CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

2023-031 Accountantsverslag 2022 Gemeente Nijkerk.pdf

Raadsvergadering 29 juni 2023, gemeente NijkerkBij agendapunt: Jaarstukken 2022 en MeerjarenPrognose Grondbedrijf 2023 (2023-031)10.562 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen ACCOUNTANTSVERSLAG 2022 Adm.organisatie en interne beheersing IT-audit Overige onderwerpen Bijlagen

26 juni 2023

Accountantsverslag 2022 Gemeente Nijkerk

1

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening

Aan de gemeenteraad van de gemeente Nijkerk Kolkstraat 27 3861 AK NIJKERK

Ons kenmerk: Datum:

1019578-2022-ACV 26 juni 2023

Betreft:

Accountantsverslag 2022

Controleverschillen Adm.organisatie en interne beheersing IT-audit Overige onderwerpen Bijlagen

Geachte gemeenteraad, Graag bieden wij u hierbij ons accountantsverslag met betrekking tot de controle van de jaarrekening 2022 van de gemeente Nijkerk aan. Onze opdracht is uitgevoerd in overeenstemming met onze opdrachtbevestiging van 13 oktober 2022. Dit verslag gaat in op onze belangrijkste bevindingen uit de controle van de jaarrekening 2022. De jaarrekening 2022 is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Nijkerk. Wij hebben dit verslag op 8 juni 2023 in concept gedeeld met de ambtelijke organisatie. Op 12 juni 2023 hebben wij dit verslag besproken met de auditcommissie van de Gemeenteraad. Wij bedanken de medewerkers van de gemeente Nijkerk voor de open en constructieve wijze van samenwerking bij het verrichten van onze controlewerkzaamheden en zijn vanzelfsprekend graag bereid een nadere toelichting te verstrekken. Met vriendelijke groet, Eshuis Registeraccountants B.V.

Was getekend:

A. van de Groep MSc RA

Accountantsverslag 2022 Gemeente Nijkerk

2

Inhoudsopgave Samenvatting

Samenvatting ........................................................................................................ 4 Dashboard accountantscontrole ................................................................................................................................... 5

Analyse jaarrekening

Significante en belangrijke risico’s ................................................................................................................................ 7

Controleverschillen

Analyse jaarrekening ............................................................................................ 9

Adm.organisatie en interne beheersing

Inhoudelijke bevindingen ............................................................................................................................................ 10

IT-audit

Resultaatanalyse ........................................................................................................................................................ 23

Overige onderwerpen

Controle verschillen ............................................................................................. 24

Bijlagen

Administratieve organisatie en interne beheersing ............................................ 26

Financiële positie ........................................................................................................................................................ 22

IT-audit ................................................................................................................ 29 Overige onderwerpen ......................................................................................... 31 Overige onderwerpen ................................................................................................................................................. 32 Wet Normering Topinkomens ..................................................................................................................................... 34

Bijlagen................................................................................................................ 35 Bijlage 1: SiSa-bijlage 2022 ........................................................................................................................................ 36 Bijlage 2: Materialiteit .................................................................................................................................................. 37 Bijlage 3: Onafhankelijkheid en ViO ........................................................................................................................... 38 Bijlage 4: Communicatie met goverance belaste organen ......................................................................................... 39 Bijlage 5: Beperking verspreidingskring ..................................................................................................................... 40 Bijlage 6: Toelichting financiële kengetallen ............................................................................................................... 41

Accountantsverslag 2022 Gemeente Nijkerk

3

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit

Getrouwheid en rechtmatigheid Belangrijke aandachtspunten • Wij zijn voornemens om bij de jaarrekening 2022 van de • Wij hebben een verplichte paragraaf opgenomen in de gemeente Nijkerk een goedkeurende controleverklaring controleverklaring getiteld Controleaanpak frauderisico’s af te geven voor zowel de rechtmatigheid als en Controleaanpak continuïteit . getrouwheid. • Wij hebben het proces beoordeeld waarmee het • De gehanteerde materialiteit voor fouten en management schattingsposten met betrekking tot de onzekerheden bedraagt € 1.403.750 respectievelijk grondexploitatie en de voorzieningen bepaalt en wij € 4.211.250. De rapporteringstolerantie is door de hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden gemeenteraad bepaald conform het controleprotocol, uitgevoerd. Een en ander in de context van onze zowel voor fouten als voor onzekerheden. De verklaring bij de jaarrekening als geheel. rapporteringstolerantie is gelijk aan de materialiteit.

Overig Bijlagen Interne beheersing • Tijdens de werkzaamheden voor de interim controle 2022 zijn voor gemeente Nijkerk opzet en bestaan van de belangrijkste beheersmaatregelen getoetst. Alles in aanmerking nemend vinden wij de AO/IB net als voorgaande jaren kwalitatief voldoende is om een gedegen jaarrekeningcontrole uit te voeren.

Accountantsverslag 2022 Gemeente Nijkerk

Financiële positie • De financiële positie van de gemeente is op basis van de gestelde signaleringswaarden vanuit het BBV goed te noemen. • De financiële positie ultimo 2022 is verbeterd ten opzichte van 2021. Met name het gevolg van het positieve resultaat over 2022 van ruim € 10,4 miljoen. • Het beschikbare weerstandsvermogen bedraagt bijna € 37,3 miljoen. De door de gemeente onderkende aanwezige risico bedraagt € 9,8 miljoen. Het beschikbare weerstandsvermogen is daarmee met een factor 4,0 hoger dan het benodigde weerstandsvermogen. Daarmee is uw gemeente te kwalificeren als financieel solvabel.

5

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Accountantsverslag 2022 Gemeente Nijkerk

Overige gemeente-specifieke onderwerpen: • Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Wij zijn van mening dat de verslaggevingspraktijken en de toegepaste inschattingen redelijk zijn en consistent worden gebruikt. • Wij hebben geen controleverschillen in de verantwoordde informatie in de SiSa-bijlage 2022 geconstateerd. • Wij hebben één onzekerheid geïdentificeerd in de SiSabijlage groot € 158.521 inzake de Regeling Specifieke uitkering ijsbanen en zwembaden (ronde 3). • Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2022 niet strijdig zijn met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2022 van de gemeente Nijkerk voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT. • Wij verwijzen voor een inhoudelijke analyse van de overschrijding naar de analyse begrotingsrechtmatigheid zoals opgenomen in de jaarrekening. Hiermee legt uw gemeente verantwoording af over de rechtmatigheid van de lasten over 2022. In 2022 is sprake geweest van twee overschrijdingen op programmaniveau, waarvan één overschrijding groot € 164.000 meetelt in ons oordeel.

Op investeringskredieten zijn twee rapporteringswaardige kredieten overschreden, te weten de kosten van verkeersmaatregelen Frieswijkstraat (begroot € 105.000, werkelijk € 254.000) en de herinrichting van de Vrouwenweg (begroot € 430.000, werkelijk € 516.000). • Naar aanleiding van de uitgevoerde controlewerkzaamheden inzake de naleving van de Europese aanbestedingsrichtlijnen hebben wij onrechtmatigheden en onzekerheden vastgesteld. Wij hebben een afwijking geconstateerd groot € 1,1 miljoen en een onzekerheid van € 135.000. Op basis van onze evaluatie hebben deze onrechtmatigheden geen impact op de strekking van de controleverklaring.

Sociaal domein • Wij hebben in de zorguitkeringen in natura onzekerheden voor getrouwheid en rechtmatigheid groot € 1,8 miljoen (2021: € 1,8 miljoen) geconstateerd (WMO € 730.000 en Jeugdwet € 1.043.000), gezien voor deze bestedingen geen (goedkeurende) accountantsverklaring is afgegeven. • In de BADO-notitie van 13 maart 2018 inzake PGBverantwoordingen is opgenomen dat de gehele populatie van verstrekte PGB-gelden als onzeker moet worden gewogen, indien de gemeente geen werkzaamheden verricht aan de prestatielevering. Gezien dit het geval is, is € 723.000 als onzeker opgenomen (WMO € 328.000 en Jeugdwet 395.000). • Wij hebben als onderdeel van de controle van de jaarrekening de verantwoording van de opvang van ontheemde Oekraïners (SiSa-regeling A16) gecontroleerd. Veruit het grootste gedeelte van de verantwoorde kosten betreft de bekostiging met betrekking tot de gerealiseerde opvangplekken per dag. Wij hebben de verantwoorde kosten gecontroleerd op basis van de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2022. Hierbij evalueren wij de getrouwheid en de rechtmatigheid van de verantwoorde gegevens (indicatoren). Tijdens de controle hebben wij geen financiële fouten of onzekerheden geconstateerd. • In overeenstemming met de Beleidsregels Eenmalige energietoeslag 2022 heeft de gemeente Nijkerk zorggedragen voor de uitvoering van deze regeling.

Aangezien deze kosten een verlengstuk zijn van de G2regeling hebben wij deze kosten gecontroleerd mede op basis van de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2022 en de Beleidsregels Eenmalige energietoeslag 2022. Hierbij evalueren wij de getrouwheid en de rechtmatigheid van de verantwoorde kosten. Tijdens de controle hebben wij geen financiële fouten of onzekerheden geconstateerd.

6

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Post

Risico

Werkzaamheden

Conclusie

Significant risico Het hiernaast genoemde risico heeft geen betrekking op een specifieke post, maar is op basis van onze controlestandaarden voorgeschreven bij iedere controle en de daaraan gekoppelde werkzaamheden dienen door ons uitgevoerd te worden.

Wij onderkennen het risico dat het management van de gemeente de interne beheersingsmaatregelen doorbreekt met als doel de financiële verslaggeving van de gemeente te beïnvloeden.

• Wij hebben de handmatige aanpassingen en correcties in de administratie over 2022 buiten de reguliere boekingsgang (zoals via het inkoopboek, verkoopboek en/of via het bankboek) gecontroleerd; • Wij hebben de college- en raadsbesluiten doorgenomen. • Wij hebben vastgesteld dat de transacties uit hoofde van de bedrijfsactiviteiten onder de reguliere bedrijfsvoering vallen. • Wij hebben jaarrekeningposten met een schattingselementen gecontroleerd, waaronder de grondexploitaties en de voorzieningen.

• Geen bevindingen

Significant risico

Wij onderkennen het risico dat de eindwaarden op de materiele grondexploitaties onjuist zijn bepaald als gevolg van aanwezige schattingselementen.

• Zie separate toelichting verderop in deze rapportage.

• Wij hebben geconstateerd dat project Doornsteeg administratief op een onjuiste manier is verwerkt; • Het resultaat op de GREX wordt € 907.000 hoger en op het faciliterende deel € 28.000 hoger. • Dit verschil is verwerkt in de jaarrekening 2022.

Grondexploitaties

Accountantsverslag 2022 Gemeente Nijkerk

• Geen bevindingen • Geen bevindingen

• Geen bevindingen

7

Belangrijk risico Inhoudsopgave

Rechtmatigheid inkopen

Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen

Belangrijk risico

Organisatie IT-audit Overig Bijlagen

Accountantsverslag 2022 Gemeente Nijkerk

Bestedingen Ontheemden Oekraïne

Wij onderkennen het risico dat inkopen niet voldoen aan de Europese aanbestedingswet en de hieraan gerelateerde bestedingen niet rechtmatig zijn.

• Zie separate toelichting verderop in deze rapportage.

• Geen bevindingen

Wij onderkennen een risico op onrechtmatige bestedingen uit hoofde van de taken die de gemeente uitvoert als gevolg van de oorlog in Oekraïne, bijvoorbeeld ten aanzien van de opvang en levensonderhoud van ontheemden Oekraïne, uitgegeven energietoeslag en aanvullende bijdragen die verbonden partijen en/of subsidierelaties benodigd zijn.

• Zie separate toelichting verderop in deze rapportage.

• Geen bevindingen

8

KERNBOODSCHAPPEN

Inhoudsopgave De belangrijkste boodschappen voor de raad van de gemeente Nijkerk zijn: Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Adm.organisatie en interne beheersing

Wij hebben de controle van de jaarrekening 2022 van de gemeente Nijkerk uitgevoerd en zijn voornemens een goedkeurende controleverklaring voor zowel de getrouwheid als de rechtmatigheid te verstrekken. Dat houdt het volgende in: - Naar ons oordeel geeft de jaarrekening 2022 van de gemeente Nijkerk een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2022 als van de activa en passiva per 31 december 2022 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten.

IT-audit

- Voorts zijn wij van oordeel dat de in de jaarrekening 2022 verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties over 2022 in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen in overeenstemming met de begroting en met de relevante wet- en regelgeving.

Overige onderwerpen

- De jaarstukken 2022 van uw gemeente bestaan uit:

Bijlagen

o

Het jaarverslag 2022 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen).

o

De jaarrekening 2022 (balans met toelichting, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting en de SiSa-bijlage).

In het onderdeel “programmaverantwoording” van het jaarverslag dient informatie te worden opgenomen met betrekking tot de vragen: wat hebben we gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (over o.a. weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag. Op basis van Nederlandse wetgeving en de Nadere Voorschriften Controle- en Overige Standaarden (NVCOS) 720 is de accountant verplicht bepaalde werkzaamheden uit te voeren met betrekking tot het jaarverslag en de andere informatie die in de jaarstukken is opgenomen. Als onderdeel van dit vereiste hebben wij de volgende werkzaamheden uitgevoerd: o o

o

Accountantsverslag 2022 Gemeente Nijkerk

Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag de vereiste informatie bevat op basis van artikel 24 lid 2, artikel 25 en artikel 26 BBV; Wij hebben, voor zover wij kunnen beoordelen, vastgesteld dat de verklaringen van de gemeenteraad in het jaarverslag en de andere informatie zoals opgenomen in de jaarstukken verenigbaar zijn met de beweringen en verklaringen die in de jaarrekening zijn opgenomen; en Wij hebben vastgesteld dat de verklaringen in het jaarverslag overeenstemmen met de resultaten van de uitgevoerde controlewerkzaamheden.

10

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Adm.organisatie en interne beheersing IT-audit Overige onderwerpen Bijlagen

- Wij hebben de in de jaarrekening 2022 van de gemeente Nijkerk opgenomen verantwoording inzake de Wet Normering Topinkomens (WNT) gecontroleerd met inachtneming van de Regeling Controleprotocol WNT 2022. Wij concluderen dat de in de jaarrekening 2022 opgenomen verantwoording met toelichting voldoet aan de daaraan te stellen eisen. Rapporteren over fraude Van de accountant wordt op grond van de regels van de beroepsorganisatie (NBA) een professioneel-kritische houding verwacht ten aanzien van afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude in de jaarrekening maar ook met betrekking tot omkoping, corruptie, ondermijning en de naleving van andere wet- en regelgeving. De aandacht voor het thema fraude en integriteit neemt de laatste jaren steeds verder toe. Het zorgt ervoor dat organisaties steeds vaker gevraagd wordt transparant te zijn in de visie, het beleid en het toezicht op het integer handelen in alle geledingen van de organisatie. Dat gaat dus niet alleen over fraude maar ook over misbruik en oneigenlijk gebruik, het hanteren van gedragscodes en de naleving van andere regelgeving bijvoorbeeld op het gebied van arbeidsomstandigheden en milieu. Dit geldt niet alleen op de werkvloer, maar vraagt ook iets van organisatie en bestuur.

Met ingang van 2022 is het op grond van de verslaggevingsregels voor veel organisaties verplicht om in het jaarverslag te rapporteren over de fraudegevoeligheid van de organisatie. Voor gemeenten geldt een aanbeveling om hierover te rapporteren vanuit de kadernota rechtmatigheid. Voor gemeenten geldt echter vanuit Artikel 2:391 lid 1 BW dat voornaamste risico’s dienen te worden toegelicht in onder andere de paragraaf bedrijfsvoering. Wij dienen als uw accountant er op toe te zien dat het college B&W rapporteert over de voornaamste frauderisico’s en het fraudemanagement van de gemeente. De afgelopen jaren hebben we steeds aandacht gevraagd voor het opstellen van een (fraude)risicoanalyse en de rapporteringsverplichting in veel sectoren is een volgende stap in dit proces. De gemeente Nijkerk beschikt over een stelsel aan maatregelen om fraude, misbruik en oneigenlijk gebruik tegen te gaan, echter is dit niet geformaliseerd in een integrale (fraude)risicoanalyse inclusief de rapportering over de fraudegevoeligheid van de activiteiten. De gemeente heeft gerapporteerd in paragraaf “Frauderisico’s”. Wij verwijzen in onze controleverklaring in sectie “Controle-aanpak frauderisico’s”.

De accountant maakt zelf ook een inschatting van de frauderisico’s binnen een organisatie, en vormt zich een beeld van de maatregelen van interne beheersing die de organisatie heeft getroffen om mogelijke fraudes van materieel belang te voorkomen en te bezien of deze maatregelen effectief zijn.

Accountantsverslag 2022 Gemeente Nijkerk

11

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Adm.organisatie en interne beheersing IT-audit Overige onderwerpen Bijlagen

In iedere organisatie bestaat een risico op het doorbreken van de interne beheersing door het management bij de totstandkoming van schattingen. We beoordelen in het kader van onze controle de interne processen op deze schattingen en doen detailcontroles op de uitgangspunten en aannames die aan significante schattingen ten grondslag liggen. Ook zijn we alert op ongebruikelijke transacties, samenwerkingsrelaties en de naleving van procedures die mede tot doel hebben transparantie en integer handelen te bevorderen. Elementen daaruit zijn controles op de prestatielevering bij inkooptransacties en het naleven van aanbestedingsregels. Geen wijzigingen in onze initiële inschatting van het frauderisico en geen aanwijzingen voor fraude De primaire verantwoordelijkheid voor het voorkomen en detecteren van fraude berust bij het college van burgemeester en wethouders, inclusief het invoeren en onderhouden van interne-beheersingsmaatregelen met betrekking tot de betrouwbaarheid van de financiële verslaggeving, de werking en de efficiency van de bedrijfsvoering, en de naleving van de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. Als accountant verkrijgen wij een redelijke, maar geen absolute, zekerheid dat de jaarrekening als geheel geen afwijkingen van materieel belang bevat, als gevolg van fraude of fouten.

Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing. Onze controle is uitgevoerd met een hoge, maar geen absolute mate van zekerheid, waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle fouten en fraudes hebben ontdekt. Wij hebben deze accountantscontrole professioneel-kritisch uitgevoerd en hebben professionele oordeelsvorming toegepast, in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Fraude en integriteit Jaarlijks verkrijgen wij inzicht in de integriteitsmeldingen. Wij hebben op basis van onze controle en de besprekingen geen fraudegevallen geconstateerd. Onze conclusie is dat uw gemeente op een adequate wijze opvolging geeft aan geïdentificeerde integriteitskwesties, en hierover tijdig met ons in contact treedt. Continuïteitsbeoordeling In het kader van de jaarrekeningcontrole beoordelen wij ook het vermogen van de gemeente om de activiteiten in de komende twaalf maanden voort te zetten.

Elementen die we in deze beoordeling betrekken zijn onder meer de vermogenspositie, de begroting voor het komende boekjaar, de afhankelijkheid van eigen inkomsten, de risico’s die u zelf identificeert en uiteraard ook de risico’s die wij als uw accountant signaleren. Vanwege de coronapandemie, de energieprijsontwikkeling en ontwikkelingen in de regelgeving voor accountants is, net als bij het onderwerp fraude, steeds vaker informatie in de controleverklaring opgenomen over de

Accountantsverslag 2022 Gemeente Nijkerk

12

Inhoudsopgave Samenvatting

continuïteitsbeoordeling die wij uitvoeren. De continuïteitsafwegingen worden bij u op dit moment veelal expliciet gemaakt en zijn onderdeel van het proces waarin organisatie en bestuur worden betrokken. Dit heeft haar weerslag in bijvoorbeeld paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing, waarin u aandacht heeft voor uw risicobeheersing, de continuïteit van de bedrijfsvoering zowel intern als regionaal en de gestelde norm kengetallen waarop de provincie haar beoordeling baseert. De provincie heeft in haar brief van 10 februari met zaaknummer 2021-006013 aangegeven dat de gemeente Nijkerk onder repressief toezicht staat van de provincie. Dit is de reguliere vorm van toezicht. Tevens is er geen sprake van een artikel 12 status bij de gemeente.

Analyse jaarrekening Controleverschillen Adm.organisatie en interne beheersing IT-audit Overige onderwerpen Bijlagen

Grondexploitaties De balanspost met de belangrijkste schattingselementen in de jaarrekening van de gemeente Nijkerk betreft de voorraad onderhanden werk, waaronder de bouwgronden in exploitatie (grondexploitaties). Deze balanspost is op grond van haar omvang ad € 30,1 miljoen relevant voor de accountantscontrole, maar ook vanwege de schattingselementen die een rol spelen bij het ramen van de nog te realiseren opbrengsten ad € 148,5 miljoen en lasten ad € 106,1 miljoen. De nog te realiseren baten en lasten vormen tezamen met de boekwaarde de basis voor de waardering in de jaarrekening, oftewel het resultaat van de projecten. Dit leidt tot een voorziening indien verwacht wordt dat het project verlieslatend is, en tot (tussentijdse) winstneming bij een verwachte winst. Ten behoeve van de waardering van de bouwgronden in exploitatie per balansdatum dient de gemeente per individuele grondexploitatie te bepalen of de boekwaarde plus de in de toekomst nog te realiseren kosten en opbrengsten, naar de beste inschatting, terugverdiend zullen worden. Controlewerkzaamheden grondexploitaties De risico’s voor de grondexploitaties zijn in essentie terug te brengen tot vier P’s: o Planning: is de tijdsplanning van de projecten afgestemd op de (on)mogelijkheden in de markt.

Immers, de marktbehoefte bepaalt welke projecten op welk moment te realiseren zijn; o Programmering: in de afgelopen jaren hebben economische ontwikkelingen geleid tot belangrijke wijzigingen in vooral de woningbehoefte. Is er een kritische analyse gemaakt van de ‘mix’ van woningen (huur, koop, vrije kavel appartementen, etc.) in de projecten, in relatie tot de huidige marktvraag in de gemeente? o Prijs: de verkoopprijzen van woningen, en dus van grond, hebben langere tijd onder druk gestaan. Deze situatie is omgeslagen in een grote vraag naar woningen en grond, waardoor de grondprijs zich in een hoog tempo in positieve zin ontwikkelt. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en welke grondprijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de positieve marktontwikkelingen? o Plankosten: door de toenemende vraag naar woningen en dus naar bouwcapaciteit is sprake van een toenemende stijging van de bouwkosten. Is afgewogen welke prijzen kunnen worden gehandhaafd en

Accountantsverslag 2022 Gemeente Nijkerk

13

welke prijzen bovenwaarts moeten worden bijgesteld als gevolg van de grotere vraag en de hierbij horende prijsontwikkelingen? Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Adm.organisatie en interne beheersing IT-audit Overige onderwerpen Bijlagen

De 4 P’s vormen de basis voor de actualisatie van de grondexploitaties zoals opgenomen in uw paragraaf ‘Grondbeleid’. De balanswaarde (boekwaarde minus de voorzieningen) van de grondexploitaties (BIE) is in 2022 toegenomen van € 26,3 miljoen tot € 30,2 miljoen. Controleplan en uitvoering Bij onze beoordeling van de door de gemeente gehanteerde veronderstellingen voor het actualiseren van de grondexploitaties, zijnde vooral de uitgangspunten voor de planning (fasering), de programmering, het prijsbeleid, maar ook de parameters voor kosten- en opbrengstenstijgingen en de gehanteerde rekenrente, hebben wij het volgende in overweging genomen: o Of de afzonderlijke veronderstellingen redelijk lijken, onderling afhankelijk en intern consistent zijn, en of de veronderstellingen redelijk lijken wanneer ze collectief of in samenhang met andere veronderstellingen worden beschouwd. o Of de veronderstellingen in de markt de waarneembare veronderstellingen op passende wijze weerspiegelen; met andere woorden: is er consistentie met de algemene economische omgeving en de economische omstandigheden in/bij de gemeente? o Of de veronderstellingen aansluiten op de (vastgestelde) plannen (besluiten) van de raad. o Of de veronderstellingen consistent zijn met de ervaringscijfers van de gemeente (met andere woorden: is historische informatie representatief voor toekomstige situaties?).

De grondexploitaties zijn door u voor de jaarrekening 2022 opnieuw doorgerekend (geactualiseerd), en waar nodig zijn door u de verwachtingen bijgesteld, waarmee tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd, en of er mogelijk een (aanvullende) verliesvoorziening moet worden getroffen. Planeconomen, civiele technici en wij hebben nadrukkelijk aandacht besteed aan de controle van de prognoses in de lopende materiële complexen, alsmede complexen met een minimaal resultaat. De herzieningen ultimo 2022 maken een deugdelijke indruk. Wat betreft de toegerekende rente en de disconteringsvoet wordt aangesloten bij de richtlijnen die het BBV hiervoor geeft. Voor wat betreft de plan- en beheerskosten en resterende looptijden van de woningbouwcomplexen wordt een voorzichtige houding ingenomen. Risicoanalyse Als onderdeel van de controle van de waardering van de bouwgronden in exploitatie voeren wij een risicoanalyse uit ter bepaling van het risicoprofiel van de individuele grondexploitaties en de hierdoor bestaande kans op een materiële fout in

Accountantsverslag 2022 Gemeente Nijkerk

14

de waardering ervan. Hierbij betrekken wij de huidige boekwaarde, het geprognosticeerde resultaat en de aard en omvang van de nog te realiseren baten en lasten (liggen hier al contracten/overeenkomsten aan ten grondslag of niet). Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Adm.organisatie en interne beheersing IT-audit Overige onderwerpen Bijlagen

Naast de hiervoor genoemde elementen spelen bij de risicoclassificatie van de individuele projecten ook de aard van het project, de programmering en de doorlooptijd een belangrijke rol. Een langere doorlooptijd van de projecten zorgt voor een hoger risicoprofiel, doordat de schatting van kosten en opbrengsten van de projecten subjectiever wordt naarmate de doorlooptijd toeneemt. Wij hebben op grond van de door ons verrichte werkzaamheden inzake de waardering van de grondexploitaties vastgesteld dat uw gemeente: o Beschikt over actuele ramingen van de nog te realiseren baten en lasten. o Beschikt over een deugdelijke onderbouwing van de gehanteerde uitgangspunten in de grondexploitaties. o Deskundigheid heeft ingeschakeld ter onderbouwing van de geraamde grondprijzen en grondopbrengsten. o Een niet onaannemelijk niveau heeft bepaald van de nog te maken plan- en civiele kosten. De uitgangspunten die in de grondexploitaties en dus in de jaarrekening 2022 zijn verwerkt, zijn door ons beoordeeld en als aannemelijk aangemerkt. De parameters en renteberekeningen zijn conform de voorschriften van het BBV. De parameters worden jaarlijks via een aparte notitie vastgesteld. Alle herzieningen worden voorafgaand aan het afgeven van onze verklaring vastgesteld door de raad.

Wij concluderen dat alle vereisten van het BBV zijn gevolgd en dat er geen aanwijzingen zijn dat de voorzieningen op de complexen verhoogd moeten worden. In 2022 zijn een tweetal nieuwe complexen in ontwikkeling genomen. Dit betreft Nijkerkerveen deelplan 3 en Stadshaven Nijkerk. Daarnaast hebben wij specifiek aandacht besteed aan de administratieve verwerking van Doornsteeg. Nijkerkerveen deelplan 3 In Nijkerkerveen wil de gemeente Nijkerk (verder) uitbreiden. In 2022 zijn deelplannen 1a, 2 (dorp) en 3a (Laakweg) gesloten en is deelplan 3 geopend en moet worden voorzien in circa 340 woningen. De gronden ten behoeve van de woningbouwontwikkeling zijn in onverdeeld eigendom van de gemeente en ontwikkelaar Plankenburg. Deze grondexploitatie wordt in samenwerking met Plankenburg gerealiseerd, waar op basis van de samenwerkingsovereenkomst sprake is van een gezamenlijk rekening en risico. De gemeente Nijkerk heeft beheer over de grondexploitatie en koopt daarom ook de gronden. Wij hebben rekening gehouden met dit gezamenlijke rekening en risico bij de controle van de totaal verwachte winst.

Accountantsverslag 2022 Gemeente Nijkerk

15

Inhoudsopgave Samenvatting

In 2022 zijn enkel kosten gemaakt voor deze grondexploitatie, groot € 10,5 miljoen. Ultimo 2022 wordt een winst verwacht op het project van € 2,4 miljoen. Omdat er nog geen opbrengsten gerealiseerd zijn ultimo 2022 op het project is er conform de voorgeschreven winstberekening door de Commissie BBV (Percentage of Completion, POC) nog geen winst genomen. Wij hebben diverse controlewerkzaamheden uitgevoerd op de verwachte kosten en opbrengsten, om vast te stellen dat er ultimo 2022 geen sprake is van een verlies. Een verliesvoorziening moet namelijk worden gevormd zodra deze voorzienbaar is.

Analyse jaarrekening Controleverschillen Adm.organisatie en interne beheersing IT-audit Overige onderwerpen Bijlagen

Stadshaven Nijkerk Het gebied van de Havenkom wil Nijkerk omvormen in een woon- en leefgebied met circa 600 woningen. De ontwikkeling van Stadhaven Nijkerk kent een financieel tekort. Daarom heeft gemeente Nijkerk twee subsidies aangevraagd: Woningbouwimpuls van het Rijk (€ 4.155.099) en cofinanciering bijdrage Woningbouwimpuls van Provincie Gelderland (maximaal € 637.000). Ultimo 2022 is het volledige bedrag van het Rijk reeds ontvangen en ook binnen de grondexploitatie 100% gerealiseerd. Er hangen voorwaarden aan de Woningbouwimpuls subsidie (verder WBI). De gemeente heeft ultimo 2022 de inschatting gemaakt dat de gemeente aan de betreffende subsidievoorwaarden voldoet en ook voor de looptijd van de grondexploitatie zal blijven voldoen. Dit betreft een inschatting welke de gemeente elk jaar zal moeten herijken bij de herzieningen, omdat de subsidie toeziet op een onrendabele top op de grondexploitatie. Bij de controle van deze grondexploitatie hebben wij aandacht besteed aan de nauwkeurigheid en de volledigheid van de geboekte verliesvoorziening. Conform het BBV heeft gemeente Nijkerk de verliesvoorziening opgenomen tegen contante waarde. Op basis van onze werkzaamheden hebben wij vastgesteld dat sprake is van verwachte kosten die gebaseerd zijn op ramingen van derden die in januari 2023 zijn opgesteld.

In 2023 en 2024 worden kostenstijgingen van 5% verwacht voor civiele werkzaamheden. Voor overige werkzaamheden is dit 2,5%, alsmede voor de jaren 2025 en later. De verwachte opbrengststijging is vanaf 2025 2% (2023 en 2024: nihil). Op basis van de recente ramingen en de percentages die worden ondersteund door externe bronnen, vinden wij de gehanteerde parameters acceptabel. Doornsteeg Doornsteeg is in het verleden als één grondexploitatie vastgesteld door de Gemeenteraad, maar de administratieve afhandeling is in meerdere deelcomplexen opgesplitst. Zo zijn er deelcomplexen waar geen opbrengsten tegenover staan, zoals de bouw van de fietstunnel naar Doornsteeg toe en de te realiseren geluidswal. Dit zou dan als negatieve GREX moeten terugkomen indien je deze behandelt als deelcomplex voor de jaarrekening. Dit is (verslaggeving technisch) onjuist en onwenselijk gezien dan nu een groot negatief resultaat ontstaat, omdat verliezen genomen worden zodra deze voorzienbaar zijn, waar deze in de toekomst zullen worden verrekend met verwachte winsten. De eindwaarde van het totale project is namelijk wel positief.

Accountantsverslag 2022 Gemeente Nijkerk

16

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Adm.organisatie en interne beheersing IT-audit Overige onderwerpen Bijlagen

Wij hebben Nijkerk om een standpunt gevraagd of ze dit zien als deelcomplex of als één project. Het management is van mening dit als één complex te zien. Wij kunnen ons hierin vinden, gezien dit beter aansluit bij het matchingprincipe. Immers, de geluidswal en fietstunnels (en andere verliesgevende deelcomplexen) worden gebouwd ten behoeve van de gronduitgifte en daarmee ook woningbouw. Bij de start van onze controlewerkzaamheden was het deelcomplex ‘Fietstunnels’ met geboekte kosten groot € 906.000 afgesloten in 2022. Dit hebben wij aangemerkt als controleverschil en is gecorrigeerd. Daarnaast is op totaalniveau van het project gekeken wat de voortgang is op basis van de POC-methode. De in het verleden genomen winst op basis van de deelcomplex-systematiek was niet materieel en daarmee is gekozen om deze niet de verrekenen / corrigeren dan wel in de beginbalans aan te passen. Het verschil tussen de in het verleden genomen winsten op basis van deelcomplexsystematiek en de berekende winst op basis van de huidige totaalcomplex-systematiek is van verwaarloosbare betekenis. Dit maakt dat er tevens geen aanvullende winstboeking in 2022 nodig is.

Om in de toekomst naar de voortgang te kijken van het project dient daarom te worden gekeken naar de POC inclusief gemaakte kosten en opbrengsten op fase 1, maar in het totaal van de verwachte winst dient hier geen rekening mee te worden gehouden. Faciliterend deel Doornsteeg Het faciliterende deel op totaalniveau geeft een negatief resultaat van € 1.308.000, waarvan € 653.000 negatief resultaat (fase 1) en € 41.000 negatief resultaat (volkstuinen) in het verleden reeds zijn genomen. Het overige deel groot € 614.000 dient als verlieslatend contract te worden aangemerkt, waarvoor een voorziening wordt gevormd. Wij hebben dit opgenomen als controleverschil en dit is gecorrigeerd in de definitieve versie van de jaarrekening. Sociaal Domein Persoonsgebonden Budget (PGB) Ook over 2022 heeft de accountant van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) niet-goedkeurende controleverklaringen afgegeven bij de verantwoordingen over 2022 inzake de persoonsgebonden budgetten (PGB’s) jeugdwet en WMO. Evenals voor 2021 en eerder betreft het controleverklaringen met beperking. Daardoor bestaat in beginsel onzekerheid over de door de gemeente Nijkerk verantwoorde PGB-bestedingen over 2022. Gerekend met de onrechtmatigheidspercentages, zoals gerapporteerd door de accountant van de SVB, komt de geëxploreerde fout in de populatie over 2022 uit op € 8.094 voor WMO en € 11.456 voor de Jeugdwet.

In de BADO-notitie van 13 maart 2018 inzake PGB-verantwoordingen is opgenomen dat de gehele populatie van verstrekte PGB-gelden als onzeker moet worden gewogen, indien de gemeente geen werkzaamheden verricht aan de

Accountantsverslag 2022 Gemeente Nijkerk

17

prestatielevering. Gezien dit het geval is, is € 723.000 als onzeker opgenomen (WMO € 328.000 en Jeugdwet 395.000) in onze afweging van het oordeel. Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Adm.organisatie en interne beheersing IT-audit Overige onderwerpen Bijlagen

Sociaal domein (Zorg in natura) Uw gemeente voert de nieuwe taken WMO en de Jeugdwet zelfstandig uit. U heeft weliswaar de zorgadministratie Jeugdwet belegd bij Foodvalley, maar Foodvalley geeft bij de verantwoording van de Jeugdwetgelden geen zekerheden af omtrent de getrouwheid en/of rechtmatigheid van deze gelden. Uw gemeente is daarmee zelf verantwoordelijk voor de inrichting van een administratie organisatie en interne beheersing welke in staat is de getrouwheid en rechtmatigheid van de zorgbestedingen WMO en Jeugd vast te stellen. Dit laatste brengt uitdagingen met zich mee, waaronder afhankelijkheid van derden. U maakt als gemeente namelijk gebruik van productieverantwoordingen en controleverklaringen van zorgaanbieders wie de zorg uitvoeren en daarover verantwoorden. Echter, niet alle zorgaanbieders zullen een controleverklaring bij de productieverantwoording overleggen dan wel omdat de bestedingen < € 125.000 (conform het landelijk controleprotocol) dan wel omdat de zorgaanbieder daartoe niet in staat is (afwijkende verklaring, niet tijdige verklaring). Dit zorgt ervoor dat u gemeente onzekerheden heeft in het sociaal domein ten aanzien van de WMO en Jeugdwet. Tezamen met onze bevindingen inzake de overgang van Menscentraal naar Wisportaal, zijn wij van mening dat de gemeente Nijkerk op dit punt verder ‘in control’ moet komen.

Zie ook onze bevinding in hoofdstuk ‘Administratieve organisatie en interne beheersing’. Wij hebben in de zorguitkeringen in natura onzekerheden voor getrouwheid en rechtmatigheid groot € 1,8 miljoen (2021: € 1,8 miljoen) geconstateerd vanuit de WMO € 730.000 en Jeugdwet € 1.043.000. Wij zouden u aanraden om onderzoek te doen naar een andere manier van het zorg contracteren (uitvoeringsvarianten), een andere manier van verantwoorden en daarmee een andere inrichting van de administratieve organisatie en interne beheersing waarbij de afhankelijkheid van productieverantwoordingen wordt verminderd. Wij willen hier graag uw ambtelijke organisatie verder in adviseren, maar wijzen u ook op de richtlijnen vanuit het Ketenbureau iSociaal Domein, thema’s: ‘Financieel-administratie uitvoering’ en ‘Verantwoording’. SiSa-bijlage Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit accountantsverslag over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die onder SiSa vallen. Per regeling wordt in een tabel aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Hiervoor verwijzen wij naar bijlage 1 in dit verslag.

Accountantsverslag 2022 Gemeente Nijkerk

18

Inhoudsopgave

Regeling A16 Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne Op basis van de Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne heeft de gemeente Nijkerk de gemaakte kosten rondom Opvang ontheemden Oekraïne verantwoord in de SiSa bijlage, onder regeling A16. Oekraïense ontheemden zijn geregistreerd en verbleven in één van de opvanglocaties zoals beschikbaar gesteld door de gemeente of op een particulier opvangadres in de gemeente Nijkerk.

Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Adm.organisatie en interne beheersing IT-audit Overige onderwerpen Bijlagen

Wij hebben als onderdeel van de controle van de jaarrekening 2022 deze A16 regeling gecontroleerd. Veruit het grootste gedeelte van de verantwoorde kosten betreft de bekostiging met betrekking tot de gerealiseerde opvangplekken per dag. Wij hebben deze kosten gecontroleerd op basis van de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2022. Hierbij evalueren wij de getrouwheid en de rechtmatigheid van de verantwoorde gegevens (indicatoren). Daarnaast is in regeling C9 Specifieke uitkering Woningbouwimpuls (C9) de cumulatieve opbrengsten niet volledig opgenomen. Een bedrag groot € 60.000 inzake een subsidie van Provincie Gelderland is niet opgenomen in de cumulatieve opbrengsten (t/m jaar T). Energietoeslag In overeenstemming met de Beleidsregels Eenmalige energietoeslag Nijkerk 2022 heeft uw gemeente over 2022 zorggedragen voor de uitvoering van deze regeling. Inwoners van de gemeente konden, indien zij voldoen aan bepaalde voorwaarden zoals opgenomen in de Beleidsregels, een energietoeslag aanvragen. Inwoners met een uitkering op grond van de algemene bijstand, de IOAW/IOAZ, bijzondere bijstand of met een inkomen dat niet hoger is dan 120% van de toepasselijke bijstandsnorm komen voor de toeslag in aanmerking. De eenmalige energietoeslag betrof € 800 per huishouden met een laag inkomen.

Een aanvullende uitkering van € 500 is uitgekeerd waarbij huishouden aan het maximale bestaansminimum voldeden. Aangezien deze kosten een verlengstuk zijn van de G2-regeling hebben wij deze kosten gecontroleerd mede op basis van de Nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2022 en de Beleidsregels Eenmalige energietoeslag Nijkerk 2022. Hierbij evalueren wij de getrouwheid en de rechtmatigheid van de verantwoorde kosten. Tijdens de controle hebben wij geen financiële fouten of onzekerheden geconstateerd. Vanuit de december circulaire is er voor 2023 nog een toeslag vastgesteld, waardoor een tweede tranche van deze uitbetalingen doorloopt tot in 2023.

Accountantsverslag 2022 Gemeente Nijkerk

19

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Adm.organisatie en interne beheersing IT-audit

Bevindingen aanbestedingen Europese aanbestedingen Uit onze rechtmatigheidscontrole van uw aanbestedingen blijkt de volgende fouten uit hoofde van de Europese aanbestedingswet: Inkoopbehoefte Software (4 contracten) Verzekeringen (2 contracten) Afval (2 contracten) Rioolreiniging Beveiligingsdiensten Totaal

Omvang in € 351.000 345.000 165.000 96.000 119.000 1.076.000

Daarnaast hebben wij twee onzekerheden geïdentificeerd zijnde € 106.000 inzake het maaien van bermen en € 29.000 inzake diensten waarvoor geen opdracht(bevestiging) aanwezig is. De totale onzekerheid bedraagt daarmee € 135.000.

Overige onderwerpen Bijlagen

Wij hebben vastgesteld dat de inhoud en vastlegging van de eigen inkoopdossiers binnen de gemeente de nodige aandacht vereist. Stukken zijn niet altijd direct voorhanden, of liggen verspreid in de organisatie. Hetzelfde geldt voor overwegingen inzake de rechtmatigheid van de inkopen en de daarmee gepaarde conclusies. In verantwoordingsjaar 2023 zal u zelf een oordeel dienen te vellen over de rechtmatigheid van de aanbestedingen. Het op orde hebben van de verantwoordingsinformatie in deze dossiers gaat bijdragen aan het efficiënt en effectief uitvoeren van deze controles.

Accountantsverslag 2022 Gemeente Nijkerk

20

Begrotingsrechtmatigheid Voor wat betreft de begrotingsrechtmatigheid dienen de lasten beoordeeld te worden op het niveau van de door de raad vastgestelde programma’s. In onderstaand overzicht zijn de door ons geconstateerde afwijkingen opgenomen: Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Adm.organisatie en interne beheersing

Overzicht programma’s (x € 1.000) Programma Programma 1 - Inclusief Programma 2 – Energiek Programma 3 – duurzaam Programma 4 – Ruimte Programma 5 – Ondernemend Programma 6 – Veilig Programma 7 – Organisatie en financiën

Begroting lasten 43.775 14.115 9.769 42.628 6.106 4.080 21.089

Rekening lasten 42.353 12.531 6.180 39.079 6.446 4.244 18.401

Saldo

Toelichting 1.422 1.584 3.589 3.549 -/- 340 -/- 164 2.688

Afwijking* Afwijking*

IT-audit Overige onderwerpen Bijlagen

* Op programma 5 en 6 zijn de werkelijke lasten hoger dan de begrote lasten. Programma 5 is overschreden door verkoop van bedrijfsterreinen, waardoor zowel de lasten als baten toenemen en is daarmee rechtmatig. Programma 6 valt hoger dan begroot uit als gevolg van inhuurkosten op Openbare orde en veiligheid en het doteren aan een voorziening. Het management is van mening dat de inhuurkosten vanuit het (integrale) personeelsbudget worden gedekt. Op basis van het controleprotocol valt dit binnen het beleid, maar zijn ten onrechte niet tijdig geautoriseerd en daarmee aangemerkt als onrechtmatig. Investeringskredieten In de toelichting MVA van de jaarrekening worden de investeringskredieten zoals vastgesteld verantwoord en worden de bestedingen per heden op de kredieten inzichtelijk gemaakt. Op investeringskredieten zijn twee rapporteringswaardige kredieten overschreden, te weten de kosten van verkeersmaatregelen Frieswijkstraat (begroot € 105.000, werkelijk € 254.000) en de herinrichting van de Vrouwenweg (begroot € 430.000, werkelijk € 516.000). Tegenover de investering in verkeersmaatregelen Frieswijkstraat staan subsidies, waardoor deze niet meeweegt in ons oordeel. Voor de herinrichting van de Vrouwenweg is in het verleden reeds een voorziening gevormd, waardoor deze post in feite geen investering is, maar een onttrekking aan de voorziening.

Daarom hebben wij deze post aangemerkt als presentatieverschil (gezien deze maatregelen geboekt zijn onder de materiële vaste activa in plaats van de voorzieningen) en niet als onrechtmatigheid.

Accountantsverslag 2022 Gemeente Nijkerk

21

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Adm.organisatie en interne beheersing IT-audit Overige onderwerpen Bijlagen

In de Jaarstukken 2022 is in de ‘Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing’ het risicoprofiel van de gemeente Nijkerk geschetst, alsmede de verhouding tussen de beschikbare en de benodigde weerstandscapaciteit. Volgens de door Nijkerk gehanteerde systematiek bedraagt deze verhouding ultimo 2022 van 4,0 (2021: 10,2). Daarmee is een sterk dalende lijn in de ratio voor het weerstandsvermogen te zien. Dit komt enerzijds door een stijging van het beschikbaar weerstandvermogen als gevolg van het positieve resultaat 2022. Anderzijds zijn de gewogen risico’s in 2022 toegenomen (van € 3,0 miljoen in 2021 naar € 9,8 miljoen in 2022). De gewogen risico’s zijn met name gestegen bij de grondexploitaties als gevolg van het openen van negatieve grondexploitatie Stadshaven Nijkerk. Voor gemeenten, provincies en gemeenschappelijke regelingen zijn een zestal kengetallen vastgesteld door het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Wij hebben in bijlage 6 van dit verslag ter duiding de betekenis per kengetal opgenomen. Er is geen vaste norm of streefwaarde voor de hoogte van de kengetallen; een gebruiker dient alle kengetallen in ogenschouw te nemen bij het beoordelen van de financiële positie van een decentrale overheid. Wel hanteert de overheid drie signaleringswaarden, namelijk minst risico, neutraal en meest risicovol.

Onderstaand overzicht toont (verkort) de financiële positie van uw gemeente op 31-12-2022: Kengetal Netto schuldquote Netto schuldquote (gecorrigeerd) Solvabiliteit Structurele exploitatieruimte Grondexploitatie Belastingcapaciteit

JRK 2021 49% 51% 41% -0,6% 23% 82%

Begroting 2022 75% 75% 32% -0,8% 22% 82%

JRK 2022 45% 47% 42% 4,25% 22% 75%

Minst risicovol < 90 < 90 > 50 >0 <20 <95

Neutraal 90 - 130 90 - 130 20 – 50 0 20 – 35 95 – 105

Meest risicovol > 130 > 130 < 20 <0 >35 >105

Op basis van bovenstaand overzicht blijkt dat gemeente Nijkerk qua signaleringswaarden van de kengetallen in de categorie “minst risicovol” zit, afgezien van de solvabiliteit (neutraal) en grondexploitatie (neutraal). Qua financiële positie zien wij geen grote uitdagingen voor Nijkerk over de toereikendheid van het vermogen. Het is wel aan het college en de raad om te beoordelen hoe het gereserveerde geld het beste ingezet kan worden. Daarin ligt de uitdaging in het vinden van een balans tussen financiële stabiliteit en inzet van de reserves ten behoeve van de burgers.

Accountantsverslag 2022 Gemeente Nijkerk

22

Inhoudsopgave In de jaarrekening is het resultaat ten opzichte van de begroting vóór en na wijziging als volgt samengevat: Samenvatting X € 1.000 Baten Lasten

Raming vóór wijziging € 102.384 € 103.894

Raming na wijziging € 136.466 € 143.337

Saldo van baten en lasten

€ -1.510

€ -6.871

€ 4.383

IT-audit

Onttrekking reserves Toevoeging reserves

€ 6.840 € 8.577

€ 9.600 € 21.690

€ 16.923 € 10.879

Overige onderwerpen

Gerealiseerd resultaat

€ 227

€ 5.219

€ 10.429

Bijlagen

In de programmaverantwoording worden de verschillen ten opzichte van de raming na wijziging uitgebreid toegelicht, ook voor wat betreft de mutaties in de reserves. Ook in de toelichting op de rekening van baten en lasten worden de verschillen toegelicht, logischerwijs in meer gecomprimeerde vorm om doublures voor de lezer te voorkomen.

Analyse jaarrekening Controleverschillen Adm.organisatie en interne beheersing

Accountantsverslag 2022 Gemeente Nijkerk

Realisatie € 133.878 € 129.495

23

Inhoudsopgave

Wij hebben de volgende ongecorrigeerde fouten respectievelijk onzekerheden in de controle 2022 geconstateerd:

Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Adm.organisatie en interne beheersing

Aard van de fouten Geen sprake van getrouwheidsfouten (Sub)Totaal getrouwheidsfouten Fouten Europese aanbestedingen Onrechtmatig PGB (projectiebrief PGB van SVB) Begrotingsonrechtmatigheden Totaal rechtmatigheidsfouten

Rechtmatigheid

Aard van de onzekerheden Onzekerheden sociaal domein Onzekerheden PGB Onzekerheden rechtmatigheid Europese Aanbestedingen Onzekerheid SiSa-bijlage H25 Totaal onzekerheden

Onzekerheid 1.772.000 723.000 135.000 159.000 2.789.000

Nihil 1.076.000 20.000 164.000 1.260.000

Getrouwheid Nihil

IT-audit Overige onderwerpen Bijlagen

Tekortkomingen in de toelichtingen Onze controlestandaarden vereisen dat wij afwijkingen van materieel belang in de toelichting signaleren om de gemeenteraad in staat te stellen een inschatting te maken van de gevolgen daarvan voor de jaarrekening. Wij hebben geen tekortkomingen in de toelichtingen geconstateerd. Voorgaande tabel wordt tevens in de schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening 2022 opgenomen die de wethouder aan ons gaat verstrekken alvorens wij de controleverklaring bij de jaarrekening 2022 afgeven.

Accountantsverslag 2022 Gemeente Nijkerk

25

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Adm.organisatie en interne beheersing IT-audit Overige onderwerpen Bijlagen

Wij hebben, als onderdeel van de controle van de jaarrekening 2022, de interim-controle voor de gemeente Nijkerk in het najaar van 2022 uitgevoerd. Deze controle is primair gericht op de analyse en evaluatie van de interne beheersingsomgeving en de daarin opgenomen maatregelen van interne controle. Tevens heeft deze controle als doelstelling om de aandachtspunten voor de jaarrekening 2022 te signaleren en onder uw aandacht te brengen. Onze conclusies inzake de interne beheersing zijn opgenomen in onze managementletter 2022 d.d. 3 januari 2023. Naar aanleiding van onze controlewerkzaamheden 2022 hebben wij een aantal nieuwe bevindingen opgenomen. Deze komen deels voort uit een verdere verdieping van onze controle op basis van onze controlestandaarden. Daarnaast leiden actuele ontwikkelingen tot nieuwe uitdagingen die een beroep doen op het aanpassingsvermogen van de gemeente. Alles in aanmerking nemend vinden wij de AO/IB net als voorgaande jaren kwalitatief voldoende is om een gedegen jaarrekeningcontrole uit te voeren. Wij vinden het noemenswaardig hoe de gemeente is meebewogen met de actuele ontwikkelingen en doelmatig te werk is gegaan om de maatschappelijke doelen als de energietoeslagen en opvang ontheemden Oekraïne te realiseren.

Onze bevindingen en adviespunten zijn in goede samenspraak met de ambtelijke organisatie tot stand gekomen onder het motto “als je ergens snel wilt komen moet je alleen gaan, als je ver wil komen moet je samen optrekken”. Daarnaast zien wij deze punten als een stip op de horizon, gericht op het toekomstbestendig door ontwikkelen van de kwaliteit van de organisatie en de onderliggende processen. Wij hebben het management om een update gevraagd van de opvolging van de managementletter. Wij hebben kennis genomen van een memorandum voor de directie van de VIC, die de voortgang van de (opvolging van de) managementletter bewaard. In deze memorandum wordt opgeroepen tot het opvolgen van de resterende zeventien punten, waar tot en met mei 2023 volgens de VIC totaal zeven punten zijn afgewerkt. Daarnaast vestigen wij specifiek aandacht op de volledigheid van de overgang van Menscentraal naar Wisportaal ten behoeve van de zorgbestedingen. In juni 2022 is gemeente Nijkerk overgestapt van Menscentraal naar Wisportaal. In de managementletter van 3 januari 2023 hebben wij aangegeven nog geen overgangsdocumenten te hebben ontvangen. Wij hebben ten tijde van de balanscontrole nogmaals navraag gedaan naar deze overgangsdocumenten. Deze zijn tot op

Accountantsverslag 2022 Gemeente Nijkerk

27

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Adm.organisatie en interne beheersing

heden niet beschikbaar. Daarmee bestaat er een risico dat de conversie van Menscentraal naar Wisportaal niet volledig en nauwkeurig is uitgevoerd. Wij bevelen u aan (achteraf) een analyse te maken waaruit blijkt dat de beschikkingen per laatste datum vóór overgang zoals opgenomen in Wisportaal aansluiten met de initieel opgenomen beschikkingen in Wisportaal op medewerkersniveau. Daarnaast adviseren wij u om te kijken hoe is omgegaan met declaraties die op de dag van de implementatie/overgang zijn gedaan door zorgaanbieders. Wij hebben de volledigheid van de schulden uit hoofde van zorgbestedingen vastgesteld aan de hand van de (goedkeurende) accountantsverklaringen van de zorgaanbieder bij de productieverantwoording over 2022. Gezien niet bij alle zorgaanbieders (goedkeurende) accountantsverklaringen worden afgegeven, hebben wij onzekerheden geïdentificeerd in de zorgbestedingen. Verwezen wordt naar ‘analyse jaarrekening’ en ‘controleverschillen’. Voor onze detailbevindingen verwijzen wij u naar de volledige tekst van de managementletter 2022.

IT-audit Overige onderwerpen Bijlagen

Accountantsverslag 2022 Gemeente Nijkerk

28

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Adm.organisatie en interne beheersing IT-audit Overige onderwerpen Bijlagen

Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel over de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken over de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen hebben betrekking op de onderdelen die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij geen volledigheid pretenderen. In het kader van de jaarrekeningcontrole over het boekjaar 2022 hebben wij een update van de IT-audit werkzaamheden over boekjaar 2021 uitgevoerd met betrekking tot de opzet en het bestaan van de algemene ICT beheersmaatregelen binnen de automatiseringsomgeving van de gemeente Nijkerk. Goedwerkende geautomatiseerde systemen kunnen bijdragen aan de doorontwikkeling van processen zodat Nijkerk toekomstbestendig kan (blijven) opereren en daarmee risico’s op effectieve en efficiënte wijze mitigeren. Het optimaliseren van processen zal tevens een bijdrage leveren bij het oplossen van een aantal bevindingen in de bedrijfsvoering die in eerdere jaren zijn geconstateerd, zoals het versterken van de processen rondom het toekennen, wijzigen en ontnemen van rechten en rollen in bedrijf kritische applicaties. In voorgaand boekjaar hebben wij een aantal bevindingen geconstateerd die deels opgelost zijn.

De gemeente heeft bewust gekozen om de resterende punten vanaf 2023 op te lossen. Van de negen bevindingen op het gebied van IT zijn er vijf onderhanden en is op één bevinding is nog geen actie ondernomen. Voor details verwijzen wij naar de managementletter van 3 januari 2023. Wij merken op dat het merendeel van de bevindingen nog niet is opgevolgd. Wij hebben kennis genomen van het (concept) memorandum van de VIC aan de directie waar opgeroepen wordt om actie te ondernemen. Wij onderschrijven deze oproep. Betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking Overeenkomstig artikel 2:393, lid 4 van het Burgerlijk Wetboek zijn wij verplicht om onze bevindingen te rapporteren met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van uw geautomatiseerde gegevensverwerking. Onze controle heeft geen aangelegenheden geïdentificeerd die op dit gebied aan u gerapporteerd moeten worden, anders dan de waarnemingen zoals hiervoor besproken.

Accountantsverslag 2022 Gemeente Nijkerk

30

Inhoudsopgave Samenvatting Analyse jaarrekening Controleverschillen Adm.organisatie en interne beheersing IT-audit Overige onderwerpen Bijlagen

Verbijzonderde interne controle - planning In 2022 heeft de VIC-functie tijdelijk stil gelegen. In 2022 heeft een totale personeelswisseling plaatsgevonden waardoor in de tweede helft van 2022 één fulltime medewerker zonder werkervaring en één medewerker ad interim (parttime). Op dit moment wordt er gewerkt aan een duidelijke invulling en positionering van de VIC als onderdeel van het three-lines-ofdefence model. Voor het boekjaar 2022 zullen wij ook niet steunen op de werkzaamheden van de VIC-medewerkers. Ten aanzien van de VIC merken wij op dat de VIC-functie zich meer begeeft in de richting van controleur en in mindere mate ingezet wordt om controles als gevolg van leemtes in processen uit te voeren. Deze controles worden nu deels uitgevoerd door de lijn zelf. Dit stelt de VIC in staat om vanuit hun rol te kunnen toetsen op de werking van deze controles. Dit laatste is een belangrijk instrument voor de VIC t.a.v. het opstellen van de rechtmatigheidsverantwoording vanaf 2023. Voor 2023 en verder ligt de uitdaging voor u om de VIC conform planning uit te voeren, gericht op het onderbouwen van het rechtmatigheidsoordeel door de raad inclusief oordelen over de rechtmatigheid van financiële beheershandelingen. Dat vereist een tijdig inzicht in de werkzaamheden en voldoende capaciteit om deze controles met de benodigde kwaliteit en diepgang uit te voeren.

Overigens zien wij dat de gemeente Nijkerk binnen de BLNP samenwerking ten aanzien van de voorbereidingen op de rechtmatigheidsverantwoording stappen in de goede richting aan het zetten is. Geen significante wijzigingen in de reikwijdte van de controle De reikwijdte van onze controle staat omschreven in onze opdrachtbevestiging d.d. 29 september 2022 en de door de raad vastgestelde controleverordening. Er is gedurende de controle geen sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle. Ook hebben zich geen wijzigingen voorgedaan in de reikwijdte. Geen wijzigingen in significante verslaggevingsvoorschriften Significante verslaggevingsgrondslagen en de toepassing hiervan zijn zeer belangrijk voor de presentatie van de financiële positie en de resultaten van de gemeente. Daarnaast vereisen zij van het management het toepassen van oordeelsvorming ten aanzien van moeilijke, subjectieve en complexe posities, vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van de gemeente zijn uiteengezet in de toelichting in de jaarrekening 2022. Wij hebben het door het management toegepaste proces met betrekking tot belangrijke verslaggevingspraktijken

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=7c1abacd-6444-4e80-a668-1b13fcb0f584