CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

2023-043 Bijlage 2 IV 3 Informatievoorschrift-2023 Gemeenten en Gemeenschappelijke regelingen.pdf

Raadsvergadering 1 juni 2023, gemeente NijkerkBij agendapunt: Aanpassen indeling programma’s begroting (2023-043)26.924 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

Hiertoe worden gerekend: - voedingsmiddelen, dranken en tabaksartikelen; - waterverbruik; - energie (zoals aardgas / elektriciteit/huisbrandolie/benzine/diesel/LPG); - genees- en verbandmiddelen, toiletbenodigdheden, reinigings- en ontsmettingsmiddelen; - ammunitie, veevoeder en stro, chemicaliën, strooizand en zout, smeermiddelen en vetten; - materialen voor: offset-, lichtdruk- en fotokopieerwerk, mechanische en automatische verwerking van gegevens, fotografische en dactyloscopische werkzaamheden, laboratoriumwerkzaamheden; - kwekerijproducten, zoals planten, zaden en pootgoed, onkruidbestrijdingsmiddelen, meststoffen; - bouwmaterialen, zoals asfalt, stenen, zand, cement, hout en betonijzer ten behoeve van werken, ook al worden deze dadelijk ter beschikking van een aannemer gesteld. B. Diensten Deze hoofdgroep kan worden ingedeeld in de volgende zeven groepen: a.

Uitbestede werkzaamheden Tot de uitbestede werkzaamheden behoren onderhouds- en schoonmaakwerkzaamheden verricht door derden, waarin naast een vergoeding voor arbeidsloon ook verbruikt materiaal begrepen kan zijn. Genoemde werkzaamheden kunnen voorkomen bij: onroerende zaken, zoals: terreinen, gebouwen en water- en wegenbouwkundige werken met de daarbij behorende installaties, te weten: verwarmings-, airconditioning-, elektrische, telefoon-, intercom- en andere telecommunicatie-installaties, bewegingswerken en liften; roerende zaken, zoals: kantoormachines, meubilair, stoffering, vervoermiddelen, rollend en varend materieel, installaties, machines, werktuigen, apparatuur, instrumenten, gereedschappen en dienstkleding; overige werkzaamheden, zoals: het reviseren van machines en motoren, het afvoeren van vuil van de secretarie en gemeentelijke diensten, het wassen van gordijnen, linnengoed en dienstkleding, het

Iv3-Informatievoorschrift-2023 Gemeenten en Gemeenschappelijke regelingen (v0.1)

blad 54 van 80

ontsmetten van onroerende en roerende zaken, voor rekening van derden uitbestede onderhoudswerken. b.

Huren (alleen lasten; baten moeten worden verantwoord op 3.6 Huren) Onder huren worden ook verstaan de betaalde auteurs-, octrooi- en licentierechten, evenals leasetermijnen voor operationele lease. De betaalde huren hebben betrekking op: onroerende zaken, zoals: gebouwen en opstallen; roerende zaken, zoals: vervoermiddelen / rollend en varend materieel / machines / werktuigen / gereedschappen / apparatuur / instrumenten / schaft- en gereedschapswagens / zuurstof- en koolzuurcilinders / kantoormachines / vergoeding voor gebruik van eigen vervoermiddel, kleding of gereedschap.

c.

Verzekeringen Tot de door het verzekeringswezen verleende diensten behoren onder meer: verzekeringen tegen brand-, inbraak- en stormschade, glasschade, wettelijke aansprakelijkheid, fraude, reconstructieverzekering; vrijwillige (collectieve) verzekeringen tegen ongevallen; schadeverzekeringen voor duurzame roerende zaken en in aanbouw zijnde onroerende zaken; transportverzekeringen, geldwaardeverzekeringen.

d.

Vergoedingen Tot de vergoedingen behoren: vergoedingen aan leden van het dagelijks bestuur van een commissie die geen raadslid zijn; presentiegeld en vergoeding van reis- en verblijfkosten voor reizen binnen de gemeente voor leden van commissies, die geen raadslid zijn; vergoeding van reis- en verblijfkosten aan raadsleden en aan leden van commissies, die geen raadslid zijn, voor reizen buiten het grondgebied van de gemeente; vergoeding van reis- en verblijfkosten aan het college van burgemeester en wethouders en aan het gemeentepersoneel voor de uitoefening van hun werkzaamheden (vergoeding voor het woonwerkverkeer valt onder 1.1 Salarissen en sociale lasten); vergoeding van reis- en verblijfkosten van sollicitanten, externe adviseurs en dergelijke; overige vergoedingen ingevolge het Verplaatsingskostenbesluit; vergoeding van studiekosten, van kosten huisaansluiting voor telefoon, abonnement en gesprekken, van schade aan persoonlijke eigendommen van het gemeentepersoneel.

e.

Kosten algemene plannen Hiertoe behoren de kosten van derden voor het ontwerpen, vaststellen en herzien van algemene plannen zoals structuurplannen, bestemmingsplannen, omgevingsvisies, omgevingsplannen en verkeerscirculatieplannen. Deze categorie is afgesplitst van het totaal van de duurzame goederen omdat dergelijke kosten volgens de Europese richtlijnen geen investeringen zijn, maar tot de verbruikte diensten worden gerekend. Het Europese investeringsbegrip omvat wel de kosten van voorbereiding en ontwerp die direct samenhangen met de investeringsprojecten die onder 3.2 Duurzame goederen worden meegeteld (wegen, gebouwen etc.).

f.

Betaalde leges en andere rechten (alleen lasten; baten moeten worden verantwoord op 3.7 Leges en andere rechten). Zie de beschrijving van (baten) 3.7 Leges en andere rechten voor welke betalingen tot deze groep moeten worden gerekend.

Iv3-Informatievoorschrift-2023 Gemeenten en Gemeenschappelijke regelingen (v0.1)

blad 55 van 80

g.

Overige diensten de kosten van diensten van taxateurs, notarissen, makelaars in onroerende zaken en overige tussenpersonen. Dit voor zover deze kosten niet zijn gemaakt in het kader van de aan- of verkoop van grond of duurzame goederen; deze kosten dienen te worden geboekt onder 3.2 Duurzame goederen; proces- en gerechtskosten bij onteigeningsprocedures en rechtsgeschillen; andere honoraria van artsen, accountants, architecten (voor zover niet voor investeringswerken, zie 3.2 Duurzame goederen) en andere personen met een vrij beroep; de kosten van diensten van het bankwezen, zoals de provisie van geldleningen en de kosten van uitbetaling van aflosbare obligaties en vervallen rentecoupons; vergoeding voor het geven van onderwijs aan zieke kinderen, godsdienstonderwijs, spraakonderwijs, bijzondere schoolgymnastiek en het verzorgen van de centrale schoolbibliotheek; advertentie- en reclamekosten / telefoonkosten / porti-, telegram- en telexkosten / vrachtkosten / incassokosten; kosten van geneeskundige behandeling, keuring en controle van (gewezen) personeel; kosten van vorming en ontspanning van het personeel; kosten van selectie van sollicitanten; kosten van inning van gemeentelijke belastingen en retributies; kosten van aan- en verkoop en van open dan wel gesloten bewaargeving van waardepapieren; overige reclameopbrengsten, zoals een vergoeding voor een reclamebord; niet

hieronder vallen de reclamebelastingen, deze worden gerekend tot 2.2.1 Belastingen op producenten; opbrengsten uit in rekening gebrachte kosten van toepassing van bestuursdwang.

Een speciale vorm van een betaling voor een dienst is het betalen van een contributie of het doen van een donatie aan een stichting of vereniging, én waarbij het recht wordt verkregen op een tegenprestatie. Voorbeelden waarbij dit geldt zijn contributies aan: beroepsverenigingen, al dan niet specifiek voor gemeentelijke ambtenaren, zoals de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants; stichtingen en verenigingen, die op hun gebied relevante informatie verstrekken en waarop eventueel een beroep gedaan kan worden voor de door hen verleende diensten, zoals het Nederlands Normalisatie Instituut en de Stichting Bouwcentrum. Hierbij gelden dezelfde regels als voor ‘gewone’ betalingen van goederen en diensten. Dit betekent dat de contributie aan de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) niet tot de goederen en diensten behoort. Reden is dat de VNG tot de overheid wordt gerekend en dat de contributie weliswaar wordt gedaan ten behoeve van het functioneren (van het apparaat) van de gemeente, maar dat de geleverde diensten niet worden aangekocht in een traject van aanbesteding waaraan ook niet-overheidsinstellingen kunnen deelnemen. De contributie aan de VNG is daarom een inkomensoverdracht (4.3.6 Inkomensoverdrachten – overige overheden). Niet tot deze categorie behoren: kosten van uitzendkrachten (zie 3.5.1 Ingeleend personeel/3.5.2.

Uitgeleend personeel); pachten (zie 3.3 Pachten); (betaalde) premies aan pensioenfondsen en sociale verzekeringsinstellingen voor het huidige of het voormalige personeel (zie 1.1 Salarissen en sociale lasten).

Iv3-Informatievoorschrift-2023 Gemeenten en Gemeenschappelijke regelingen (v0.1)

blad 56 van 80

4. Overdrachten Overdrachten zijn ten eerste betalingen (in geld of in natura) waartegenover geen direct aanwijsbare tegenprestaties staan en hebben een herverdeling van het inkomen en vermogen tot gevolg. Daarnaast worden ook de meeste goederen- en dienstentransacties tussen overheidsinstellingen gerekend tot de overdrachten (zie verder Inkomensoverdrachten). De overdrachten bestaan uit vier (groepen van) categorieën: Sociale uitkeringen in geld; Subsidies; Inkomensoverdrachten; Kapitaaloverdrachten. Niet tot de overdrachten behoren: Sociale uitkeringen in natura, deze worden gerekend tot lastencategorie 3.4.1. Sociale Uitkeringen in natura. Sociale uitkeringen in geld De eerste groep van overdrachten zijn Sociale uitkeringen in geld. Deze groep bestaat uit lastencategorie 4.1.1 Sociale Uitkeringen in geld en batencategorie en 4.1.2 Verhaal sociale uitkeringen in geld. 4.1.1 Sociale uitkeringen in geld (deze categorie komt alleen aan de lastenkant voor) Deze categorie betreft de inkomensoverdrachten in geld aan huishoudens voor het verlichten van financiële lasten die voortvloeien uit een aantal sociale risico’s en behoeften én waarvan de besteding van de uitkering vrij is.

De sociale risico's en behoeften kunnen zijn: ziekte; invaliditeit, handicap; arbeidsongeval of beroepsziekte; ouderdom; nabestaanden; moederschap; gezin; bevordering arbeidsdeelname; werkloosheid; huisvesting; onderwijs; algemene behoeftigheid. Tot deze categorie behoren onder meer: inkomensvoorzieningen krachtens de Participatiewet, IAOW, IAOZ en Bbz; gemeentelijke bijstandsregelingen. Criterium bij welke instelling de uitgaven aan sociale uitkeringen in geld moeten worden geboekt is bij welke instelling de ‘verantwoording van het budget’ ligt. Bijvoorbeeld een aantal gemeenten werkt samen in een gemeenschappelijke regeling voor de uitvoering van de bijstand. Als zij daarbij ook de bevoegdheden overgedragen, dan dienen de uitkeringen in geld bij de gemeenschappelijke regeling te worden geboekt. Blijft echter de beslissingsbevoegdheid bij de gemeenten liggen, dan is verantwoording door de gemeente van toepassing. De bijdragen aan gemeenschappelijke regeling zal dan, voor wat betreft de inkomensoverdrachten, voornamelijk bestaand uit inkomensoverdrachten ter kostendekking van de uitvoering. Niet tot deze categorie behoren: inkomensoverdrachten in geld aan huishoudens voor de verlichting van financiële lasten die voortvloeien uit een aantal sociale risico’s en behoeften, maar waarbij de besteding is gebonden aan de aanschaf van goederen en diensten (zie 3.4.1.

Sociale Uitkeringen in natura.); kwijtschelding van belastingen of heffingen; belastingen en heffingen moeten op dit punt bruto worden geboekt, waarbij de kwijtscheldingen moeten worden geboekt onder een categorie onder Kapitaaloverdrachten (zie ook 2. Belastingen en 3.7 Leges en andere rechten). 4.1.2 Verhaal sociale uitkeringen in geld (deze categorie komt alleen aan de batenkant voor) De lasten aan sociale uitkeringen in geld moeten bruto worden verantwoord. Voor het verkrijgen van een beeld van de netto lasten moeten de uitkeringen aan personen worden gecorrigeerd met de aan hen ten onrechte verstrekte uitkeringen (verhaal). Het verhaal dient op deze (baten)categorie te worden verantwoord.

Iv3-Informatievoorschrift-2023 Gemeenten en Gemeenschappelijke regelingen (v0.1)

blad 57 van 80

Tot deze categorie worden gerekend: verhaal van (bijzondere) bijstand. Subsidies De tweede groep van inkomensoverdrachten bestaat uit één categorie, 4.2 Subsidies. 4.2 Subsidies (deze categorie komt alleen aan de lastenkant voor) De tweede groep overdrachten zijn de subsidies. NB de afbakening van de categorie Subsidies is die volgens het Europees statistisch bureau (Eurostat). Deze wijkt af van de afbakening van subsidies volgens de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Doelstellingen van subsidieverlening kunnen zijn het beïnvloeden van: 1. de productieniveaus; 2. de prijzen van producten; 3. de beloning van de productiefactoren. Exploitatiebijdragen aan Marktproducenten worden altijd gerekend tot de subsidies. Wat in dit verband ook nadrukkelijk tot de subsidies wordt gerekend, is een exploitatiebijdrage aan een producent op productie die door een overheidsinstelling is gegund in een traject van aanbesteding. Te denken valt hierbij aan een exploitatiebijdrage aan een openbaar vervoerbedrijf die een openbaar vervoer concessie heeft gekregen in een traject van aanbesteding of een exploitatiebijdrage aan een exploitant van een gemeentelijk zwembad die de exploitatie daarvan is toegewezen in een traject van aanbesteding.

Ook een betaling aan een niet-marktproducent (zoals een overheidsinstelling) voor het in stand houden van de productie kan worden gerekend tot de subsidies, maar alleen onder de voorwaarde dat de betaling is gebaseerd op een algemene regeling die voor zowel markt- als niet-marktproducenten is opengesteld. Voor een dergelijke regeling moet gelden dat elke subsidieaanvrager rechten kan ontlenen aan deze regeling en dus ook altijd geld ontvangt indien aan de voorwaarden in de regeling wordt voldaan (tot het subsidiebudget op is). Dit in tegenstelling tot regelingen waarbij een aanvraag kan worden gedaan voor een bijdrage en waarbij andere producenten niet automatisch dezelfde rechten kunnen ontlenen aan de honorering van die aanvraag. Betalingen aan nietmarktproducenten uit hoofde van dit soort regelingen worden gerekend tot de Inkomensoverdrachten.

Tot de subsidies behoren verder: loonkostensubsidies: een (niet-productgebonden) subsidie op de (totale) loonsom of het (totaal) aantal werknemers, dan wel op het in dienst hebben van bepaalde categorieën personen, zoals personen met een lichamelijke handicap of langdurig werklozen, of subsidies op de kosten van door ondernemingen georganiseerde of gefinancierde opleidingsprogramma's; milieusubsidies: subsidies die zijn bestemd voor een volledige of gedeeltelijke dekking van de kosten van maatregelen om de lozing van vervuilende stoffen in het milieu te beperken of te stoppen; bijdragen aan een marktproducent op aan productie gerelateerde activiteiten, zoals onderzoek; vergoeding van niet voldane rente van door een gemeente gewaarborgde geldlening. Niet tot deze categorie behoren: overdrachten van de overheid aan vennootschappen en quasi-vennootschappen ter dekking van gecumuleerde verliezen over verschillende boekjaren of van uitzonderlijke verliezen die aan oorzaken buiten de onderneming zijn toe te schrijven. Deze overdrachten moeten worden geboekt op één van de categorieën onder Kapitaaloverdrachten; - betalingen van de overheid aan marktproducenten als gehele of gedeeltelijke vergoeding voor goederen en diensten die die marktproducenten in verband met sociale risico's en behoeften rechtstreeks en individueel leveren aan huishoudens.

Deze betalingen worden gerekend tot 3.4.1 Sociale uitkeringen in natura.

Iv3-Informatievoorschrift-2023 Gemeenten en Gemeenschappelijke regelingen (v0.1)

blad 58 van 80

Inkomensoverdrachten De inkomensoverdrachten kunnen in twee soorten worden onderscheiden. Ten eerste betreft het de bijdragen in de exploitatiekosten van bedrijven en (overheids)instellingen en de bijdragen aan personen in de kosten van levensonderhoud, zover niet genoemd onder4.1.1 Sociale uitkeringen in geld. Er mag hierbij geen sprake zijn van een direct verband tussen de betaling en een geleverde prestatie. Een inkomensoverdracht vergroot dan ook in deze context het beschikbare inkomen van de ontvangende partij. Ten tweede worden tot de inkomensoverdrachten gerekend de betalingen van een overheidsinstelling aan een andere overheidsinstelling voor goederen en/of diensten, niet behorend tot grond, duurzame goederen of pachten, waarvoor geldt dat: deze goederen en/of diensten niet worden verbruikt in het eigen productieproces van de (ontvangende) overheidsinstelling; en het contract voor de levering van goederen of diensten niet tot stand is gekomen binnen een aanbestedingstraject. Nb worden de goederen en/of diensten wel verbruikt binnen het eigen productieproces van de ontvangende overheidsinstelling of is er wel sprake van aanbesteding, dan moet de betaling voor de goederen en/of diensten worden geregistreerd onder een van de categorieën onder 3 Goederen en diensten. Niet tot de overdrachten behoren: uitkeringen aan huidig en voormalig personeel.

Deze lasten moeten worden geboekt op categorie 1.1 Salarissen en sociale lasten; bijdragen aan verenigingen, stichtingen en fondsen ten behoeve van het eigen personeel. Deze lasten worden gezien als loon in natura en moeten daarom worden geboekt op categorie 1.1 Salarissen en sociale lasten. De inkomensoverdrachten bestaan uit acht categorieën aan overdrachten in relatie tot een bepaalde tegensector en één categorie aan inkomensoverdrachten indien de tegensector nog onbepaald is. NB deze laatste categorie (i.e. categorie 4.3.9 Inkomensoverdrachten - onverdeeld) mag alleen worden gebruikt in de aanlevering van de begroting. 4.3.1 Inkomensoverdrachten - Rijk Zie de algemene toelichting onder Inkomensoverdrachten. Betreft de inkomensoverdrachten ontvangen van of betaald aan het Rijk. Zie de Begrippenlijst voor wat tot het Rijk wordt gerekend.

Voorbeelden hiervan zijn: een bijdrage in de kosten van onderhoud van een rijksweg; bijdragen in de kosten van door het Rijk geleverde goederen en diensten; de terugbetaling van ontvangen uitkeringen Rijk; de afdracht door een gemeente aan het Rijk van rijksleges die door de gemeente zijn geïnd; de uitkeringen van het Rijk aan gemeenten en provincie uit respectievelijk het gemeentefonds en het Provinciefonds; de doeluitkeringen van het Rijk aan gemeenten die al dan niet een integrale vergoeding van een gemeentelijke overheidstaak beogen, zoals de budgetten voor bijstandsuitkeringen en loonkostensubsidies krachtens de Participatiewet. 4.3.2 Inkomensoverdrachten - gemeenten Zie de algemene toelichting onder Inkomensoverdrachten. Betreft de inkomensoverdrachten ontvangen van of betaald aan gemeenten. Voorbeelden zijn: het boeken door een gemeenschappelijke regeling van de van een gemeente ontvangen bijdrage ter dekking van een nadelig exploitatiesaldo;

Iv3-Informatievoorschrift-2023 Gemeenten en Gemeenschappelijke regelingen (v0.1)

blad 59 van 80

-

-

het boeken door een gemeente van een bijdrage aan een gemeente die optreedt als centrumgemeente in een gemeenschappelijke regeling met een centrumgemeente-constructie (zie ook 4.3.3 Inkomensoverdrachten – gemeenschappelijke regelingen); het boeken door een provincie van de van een gemeente ontvangen afdracht van provinciale leges die door de gemeente zijn geïnd.

4.3.3 Inkomensoverdrachten - gemeenschappelijke regelingen Zie de algemene toelichting onder Inkomensoverdrachten. Betreft de inkomensoverdrachten ontvangen van of betaald aan gemeenschappelijke regelingen (gr). Tot de gr’s worden in dit verband alleen gerekend de gr’s als openbaar lichaam of bedrijfsvoeringsorganisatie. Deze twee soorten gr’s worden gekenmerkt door het hebben van rechtspersoonlijkheid en hebben een (algemeen/dagelijks) bestuur en stellen jaarlijks een begroting en een jaarrekening op. Voorbeeld is: het boeken door een gemeente van een bijdrage aan een gemeenschappelijke regeling ter dekking van een nadelig exploitatiesaldo; het boeken door een gemeente van een bijdrage aan een gemeenschappelijke regeling voor de uitvoering van de WSW of de Participatiewet. Niet tot deze categorie behoren: overdrachten aan andere vormen van gemeenschappelijke regelingen, zoals gemeenschappelijke regelingen met een centrumgemeente-constructie. In deze constructie draagt een gemeente taken en bevoegdheden over aan een andere gemeente, de centrumgemeente. De gemeente compenseert doorgaans deze centrumgemeente voor de aan de taken en bevoegdheden verbonden lasten. Deze compensatie moet worden geboekt op 4.3.2 Inkomensoverdrachten - gemeenten. 4.3.4 Inkomensoverdrachten - provincies Zie de algemene toelichting onder Inkomensoverdrachten.

Betreft de inkomensoverdrachten ontvangen van of betaald aan provincies. Voorbeeld is: het boeken door een gemeente van de afdracht aan een provincie van provinciale leges die door de gemeente zijn geïnd. 4.3.5 Inkomensoverdrachten - waterschappen Zie de algemene toelichting onder Inkomensoverdrachten. Betreft de inkomensoverdrachten ontvangen van of betaald aan waterschappen. 4.3.6 Inkomensoverdrachten - overige overheden Zie de algemene toelichting onder Inkomensoverdrachten. Betreft de inkomensoverdrachten ontvangen van of betaald aan overige overheden. Overige overheden zijn alle instellingen die voldoen aan de definitie van een overheidsinstelling (zie de Begrippenlijst) maar niet als soort overheidsinstelling zijn genoemd in de categorieën 4.3.1 t/m 4.3.5 (voor voorbeelden van overige overheden, zie de definitie van een overheidsinstelling in de Begrippenlijst). Niet tot deze categorie behoren: overdrachten aan de Sociale Verzekeringsbank (SVB) in het kader van de uitbetaling van de persoonsgebonden budgetten (pgb’s); deze moeten worden geboekt als sociale uitkeringen in natura (zie 3.4.1 Sociale uitkeringen in natura). 4.3.7 Inkomensoverdrachten - Europese Unie Zie de algemene toelichting onder Inkomensoverdrachten. Iv3-Informatievoorschrift-2023 Gemeenten en Gemeenschappelijke regelingen (v0.1)

blad 60 van 80

Het betreft uitsluitend de inkomensoverdrachten ontvangen van of betaald aan de instellingen van de Europese Unie. Zie de Begrippenlijst voor een verdere toelichting op het begrip Europese Unie in dit verband. Inkomensoverdrachten ontvangen van of betaald aan overige buitenlandse instellingen of buitenlandse personen moeten worden geboekt op 4.3.8 Inkomensoverdrachten – overige instellingen en personen. Het gaat hierbij alleen om gelden die bestemd zijn voor eigen projecten van de ontvangende overheid. Tot deze categorie worden gerekend: door gemeenten ontvangen inkomensoverdrachten van de Europese Unie, in het kader van de ESF-gelden bestemd voor eigen projecten. Niet tot deze categorie behoren: gelden die door bedrijven of instellingen zijn aangevraagd bij de EU en waarvoor de overheid een loket- en doorgeeffunctie heeft. Deze van de EU ontvangen gelden mogen alleen als financiële transacties worden geregistreerd op categorie 6.1 Financiële transacties aan de activa- en passivakant van de balans, zodanig dat ze geen effect hebben op het saldo van 6.1. Dit geldt ook voor de uitbetaling van deze gelden aan de eindbegunstigde. 4.3.8 Inkomensoverdrachten - overige instellingen en personen Zie de algemene toelichting onder Inkomensoverdrachten.

Inkomensoverdrachten ontvangen van of betaald aan instellingen die niet behoren tot de in categorie 4.3.1 t/m 4.3.7 genoemde instellingen (i.e. geen overheidsinstellingen en geen instellingen van de Europese Unie) dienen op deze categorie te worden geboekt. Hiertoe behoren onder meer de bijdragen in de uitgaven van huishoudens (exclusief de sociale uitkeringen genoemd onder lasten 3.4.1. Sociale uitkeringen in natura en onder lasten 4.1.1 Sociale uitkeringen in geld) én bijdragen in de exploitatiekosten van instellingen waarvan de baten in hoofdzaak afkomstig zijn van personen/gezinnen en/of het buitenland. Tot deze categorie behoren onder meer: tegemoetkomingen aan raadsfracties in de kosten van die fracties; uitkeringen schadeverzekeringen; bijdragen aan amateurgezelschappen voor muziek, opera, toneel en dans; bijdragen aan amateursportverenigingen; bijdragen aan instellingen zonder winstoogmerk zoals vakbonden, regionale omroepen, goede doelen organisaties; uitgekeerde geldprijzen, toelagen of andere bijdragen aan personen voor bijzondere prestaties, zoals op het gebied van cultuur en wetenschap of voor daden van menslievende aard; bijdragen aan studiefondsen en verstrekking van studiebeurzen en toelagen; ontvangen gewetensgelden; baten aan boetes. Niet tot deze categorie behoren: betaalde loonkostensubsidies aan stichtingen en verenigingen.

Deze worden gerekend tot de subsidies (zie lasten Subsidies). 4.3.9 Inkomensoverdrachten - onverdeeld Deze categorie mag alleen worden gebruikt voor de aanlevering van de begroting.

Iv3-Informatievoorschrift-2023 Gemeenten en Gemeenschappelijke regelingen (v0.1)

blad 61 van 80

Deze categorie betreft betaalde of ontvangen inkomensoverdrachten waarvan nog onduidelijk is wie respectievelijk de ontvangende of betalende instelling partij is of dat het nog niet goed mogelijk is deze partij te rangschikken onder een van de groepen van instellingen zoals bedoeld in de categorieën 4.3.1 t/m 4.3.8. Zie verder de algemene toelichting onder Inkomensoverdrachten. Kapitaaloverdrachten De (groep) kapitaaloverdrachten kan worden verdeeld in drie soorten kapitaaloverdrachten. 1.

Investeringsbijdragen Een betaalde investeringsbijdrage is een bijdrage in een door een derde gedane investering die valt binnen de categorieën 3.1 Grond en 3.2 Duurzame goederen, waaronder: aankoop van gronden en van andere bestaande onroerende zaken; nieuwbouw, verbouw of restauratie van onroerende zaken; aankoop van duurzame roerende zaken. Voorbeelden zijn bijdragen: aan ProRail in de kosten van aanleg van spoorwegovergangen en spoorwegviaducten; aan het Rijk in de kosten van aanleg van een rijksweg; - in de bouw of verbetering van gemeentewegen en voor wegwijzers bij nieuw aangelegde gemeentewegen. Daarnaast worden de bijdragen in de door andere overheidsinstellingen verstrekte investeringsbijdragen ook tot de investeringsbijdragen gerekend. NB er is geen sprake van een investeringsbijdrage indien de bijdrage gekoppeld is aan een tegenprestatie in de vorm van een latere overdracht van een investeringswerk of grond; zie ook hieronder de tekst onder de kop ‘Niet tot de kapitaaloverdrachten behoren:’.

2.

Baatbelasting De ingevolge artikel 222 van de Gemeentewet geheven belasting.

3.

Overige vermogensoverdrachten Deze bijdragen zijn bedoeld om het vermogen van de ontvangende partij te versterken. Hiertoe behoren onder meer: vergoeding van schade, ontstaan ten gevolge van vaststelling of herziening van gemeentelijke bestemmingsplannen, met inbegrip van die aan eigenaars van onroerende zaken aangewezen als behorende tot een beschermd dorps- of stadsgezicht; vergoeding van schade, ontstaan ten gevolge van gemeentelijke en provinciale besluiten zoals op grond van de Omgevingswet; afkoop van tolrecht of andere rechten; bijdragen in door derden betaalde schadevergoedingen en afkoopsommen; vergoeding van niet voldane aflossingen van door de gemeente gewaarborgde geldleningen; schadevergoedingen aan ondernemingen door hevige regenval of langdurige droogte of door andere natuurrampen; uitkeringen aan rechthebbenden of aan de consignatiekas van de (netto)opbrengst wegens verkoop van gevonden voorwerpen dan wel op het strand aangespoelde goederen.

afkoopsommen van onderhoudsplicht in verband met overdracht in beheer en onderhoud van water- en wegenbouwkundige werken; betalingen door de overheid of door het buitenland aan eigenaren van kapitaalgoederen die als gevolg van oorlogshandelingen, andere politieke gebeurtenissen of natuurrampen (overstromingen e.d.) zijn vernietigd of beschadigd; vergoedingen bij verwerving van onroerende zaken, zoals: • bedrijfsschadevergoedingen;

Iv3-Informatievoorschrift-2023 Gemeenten en Gemeenschappelijke regelingen (v0.1)

blad 62 van 80

-

-

-

-

-

-

-

• inkomensschadevergoedingen aan pachters en huurders; • vergoeding van verplaatsing van een bedrijf, sportaccommodatie en dergelijke; • vergoeding van afbraakkosten. vergoedingen van schade verband houdende met gemeentelijke investeringswerken, zoals: • bedrijfsschadevergoedingen, zoals vergoeding van omrijdschade; • vergoeding van kosten van verleggen van kabels, leidingen, sloten en andere objecten onder, op of boven de grond; • vergoeding van aanpassingskosten van onroerende eigendommen van derden; overdrachten van de overheid aan niet-financiële vennootschappen en quasi-vennootschappen ter dekking van gecumuleerde verliezen over verschillende boekjaren of van uitzonderlijke verliezen die aan oorzaken buiten de onderneming zijn toe te schrijven (zelfs in het geval van een kapitaalinjectie). overdrachten tussen overheidsinstellingen die ten doel hebben het hoofd te bieden aan onverwachte uitgaven of die bestemd zijn om gecumuleerde tekorten te dekken.

Deze overdrachten tussen subsectoren van de overheid zijn interne stromen van de sector overheid, die verdwijnen wanneer een geconsolideerde rekening voor de gehele sector wordt opgesteld; legaten en nalatenschappen, anders dan ten gevolge van verhaal van leenbijstand (zie 4.1.2 verhaal sociale uitkeringen in geld) en schenkingen; kwijtschelding van schulden met wederzijdse instemming, alsmede de tegenboeking van een schuldovername of soortgelijke transacties, zoals honorering van garanties die verband houden met nietstandaardgarantieregelingen, of schuldsanering waarbij een deel van de schulden wordt gedelgd of overgenomen. Uitgezonderd zijn echter: • kwijtschelding van financiële aanspraken op en overname van schulden van winstgevende quasivennootschappen door de eigenaar van de quasi-vennootschap. Deze worden behandeld als een transactie in deelnemingen en aandelen. NB de overname van geaccumuleerde schulden of van buitengewoon groot verlies moet wel worden geregistreerd als een overige vermogensoverdracht; • kwijtschelding en overname van schulden van een overheidsonderneming door de overheid, wanneer de onderneming ophoudt te bestaan. Deze moeten worden verantwoord op 7.5 Overige verrekeningen; • kwijtschelding en overname van schulden van een overheidsonderneming door de overheid in het kader van de privatisering van de onderneming op korte termijn.

Deze worden behandeld als transacties in deelnemingen en aandelen; afboeking van oninbare belastingen of heffingen indien de opbrengst hiervan wordt gerapporteerd op basis van aanslagen (zie ook 2. Belastingen en 3.7 Leges en andere rechten); buitengewone betalingen aan sociale verzekeringsfondsen door werkgevers (inclusief de overheid) of door de overheid (in het kader van zijn sociale taken), voor zover deze betalingen bestemd zijn voor een verruiming van de actuariële reserves van deze fondsen; wanneer aan de sector overheid verschuldigde belastingen en sociale premies op basis van kohieren en aangiften worden geregistreerd, wordt het gedeelte dat waarschijnlijk niet zal worden geïnd, in dezelfde verslagperiode geneutraliseerd door middel van een overige kapitaaloverdracht; verzekeringsuitkeringen na een ramp; ontvangsten wegens het vervallen van in de gemeentekas gestorte waarborgsommen.

Niet tot de kapitaaloverdrachten behoren: een bijdrage aan een instelling die optreedt als ‘bouwheer’ van een investeringswerk, en waarbij het investeringswerk na de totstandkoming door de bouwheer (gedeeltelijk) wordt overgedragen aan de instelling die de bijdrage verleende. Deze betaling moeten worden geboekt als (vooruit)betaling voor het investeringsgoed op lasten categorie 3.2 Duurzame goederen; een bijdrage die een gemeente ontvangt van een projectontwikkelaar ter financiering van het bouwrijp maken van bouwgrond en die kan worden gezien als (gedeeltelijke) (vooruit)betaling door de Iv3-Informatievoorschrift-2023 Gemeenten en Gemeenschappelijke regelingen (v0.1)

blad 63 van 80

-

-

-

projectontwikkelaar voor de bouwgrond die de gemeente in een later stadium gaat leveren. Deze ontvangsten moet de gemeente boeken op baten 3.1 Grond; de afschrijving van een schuld zonder dat daaraan de vrijwillige instemming van beide partijen aan vooraf ging. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer een debiteur van de gemeente zijn schuld niet erkent en de gemeente deze niet zozeer vrijwillig, maar noodgedwongen afschrijft. Deze afschrijving mag niet worden gezien als een economische transactie en mag daarom ook niet doorlopen in het EMU-saldo. Dit soort afschrijvingen moet daarom worden geregistreerd op 7.5 Overige verrekeningen; een overdracht aan de overheid van de opbrengst uit een privatisering (bijvoorbeeld via een holding); deze wordt geregistreerd als een financiële transactie 6.1 Financiële transacties) in deelnemingen en aandelen; kapitaalverstrekkingen waarbij middelen ter beschikking worden gesteld in ruil voor een belofte van toekomstig dividend of een ander type rendement. Deze worden beschouwd als inbreng van kapitaal en moeten daarom worden geboekt als financiële transactie op categorie 6.1 Financiële transacties; bijdragen uit eigen reserves ter dekking van tekorten van gerealiseerde bouwexploitatie-plannen; deze moeten worden geboekt categorie 7.1 Mutatie reserves.

De kapitaaloverdrachten bestaan uit acht categorieën aan overdrachten in relatie tot een bepaalde tegensector en één categorie aan kapitaaloverdrachten indien de tegensector nog onbepaald is. NB deze laatste categorie (i.e. categorie 4.3.9. Inkomensoverdrachten - onverdeeld) mag alleen worden gebruikt in de aanlevering van de begroting. 4.4.1 Kapitaaloverdrachten - Rijk Zie de algemene toelichting onder Kapitaaloverdrachten. Betreft de kapitaaloverdrachten ontvangen van of betaald aan het Rijk. Zie de Begrippenlijst voor wat tot het Rijk wordt gerekend. 4.4.2 Kapitaaloverdrachten - gemeenten Zie de algemene toelichting onder Kapitaaloverdrachten. Betreft de kapitaaloverdrachten ontvangen van of betaald aan gemeenten. Ook een kapitaaloverdracht aan een gemeente die optreedt als centrumgemeente in een gemeenschappelijke regeling met een centrumgemeenteconstructie, moet op deze categorie worden geboekt. 4.4.3 Kapitaaloverdrachten - gemeenschappelijke regelingen Zie de algemene toelichting onder Kapitaaloverdrachten. Betreft de kapitaaloverdrachten ontvangen van of betaald aan gemeenschappelijke regelingen (gr’s). Tot de gr’s worden in dit verband alleen gerekend de gr’s als openbaar lichaam of bedrijfsvoeringsorganisatie.

Deze twee soorten gr’s worden gekenmerkt door het hebben van rechtspersoonlijkheid en hebben een (algemeen/dagelijks) bestuur en stellen jaarlijks een begroting en een jaarrekening op. Niet tot deze categorie behoren: kapitaaloverdrachten ontvangen van of betaald aan andere vormen van gemeenschappelijke regelingen, zoals gemeenschappelijke regelingen met een centrumgemeente-constructie. Een kapitaaloverdracht aan een centrumgemeente moeten worden geboekt als 4.4.2 Kapitaaloverdrachten – gemeenten. 4.4.4 Kapitaaloverdrachten - provincies Zie de algemene toelichting onder Kapitaaloverdrachten. Betreft de kapitaaloverdrachten ontvangen van of betaald aan provincies. 4.4.5 Kapitaaloverdrachten - waterschappen Zie de algemene toelichting onder Kapitaaloverdrachten. Betreft de kapitaaloverdrachten ontvangen van of betaald aan waterschappen.

Iv3-Informatievoorschrift-2023 Gemeenten en Gemeenschappelijke regelingen (v0.1)

blad 64 van 80

4.4.6 Kapitaaloverdrachten - overige overheden Zie de algemene toelichting onder Kapitaaloverdrachten. Betreft de kapitaaloverdrachten ontvangen van of betaald aan overige overheden. Overige overheden zijn alle instellingen die voldoen aan de definitie van een overheidsinstelling (zie de Begrippenlijst) maar niet als soort overheidsinstelling zijn genoemd in de categorieën 4.4.1 t/m 4.4.5 (voor voorbeelden van overige overheden, zie de definitie van een overheidsinstelling in de Begrippenlijst). 4.4.7 Kapitaaloverdrachten - Europese Unie Zie de algemene toelichting onder Kapitaaloverdrachten. Het betreft uitsluitend de kapitaaloverdrachten ontvangen van of betaald aan de instellingen van de Europese Unie. Zie de Begrippenlijst voor een verdere toelichting op het begrip Europese Unie in dit verband. Kapitaaloverdrachten ontvangen van of betaald aan overige buitenlandse instellingen of buitenlandse personen moeten worden geboekt op 4.4.8 Kapitaaloverdrachten - overige instellingen en personen. Van de Europese Unie ontvangen overdrachten mogen alleen op deze categorie worden geboekt als de ontvangen gelden bestemd zijn voor eigen projecten van de ontvangende overheid.

Voorbeeld: kapitaaloverdrachten van de Europese Unie, zoals de EFRO-gelden voor een eigen project Niet tot deze categorie behoren: gelden die door bedrijven of instellingen zijn aangevraagd bij de EU en waarvoor de overheid een loket- en doorgeeffunctie heeft (alsmede de uitbetalingen aan die bedrijven of instellingen) mogen enkel als financiële transacties worden geboekt. 4.4.8 Kapitaaloverdrachten - overige instellingen en personen Zie de algemene toelichting onder Kapitaaloverdrachten. Kapitaaloverdrachten ontvangen van of betaald aan instellingen die niet behoren tot de in categorie 4.4.1 t/m 4.4.7 genoemde instellingen (i.e. geen overheidsinstellingen en geen instellingen van de Europese Unie) dienen op deze categorie geboekt te worden. NB tot deze categorie worden o.m. gerekend de kwijtschelding van belastingen en heffingen aan personen. 4.4.9 Kapitaaloverdrachten - onverdeeld Deze categorie mag alleen worden gebruikt voor de aanlevering van de begroting. Dit betreft betaalde of ontvangen kapitaaloverdrachten waarvan nog onduidelijk is wie respectievelijk de ontvangende of betalende instelling partij is dan wel dat het nog niet goed mogelijk is deze partij te rangschikken onder een van de groepen van instellingen zoals bedoeld in de categorieën 4.4.1 t/m 4.4.8. Zie verder de algemene toelichting onder Kapitaaloverdrachten.

Iv3-Informatievoorschrift-2023 Gemeenten en Gemeenschappelijke regelingen (v0.1)

blad 65 van 80

5. Rente en dividend 5.1 Rente Rente is de afgesproken verschuldigde vergoeding die wordt ontvangen van een derde / betaald aan een derde uit hoofde van het aangaan van een financiële verplichting met die derde. Tot deze financiële verplichtingen worden onder andere gerekend: kortlopende leningen en daarmee vergelijkbare financieringen, zoals: • kasgeldleningen • rekeningcourantverhoudingen met niet-banken langlopende leningen en daarmee vergelijkbare financieringen, zoals: • financial lease en huurkoopovereenkomsten; • leenbijstand; • leningen ter financiering van handelskredieten; • hypothecaire geldleningen; • waarborgsommen. deposito’s; handelskredieten; financial lease. Als in de rekening een bedrijf is geconsolideerd dat aan derden een winstuitkering verstrekt, dan moet deze winstuitkering op deze categorie worden geboekt. Voor gemeenten (en gr’s) mag het gebruik van deze categorie alleen op het taakveld 0.5 - Treasury voorkomen. Bij provincies is dit het taakveld 0.3 - Geldleningen en uitzettingen.

Niet tot deze categorie behoren: - de rentelasten over het eigen vermogen en de bespaarde rente over het eigen vermogen (zie 7.4 Toegerekende reële en bespaarde rente); - de toerekening van de rente aan de grondexploitatie, de rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend en de toerekening van de rente aan de taakvelden via de renteomslag (zie 7.4 Toegerekende reële en bespaarde rente). 5.2 Dividenden en winsten (deze categorie komt alleen aan de batenkant voor) Tot deze categorie behoren de winstuitkeringen die worden ontvangen voor het bezit aan aandelen en andere deelnemingen: normale dividenduitkeringen (contant, stock); winstuitkering van ondernemingen met rechtspersoonlijkheid die geen vennootschap zijn. Niet tot deze categorie behoren: extra dividend en superdividend; deze dienen (op taakveld 0.5 - Treasury) te worden opgenomen onder 6.1 Financiële transacties (zie ook 6.1 Financiële transacties); de uitkering van bonusaandelen; deze wordt niet geregistreerd omdat de marktwaarde van de deelneming niet verandert.

Iv3-Informatievoorschrift-2023 Gemeenten en Gemeenschappelijke regelingen (v0.1)

blad 66 van 80

6. Financiële transacties 6.1 Financiële transacties Aan deze categorie worden alle transacties van een gemeente met andere instellingen of personen toegerekend die een mutatie in gemeentelijke schulden en vorderingen tot gevolg hebben. Er vindt daarbij tussen beide partijen een gelijktijdige vorming of afwikkeling van een financieel actief en het overeenkomstige financiële passief plaats, dan wel de overdracht van een financieel actief of passief aan een andere partij. Om op eenvoudige wijze aan te sluiten op de financiële administratie wordt in de verdelingsmatrix de bruto registratie door de gemeenten gevolgd. Dit houdt in dat de aflossing op schulden en het aangaan van vorderingen als uitgaande kasstroom aan de uitgavenzijde worden verantwoord. De inkomende kasstromen door vergroting van schulden en de aflossing van vorderingen wordt aan de batenzijde verantwoord. Tot deze categorie worden gerekend de mutaties in chartaal geld en deposito’s, kort- en langlopende effecten anders dan aandelen, financiële derivaten, kortlopende leningen, langlopende leningen (waaronder leenbijstand), aandelen en overige deelnemingen en handelskredieten en transitorische posten. De daarmede verband houdende opnemingen en aflossingen moeten tegen de transactiewaarde worden geboekt. Indien nominale waarden worden geboekt, dan moeten tegenboekingen worden opgenomen voor agio en disagio.

Deze boekingen hebben ook het karakter van financiële transacties. Agio en disagio Bij boeking van aankoop effecten tegen nominale waarden dient een agio (verschil tussen de emissiekoers of aflossingskoers en de nominale waarde) worden opgenomen als financiële transactie op de daarvoor bestemde balanspost. Ditzelfde geldt voor agio bij opneming of bij aflossing. Extra en superdividend Volgens de Europese richtlijnen mag extra dividend en superdividend niet meetellen in de bepaling van het EMUsaldo. Ontvangsten moeten daarom worden beschouwd als een financiële transactie en moeten daarom (op taakveld 0.5 - Treasury) op deze categorie worden verantwoord. Niet tot deze categorie behoren: mutaties in financiële activa en passiva die niet het gevolg zijn van een economische transactie. Zie 7.5 Overige verrekeningen.

Iv3-Informatievoorschrift-2023 Gemeenten en Gemeenschappelijke regelingen (v0.1)

blad 67 van 80

7. Verrekeningen 7.1 Mutatie reserves Tot deze categorie behoren de toevoegingen (reserveringen) en onttrekkingen aan de reserves. Tot de reserveringen behoren de lasten die verband houden met verrekeningen van taakvelden van de begroting of rekening van baten en lasten met de reserves op de balans. Verrekeningen tussen reserves onderling gaan ofwel via begroting(swijziging) ofwel via bestemming van het resultaat. 7.2 Mutatie voorzieningen Tot deze categorie behoren de toevoegingen en vrijval van voorzieningen. Niet hiertoe behoren de onttrekkingen aan de voorzieningen. Deze moeten worden geboekt op de categorieën 1. t/m 5. op de balanspost P12 Voorzieningen. Mutaties op voorzieningen, waarvan in het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten is voorgeschreven dat deze rechtstreeks op de waardering van het actief in mindering gebracht dienen te worden, behoren ook via deze categorie verantwoord te worden. 7.3 Afschrijvingen Tot deze categorie aan de lastenkant op de taakvelden behoren de normale of extra afschrijvingen op geactiveerde kapitaallasten. Tot deze categorie aan de batenkant op de betreffende balansposten behoren de tegenboekingen van de normale of extra afschrijvingen op geactiveerde kapitaallasten.

7.4 Toegerekende reële en bespaarde rente De door-/toerekening van rente aan de grondexploitatie, projectfinanciering aan het betreffende taakveld en de toerekening van rente aan de taakvelden via de rente-omslag wordt geboekt op deze categorie. De toerekening gebeurt door het boeken van een negatieve last op deze categorie op het taakveld 0.5 - Treasury en via positieve lasten op de betreffende taakvelden. Ook de rentelast over het eigen vermogen en de rente over voorzieningen wordt in de administratie verantwoord op deze categorie. Hetzelfde geldt voor de rentebaten over het eigen vermogen; ook deze moeten (altijd) op deze categorie worden verantwoord (ook als deze uiteindelijk aan de reserves worden toegevoegd). 7.5 Overige verrekeningen Naast de verrekeningen zoals bedoeld onder 7.1 tot en met 7.4 zijn er nog een aantal overige soorten verrekeningen. Deze zijn opgenomen in deze categorie. De overige verrekeningen kunnen bestaan uit: a.

toerekening overheadkosten direct verbonden aan grote investeringsprojecten Aan grote investeringen zoals grondexploitaties en omvangrijke projecten kunnen aanzienlijke overheadkosten verbonden zijn. Echter door de invoering van een apart programma overhead binnen de begroting zou de investering opeens veel minder groot lijken en de overhead juist groot. Dit kan bij meerjarige investeringen ook tot gevolg hebben dat er begrotingstekorten ontstaan terwijl dit zonder een apart taakveld overhead niet het geval zou zijn geweest. Daarom mogen de kosten van overhead wel worden toegerekend aan de investeringsprojecten indien het niet toerekenen van overhead zou leiden tot een tekort op de begroting. Als gebruik wordt gemaakt van deze uitzondering dan moet deze wel apart worden toegelicht bij het overzicht overhead, dat onderdeel uitmaakt van de begroting (en verantwoording). In de verdelingsmatrix wordt deze boekingswijze vormgegeven door de reële lasten met betrekking tot alle overhead wel te boeken op het taakveld overhead maar het gedeelte betreffende het ‘grote investeringsproject’ kan vervolgens worden overgeboekt via het boeken van een negatieve last op deze categorie op het taakveld overhead naar de betreffende balanspost(en).

Iv3-Informatievoorschrift-2023 Gemeenten en Gemeenschappelijke regelingen (v0.1)

blad 68 van 80

b.

activering van lasten Bijvoorbeeld de activering van lasten met betrekking tot de bouwgrondexploitatie.

c.

overboeken van activa vanuit de balans naar de exploitatie De verkoop van een actief moet in de exploitatie worden verantwoord. Hiertoe wordt het actief op de betreffende balanspost met categorie 7.5 afgeboekt, waarbij als tegenboeking de boekwaarde van het actief als last in de exploitatie op het geëigende taakveld wordt genomen. De verkoop vindt op dit taakveld vervolgens plaats tegen de opbrengstwaarde met categorie 3.2 (bij materiële vaste activa) of categorie 6.1 bij effecten.

d.

mutaties activa en passiva die niet het gevolg zijn van een economische transactie Een economische transactie is een ruil of een overdracht waaraan betrokken partijen vrijwillig deelnemen. Alleen deze economische transacties mogen meetellen in het EMU-saldo. Lasten en baten aangaande nieteconomische transacties mogen daarom niet op categorieën worden geboekt die worden gebruikt bij de bepaling van het EMU-saldo, i.e. alle categorieën met uitzondering van de categorieën die vallen onder de Verrekeningen (7x). Voorbeelden van mutaties van activa en passiva die niet het gevolg zijn van een economische transactie zijn: noodgedwongen (eenzijdig) afschrijven van een vordering, bijvoorbeeld omdat de schuldenaar deze niet erkent of failliet is gegaan (boeking bij uitspraak rechter). NB uitzondering hierop is het afboeken van oninbare belastingen en heffingen indien de opbrengst hiervan wordt gerapporteerd op basis van aanslagen (zie 2. Belastingen en 3.7 Leges en andere rechten). Indien voor het afschrijven van de vordering een voorziening was getroffen dan wordt in de balans zowel de betreffende vordering als de voorzieningen via categorie 7.2 verlaagd.

Indien er geen voorziening was getroffen dan vindt tegenboeking van de afschrijving van de vordering plaats in de exploitatie; afboekingen van materiële activa vanwege diefstal of natuurrampen; herwaarderingen van duurzame (lees: over lengte van aantal jaren en aantoonbare) waardevermindering. Bijvoorbeeld het afwaarderen van de bouwgrondexploitatie; herclassificatie of herstructurering van de eigen instelling, zoals het opgaan van een gemeenschappelijke regeling in een gemeente, waardoor activa en passiva van de gemeente toenemen of juist het afsplitsen van een onderdeel of dienst, waardoor activa en passiva van de gemeente afnemen; herclassificatie van activa en passiva.

Iv3-Informatievoorschrift-2023 Gemeenten en Gemeenschappelijke regelingen (v0.1)

blad 69 van 80

4a

Toelichting Iv3-balansstanden Gemeenten en Gemeenschappelijke regelingen

1. Balansstanden Activa Vaste Activa Immateriële vaste activa: A111 Kosten verbonden aan sluiten geldlening en saldo agio/disagio A112 Kosten onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief A113 Bijdragen aan activa in eigendom van derden Materiële vaste activa: A121 Gronden en terreinen A122 Woonruimten A123 Bedrijfsgebouwen A124 Grond-, weg- en waterbouwkundige werken A125 Vervoermiddelen A126 Machines, apparaten en installaties A129 Overig Het komt voor dat in de administratie en programmarekening de balanspost 'vaste activa in uitvoering' is opgenomen. De post 'materiële vaste activa in uitvoering' komt echter niet voor in de Iv3-matrix. De vaste activa in uitvoering moeten in principe worden verantwoord op de balanspost waar het betreffende activum thuishoort. Dus de uitgaven aan een weg in uitvoering, indien geactiveerd, horen thuis op de balanspost 'grond-, weg- en waterbouwkundige werken'. Indien de administratie dit niet toelaat, kan de gemeente kiezen voor verantwoording van de activa in uitvoering op de bestaande balanspost 'overige materiële vaste activa' (A129). Ditzelfde geldt voor bijvoorbeeld de ontwikkeling van (GWW-)projecten namens anderen (bouwheer), die in een later stadium worden ‘doorverkocht’ aan die anderen.

Financiële vaste activa: A1311 Kapitaalverstrekking aan deelnemingen Deze post heeft betrekking op vorderingen die eigendomsrechten op vennootschappen vertegenwoordigen. Dergelijke vorderingen geven de houder recht op een aandeel in de winst alsmede in het netto vermogen in geval van liquidatie. Hier is sprake van risicodragende vorderingen. De waarde van de vordering en de vergoeding voor het beschikbaar gestelde vermogen staan niet contractueel vast, maar is afhankelijk van marktontwikkelingen. Aandelen en deelnemingen zijn mogelijk in beurs- en niet-beursgenoteerde bedrijven. Voorbeelden zijn aandelen in de BNG en energiebedrijven. Aandelen in gemeenschappelijke regelingen, stichtingen en andere publiekrechtelijke organisaties zijn per definitie niet mogelijk. Tot de (mutaties) in deze post behoren niet de reguliere dividenduitkeringen. Tot deze post horen niet de leningen aan deelnemingen; deze worden geboekt onder A1322 Leningen aan deelnemingen. A1312 Kapitaalverstrekking aan gemeenschappelijke regelingen Niet hieronder vallen de langlopende leningen aan gemeenschappelijke regelingen. Deze moeten worden geboekt onder A1331a Leningen aan openbare lichamen (art.

1a Wet Fido) A1313 Kapitaalverstrekking aan overige verbonden partijen A1321 Leningen aan woningbouwcorporaties De leningen betreffen hier langlopende, niet-verhandelbare vorderingen die een oorspronkelijke looptijd hebben van meer dan één jaar, blijkend uit niet-verhandelbare documenten tussen leningnemer en leninggever. Kenmerken zijn: een onvoorwaardelijke schuld met aflossing op vaste vervaldata volgens een Iv3-Informatievoorschrift-2023 Gemeenten en Gemeenschappelijke regelingen (v0.1)

blad 70 van 80

A1322

A1323

A1331a

A1331b

A1332a

A1332b

A1332c

afgesproken aflossingsschema en een afgesproken rentevergoeding. Tot langlopende leningen behoren ook gestorte waarborgsommen. Leningen aan deelnemingen Zie de algemene opmerking betreffende langlopende leningen bij A1321 Leningen aan woningbouwcorporaties. Leningen aan overige verbonden partijen Zie de algemene opmerking betreffende langlopende leningen bij A1321 Leningen aan woningbouwcorporaties. Leningen aan openbare lichamen (art. 1a Wet Fido) Zie de algemene opmerking betreffende langlopende leningen bij A1321 Leningen aan woningbouwcorporaties. In de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) staat dat overtollige middelen onder voorwaarden onderling uitgeleend mogen worden aan openbare lichamen zoals gedefinieerd in art. 1a van de Wet Fido. Daarnaast was het al mogelijk om uit hoofde van de publieke taak onderling middelen uit te lenen. Deze waarvan-post omvat zowel de onderling uitgeleende overtollige middelen zoals bedoeld in de wet Schatkistbankieren als de onderling uitgeleende middelen uit hoofde van de publieke taak met een resterende looptijd van één jaar of langer. Overige langlopende leningen Zie de algemene opmerking betreffende langlopende leningen bij A1321 Leningen aan woningbouwcorporaties.

Uitzettingen in ’s Rijks schatkist met een looptijd ≥ 1 jaar Het betreft alle middelen die uit hoofde van de Wet Fido in ’s Rijks schatkist worden aangehouden in de vorm van één of meerdere deposito’s met een resterende looptijd van één jaar of langer. Zie de Begrippenlijst in de categoriebeschrijving voor wat tot het Rijk wordt gerekend. Uitzettingen in de vorm van Nederlands schuldpapier met een looptijd ≥ 1 jaar Betreft verhandelbaar schuldpapier uitgegeven door Nederlandse overheden. Zie de Begrippenlijst in de categoriebeschrijving voor wat tot Nederlandse overheidsinstellingen wordt gerekend. Overige uitzettingen met een looptijd ≥ 1 jaar Dit heeft betrekking op verhandelbare vorderingen aan toonder met een oorspronkelijke looptijd van meer dan één jaar. De houder van deze schuldtitel heeft geen eigendomsrechten op de emittent. Kort gezegd gaat het om risicomijdend verhandelbaar papier met een lange looptijd. Voorbeelden zijn obligaties en Medium Term Notes. Het gaat hier niet om langlopende leningen zoals beschreven onder A1321 Leningen aan woningbouwcorporaties. Ook bezittingen aan effecten vallen hier niet onder.

Vlottende Activa Voorraden: A212 Overige grond- en hulpstoffen A213 Onderhanden werk (incl. bouwgronden in exploitatie) A214 Gereed product en handelsgoederen A215 Vooruitbetalingen Uitzettingen: A221 Vorderingen op openbare lichamen

Iv3-Informatievoorschrift-2023 Gemeenten en Gemeenschappelijke regelingen (v0.1)

blad 71 van 80

A222a

A222b

A223a

A223b

A224

A225a

A225b

A225c

A23

Verstrekte kasgeldleningen aan openbare lichamen (art. 1a Wet Fido) Kasgeldleningen betreffen hier vorderingen die een oorspronkelijke looptijd hebben van minder dan één jaar, blijkend uit niet-verhandelbare documenten tussen leningnemer en leninggever. Kenmerken zijn: een onvoorwaardelijke schuld met aflossing op vaste vervaldata volgens een afgesproken aflossingsschema en een afgesproken rentevergoeding. In de wet staat dat overtollige middelen onder voorwaarden onderling uitgeleend mogen worden aan andere decentrale overheden. Daarnaast was het al mogelijk om uit hoofde van de publieke taak onderling middelen uit te lenen. Deze waarvan-post omvat zowel de onderling uitgeleende overtollige middelen zoals bedoeld in de wet Schatkistbankieren als de onderling uitgeleende middelen uit hoofde van de publieke taak met een resterende looptijd van minder dan één jaar. Overige verstrekte kasgeldleningen Zie de algemene opmerking betreffende kasgeldleningen bij A222a Verstrekte kasgeldleningen aan openbare lichamen (art. 1a Wet Fido). Rekening courant verhouding met het Rijk Deze post betreft de aangehouden middelen op de rekening courant relatie met het Rijk uit hoofde van het schatkistbankieren. Deze kunnen zonder beperking of boete worden omgezet in kasgeld. Zie de Begrippenlijst in de categoriebeschrijving voor wat tot het Rijk wordt gerekend.

Rekening courant verhoudingen overige niet-financiële instellingen Zie de algemene opmerking betreffende rekening courant verhoudingen bij A223a Rekening courant verhouding met het Rijk. Overige vorderingen Hieronder onder vallen onder meer handelskredieten. Handelskredieten zijn hier alle mutaties in vorderingen die zijn ontstaan als gevolg van het verkopen van goederen en/of diensten (en zo zijn geregistreerd onder de baten in één van de categorieën in de groep Goederen en diensten), maar waarvoor de afnemer nog niet is betaald. Ook vallen onder de handelskredieten de vooruitbetalingen aan een leverancier voor nog te ontvangen goederen/en diensten (en die bij levering zullen worden geregistreerd onder lasten Goederen en diensten). Uitzettingen in ’s Rijks schatkist met een looptijd < 1 jaar Het betreft alle middelen die uit hoofde van de Wet Fido in ’s Rijks schatkist worden aangehouden in de vorm van één of meerdere deposito’s met een resterende looptijd van minder dan één jaar. Deze uitzettingen zijn niet zonder boete of beperking direct op te nemen. Indien dit wel het geval is, dan vallen deze vorderingen onder A223a Rekening courant verhouding met het Rijk. Uitzettingen in de vorm van Nederlands schuldpapier met een looptijd < 1 jaar Het Nederlands schuldpapier is daarbij uitgegeven door de Nederlandse overheid.

Zie de Begrippenlijst in de categoriebeschrijving voor wat tot Nederlandse overheidsinstellingen wordt gerekend. Overige uitzettingen met een looptijd < 1 jaar Dit heeft betrekking op verhandelbare vorderingen aan toonder met een oorspronkelijke looptijd van minder dan één jaar. De houder van deze schuldtitel heeft geen eigendomsrechten op de emittent. Kort gezegd gaat het om risicomijdend verhandelbaar papier met een korte looptijd. Voorbeelden zijn commercial papers en depositocertificaten. Het gaat hier niet om kortlopende leningen. Liquide middelen (kas, banksaldi) Tot de liquide middelen behoren naast het kasgeld zelf, ook alle banksaldi en spaartegoeden die zonder beperking of boete omgezet kunnen worden in kasgeld.

Overlopende activa: A29a Nog te ontvangen bijdragen van de EU Dit betreft niet alleen nog te ontvangen inkomens- en kapitaaloverdrachten, maar ook vooruitbetaalde inkomens- en kapitaaloverdrachten. Zie de Begrippenlijst in de categoriebeschrijving voor wat wordt gerekend tot de Europese Unie. Iv3-Informatievoorschrift-2023 Gemeenten en Gemeenschappelijke regelingen (v0.1)

blad 72 van 80

A29b

A29c

A29d

NB hieronder vallen niet de nog te ontvangen inkomens- en kapitaaloverdrachten van of uit landen binnen de EU zoals van een Belgische gemeente of een Frans departement. Deze moeten worden geboekt onder A29d Overige overlopende activa. Nog te ontvangen bijdragen van het Rijk Dit betreft niet alleen nog te ontvangen inkomens- en kapitaaloverdrachten, maar ook vooruitbetaalde inkomens- en kapitaaloverdrachten. Zie de Begrippenlijst in de categoriebeschrijving voor wat tot het Rijk wordt gerekend. Nog te ontvangen bijdragen van overige overheid Dit betreft niet alleen nog te ontvangen inkomens- en kapitaaloverdrachten, maar ook vooruitbetaalde inkomens- en kapitaaloverdrachten. De overige overheid bestaat uit alle overheidsinstellingen, met uitzondering van het Rijk . Zie de definitie van een overheidsinstelling in de Begrippenlijst in de categoriebeschrijving. NB hieronder vallen niet buitenlandse overheden of buitenlandse overheidslichamen. Deze moeten worden geboekt onder de overige overlopende activa. Overige overlopende activa Dit betreft niet alleen nog te ontvangen inkomens- en kapitaaloverdrachten van overige sectoren die niet onder A29a, b of c zijn beschreven, maar ook vooruitbetaalde inkomens- en kapitaaloverdrachten.

Hieronder vallen ook nog te ontvangen inkomens- en kapitaaloverdrachten van en vooruitbetaalde inkomens- en kapitaaloverdrachten aan buitenlandse overheden of buitenlandse overheidslichamen (binnen of buiten de EU) zoals een Belgische gemeente of een Duitse deelstaat. Hieronder vallen daarnaast transitorische posten als: vooruitbetaalde belastingen; vooruitbetaalde sociale premies; nog te ontvangen dividenden; nog te ontvangen rente.

Iv3-Informatievoorschrift-2023 Gemeenten en Gemeenschappelijke regelingen (v0.1)

blad 73 van 80

2. Balansstanden Passiva Vaste Passiva Eigen vermogen: P111 Algemene reserve P112 Bestemmingsreserves P114 Saldo van rekening Vreemd vermogen: P12 Voorzieningen Vaste schuld: Bij langlopende leningen gaat het om schulden die een oorspronkelijke looptijd hebben van meer dan één jaar, blijkend uit niet-verhandelbare documenten tussen leningnemer en leninggever. Kenmerken zijn: een onvoorwaardelijke schuld met aflossing op vaste vervaldata volgens een afgesproken aflossingsschema en een afgesproken rentevergoeding. Tot langlopende leningen behoren ook: financial lease en huurkoopovereenkomsten; leningen ter financiering van handelskredieten; hypothecaire geldleningen. P131

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=b654f0ca-f23a-448c-a695-754f62a2f1ab