijn waargenomen de holenduif, kerkuil, torenvalk, sperwer, kauw, konijn en haas. 4.5.1 Vaststellingen - Nestplaats kerkuil (buiten projectlocatie, binnen invloedsfeer) - Leefgebied kerkuil (deels binnen projectlocatie) - Leefgebied torenvalk (deels binnen projectlocatie) - Nestkast torenvalk (buiten projectlocatie) - Nestplaats holenduif (diverse binnen en buiten projectlocatie) - Leefgebied sperwer, kauw (geen nestplaats) - Leefgebied konijn, haas (provinciale vrijstelling) 4.5.2 Effectenbeoordeling Er zijn vaststellingen gedaan van broedvogels en grondgebonden zoogdieren. De grondgebonden zoogdieren behoren beide tot nationaal beschermde soorten, waarvoor de Provincie Gelderland vrijstelling verleent tot het vangen en elders uitzetten. Algemene maatregelen toe te passen voorkomt schade aan deze soort. Nestplaatsen van broedvogels zijn alleen beschermd bij in gebruik name. Soorten zoals de holenduif zijn in staat nieuwe nestplaats te maken, minder honkvast, gebruiken nestplaats enkel tijdens broeden. Nestplaatsen van de holenduif zijn na gebruik niet meer beschermd.
Blad 19 van 25
De kerkuil is een soort die ook buiten het broedseizoen gebruik maakt van zijn nestplaats. Zijn nestplaats is het gehele jaar beschermd en dient functioneel te blijven. Er dienen maatregelen getroffen te worden om negatieve effecten te voorkomen dan wel te beperken. Net zoals bij de steenuil kan een negatief effect ondanks het nemen van maatregelen niet voorkomen worden, wel beperkt. Er zal een ontheffing voor de kerkuil aangevraagd moeten worden voor art. 3.1.2 en 3.1.4. De nestkast van de torenvalk bevindt zich ruim buiten het werkgebied, wel kan het omvormen van invloed zijn op het foerageergebied. Aan de achterzijde van de projectlocatie zal een groene zone met ruigtes gerealiseerd worden. De torenvalk kan gebruik maken van deze zone met name de ruige grassen, echter verlangt hij open gebied. Door de recente ontwikkelingen is een groot deel van zijn foerageergebied ontwikkeld tot woonwijk. Om deze reden is het deel welk nog niet ontwikkeld is van belang voor deze torenvalk zoals de projectlocatie. Open gebied is te vinden aan de andere zijde van de A28, waardoor de kans bestaat aangereden te worden. Indien de nestkast niet in gebruik is, kan er gekozen worden deze te verplaatsen aan de andere zijde van de A28.
Als de nestkast wel in gebruik is, kan er nog steeds gekozen worden deze te verplaatsen wel dient er dan een ontheffing aangevraagd te worden en extra maatregelen in acht nemen. De sperwer en kauw zijn waargenomen, mogelijk verblijven of foerageren in de directe omgeving. De kauw kan zich goed redden in de menselijke omgeving, een sperwer foerageert graag in bossen. Het is niet aannemelijk dat de omvorming van invloed is op de gunstige instandhouding van de sperwer en kauw.
4.6 Samenvatting Gegevens vaststellingen opgesteld in tabellen en in kaart. 4.6.1 Verzameltabel Vaststellingen binnen projectlocatie
Vaststellingen buiten projectlocatie
Essentieel foerageergebied gwd (15) rdw (5)
Jaarrond verblijfplaats gwd (20), rdw (3) naastgelegen schuur/ Gwd (15), rdw (3) foerageert bij meest rechtse schuur
Huismus
-
Leefgebied (8-12 koppels) woning
Steenuil
Foerageergebied, roestplaats
Steenmarter
Risico’s
Maatregelen
3.5.4
Ontheffing
Ja, beperkend
ja
3.5.2
Ja, voorkomend
-
-
n.v.t.
-
Nestplaats, foerageergebied, roestplaats
3.1.2
Ja, beperkend
ja
3.1.4
Ja, beperkend
ja
-
-
-
-
-
Konijn en haas
Leefgebied weiland
-
3.10.1a, 3.10.1b
Ja, voorkomen
-
Kerkuil
Foerageergebied
Nestplaats naastgelegen schuur, foerageergebied
3.1.2, 3.1.4
Ja, beperkend
ja
Torenvalk
Foerageergebied
3.1.2, 3.14
Ja, beperkend
ja
Holenduif
Leefgebied
3.1.2, 3.1.4
Ja, voorkomend
-
Kauw, sperwer
Leefgebied
-
-
-
Vleermuis
Nestkast ruim buiten projectlocatie Nestplaatsen meest rechtse schuur leefgebied
Fig. 4.1, Verzameltabel vaststellingen, tussen haakjes, (aantal individuen), gwd= gewone dwergvleermuis, rdw= ruige dwergvleermuis Bron: FF Solutions
Blad 20 van 25
4.6.2 Verzamelkaart Verwijderde schuur Zomer, winter, kraam paarverblijf gewone dwergvleermuis (15-20) Zomer, winter, paar en mogelijk ook kraamverblijf ruige dwergvleermuis (3) Foerageergebied gewone dwergvleermuis (15), ruige dwergvleermuis (5) Foerageergebied gewone dwergvleermuis (15), ruige dwergvleermuis (5) Foerageergebied gewone dwergvleermuis (15), ruige dwergvleermuis (3) Foerageergebied gewone dwergvleermuis (5), ruige dwergvleermuis (5) Nestplaats steenuil Roestplaats steenuil Foerageergebied steenuil Huismussen Nestkast torenvalk Konijn/ haas
Verzamel kaart waarnemingen, projectlocatie zwarte stippellijn (achtergrondbron: www.pdok.nl)
Blad 21 van 25
5
Samenvatting en conclusie In opdracht van de Gemeente Nijkerk is door FF Solutions een nader onderzoek uitgevoerd naar de vleermuis, huismus, steenuil en steenmarter ter plaatse van de Bunschoterweg 29 te Nijkerk. De voorgenomen ontwikkeling betreft een ruimtelijke ontwikkeling van projectlocatie. Binnen de projectlocatie wordt een schuur gesloopt en weiland omgevormd om ruimte te maken voor nieuwe woningbouw. De voorgenomen ontwikkeling betreft een functiewijziging binnen de projectlocatie. Na realisatie van het project zal de functionaliteit van de projectlocatie wezenlijk gewijzigd zijn. Er is een quickscan Wnb uitgevoerd door FF Solutions (25-06-2019), hierin komt naar voren dat de vleermuis, huismus, steenuil en steenmarter mogelijk verblijven binnen de projectlocatie. Er is een nader onderzoek naar de vleermuis, huismus, steenuil en steenmarter gestart, volgens protocollen van het Netwerk Groene Bureaus, de resultaten zijn opgenomen in voorliggend rapport. De wet natuurbescherming is gericht op het duurzaam in stand houden van soorten in hun natuurlijke leefgebied. Niet alleen de instandhouding van verblijfplaatsen is van belang, maar ook de instandhouding van het leefgebied. De zorgplicht houdt in dat negatieve gevolgen voor flora en fauna zoveel mogelijk voorkomen moet worden.
De zorgplicht dient te allen tijde in acht genomen te worden en geldt voor alle flora en fauna ongeacht status van bescherming. De vaststellingen naar aanleiding van het nader onderzoek worden weergegeven in onderstaand tabel. Vaststellingen binnen projectlocatie
Vaststellingen buiten projectlocatie
Essentieel foerageergebied gwd (15) rdw (5)
Jaarrond verblijfplaats gwd (20), rdw (3) naastgelegen schuur/ Gwd (15), rdw (3) foerageert bij meest rechtse schuur
Huismus
-
Leefgebied (8-12 koppels) woning
Steenuil
Foerageergebied, roestplaats
Steenmarter
Risico’s
Maatregelen
3.5.4
Erkend beland
Ontheffing
Ja, beperkend
ja
ja
3.5.2
Ja, voorkomend
-
-
-
n.v.t.
-
-
Nestplaats, foerageergebied, roestplaats
3.1.2
Ja, beperkend
ja
ja
3.1.4
Ja, beperkend
ja
ja
-
-
-
-
-
-
Konijn en haas
Leefgebied weiland
-
3.10.1a, 3.10.1b
Ja, voorkomen
-
-
Kerkuil
Foerageergebied
Nestplaats naastgelegen schuur, foerageergebied
3.1.2, 3.1.4
Ja, beperkend
ja
ja
Torenvalk
Foerageergebied
3.1.2, 3.14
Ja, beperkend
ja
ja
Holenduif
Leefgebied
3.1.2, 3.1.4
Ja, voorkomend
-
-
Kauw, sperwer
Leefgebied
-
-
-
-
Vleermuis
Fig. 5.0 Verzameltabel nader onderzoek
Nestkast ruim buiten projectlocatie Nestplaatsen meest rechtse schuur leefgebied
Blad 22 van 25
5.1
Eind conclusie Dit Ruimtelijke Ontwikkeling project resulteert mogelijk in het opheffen van vaste rust- en verblijfplaatsen en kan een wezenlijke invloed hebben op de gunstige instandhouding van beschermde soorten. De voorgenomen ontwikkeling betreft een ruimtelijke ontwikkeling van projectlocatie. Binnen de projectlocatie wordt een schuur gesloopt en weiland omgevormd om ruimte te maken voor nieuwe woningbouw De ontwikkeling kan niet zonder het nemen van specifieke maatregelen worden uitgevoerd. De ontwikkeling brengt de volgende risico’s met zich mee; . Opheffen jaarrond verblijfplaats gewone dwergvleermuis (20) ruige dwergvleermuis (3); . Essentieel foerageergebied gewone dwergvleermuis (15) ruige dwergvleermuis (5); . Leefomgeving steenuil, kerkuil, torenvalk ongeschikt maken . Opheffen actief nest holenduif Schade kan beperkt of voorkomen worden met het in acht nemen van specifieke maatregelen, echter blijft het aanvragen van een ontheffing of gebruik maken van gedragscode van toepassing. Een ecologisch deskundige helpt, adviseert en begeleidt bij het realiseren van de maatregelen en begeleiden aanvraag traject of gebruik name gedragscode. De maatregelen dienen te worden opgesteld in een ecologisch werkprotocol om de kwaliteit van zorgvuldig handelen te waarborgen. Schade kan niet volledig worden voorkomen.
Er dient een ontheffing aangevraagd te worden of er dient gebruik gemaakt te worden van een geldige gedragscode voor; • Art. 3.5.4, verblijfplaats gewone en ruige dwergvleermuis ongeschikt maken door het minimaliseren van zijn leefgebied; • Art. 3.1.2, nestplaats steenuil, kerkuil en torenvalk ongeschikt maken door het minimaliseren van zijn leefgebied; • Art. 3.1.2, Steenuil, kerkuil en torenvalk te verstoren door het minimaliseren van zijn leefgebied. Met toepassing van een erkend belang kan ontheffing aangevraagd worden. De ontheffing verkrijgen kan uitsluitend door toekenning van bevoegd gezag vanuit de provincie of het werken met een goedgekeurde gedragscode vanuit de rijksoverheid (RVO). De algemene zorgplicht blijft van kracht. Bij calamiteiten zal opnieuw moeten worden beoordeeld welke maatregelen passend zijn
Dhr. G.R Bouw Nijkerk, 28 september 2020
Blad 23 van 25
6
Bijlage
6.1 Bronnen
Literatuur Ministerie van I&M (2012). Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. Nederland concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig. Ministerie van LNV (2004). Besluit van de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit TRCJZ/2004/57, houdende vaststelling van rode lijsten flora en fauna. Ministerie van LNV (2009). Besluit van de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit van 28 augustus 2009, 25344, houdende vaststelling van geactualiseerde Rode lijsten flora en fauna. Bij12 kennisdocument gewone dwergvleermuis (juli 2017) Bij12 kennisdocument ruige dwergvleermuis (juli 2017) Vleermuisprotocol Netwerk Groene Bureaus (2017) Soorteninventarisatieprotocollen Netwerk Groene Bureaus (2017) Bij12 kennisdocument kerkuil (juli 2017) Bij12 kennisdocument steenuil (juli 2017) Bij12 kennisdocument huismus (juli 2017)
Internet Soortinformatie
www.zoogdierenvereniging.nl www.vleermuisnet.nl www.vogelbescherming.nl www.sovon.nl www.vleermuizenindestad.nl
Bijbehorende (leidende) documenten Quickscan wet natuurbescherming ontwikkeling ‘Bunschoterweg 29’ te Nijkerk opgesteld 25 juni 2019, door FF Solutions
Blad 24 van 25
6.2 Foto’s
Kaart 1:125000, rood omcirkeld projectlocatie (achtergrondbron: www.pdok.nl)
Steenuil op silo (bron: FF Solutions)
Steenuil op nok woning (bron: FF Solutions)
Blad 25 van 25
Vleermuis tussen 2 schuren (bron: FF Solutions)
Sonogram weergave van gewone dwergvleermuis bij projectlocatie (bron: FF Solutions)
Braakballen kerkuil (bron: FF Solutions)