CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

2023-026 Bijlage 2a - Toelichting Bestemmingsplan Nijkerkerveen Deelplan 3, 2023

Raadsvergadering 21 september 2023, gemeente NijkerkBij agendapunt: Vaststelling Bestemmingsplan woningbouw Nijkerkerveen, Deelplan 3, 2023 (2023-026)25.445 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Woonvisie 2020+

Op 25 juni 2020 heeft de gemeenteraad de Woonvisie 2020+ vastgesteld als actualisatie van de Woonvisie 2015+. De nieuwe woonvisie geeft richting aan de woningbouw de komende jaren. De druk op de woningmarkt is de afgelopen jaren flink toegenomen, waardoor sommige huishouden moeite hebben om geschikte woonruimte te vinden. Met de Woonvisie 2020+ wordt ingezet op voldoende woningen die passen bij de behoefte van inwoners van Nijkerk, zodat vraag en aanbod beter op elkaar aansluiten. Daarbij wordt gericht op het vergroten van het aanbod voor de huishoudens die de druk op de woningmarkt het meest sterk ervaren en die bijdragen aan een goede doorstroming van de woningmarkt. Doelgroepen die de schaarste aan betaalbare en beschikbare woningen sterk ervaren zijn starters, lage- en middeninkomens, spoedzoekers en senioren. Het is de bedoeling dat er meer woningen in het sociale en middensegment bij worden gebouwd. Verschillende instrumenten worden hiervoor ingezet. De belangrijkste zijn een doelgroepenverordening en een verordening differentiatie woningbouw (beide vastgesteld op 14 oktober 2021) en een anti-speculatiebeding. De verordening differentiatie woningbouw ziet toe op een verplicht aandeel in specifieke woningcategorieën.

Het gaat hierbij om het volgende: Bij een bouwplan met 3 of meer woningen, gelden de volgende eisen: Ten minste 35% sociale huur- en koopwoningen, waarbij er bij bouwplannen met 13 of meer woningen geldt: ten minste 30% sociale huurwoningen en maximaal 5% sociale koopwoningen; Ten minste 10% middelduur lage huur- en koopwoningen; Ten minste 15% middelduur hoge huur- en koopwoningen; De overige 40% is vrij in te vullen. In de doelgroepenverordening is vastgelegd welke huur- en koopprijsgrenzen gesteld worden, welke doelgroepen onderscheiden worden (uitgedrukt in bruto inkomen) en wat de instandhoudingstermijnen zijn van sociale en middeldure huur- en koopwoningen. Specifiek voor sociale huurwoningen geldt dat de maximale huurprijs ten hoogste het bedrag bedraagt zoals vastgelegd in de Wet op de huurtoeslag, de zogenaamde huurtoeslaggrens, dat deze grens ten minste voor 40 jaren vanaf eerste verhuring in acht moet worden genomen en dat een huurder voor een sociale huurwoning ten hoogste een inkomen heeft zoals vastgelegd in de Woningwet. Daarnaast is in de Woonvisie 2020+ opgenomen dat 10 procent van de programmering bestaan uit woningen die in het bijzonder geschikt zijn voor senioren. Andere thema's van de woonvisie zijn wonen en zorg, verduurzaming van de woningvoorraad en alternatieve en flexibele woonvormen.

In nieuwbouwprojecten moet daarom naast differentiatie van prijsklassen ook aandacht zijn voor variatie in woningtypen: Voor grotere projecten geldt dat een duidelijke differentiatie van koop- en huursegmenten gewenst is. Om die reden wordt een bepaald aandeel woningbouw in het sociale en middeldure segment vereist. Bij de programmering van grotere projecten moet aandacht zijn voor de verschillende doelgroepen die in deze woonvisie worden onderscheiden. Hierbij moet naast de inkomensdoelgroepen altijd afgewogen worden in hoeverre het project kan bijdragen aan woonruimte voor één of meerdere specifieke doelgroepen die worden benoemd in deze woonvisie; Met name voor kleinere nieuwbouwprojecten op inbreidingslocaties geldt dat het programma moet bijdragen aan een gevarieerd aanbod in de betreffende wijk of buurt. Bij het programmeren van woningen op inbreidingslocaties moet daarom goed gekeken worden wat de tekortkomingen in de woningvoorraad van de directe omgeving zijn; In het bijzonder bij het programmeren van sociale huurwoningen is het belangrijk om te werken aan

54

een gevarieerd aanbod dat aansluit bij de huidige doelgroepen. Zo is er in aanvulling op de bestaande voorraad van overwegend eengezinswoningen in de sociale huur vraag naar onder andere appartementen voor ouderen, kleine en goedkope tweekamerappartementen voor jongeren en kwetsbare personen, evenals naar flexibele woonvormen zoals Tiny houses. Het woningbouwprogramma in relatie tot de Woonvisie 2020+ Gedurende het planproces heeft er een actualisatie van de gemeentelijke woonvisie plaatsgevonden en heeft de gemeenteraad de voornoemde Woonvisie 2020+ vastgesteld. Voor Deelplan 3 Nijkerkerveen was er daarom sprake van bestaande afspraken, waarmee de Woonvisie 2020+ dus ook niet zondermeer van toepassing kon worden verklaard op deze ontwikkeling. Wel is de afgelopen periode in goed overleg ingezet op de uitwerking van een woningbouwprogrammering voor Deelplan 3 welke ondanks oude afspraken zo veel mogelijk in lijn is met de uitgangspunten, doelen en voorwaarden uit de Woonvisie 2020+. Er was daarbij sprake van twee belangrijke discussiepunten, namelijk de verdeling tussen sociale huur en sociale koop (binnen de gestelde 35% sociaal) en de haalbaarheid van het toevoegen van woningaanbod in de categorie middelduur - laag.

Dit heeft uiteindelijk geleidt tot een programmering waarbij wél voorzien wordt in het gewenst aandeel van 10% laag-midden (conform de Woonvisie 2020+), maar waarbij de verhouding tussen het aandeel sociale huur en sociale koop niet wijzigt ten aanzien van de afspraken in de intentieovereenkomst. Op dit laatste onderdeel wijkt de programmering daarmee af van het gestelde in de Woonvisie 2020+, waarin is aangegeven dat maximaal 5% van de programmering mag worden ingevuld als sociale koopwoningen. Binnen de 35% sociaal in Deelplan 3 zal de verhouding tussen sociale koopwoningen en sociale huurwoningen gelijk zijn, waarmee dus voor dit onderdeel vastgehouden wordt aan de uitgangspunten van de intentieovereenkomst met Plankenburg B.V. uit 2009. ln de programmering wordt extra aandacht besteed aan de woningbouwbehoefte van starters en senioren, specifieke doelgroepen die in de Woonvisie 2020+ benoemd zijn. Hierbij wordt in het dorpse gedeelte van het plangebied onder meer gedacht aan realisatie van rug-aan-rug-woningen en is tevens sprake van kleinschalige appartementen. Hierbij dient benadrukt te worden dat deze appartementengebouwen in schaal en omvang passend dienen te zijn bij het karakter van Nijkerkerveen. Uitgangspunt hierbij is dan ook dat deze bebouwing niet hoger wordt dan maximaal drie lagen met kap.

ln het landelijke gedeelte is enkel sprake van grondgebonden woningen, passend bij het landelijke karakter van dit gebied Hiermee voorziet het totale programma in de behoefte van starters, (doorstroom)gezinnen en senioren. Conform de Woonvisie 2020+ zal 10 procent van de programmering bestaan uit woningen die in het bijzonder geschikt zijn voor senioren, door het voornemen om diverse appartementen en nul-trede woningen op te nemen in de programmering. Daarbij worden twee-onder-één-kapwoningen en vrijstaande woningen naar wens uitgerust met een volledig woonprogramma op de begane grond. Toetsing Met de ontwikkeling van Deelplan 3 in Nijkerkerveen worden voldoende woningen gerealiseerd die passen bij de behoefte van inwoners van Nijkerk en Nijkerkerveen. De woningen zijn geschikt voor de beoogde doelgroepen. De ontwikkeling is met uitzondering van het aandeel sociale koop in lijn met de Woonvisie 2020+. 3.4.4

Landschapsontwikkelingsplan Nijkerk

In de gemeente Nijkerk is de diversiteit aan aanwezige landschappen opvallend. Ieder landschap heeft zijn eigen karakteristieken, charme en kwaliteit. Deze landschappen vragen om behoud en versterking in het belang van de gemeente Nijkerk. Het in 2018 door de gemeenteraad vastgestelde Landschapsontwikkelingsplan van de gemeente Nijkerk heeft een visie op landschap opgenomen. Het Landschapsontwikkelingsplan richt zich vooral op de bestaande en gewenste landschappelijke structuren en kenmerken. Andere thema's zijn landbouw, natuur, water, landschapsbeeld, recreatie en wonen en werken in het buitengebied. Het Landschapsontwikkelingsplan heeft richtlijnen opgesteld om initiatiefnemers te informeren en te inspireren.

55

Toetsing Opgemerkt dient te worden, dat het Landschapsontwikkelingsplan in eerste instantie bedoeld is om kleinschalige ontwikkelingen in het buitengebied goed in te passen. Maar de aanbevelingen in het Landschapsontwikkelingsplan zijn zodanig waardevol, dat hier ook naar gekeken is bij de ontwikkeling van het (grootschalige) nieuwe woongebied. Eén van de aanbevelingen in het landschapsontwikkelingsplan is het versterken, behouden en uitbreiden van de landschappelijke kwaliteiten. Omdat het kenmerkende slagenlandschap, de lange lijnen en de waterrijke omgeving behouden blijven en als basis dienen voor het ontwerp, wordt de landschappelijke kwaliteit versterkt. De ontwikkeling is in lijn met het Landschapsontwikkelingsplan. 3.4.5

Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan

Op 26 mei 2011 is het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan vastgesteld. Deze is tegelijk met de Structuurvisie Nijkerk/ Hoevelaken 2030 tot stand gekomen. Het GVVP loopt tot 2020, met af en toe een doorkijk naar 2030. De gemeente Nijkerk heeft de ambitie om goed en veilig bereikbaar te blijven, zowel via de weg als het spoor voor zijn inwoners en omgeving. Daarbij moet de doorstroming op het lokale hoofdwegennet verbeterd en het sluipverkeer voorkomen worden. De kernen blijven ook de komende jaren onderling goed met elkaar verbonden en nieuwe ontwikkelingen worden goed en duurzaam ontsloten op het (lokale) hoofdwegennet. De gemeente Nijkerk zet zich in voor het reduceren van het aantal korte ritten met de auto en het stimuleren van het fietsgebruik en openbaar vervoer. De gemeente Nijkerk wil zich blijven profileren als verkeersveilige gemeente. Toetsing De gemeente Nijkerk heeft de ambitie om goed en veilig bereikbaar te blijven en wil zich blijven profileren als verkeersveilige gemeente. Het plangebied wordt voor autoverkeer ontsloten op de drie omliggende wegen. Langzaam verkeer krijgt extra ontsluitingen. Met de fiets kan men zich makkelijk verplaatsen. Dit sluit aan bij het GVVP. 3.4.6

Mobiliteitsvisie Nijkerk

De Mobiliteitsvisie is de opvolger van het Gemeentelijke Verkeers- en Vervoersplan. De Mobiliteitsvisie zal naar verwachting eind 2022 tegelijk met de Omgevingsvisie vastgesteld worden in de raad. In de Mobiliteitsvisie wordt de langetermijnvisie van de gemeente vastgelegd en wordt een beeld geschetst van de gewenste infrastructuur. Daarbij vormen de thema's verkeersveiligheid en leefbaarheid belangrijke aandachtspunten.Op basis van deze mobiliteitsvisie zal een globaal maatregelenpakket opgesteld worden. Dit vormt de leidraad voor investeringen in de komende jaren. De huidige situatie is geanalyseerd, waarbij de verschillende verkeersdeelnemers onder de loep genomen zijn. Onderdeel van deze analyse is ook een heldere beschrijving van het verkeersveiligheidsbeleid. Daarbij wordt aangegeven, dat er een verschuiving waarneembaar is: van reactief beleid op basis van ongevalscijfers naar proactief verkeersveiligheidsbeleid dat stuurt op risico’s die zich kunnen voordoen. Proactieve verkeersveiligheid helpt wegbeheerders om vroegtijdig te zien waar in het verkeerssysteem de risico’s zitten. Als je dit in kaart hebt, kun je gericht en effectief maatregelen nemen om de risico’s te verkleinen of weg te nemen. Daardoor vallen uiteindelijk minder slachtoffers. Met andere woorden: beleid dat uitgaat van ‘voorkomen is beter dan genezen'.

Een belangrijk onderdeel van de mobiliteitsvisie is gewijd aan het verbeteren van de voorzieningen voor het fietsverkeer. In de mobiliteitsvisie wordt onderscheid gemaakt tussen een primair netwerk en een secundair netwerk. Het primair netwerk is specifiek ingericht voor de grootste stromen van utilitaire fietsverplaatsingen. Het secundaire netwerk ontsluit de overige gebieden en bestemmingen met elkaar en bestaat tevens uit recreatieve fietsroutes. Op de ontsluitingswegen in de kernen en de doorgaande wegen tussen onze kernen wordt blijvend ingezet op het verbeteren van de doorstroming door aanleg van ongelijkvloerse kruisingen voor

56

langzaam verkeer, bijvoorbeeld met een fietstunnel of –brug en slimme doorstromingsmaatregelen met verkeersmanagement, zoals slimme verkeerlichten. Op de ontsluitings- en doorgaande wegen blijft de 50 km/uur of 60km/uur norm gehandhaafd. Op de overige wegen en straten in de kernen is 30 km/uur de norm of wordt de norm aangepast als sprake is van herinrichting of als aanpassing van de weg vanuit het oogpunt van verkeersveiligheid verantwoord is. Waar dit wenselijk en mogelijk is worden in het secundaire netwerk fietsstraten gerealiseerd. In deze straten is niet langer de auto dominant. In deze straten is het langzame verkeer de belangrijkste weggebruiker. Bij locaties waar een doorfietsroute een autoverbinding kruist, wordt vaker gezocht naar mogelijkheden om de fietser voorrang te geven. Onderdeel van dit plan is het verbeteren van de oversteek op sommige kruisingen met de ontsluitings- en doorgaande wegen, bijvoorbeeld door middel van wachttijdvermindering bij verkeerslichten en het wegnemen van aantal ontbrekende schakels in het fietsnetwerk. Onderdeel van het primaire fietsnetwerk is de ambitie om in samenwerking met onze buurgemeenten te werken aan snelfietsroutes tussen de kernen. Deze snelfietsroutes en het primaire en secundaire fietsnetwerk zijn opgenomen op de eerder genoemde visiekaart en op onderstaande afbeelding:

Wensbeeld fietsnetwerk inclusief snelfietsroutes Toetsing Voor de omgeving van het plangebied is het van belang, dat de Jacob de Boerweg deel zal uitmaken van de snelfietsroute van Nijkerk naar Hoevelaken. In dat kader zal de Jacob de Boerweg geschikt gemaakt worden als schakel in een verkeersveilige verbinding tussen deze beide kernen. Dit houdt concreet in, dat de Jacob de Boerweg (waar de maximumsnelheid nu 50 km bedraagt) heringericht wordt binnen de principes van een Erftoegangsweg 30 (ETW30). Dat wil zeggen een weg, waar door de herinrichting een maximum snelheid van 30 km ingevoerd kan worden. Ook de Laakweg zal (voor zover grenzend aan het plangebied) op termijn als ETW30 ingericht worden. Hierdoor zal de verkeersveiligheid toenemen.

57

3.5

Conclusie

Voorliggend initiatief voorziet in de realisatie van een nieuwe woonwijk met maximaal 350 woningen. Het plangebied is op te delen in twee delen. Het noordelijke deel heeft een dorps karakter en het zuidelijke deel krijgt een landelijk karakter. Met de bouw van de verschillende type woningen in de woonwijk wordt concrete invulling gegeven aan de beoogde woningbouw op de locatie. Het bestaande slagenlandschap vormt de basis en de inspiratiebron voor de opzet van het nieuwe woongebied. De beoogde ontwikkeling is in overeenstemming met het beleid op rijks-, provinciaal regionaal en gemeentelijk niveau.

58

Hoofdstuk 4

Omgevingsaspecten

In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de verschillende milieu- en omgevingsaspecten waar rekening mee moet worden gehouden. Om de haalbaarheid van het bestemmingsplan aan te tonen, is voor een deel van deze aspecten voor plangebied Deelplan 3 onderzoek verricht. In de betreffende paragrafen worden de bevindingen uit de onderzoeken nader toegelicht. In alle onderzoeken is uitgegaan van de realisatie van maximaal 350 nieuwe woningen in het plangebied, waarvan 7 op particuliere erven.

4.1

Ladder voor duurzame verstedelijking

In paragraaf 3.2.2 is geconstateerd, dat het noodzakelijk is de beoogde ontwikkeling van 350 woningen te toetsen aan de Ladder voor Duurzame Verstedelijking. Door Bureau Ontwerp en Omgeving is in juni 2021 een dergelijke toets uitgevoerd. In september 2022 is deze toets geactualiseerd, omdat de capaciteit van het plan verkleind is van 400 woningen naar 350 woningen. De tekst in de toets komt nu weer overeen met de meest recente plannen. Deze toets is als Bijlage 2 opgenomen. De essentie van deze toets (het aantonen van de behoefte) is hieronder opgenomen: Algemeen De behoefte moet worden woning-bouwontwikkeling.

bepaald

binnen

het

ruimtelijk

verzorgingsgebied

van

de

Voor het bepalen van de regionale woningbehoefte heeft de Gemeente Nijkerk primair te maken met de Provincie Gelderland en de Regio Foodvalley. Op basis van woningmarktonderzoeken hebben de Provincie Gelderland en de gemeenten uit de Regio Foodvalley afspraken gemaakt over de woningbouwprogrammering voor de Regio Foodvalley voor de periode 2017- 2027. Daarnaast hebben de gemeenten uit de Regio Foodvalley een inventarisatie uitgevoerd van de plancapaciteit. De gemeente Nijkerk is echter niet alleen een onderdeel van de provincie Gelderland en van de Foodvalley, maar ook onderdeel van de Woningmarktregio Amersfoort.

59

Gemeente Nijkerk maakt deel uit van de Regio Foodvalley Provincie Gelderland De meest recente bevolkings- en woningmarktprognose van de provincie Gelderland betreft de Primos2019. De prognose is gebaseerd op de laatste bevolkingsprognose van het CBS uit 2019 en de verwachte woningbouwproductie in Gelderland voor de komende jaren. De verwachte woningbouwproductie is gebaseerd op de regionale afspraken (voor Nijkerk de afspraken regio Foodvalley 2017-2027). De prognose geeft aan de hand van de huidige demografische inzichten en het bouwprogramma aan in welke richting de bevolking van Gelderland zich de komende jaren waarschijnlijk gaat ontwikkelen. De bevolkingsprognose 2019 valt ten opzichte van de prognose van 2015 hoger uit. De belangrijkste conclusie met betrekking tot de provincie Gelderland en regio Foodvalley zijn: de nieuwe prognose komt hoger uit dan de vorige prognose. De prognose uit 2017 ging uit van ongeveer 972.000 huishoudens in 2040; de huidige prognose voorziet voor dat jaar ongeveer 1 miljoen huishoudens; het aantal huishoudens groeit in de periode tot 2040 harder dan het aantal inwoners (9% versus ca 5%), dat komt doordat vooral de groep alleenstaanden sterk toeneemt.

Op dit moment wonen er in de provincie 326.500 alleenstaande huishoudens, in 2040 zullen dat er 413.000 zijn; in een deel van de regio's blijft het aantal huishoudens groeien tot het jaar 2040 (Foodvalley,

60

Noord-Veluwe en Rivierenland); de Foodvalley is de enige regio waar het geboortesaldo tot 2040 positief blijft; de regio's Foodvalley en Rivierenland vergrijzen naar verhouding minder sterk dan de andere regio's; het woningtekort in Gelderland bedraagt 4% (dat zijn ruim 35.000 woningen). In de regio's Nijmegen, Arnhem en Foodvalley is het woningtekort momenteel het hoogst. Gemaakte afspraken De regio Foodvalley heeft voor de periode 2017-2027 kwantitatieve woningbouwafspraken gemaakt. Op basis van de Gelderse Prognose 2016, de Primos 2016, de ontwikkelingen in de Foodvalley en de berekende overloop vanuit Amersfoort kwam Stec uit op een indicatieve woningvraag voor Nijkerk van tussen de 1.750 en 2.140 woningen. Dit zijn gemiddeld 200 woningen per jaar. Op basis van het onderzoek van Stec hebben de gemeenten in de Regio Foodvalley kwantitatieve woningbouwafspraken gemaakt. Deze zijn vastgelegd in het uitvoeringsplan van de Regionale woonagenda 2.0. De verwachte woningbouwopgave per gemeente is door de regio Foodvalley samen met het uitvoeringsplan regionale Woonagenda 2.0 aangeboden aan het college van Gedeputeerde Staten van de provincie Gelderland. In de brief van 16 maart 2018 bevestigt de provincie dat de kwantitatieve opgave tot en met 2027 13.300 woningen (voor het Gelderse deel) bedraagt en dat zij instemt met de voorgestelde binnen-regionale verdeling.

Nijkerk bouwt van dit aantal tussen de 1.470 en 1.800 woningen. In 2017, 2018 en 2019 zijn in de regio Foodvalley circa 2.500 nieuwe woningen per jaar opgeleverd. Dit is ongeveer dubbel zo veel als het langjarig gemiddelde van 1.250 woningen in de regio. In alle gemeenten is meer gebouwd dan gepland. Dit komt voort uit de grote druk vanuit de eigen gemeente en daarnaast is er sprake van regionale en bovenregionale instroom. Deze instroom heeft effecten op de toegankelijkheid van de sociale huursector en het middensegment, en leidt mogelijk tot verdringing en oplopende woningprijzen in de koopwoningmarkt. Alle gemeenten verwachten dat de regionale programmering (woningbouwafspraken 2017-2029 uit het uitvoeringsplan Woonagenda 2018-2021) te krap is. Daarom is een inventarisatie van potentiële bouwcapaciteit uitgevoerd, vastgelegd in het document “Regio Foodvalley Inventarisatie toekomstige bouwcapaciteit”. Het doel van deze inventarisatie is te werken aan een gezonde pijplijn aan nieuwe plannen op middellange en lange termijn (2019-2027). De situatie dat landelijk sprake is van een hoge marktdruk, in combinatie met de economische groei in Foodvalley, maakt dat de regiogemeenten zich genoodzaakt voelen om meer woningen te realiseren om zo de toegankelijkheid van woningen voor alle inwoners blijvend te kunnen faciliteren.

Nijkerk kiest er daarom voor om, passend bij de maat en de schaal van de gemeente, de woningbouw te verhogen van 200 naar 250 woningen per jaar. De Nijkerkse ambitie gaat verder uit van een plancapaciteit (harde en zachte plannen) van ruim 3.000 woningen in de periode 2019 tot en met 2028. De regio Foodvalley heeft dit document op 30 januari 2020 vastgesteld. De Regio Foodvalley heeft inmiddels ook het Regionaal Actieprogramma Wonen regio Foodvalley 2021-2024 (september 2021) opgesteld. Het doel van dit actieprogramma is om de woonopgave in de Regio Foodvalley af te stemmen en te sturen. De kracht van het actieprogramma is dat er strategisch wordt nagedacht en keuzes worden gemaakt over programmalijnen die prioritair zijn voor de kwantiteit en kwaliteit voor de langere termijn. Hiertoe voert de regio een gecoördineerde woningmarktstrategie, om kwantitatief en kwalitatief de schaalsprong in de woonopgaves te kunnen maken. De woningmarktstrategie splitst zich uit in drie programmalijnen: Stimuleren (betaalbare) woningbouw met aandacht voor toekomstige woonkwaliteit en behoefte; Verkennen hoe de regio kwetsbare en bijzondere doelgroepen regionaal afgestemd kan huisvesten; Verduurzaming van met name de bestaande woningvoorraad en een impuls geven aan de leefomgeving. Regio Amersfoort De Regio Amersfoort heeft in het voorjaar 2017 een Regionale Ruimtelijke Visie (RRV) opgesteld.

De gemeente Nijkerk maakt ook onderdeel uit van deze regio. Een belangrijke constatering in deze visie is de uitkomst dat tot 2030 de woningbehoefte in het regionale hart van Nederland 12.000 woningen groter is dan de gemeente Amersfoort kan opvangen. In de regionale visie is Nijkerk als één van de drie

61

gemeenten genoemd die een deel van de overloop opvangt. Woondeal Regio Amersfoort. Het ministerie van BZK, negen gemeenten uit de regio Amersfoort, provincies Gelderland en Utrecht en de regionale woningcorporaties hebben de Woondeal Regio Amersfoort afgesloten (ondertekening 14 juli 2021). Hierin zijn afspraken gemaakt om samen snel meer woningen te bouwen in de regio Amersfoort. Tot 2030 werken partijen aan de realisatie van 23.000 woningen. De woondeal moet er voor zorgen dat het functioneren van de woningmarkt in de regio Amersfoort structureel verbetert. Ook moeten er sneller (betaalbare) woningen worden gebouwd met oog voor circulariteit, groen en duurzaamheid. Verder wordt ingezet op het verbeteren van de leefbaarheid. Zo is de woondeal niet alleen een voordeel op het niveau van de regio, het is goed voor elke individuele gemeente. Naast de versnelling in de woningbouw is de woondeal een erkenning van het Rijk dat de woonopgave van de regio Amersfoort van nationaal belang is. Conclusie De woningbouw in Deelplan 3 in Nijkerkerveen is één van de plannen die noodzakelijk is om in de Nijkerkse woningbouwopgave van de komende jaren te kunnen voorzien. Het woningbouwprogramma past binnen de regionale behoefte zoals die door de Regio Foodvalley is geformuleerd. De ontwikkeling past derhalve binnen de uitgangspunten van de ladder voor duurzame verstedelijking.

Niet onvermeld mag blijven, dat de beoogde ontwikkeling in Deelplan 3 ook voorziet en afgestemd is op de lokale woningbehoefte in Nijkerkerveen.

4.2

Bodem

Algemeen Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet aangetoond worden dat de bodem- en grondwaterkwaliteit ter plaatse van het plangebied geschikt zijn voor het beoogde gebruik. Toetsing Voor het initiatief zijn door Buro Ontwerp & Omgeving in 2020, 2021 en 2022 diverse bodemonderzoeken uitgevoerd. De eindrapportage is als Bijlage 3 bijgevoegd. Op basis van de uitgevoerde onderzoeken kunnen de navolgende conclusies getrokken worden: De vastgestelde milieuhygiënische bodemkwaliteit vormt over het algemeen geen belemmering voor de voorgenomen herontwikkeling; Uitzondering hierop is de sterk met zware metalen verontreinigde slootdemping, aanwezig in het weiland ten zuiden van de Nieuwe Kerkstraat 33/33a (perceel G 5669). Naar inschatting is er circa 10 m3 grond sterk verontreinigd; Daarnaast is op het erf van Nieuwe Kerkstraat 47 een sterk met PAK verontreinigde bodemlaag aanwezig, op een diepte van circa 0,25 tot 0,5 m-mv. Naar inschatting betreft het circa 18 m3 verontreinigde grond; Voor ontwikkeling van het gebied dienen deze verontreinigingen gesaneerd te worden. Hiervoor dient een Plan van Aanpak opgesteld te worden welke ter goedkeuring aan de Omgevingsdienst de Vallei voorgelegd dient te worden.

De overige aandachtspunten voor de herontwikkeling van het plangebied zijn: De op een deel van het erf van Laakweg 40 aanwezige puinverharding is op basis van het gemeten gehalte PAK 'niet toepasbaar' en zal afgevoerd moeten worden naar een erkend verwerker. Het betreft naar inschatting circa 120 m3; De toegangsweg naar Laakweg nummer 32 bevat een asfaltverharding welke teerhoudend is en afgevoerd dient te worden naar een erkend verwerker. Het betreft naar schatting circa 190 ton; Onder de schuur van het erf Laakweg 60A is de (mest)kelder waarschijnlijk volgestort met puin en asbesthoudend materiaal. Dit zal nog geverifieerd moeten worden met een inspectie en eventuele

62

monstername; Een groot deel van de aanwezige grond is vrij toepasbaar of toepasbaar als 'wonen', echter is op delen van het plangebied grond aanwezig welke beoordeeld is als 'industrie' of (plaatselijk) 'niet toepasbaar'; Op het perceel G 5188 (Nieuwe Kerkstraat 35) zijn diverse materialen opgeslagen, waaronder (gebroken) asbesthoudende platen, teerhoudend asfalt en licht verontreinigde grond; Op dit perceel is een deel van de bovengrond beoordeeld als 'niet toepasbaar' op basis van het gehalte minerale olie. Dit betreft naar inschatting circa 525 m3; In het grondwater zijn van nature verhoogde concentraties metalen aanwezig waarmee bij bemaling en/of oppompen grondwater voor beregening rekening gehouden dient te worden. Conclusie Na sanering van circa 10 m3 grond ter plaatse van de gedempte sloot in het weiland tussen de adressen Nieuwe Kerkstraat 33 en Laakweg 30/ 30B en 18 m3 grond op het perceel Nieuwe Kerkstraat 47 vormt het aspect bodem geen belemmering meer voor de voorgenomen nieuwbouw in het plangebied. Daarbij dient wel rekening gehouden te worden met bovengenoemde aanbevelingen.

4.3

Verkeer en parkeren

Algemeen Bij ruimtelijke plannen moet worden aangetoond dat de ontwikkeling geen negatieve gevolgen heeft voor de verkeer- en parkeersituatie ter plaatse. Toetsing Voor het initiatief is door Roelofs in oktober 2021 een verkeerskundige analyse uitgevoerd. Deze analyse is in juli 2022 geactualiseerd. Omdat in de verkeerskundige analyse van juli 2022 nog uitgegaan werd van 335 nieuwe woningen in het plangebied heeft er in april 2023 nogmaals een actualisatie plaatsgevonden, ditmaal uitgaande van maximaal 350 nieuwe woningen in het plangebied. De analyse is als Bijlage 4 toegevoegd. Op basis van het uitgevoerde onderzoek kunnen de navolgende conclusies getrokken worden. Hoofdstructuur Het plangebied is qua structuur onder te verdelen in twee deelgebieden, namelijk het gebied ten noorden en zuiden van de centrale waterpartij. De twee deelgebieden worden onderling door middel van een fietsstraat met elkaar verbonden. In het deelgebied aan de noordzijde van de centrale waterpartij loopt een centrale verbinding die als hoofdontsluiting dient. De verbinding ontsluit het plangebied op de Nieuwe Kerkstraat (noordzijde) en de Jacob de Boerweg (oostzijde). Vanaf de hoofdontsluiting zijn meerdere inprikkers richting de woningen.

Het deelgebied ten zuiden van de centrale waterpartij wordt aan de zuidzijde via twee wegen ontsloten op de Laakweg en een aansluiting op de hoofdontsluiting in het noordelijke deelgebied. Het blauw gearceerde gebied ontsluit volledig op de hoofdontsluiting in het noordelijke deelgebied. Vanaf de Laakweg wordt verkeer afgewikkeld in westelijke en oostelijke richting. Aan de oostzijde kan verkeer in noordelijke richting, via de Jacob de Boerweg, Nijkerkerveen bereiken. Daarnaast kan men in zuidelijke richting, via de Hogebrinkerweg, Hoevelaken bereiken. Doordat beide deelgebieden vanuit meerdere routes kunnen worden aangereden is het gebied in geval van calamiteiten en/of wegwerkzaamheden altijd bereikbaarheid voor bewoners en hulpdiensten.

63

Ontsluiting plangebied gemotoriseerd verkeer Fietsers en voetgangers Onderstaande afbeelding toont de belangrijkste ontsluitingsmogelijkheden voor fietsers en voetgangers. Zij maken in de basis gebruik van dezelfde ontsluitingen als gemotoriseerd verkeer, maar hebben hierbij nog een extra hoofdontsluiting aan de noordzijde. Vanuit deze extra ontsluiting wordt een centrale fiets as door het plangebied gerealiseerd, bestaande uit een fietsstraten en een solitair fietspad. Daarmee is het netwerk voor fietsers en voetgangers fijnmaziger dan het netwerk voor gemotoriseerd verkeer. Verder maken fietsers gebruik van dezelfde rijbaan als gemotoriseerd verkeer. Dit is passend op erftoegangswegen in woongebieden. In de Mobiliteitsvisie Nijkerk is opgenomen dat zeker in verblijfsgebieden, schoolomgevingen en OV-haltes de voetganger meer aandacht en prioriteit verdient. De voetganger moet zich logisch en veilig kunnen verplaatsen. In het deelgebied ten noorden van de centrale waterpartij is aan minimaal één zijde van de rijbaan een trottoir voorzien. De breedte van het trottoir is op de huidige ontwerptekeningen niet zichtbaar en vormt een aandachtspunt bij de nadere uitwerking. Het deelgebied ten zuiden van de centrale waterpartij wordt ingericht als woonerf. Op woonerven staat de verblijfsfunctie centraal en moet worden vermeden dat de indruk bestaat dat de weg is verdeeld in

64

een rijbaan en een trottoir. Voetgangers, fietsers en gemotoriseerd verkeer maken dus gebruik van dezelfde verkeersruimte. Belangrijk bij het inrichten van een woonerf is dat de in- en uitgangen van het woonerf wordt vormgegeven als in-/uitritconstructie. Dit is in het huidige plan niet voorzien. Geadviseerd wordt om bij de in-/uitgang van het woonerf een in-/uitritconstructie aan te brengen. De hoofdstructuur voor langzaam verkeer voorziet in een voldoende fijnmazig netwerk, waarmee bereikbaarheid en verkeersveiligheid gewaarborgd zijn.

Ontsluiting plangebied langzaam verkeer Verkeersgeneratie Op basis van het voorgenomen ruimtelijk programma is de te verwachten verkeersgeneratie inzichtelijk gemaakt op basis van kencijfers uit CROW-publicatie 381 'Toekomstbestendig parkeren - kencijfers parkeren en verkeersgeneratie'. Uitgegaan is van het gebiedstype 'rest bebouwde kom' en de verstedelijkingsgraad 'matig stedelijk'. De verkeersgeneratie van het totale plangebied ligt op een gemiddelde weekdag (maandag t/m zondag) op circa 2.188 motorvoertuigen per etmaal. Op een gemiddelde werkdag (maandag t/m vrijdag) ligt de verkeersgeneratie op circa 2.428 motorvoertuigen per etmaal. Verkeersafwikkeling Het plangebied kent meerdere ontsluitingen voor gemotoriseerd verkeer, namelijk de aansluiting op de Nieuwe Kerkstraat, Jacob de Boerweg en de Laakweg. Daarnaast ontsluit verkeer op de Hogebrinkerweg. Al het verkeer van/naar het plangebied zal afhankelijk van de bestemming in het plangebied gebruik

65

maken van één van deze drie wegen. In de Verkeerskundige analyse van bureau Roelofs is aangegeven op welke wijze het verkeer, dat gegenereerd wordt door de nieuwe woningbouwontwikkelingen afgewikkeld kan worden door de omringende wegen. Daarbij is onderscheid gemaakt tussen het verkeer van het noordelijke deel van het plangebied, het verkeer van het zuidelijke deel van het plangebied en het verkeer, dat vanuit het zuidelijke deel van het plangebied haar weg dient te vinden via het noordelijke plangebied. Dit resulteert in het volgende totaaloverzicht, waarin aangegeven is wat de toename zal zijn op de omringende wegen ten gevolge van de nieuwe planontwikkelingen:

Totale verkeerstoename op de omringende wegen (ter plaatse van de rode lijnen) ten gevolge van de planontwikkelingen in Deelplan 3 Berekend is wat de totale verkeersintensiteit op de belangrijkste omringende wegen zal zijn. Daarbij is allereerst berekend wat de verkeersintensiteit zal zijn op een werkdag in 2030 bij autonome groei van het verkeer (zonder rekening te houden met de planontwikkelingen in Deelplan 3). Vervolgens is daar het zogenaamde planeffect bij opgeteld (de totale verkeersgeneratie door Deelplan 3). Dit leidt tot de totale verkeersintensiteit op een werkdag in 2030. In onderstaande tabel is dit in beeld gebracht:

Toekomstige verkeersintensiteit op omringende wegen

66

In actuele richtlijnen (ASVV 2021) zijn intensiteiten niet meer gekoppeld aan wegcategorieën. De reden is dat de acceptabele hoeveelheid verkeer op een weg sterk afhankelijk is van onder andere de omgeving, kruispunten en de functie van de weg in het hele netwerk. Op basis van de functie, weginrichting en situering zijn de verwachte intensiteitswaarden acceptabel voor de omliggende wegen. Ter indicatie: in eerdere landelijke CROW-richtlijnen (ASVV 2004) is voor een erftoegangsweg 30 km/uur een intensiteitsgrens van 4.000 tot 6.000 mvt/etmaal aangegeven. Deze grenswaarden worden enkel op de Nieuwe Kerkstraat benaderd, maar deze is daar qua weginrichting ook op voorzien. De Nieuwe Kerkstraat is namelijk al breder gemaakt en voorzien van fietssuggestiestroken. Op de Jacob de Boerweg en Laakweg blijven de intensiteiten onder de 2.300 mvt/etmaal. Op basis van de weginrichting is dit vanuit verkeersbelasting acceptabel voor deze wegen. Voor de Hogebrinkerweg is de toekomstige intensiteit onbekend, maar de toename is verkeerskundig gezien marginaal. Dit levert naar verwachting geen afwikkelingsproblemen op. Ook op kruispuntniveau leiden de geprognotiseerde intensiteiten naar verwachting niet tot problemen. Vanuit de verkeersafwikkeling is de voorgenomen planontwikkeling dan ook acceptabel.

Verkeersveiligheid Wat betreft de verkeersveiligheid geldt dat het planvoornemen leidt tot extra verkeer op het omliggend wegennet. Hiermee wordt de kans op een ongeval in theorie groter. Op basis van de relatief lage basisintensiteiten en weginrichting is het risico op een conflict echter gering en daarmee acceptabel. Fietsverkeer maakt in de nieuwe woonwijk grotendeels gebruik van de rijbaan. Dit is passend bij de functie van de weg en geeft, gezien de rijbaanbreedte, geen verkeersveiligheidsbeperking. Op de omliggende wegen Nieuwe Kerkstraat, Jacob de Boerweg en Laakweg delen fietsers de rijbaan met gemotoriseerd verkeer. Het aantal ontmoetingen met gemotoriseerd verkeer zal gaan toenemen ten opzichte van de huidige situatie. Gezien de weginrichting worden hier geen verkeersveiligheidsproblemen voor fietsers verwacht. Desondanks heeft de gemeente Nijkerk het voornemen om een herinrichting door te voeren op de Laakweg en Jacob de Boerweg op het moment dat Nijkerkerveen Deelplan 3 gereed is. Zowel de Laakweg als de Jacob de Boerweg liggen op de grens van het stedelijke en het landelijke gebied en zullen op termijn ingericht worden conform de eisen van een ETW30 (een erftoegangsweg met een maximum snelheid van 30 km/uur). Waar mogelijk zal aan de kant van de woningen een voetpad aangelegd worden, zodat voetgangers zich gescheiden van het overige verkeer kunnen voortbewegen.

Mogelijke optimalisatie voor de beide wegen is verder het toepassen van een grotere rijbaanbreedte. De Nieuwe Kerkstraat heeft wel een substantieel hogere intensiteit dan de Jacob de Boerweg en Laakweg, maar deze weg heeft een andere functie en de rijbaan is ook breder en is voorzien van fietsvoorzieningen in de vorm van fietssuggestiestroken. Hierdoor zijn ook hier geen veiligheidsproblemen te verwachten. Resumerend geldt dat het weliswaar drukker wordt als gevolg van het planvoornemen, maar dat de situatie vanuit de verkeersveiligheid nog steeds acceptabel is. Parkeren Om het benodigd aantal parkeerplaatsen voor de planontwikkeling te berekenen is de werkwijze conform de Nota Parkeernormen 2021 van de gemeente Nijkerk toegepast. In het parkeerbeleid is vastgelegd dat de ontwikkellocatie zich in de 'rest bebouwde kom' in een 'matig stedelijk' gebied bevindt. De gemeente Nijkerk hanteert het beleidsuitgangspunt dat wordt uitgegaan van één parkeernorm per functie. Uit het onderzoek blijkt dat de netto parkeerbehoefte aan de noordzijde van de centrale waterpartij 422 parkeerplaatsen bedraagt, waarvan minimaal 63 parkeerplaatsen openbaar toegankelijk moeten zijn. Voor het gebied ten zuiden van de centrale waterpartij ligt de netto parkeerbehoefte op 167

67

parkeerplaatsen, waarvan er minimaal 22 openbaar toegankelijk moeten zijn. De totale netto parkeerbehoefte komt hiermee op 589 parkeerplaatsen. In het plangebied wordt voorzien in 608 parkeerplaatsen, waardoor de parkeerbehoefte ruimschoots gedekt wordt. Ook de verdeling in het plangebied is goed. Aan de noordzijde is een parkeerbehoefte van 422 parkeerplaatsen en zijn er in plan 427 parkeerplaatsen opgenomen. Aan de zuidzijde is een parkeerbehoefte van 167 parkeerplaatsen en in het plan zijn er 181 opgenomen. In beide gebieden is ruim voldoende openbare parkeercapaciteit aanwezig. Conclusie De aspecten verkeer en parkeren vormen geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het initiatief.

4.4

Geluid

Algemeen De mate waarin het geluid, veroorzaakt door het wegverkeer en/of door industrie, onder andere het woonmilieu mag belasten, is geregeld in de Wet geluidhinder (Wgh). Bij ruimtelijke ontwikkelingen moet volgens de Wgh worden aangetoond dat gevoelige functies, zoals een woning, een aanvaardbare geluidsbelasting hebben als gevolg van omliggende (spoor)wegen en gezoneerde industrieterreinen. Indien nieuwe geluidsgevoelige functies worden toegestaan, stelt de Wgh de verplichting akoestisch onderzoek te verrichten naar de geluidsbelasting ten gevolge van omliggende (spoor)wegen en industrieterreinen. Toetsing Het plangebied is gelegen buiten de (aandachts)zones van spoorwegen en industrieterreinen. Daarom is er alleen een akoestisch onderzoek naar wegverkeerslawaai nodig. In oktober 2022 is door Buro Ontwerp & Omgeving een akoestisch onderzoek naar wegverkeerslawaai uitgevoerd ter plaatse van het plangebied. Dit onderzoek is in april 2023 geactualiseerd. Het onderzoek is als Bijlage 5 toegevoegd. In het rapport wordt geconstateerd, dat het plangebied gedeeltelijk gelegen is binnen de zones van 3 wegen: Nieuwe Kerkstraat, Jacob de Boerweg en Laakweg. De Nieuwe Kerkstraat heeft een 30 km-regime. De maximum snelheid op de Jacob de Boerweg bedraagt nu nog deels 30 en deels 50 km. De Laakweg kent een maximum snelheid van 60 km.

De gemeente heeft het voornemen om zowel de Jacob de Boerweg als de Laakweg na het gereedkomen van de woningbouw in Deelplan 3 her in te richten met een maximum snelheid van 30 km. Zover is het nu echter nog niet. Daarom is in het akoestische onderzoek uitgegaan van een maximum snelheid op de Jacob de Boerweg van deels 30 km. en deels 50 km. en op de Laakweg van 60 km. Bij de berekening van de geluidbelasting op de gevels van de nieuwe woningen is uitgegaan van de verkeersintensiteiten, zoals deze door bureau Roelofs zijn aangegeven in hun 'Verkeerstoets woningbouw Nijkerkerveen). Zie ook paragraaf 4.3 en/of Bijlage 4. Op basis van het uitgevoerde onderzoek kunnen de navolgende conclusies getrokken worden. Nieuwe Kerkstraat De Nieuwe Kerkstraat heeft op basis van de Wgh geen zone. Formeel gelden de normen uit de Wgh dan ook niet voor 30 km - wegen. Echter, in het kader van een goede ruimtelijke ordening, zijn bij de beoordeling van de geluidsbelastingen zijn de voorkeursgrenswaarde van 48 dB en de hoogste toelaatbare geluidsbelastingen van 63 dB gebruikt. Deze normen gelden voor een vergelijkbare weg met een 50 km-regime. In de ontwikkelingslocatie wordt voldaan aan de voorkeursgrenswaarde van 48 dB uit de Wgh ten gevolge van de Nieuwe Kerkstraat. De hoogste geluidsbelasting bij de nieuwe woningen bedraagt 46 dB, inclusief aftrek op grond van artikel 110g Wgh. Jacob de Boerweg

68

Bij alle woningen wordt voldaan aan de voorkeursgrenswaarde van 48 dB uit de Wgh afkomstig van de Jacob de Boerweg. De hoogste geluidsbelasting bij de nieuwe woningen bedraagt 41 dB, inclusief aftrek op grond van artikel 110g Wgh. Laakweg De hoogste geluidsbelasting bij de nieuwe woningen bedraagt 54 dB, inclusief aftrek op grond van artikel 110g Wgh. Bij vier woningen in het plangebied wordt de voorkeursgrenswaarde van 48 dB uit de Wgh overschreden, echter de hoogste toelaatbare geluidsbelasting van 63 dB wordt niet overschreden. Het doel van de Wgh is geluidhinder te voorkomen. Maatregelen om de voorkeursgrenswaarde te bereiken zijn bijvoorbeeld het toepassen van stil wegdek op de Laakweg, het vergroten van de afstand tussen de woningen en de weg of het toepassen van dove gevels. Het is niet mogelijk of gewenst om effectieve maatregelen te treffen die de geluidsbelastingen terugbrengen tot de voorkeursgrenswaarde van 48 dB. Op basis van het gemeentelijke geluidbeleid en de Wgh kan de gemeente Nijkerk een hogere waarde verlenen afkomstig van de Laakweg. De verlening van de hogere waarde vindt plaats in een aparte hogere waarde-procedure gelijktijdig met de ruimtelijke procedure. Conclusie Het aspect geluid vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan op voorwaarde dat er voor 4 woningen langs de Laakweg een hogere waarde verleend wordt.

4.5

Luchtkwaliteit

Algemeen De Wet luchtkwaliteit (verankerd in de Wet milieubeheer, hoofdstuk 5, titel 5.2) is een implementatie van diverse Europese richtlijnen omtrent luchtkwaliteit, waarin onder andere grenswaarden voor vervuilende stoffen in de buitenlucht zijn vastgesteld ter bescherming van mens en milieu. In Nederland zijn stikstofdioxide (NO2) en zwevende deeltjes als PM10 (fijn stof) de maatgevende stoffen waar de concentratieniveaus het dichtst bij de grenswaarden liggen. Overschrijdingen van de grenswaarden komen, uitzonderlijke situaties daargelaten, bij andere stoffen niet voor. Vanaf 1 januari 2015 dient het bevoegd gezag de luchtkwaliteit ook te toetsen aan de grenswaarde voor PM2,5. Op basis van onderzoek door het Planbureau voor de Leefomgeving kan worden gesteld dat als aan de grenswaarden voor PM10 wordt voldaan, ook aan de grenswaarde voor PM2,5 wordt voldaan. Hoewel de luchtkwaliteit de afgelopen jaren flink is verbeterd, kan Nederland niet voldoen aan de luchtkwaliteitseisen die in 2010 van kracht zijn geworden. De EU heeft Nederland derogatie (uitstel) verleend op grond van het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL). Dit betreft een gemeenschappelijke aanpak van het Rijk en diverse regio's om samen te werken aan een schonere lucht, waarbij ruimte wordt geboden aan noodzakelijke ruimtelijke ontwikkelingen.

Plannen die in betekenende mate bijdragen aan luchtverontreiniging worden opgenomen in een gebiedsgericht programma van het NSL. Het maatregelenpakket in het NSL is hiermee in evenwicht en zodanig dat op termijn de luchtkwaliteit in heel Nederland onder de grenswaarden ligt. Plannen die 'niet in betekenende mate' (NIBM) bijdragen aan luchtverontreiniging hoeven niet langer individueel getoetst te worden aan de Europese grenswaarden aangezien deze niet leiden tot een significante verslechtering van de luchtkwaliteit. Deze grens is in de AMvB NIBM gelegd bij 3% van de grenswaarde van een stof: Voor NO2 en PM10 betekent dit dat aannemelijk moet worden gemaakt dat het project tot maximaal 1,2 µg/m³ verslechtering leidt. Voor een aantal functies (o.a. woningen, kantoren, tuin- en akkerbouw) is dit gekwantificeerd in de ministeriële regeling NIBM. Uit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening wordt afgewogen of het aanvaardbaar is het project op deze plaats te realiseren. Hierbij kan de blootstelling aan luchtverontreiniging een rol spelen, ook als het project 'niet in betekenende mate' bijdraagt aan de luchtverontreiniging. Er is sprake van een significante blootstellingsduur als de verblijfsduur die gemiddeld bij de functie te verwachten is een aanzienlijk deel van de dag betreft. Volgens de toelichting op de Regeling Beoordeling luchtkwaliteit is

69

dit onder andere het geval bij een woning, school of sportterrein. Gevoelige bestemmingen als scholen, kinderdagverblijven, bejaarden- en zorgtehuizen genieten op grond van de gelijknamige AMvB extra bescherming. Substantiële uitbreiding of nieuwvestiging binnen 50 meter van een provinciale weg of 300 meter van een Rijksweg is alleen toegestaan als de concentraties luchtvervuilende stoffen zich onder de grenswaarden bevinden, waardoor geen onacceptabele gezondheidsrisico's optreden. Toetsing Volgens de ministeriële regeling NIBM draagt een bouwplan met minder dan 1.500 woningen niet in betekenende mate bij aan de luchtverontreiniging. Toetsing aan de grenswaarden is derhalve niet noodzakelijk. In het kader van een goede ruimtelijke ordening is de lokale luchtkwaliteit onderzocht, zodat onacceptabele gezondheidsrisico's kunnen worden uitgesloten. Hiertoe is de monitoringstool uit het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) van de rijksoverheid geraadpleegd. Deze monitoringstool maakt duidelijk dat de concentraties luchtvervuilende stoffen in de peiljaren 2020 en 2030 in het plangebied onder de grenswaarden liggen die op Europees niveau zijn vastgesteld ter bescherming van mens en milieu tegen schadelijke gevolgen van luchtverontreiniging. De blootstelling aan luchtverontreiniging is hierdoor beperkt en leidt niet tot onaanvaardbare gezondheidsrisico's.

In het plangebied worden geen gevoelige functies beoogd zoals bedoeld in het 'Besluit gevoelige bestemmingen'. Toetsing aan de grenswaarden is daarom niet noodzakelijk. Conclusie Het aspect luchtkwaliteit vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan.

4.6

Externe veiligheid

Algemeen Het beleid voor externe veiligheid is gericht op het verminderen en beheersen van risico's van zware ongevallen met gevaarlijke stoffen in inrichtingen en tijdens het transport ervan. Op basis van de criteria zoals onder andere gesteld in het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) worden bedrijven en activiteiten geselecteerd die een risico op zware ongevallen met zich mee (kunnen) brengen. Daarbij gaat het vooral om de grote chemische bedrijven, maar ook om kleinere bedrijven als LPG-tankstations en opslagen van bestrijdingsmiddelen. Daarnaast zijn (hoofd)transportassen voor gevaarlijke stoffen, zoals buisleidingen, spoor-, auto-, en waterwegen, ook als potentiële gevarenbron aangemerkt. Het externe veiligheidsbeleid heeft tot doel zowel individuele burgers als groepen burgers een minimum beschermingsniveau te bieden tegen een ongeval met gevaarlijke stoffen. Om dit doel te bereiken zijn gemeenten en provincies verplicht om bij besluitvorming in het kader van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), de Wet milieubeheer en de Wet op de ruimtelijke ordening de invloed van een risicobron op zijn omgeving te beoordelen. Daartoe wordt binnen het werkveld van de externe veiligheid veelal het plaatsgebonden risico (PR) en het groepsrisico (GR) gehanteerd.

Het plaatsgebonden risico is de kans dat een persoon die zich gedurende een jaar onafgebroken onbeschermd op een bepaalde plaats bevindt, overlijdt als gevolg van een ongeval met gevaarlijke stoffen. Dit risico wordt per bedrijf en transportas vastgelegd in contouren. Er geldt een contour waarbinnen deze kans 1x10-6 (één op de miljoen) bedraagt. Het groepsrisico is een berekening van de kans dat een groep personen binnen een bepaald gebied overlijdt ten gevolge van een ongeval met gevaarlijke stoffen. De oriëntatiewaarde geeft hierbij de indicatie van een aanvaardbaar groepsrisico. Indien een ontwikkeling is gepland in de nabijheid van een risicobron geldt afhankelijk van de ontwikkeling een verantwoordingsplicht voor het toelaten van gevoelige functies.

70

Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) Voor bepaalde risicovolle bedrijven geldt het Besluit externe veiligheid inrichtingen en Regeling externe veiligheid inrichtingen (Bevi en Revi). Hierin zijn de risiconormen voor externe veiligheid met betrekking tot bedrijven met gevaarlijke stoffen wettelijk vastgelegd. Circulaire effectafstanden LPG-tankstations In de circulaire is de effectbenadering uitgewerkt voor LPG-tankstations. In beginsel zijn geen (beperkt) kwetsbare objecten binnen een effectafstand van 60 meter en geen zeer kwetsbare objecten binnen een effectafstand van 160 meter toegestaan. Naast de circulaire blijft ook de toetsing aan het Bevi noodzakelijk. Transport van gevaarlijke stoffen (water, spoor, weg) Voor de beoordeling van de risico's vanwege transport van gevaarlijke stoffen geldt het Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt en basisnet), met als uitvloeisel het zogeheten Basisnet en de bijbehorende regeling Basisnet. Transport van gevaarlijke stoffen door buisleidingen Voor de beoordeling van de risico's van transport van gevaarlijke stoffen door buisleidingen geldt het Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb en Revb).

Naast de toetsing aan het plaatsgebonden risico en het groepsrisico is hierin vastgelegd dat aan weerszijden van een buisleiding een bebouwingsvrije afstand moet worden aangehouden voor beheer en onderhoud aan de buisleidingen. Toetsing Binnen het plangebied wordt voorzien in nieuwe kwetsbare objecten in de vorm van woningen. Het aantal woningen neemt ten opzichte van het geldende bestemmingsplan toe. Het plangebied is in de huidige situatie voornamelijk agrarisch in gebruik. De navolgende afbeelding bevat een fragment van de risicokaart Nederland. De globale ligging van het plangebied is aangeduid met een rode omlijning.

71

Uitsnede risicokaart Nederland In april 2020 is door Kragten een quickscan externe veiligheid alsmede een onderzoek naar buisleidingen uitgevoerd. Deze onderzoeken zijn als Bijlage 6 en Bijlage 7 toegevoegd. Op basis van de uitgevoerde onderzoeken kunnen de navolgende conclusies getrokken worden. Stationaire risicobronnen In de directe nabijheid van het plangebied vindt geen opslag, be- en verwerking van gevaarlijke stoffen in zogenaamde Bevi/Brzo bedrijven, LPG-stations en/of propaantanks plaats. Er is wat dat betreft geen sprake van enige risico, zodat er geen externe veiligheidseffecten zijn waarmee rekening moet worden gehouden. Vervoer van gevaarlijke stoffen via de weg Het plangebied is gelegen op circa 2400 meter afstand van de rijksweg A1 (wegvak G1), op circa 1125 meter van de rijksweg A28 (wegvak G31) en op circa 1300 meter van de spoorlijn van het traject Amersfoort - Zwolle. Omdat de afstand van deze wegen tot het plangebied meer dan 1 kilometer bedraagt is er geen risico aanwezig met betrekking tot de externe veiligheid. Vervoer van gevaarlijke stoffen via het spoor De spoorlijn Amersfoort-Zwolle is op meer dan 1 km afstand gelegen van het plangebied. Daarom vormt het vervoer van gevaarlijke stoffen via deze spoorlijn geen risico voor de externe veiligheid in het plangebied. Vervoer van gevaarlijke stoffen via buisleidingen

72

Uit het onderzoek van Kragten blijkt dat het plangebied binnen de 1%-letaliteitsafsand van de aardgastransportleiding A-510-deel-1 is gelegen. Dit is een aardgasleiding met een diameter van 914 mm en een druk van 66 bar. Als gevolg van het plan neemt de personendichtheid in de nabijheid van deze buisleiding toe. Uit de berekening met het rekenprogramma CAROLA volgt dat ter hoogte van het plangebied voor de buisleiding geen plaatsgebonden risicocontour wordt berekend. Uit de berekening van de hoogte van het groepsrisico blijkt dat de hoogte van het groepsrisico van de buisleiding, zowel in de huidige als in de toekomstige situatie lager is dan 0,1 oriëntatiewaarde. Wel neemt de hoogte van het groepsrisico toe. In onderhavige situatie is sprake van een beperkte verantwoordingsplicht. Voor een verantwoording van het groepsrisico moet door het bevoegd gezag advies worden gevraagd bij de regionale brandweer/Veiligheidsregio. Op 23 april 2020 heeft B&W een dergelijk advies gevraagd aan de Veiligheids- en Gezondheidsregio Midden Gelderland. Dat heeft geresulteerd in een advies, dat op 25 april 2020 is ontvangen. Dit advies is opgenomen als Bijlage 8.

Naar aanleiding van dit advies kan het volgende worden opgemerkt ten aanzien het groepsrisico: Beperkte verantwoording groepsrisico De maatgevende scenario's voor de mogelijkheden voor de bestrijdbaarheid en zelfredzaamheid bij calamiteiten met brandbare en toxische vloeistoffen/gassen uit een hogedruk aardgastransportleiding zijn een wolkbrandexplosie en een toxische wolk. Navolgend is vanuit deze scenario's ingegaan op de mogelijkheden voor de bestrijdbaarheid en zelfredzaamheid. Bestrijdbaarheid: De mogelijkheden tot voorbereiding van bestrijding en beperking van de omvang van een ramp Bij een calamiteit zal de brandweer zich inzetten om effecten ten gevolge van het incident te beperken of te voorkomen. Deze inzet zal voornamelijk plaatsvinden bij de bron, dus de gasleiding. De brandweer richt zich dan niet direct op het bestrijden van effecten in of nabij het plangebied. Eventuele secundaire branden in het plangebied kunnen met behulp van de primaire bluswatervoorzieningen worden bestreden door de brandweer. Het advies is om de capaciteit en locaties van de bluswatervoorziening aan te passen aan de toename van het aantal woningen in Nijkerkerveen. Dit advies is ook bij Deelgebied 1 en 2 al vermeld en (waarschijnlijk) al uitgevoerd. De mogelijkheden voor bestrijdbaarheid worden daarom niet verder in beschouwing genomen.

Zelfredzaamheid: De mogelijkheden voor personen om zich in veiligheid te brengen Bij een calamiteit is het belangrijk dat de aanwezigen in het plangebied worden geïnformeerd (risico communicatie) hoe te handelen bij een incident. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de zogenaamde waarschuwings- en alarmeringspalen (WAS-palen) of NL-alert. Bij een scenario waarin toxische stoffen vrijkomen, is het advies om te schuilen in een gebouw, waarvan ramen, deuren en ventilatie gesloten kunnen worden. Bij een wolkbrandexplosie scenario bij een eventuele gaslek, is het advies om te vluchten van de risicobron af. Hiervoor zijn in het plangebied voldoende mogelijkheden aanwezig. Conclusie Het aspect externe veiligheid vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid van het initiatief.

4.7

Bedrijven en milieuzonering

Algemeen Indien door middel van een plan nieuwe, gevoelige functies mogelijk worden gemaakt, moet worden aangetoond dat een goed leefmilieu mogelijk kan worden gemaakt. Hierbij moet rekening worden gehouden met omliggende functies met een milieuzone. Anderzijds mogen omliggende bedrijven niet in hun ontwikkelingsmogelijkheden worden aangetast door de realisatie van nieuwe gevoelige functies. Wat betreft de aanbevolen afstanden tussen bedrijvigheid en gevoelige functies, zoals wonen, is de brochure 'Bedrijven en milieuzonering' (2009) van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten geraadpleegd. Hierin worden richtafstanden voor het omgevingstype 'gemengd gebied' als 'rustige

73

woonwijk' en 'rustig buitengebied' aanbevolen. Gemengde gebieden betreffen gebieden die langs hoofdinfrastructuur liggen en/of gebieden met matige tot sterke functiemenging. In een rustige woonwijk en het buitengebied komen vrijwel geen andere functies voor. Voor gemengde gebieden kunnen de richtafstanden worden verminderd. Toetsing Het plangebied en haar omgeving maakt gezien de aanwezige functies deel uit van een 'rustig buitengebied'. In maart 2022 is door Buro Ontwerp & Omgeving een onderzoek naar Bedrijven en milieuzonering uitgevoerd. Het onderzoek is als Bijlage 9 bijgevoegd. Op basis van het uitgevoerde onderzoek kunnen de navolgende conclusies getrokken worden: Hinderveroorzakende functies in de omgeving van het plangebied In de omgeving van het plangebied zijn enkele hinderveroorzakende functies gelegen. De navolgende tabel geeft de aanbevolen richtafstanden (in meters) op basis van de VNG-brochure 'Bedrijven en milieuzonering' en de afstand tot het plangebied (in meters) aan voor deze functies. Daarnaast laat de tabel de afstand tot de nieuwe woningen volgens het stedenbouwkundige ontwerp zien.

Uit de bovenstaande tabel blijkt dat een deel van het plangebied binnen de richtafstanden ligt van de Laakweg 22 en Nieuwe Kerkstraat 29. Hierdoor wordt niet voldaan aan de richtafstanden uit de VNG-publicatie “Bedrijven en milieuzonering, editie 2009” op de rand van het plangebied. De woningen worden echter niet op de rand van het plangebied gebouwd, maar op een grotere afstand. Voor de realisatie van de nieuwe woningen is akoestisch onderzoek industrielawaai noodzakelijk. Verderop in deze paragraaf wordt ingegaan op het onderzoek. Hinderveroorzakende functies in het plangebied De woningen kunnen worden aangemerkt als milieuhindergevoelig. Binnen het plangebied zijn vier bedrijven gelegen (Nieuwe Kerkstraat 37, 47, 57 en 61). Bij de realisatie van het plan verdwijnen deze bedrijven. Door het vertrekken van de bedrijven is er geen sprake meer van hinder door de bedrijven bij de nieuwe woonwijk. Akoestisch onderzoek industrielawaai Laakweg 22 In augustus 2021 is door Buro Ontwerp & Omgeving een akoestisch onderzoek naar industrielawaai voor Laakweg 22 uitgevoerd. In april 2023 is dit onderzoek geactualiseerd op basis van de huidige activiteiten van het bedrijf. Dit onderzoek is als Bijlage 10 toegevoegd.

Op basis van dit onderzoek kan het volgende geconcludeerd worden: De hoogste langtijdgemiddelde geluidsbelasting bij de nieuwe woningen bedraagt 56 dB(A) afkomstig van het poeliersbedrijf aan de Laakweg 22. Bij de nieuwe woningen wordt niet voldaan aan de grenswaarde van 50 dB(A) uit het Activiteitenbesluit en de richtwaarde (stap 2) van 50 dB(A) uit de

74

VNG-publicatie ‘Bedrijven en milieuzonering, editie 2009’. De optredende maximale geluidsbelastingen bij de nieuwe woningen afkomstig van het poeliersbedrijf Van den Brom zorgen in de nachtperiode voor de overschrijding van de grenswaarde uit het Activiteitenbesluit. Deze overschrijding wordt veroorzaakt door het dichtslaan van een autoportier op de parkeerplaats en het rijden van vrachtwagens in de nachtperiode (vroege ochtend voor 7 uur 's morgens). Om de langtijdgemiddelde en maximale geluidsbelastingen op de nieuwe woningen terug te brengen tot de grenswaarde uit het Activiteitenbesluit en de richtwaarde (stap 3) uit de VNG-publicatie “Bedrijven en milieuzonering, editie 2009” zijn de volgende maatregelen noodzakelijk: Geluidsscherm van 4,5 meter hoog en 95 meter lang ter hoogte van de woningen Z07, Z09 en Z51. In de onderstaande figuur is dit scherm met een blauwe lijn weergegeven. Geluidsscherm van 4,5 meter hoog en 17 meter lang ter hoogte van de woning Z04. In de onderstaande figuur is dit scherm met een rblauwe lijn weergegeven. Bij enkele woningen moet de 2de verdieping (waarneempunt 7,5 meter) worden uitgevoerd als een dove gevel (gevel zonder te openen ramen en deuren). In de onderstaande figuur zijn deze gevels met een paarse lijn gemarkeerd.

75

Benodigde maatregelen De optredende maximale geluidsbelastingen op de niet dove gevels bij de nieuwe woningen afkomstig van het poeliersbedrijf Van den Brom na de realisatie van twee geluidsschermen van 4,5 meter hoog zijn dusdanig beperkt dat wordt voldaan aan de grenswaarde van uit het Activiteitenbesluit en de richtwaarde (stap 3) uit de VNG-publicatie ‘Bedrijven en milieuzonering, editie 2009’. Akoestisch onderzoek industrielawaai Nieuwe Kerkstraat 29 In augustus 2021 en september 2022 is door Buro Ontwerp & Omgeving een akoestisch onderzoek naar industrielawaai voor Nieuwe Kerkstraat 29 uitgevoerd. Dit onderzoek is als Bijlage 11 toegevoegd. Op basis van dit onderzoek kan het volgende geconcludeerd worden: De hoogste langtijdgemiddelde geluidsbelasting bij de nieuwe woningen bedraagt 48 dB(A) zonder maatregelen en 45 dB(A) met maatregelen afkomstig van het poeliersbedrijf Nico van den Bunt BV aan de Nieuwe Kerkstraat 29. Hiermee wordt bij de nieuwe woningen voldaan aan de grenswaarde van 50 dB(A) uit het Activiteitenbesluit en de richtwaarde (stap 3) van 50 dB(A) uit de VNG-publicatie ‘Bedrijven en milieuzonering, editie 2009’. De optredende maximale geluidsbelastingen bij de nieuwe woningen afkomstig van het poeliersbedrijf

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=cb677ae2-82e2-41a6-b0ed-b782f90177eb