CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

2023-023 Bijlage - Bestemmingsplan Herziening Dijkje 5, gemeente Nijkerk

Raadsvergadering 14 december 2023, gemeente NijkerkBij agendapunt: Vaststelling herziening bestemmingsplan Dijkje 5 (2023-023)21.230 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Gemeente Nijkerk

Bestemmingsplan Herziening Dijkje 5 Toelichting, regels en analoge verbeelding

Juli 2023

Kenmerk 0267-56-T01 Projectnummer 0267-56

Inhoudsopgave 1.

Inleiding 1.1. Aanleiding 1.2. Ligging plangebied 1.3. Geldend bestemmingsplannen 1.3.1. Bestemmingsplan Buitengebied Nijkerk 2017 en veegplannen 1.3.2. Bestemmingsplan Parapluherziening (on)zelfstandige woonruimte en voorgevelrooilijn 1.4. Principeverzoek 1.5. Leeswijzer

1 1 1 2 2

2.

Beleidskader 2.1. Rijksbeleid 2.1.1. Nationale Omgevingsvisie 2.1.2. Besluit algemene regels ruimtelijke ordening 2.1.3. Watertoets (2001, wettelijk verplicht sinds 2003) 2.2. Provinciaal beleid 2.2.1. Omgevingsvisie Gaaf Gelderland 2.2.2. Omgevingsverordening Gelderland 2.3. Gemeentelijk beleid 2.3.1. Omgevingsvisie 2040 2.3.2. Landschapsontwikkelingsplan Nijkerk 2018 2.3.3. Welstandsnota 2014 2.3.4. Beeldkwaliteitsplan Bebouwing Buitengebied 2.3.5. Archeologische beleidskaart 2.3.6. Beleidsregel Hogere grenswaarden Wet geluidhinder gemeente Nijkerk

4 4 4 5 5 6 6 6 7 7 8 10 11 13 14

3.

Planbeschrijving 3.1. Geschiedenis 3.2. Bestaande situatie 3.3. Toekomstige situatie

16 16 17 18

4.

Randvoorwaarden 4.1. Waterhuishouding 4.1.1. Algemeen 4.1.2. Waterrelevant beleid 4.1.3. Proces 4.2. Milieuaspecten 4.2.1. Bedrijven en milieuzonering 4.2.2. Geluid 4.2.3. Bodem 4.2.4. Externe veiligheid

19 19 19 19 19 20 20 21 23 23

3 3 3

4.3. 4.4. 4.5.

4.2.5. Luchtkwaliteit Ecologie Verkeer en parkeren Cultuurhistorie 4.5.1. Archeologie 4.5.2. Monumenten

25 26 28 28 28 29

5.

Verklaring van de regels 5.1. Algemeen 5.2. Bestemmingsplan 5.3. Plansystematiek 5.4. Specifieke verklaring van dit bestemmingsplan

30 30 30 30 30

6.

Uitvoerbaarheid 6.1. Financiële uitvoerbaarheid 6.2. Maatschappelijke uitvoerbaarheid

32 32 32

Bijlagen: 1. Waterschap Vallei en Veluwe, Digitale watertoets Bestemmingsplan Dijkje 5, Apeldoorn, 23 januari 2023 2. AWG Geluidadvies bv, Akoestisch onderzoek planwijziging Dijkje 5 te Nijkerkerveen, Projectnummer 2023, Versie Jan.23-v1, Ermelo, 18 januari 2023 3. PJ Milieu BV, Verkennend bodemonderzoek Dijkje (ten noordoosten van nr. 5) Nijkerkerveen, kenmerk 22065901A, Nijkerk, 12 januari 2023 4. buRO - bureau voor ruimtelijke ordening B.V., Berekening Aeriuscalculator Bestemmingsplan Herziening Dijkje 5 aanlegfase, Aeriuskenmerk RaWPL7iahfH8, Amersfoort, 31 maart 2023 5. buRO - bureau voor ruimtelijke ordening B.V., Berekening Aeriuscalculator Bestemmingsplan Herziening Dijkje 5 gebruiksfase, Aeriuskenmerk Rh2jZf6TUqy3, Amersfoort, 31 maart 2023

1

1.

Inleiding

1.1.

Aanleiding De eigenaar van het plantencentrum aan het Dijkje 5 in Nijkerkerveen heeft in 2014 een principeverzoek ingediend om op zijn bedrijfsperceel een bedrijfswoning te mogen bouwen. Die bedrijfswoning is onder meer noodzakelijk omdat steeds meer planten in potten in plaats van in de volle grond worden gekweekt. Dit vergt een veel intensiever toezicht dan nu mogelijk is. Het kweken in potten is risicovoller en kapitaalsintensiever dan kweken in de volle grond. Zorgvuldige beregening en adequaat ingrijpen bij snel wisselende weersomstandigheden, als plotseling opkomende harde wind en (nacht)vorst, vereisen een nauwgezet toezicht op de kwekerij. Daarnaast is beter toezicht ter voorkoming van diefstal gewenst. Het college van burgemeester en wethouders heeft een principebesluit genomen om planologische medewerking te verlenen aan de realisatie van een bedrijfswoning. Op grond van het geldende bestemmingsplan is de bouw van een bedrijfswoning echter niet toegestaan. Dit bestemmingsplan maakt de bouw van die bedrijfswoning wel mogelijk. Afbeelding 1: Ligging plangebied.

1.2.

Ligging plangebied Het Dijkje ligt ten westen van Nijkerkerveen in het gebied tussen de Amersfoortseweg, het natuur- en recreatiegebied 't Overbosch de spoorlijn Amersfoort-Zwolle en de woningbouw van

Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Herziening Dijkje 5

2

Holkerveen. Het perceel Dijkje 5 ligt ten westen van die weg en wordt aan de zuidzijde begrensd door de Hooglandseweg, waarlangs de Laak ligt.

1.3.

Geldend bestemmingsplannen

1.3.1. Bestemmingsplan Buitengebied Nijkerk 2017 en veegplannen Voor het perceel geldt het bestemmingsplan Buitengebied Nijkerk 2017 dat op 30 mei 2017 door de gemeenteraad van Nijkerk is vastgesteld. Daarna zijn twee veegplannen vastgesteld, het bestemmingsplan Buitengebied Nijkerk 2017, veegplan 1 (vastgesteld, 27 mei 2019) en het bestemmingsplan Buitengebied Nijkerk 2017, veegplan 2 (vastgesteld, 30 mei 2022). Dit zijn beide gedeeltelijke herzieningen van het geldende bestemmingsplan Buitengebied 2017. Het perceel Dijkje 5 heeft in dat veegplan de bestemming "Agrarisch – Kwekerij". Binnen die bestemming is voor uw perceel aangegeven dat geen bedrijfswoningen mogen worden gebouwd. Afbeelding 2: Fragment bestemmingsplan.

Verder zijn op de verbeelding de gebiedsaanduidingen 'overige zone - groene buffer', 'overige zone - groene ontwikkelingszone' en 'overige zone - slagenlandschap' van toepassing. Ter plaatse van de aanduiding 'overige zone - groene buffer' zijn de gronden tevens bestemd voor behoud en vernieuwing van natuur- en landschapswaarden, met oog voor de cultuurhistorische en monumentale kwaliteiten conform het Beleidsplan Ontwikkeling Groene Buffer NijkerkAmersfoort-Hoevelaken, met inbegrip van nadien vastgestelde wijzigingen daarvan. Omdat het perceel primair al voor een kwekerij is bestemd, heeft deze aanduiding geen invloed op de mogelijkheid om een bedrijfswoning te bouwen. Globaal gesproken het westelijk deel van het perceel heeft de aanduiding 'overige zone - groene ontwikkelingszone'. Deze aanduiding is niet op de verbeelding aangegeven op de locatie waar de bedrijfswoning zal worden gebouwd. Ter

Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Herziening Dijkje 5

3

plaatse van deze aanduiding zijn de gronden tevens bestemd voor bescherming, behoud, herstel of de duurzame ontwikkeling van landbouwgebieden met natuurwaarden en landbouwgebieden met een hoge dichtheid aan natuur- en boselementen, alsmede het voorkomen van significante effecten op kernkwaliteiten en omgevingscondities die aan de realisering van de Groene Ontwikkelingszone in de weg staan. De aanduiding 'overige zone - slagenlandschap' dient om een aantal landschappelijke kenmerken te beschermen. Dit zijn kenmerken die voorkomen in het open weidegebied en zijn evenmin van invloed op de bouw van de bedrijfswoning. Daarnaast heeft het plangebied de dubbelbestemmingen "Waarde - Archeologie". In de bestemming "Waarde - Archeologie" is voor de zuidwestzijde van het perceel de aanduiding 'specifieke vorm van waarde - 4' en voor de noordoostzijde, waar de bedrijfswoning zal worden gerealiseerd, de aanduiding 'specifieke vorm van waarde - 8' aangegeven. De ondergrens voor archeologisch onderzoek is respectievelijk 250 m² en10.000 m² bij een verstoringsdiepte van minimaal 0,3 meter. Omdat die ondergrens niet wordt overschreden is geen archeologisch onderzoek noodzakelijk. 1.3.2. Bestemmingsplan Parapluherziening (on)zelfstandige woonruimte en voorgevelrooilijn Het bestemmingsplan Parapluherziening (on)zelfstandige woonruimte en voorgevelrooilijn is vastgesteld op 24 september 2020.

Deze parapluherziening bevat regels over het splitsen van woningen in twee of meerdere zelfstandige of onzelfstandige wooneenheden (kamerbewoning) en een uniforme definitie van het begrip 'voorgevelrooilijn' en een aantal daarmee samenhangende begrippen.

1.4.

Principeverzoek De eigenaar van het perceel heeft in 2014 een principeverzoek ingediend om een bedrijfswoning op zijn perceel te mogen bouwen. Na advies van de Stichting Advies Agrarische Bouwplannen hebben burgemeester en wethouders aangegeven in principe mee te werken aan deze planontwikkeling.

1.5.

Leeswijzer Deze toelichting bestaat uit zes hoofdstukken. Na dit inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 een beschrijving van het relevante rijks-, provinciale en gemeentelijke beleid opgenomen. In hoofdstuk 3 wordt een beschrijving van het gebied gegeven. Hoofdstuk 4 gaat in op het uitgevoerde onderzoek en de randvoorwaarden van het plan. In hoofdstuk 5 wordt vervolgens ingegaan op de opzet van het plan en de wijze van bestemmen. Tot slot bevat hoofdstuk 6 de financiële en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het plan, waarbij de uitkomsten van de inspraak en vooroverleg zijn samengevat.

Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Herziening Dijkje 5

4

2.

Beleidskader

2.1.

Rijksbeleid

2.1.1. Nationale Omgevingsvisie De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is op 11 september 2020 vastgesteld. De NOVI vervangt de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (2012). De NOVI is een instrument van de nieuwe Omgevingswet en loopt vooruit op de inwerkingtreding van die wet. Vanwege het uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet komt de NOVI als structuurvisie uit onder de Wet ruimtelijke ordening (Wro). Zodra de Omgevingswet in werking is getreden, zal deze structuurvisie gelden als de Nationale Omgevingsvisie, zoals in de nieuwe wet bedoeld. In de NOVI geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De NOVI bestaat uit een visie, toelichting en uitvoeringsagenda. De combinatie van deze drie documenten zorgt voor een toetsing die leidt tot nationale strategische keuzes en gebiedsgericht maatwerk. De NOVI geeft weer voor welke uitdagingen Nederland staat, wat daarbij de nationale belangen zijn, welke prioriteiten de Rijksoverheid stelt bij de inrichting van Nederland en hoe het Rijk keuzes maakt in de uitvoering daarvan. Keuzes die samenhangen met toekomstbeelden over de fysieke leefomgeving, maatschappelijke opgaven en bijbehorende economische perspectieven.

Steeds duidelijker wordt dat de opgaven alleen goed aangepakt kunnen worden als dat in samenhang gebeurt, het ontwikkelpotentieel van heel Nederland optimaal wordt benut en gezorgd wordt voor een duurzame verbinding van alle delen van Nederland en met de landen om ons heen. Het beleid in de leefomgeving is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de betrokken overheden. De NOVI geeft aan waar het Rijk zich op nationale schaal aan bindt, waar het Rijk regie voert richting medeoverheden of waar het juist aan de medeoverheden is om keuzes te maken. Provincies en (samenwerkende) gemeenten zullen in hun omgevingsvisies uiting geven aan hun eigen verantwoordelijkheid en keuzes in de fysieke leefomgeving. Met de NOVI wordt in beeld gebracht waar kansen liggen. Kansen om de kwaliteit van onze leefomgeving te verbeteren. Kansen om sociale samenhang, gezondheid en economisch herstel te bevorderen en kansen om schone, veilige en duurzame technieken, die bijdragen aan de beoogde transitie naar een circulaire samenleving – stevig te verankeren in onze manier van leven en werken. Daartoe zijn 21 nationale belangen in de fysieke leefomgeving en de daaruit voortkomende opgaven beschreven. Die opgaven zijn in feite het verschil tussen de ambitie en de huidige situatie en verwachte ontwikkelingen. Deze nationale belangen komen samen in vier prioriteiten: 1.

Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie 2. Een duurzaam en (circulair) economisch groeipotentieel 3. Sterke en gezonde steden en regio's 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied

Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Herziening Dijkje 5

5

Voor de vier NOVI-prioriteiten geldt steeds dat zowel voor de lange als de korte termijn maatregelen nodig zijn. Deze maatregelen dienen in de praktijk voortdurend op elkaar in te spelen. Bij de afweging van de belangen staat een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving centraal voor zowel de boven- als de ondergrond. Ten behoeve van die afweging gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: ▪ combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van de ruimte; ▪ kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; ▪ afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. Planspecifiek Vanuit de vier prioriteiten is een duurzame ontwikkeling (met name energievoorziening en natuurinclusief bouwen) het belangrijkste uitgangspunt.

De nieuwe woning in het plangebied zal aan de hedendaagse duurzaamheidseisen voldoen. Geen van de 21 nationale belangen heeft specifiek betrekking op de bouw van een bedrijfswoning bij een reeds bestaand bedrijf. De planontwikkeling is niet in strijd met de uitgangspunten van de NOVI. 2.1.2. Besluit algemene regels ruimtelijke ordening Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) is eind december 2011 met uitzondering van enkele onderdelen in werking getreden. Het Barro omvat regels waar bestemmingsplannen aan moeten voldoen voor alle ruimtelijke rijksbelangen die een juridische vertaling dienen te krijgen in bestemmingsplannen. Het gaat om kaders voor onder meer het bundelen van verstedelijking, de bufferzones, nationale landschappen, de Ecologische Hoofdstructuur, de kust, grote rivieren, militaire terreinen, mainportontwikkeling van Rotterdam en de Waddenzee. In het Barro zijn geen rijksbelangen genoemd die betrekking hebben op het onderhavige plangebied. 2.1.3. Watertoets (2001, wettelijk verplicht sinds 2003) De Watertoets is het hele proces van vroegtijdig informeren, adviseren, afwegen en uiteindelijk beoordelen van waterhuishoudkundige aspecten in ruimtelijke plannen en besluiten en een direct gevolg van de afspraken uit de Startovereenkomst "Waterbeleid 21e eeuw". Vanaf 14 februari 2001 is afgesproken dat de Watertoets wordt toegepast.

Voor het plangebied is de digitale watertoets doorlopen.

Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Herziening Dijkje 5

6

2.2.

Provinciaal beleid

2.2.1. Omgevingsvisie Gaaf Gelderland Op 19 december 2018 hebben Provinciale Staten de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland vastgesteld, die op 1 maart 2019 in werking is getreden. De Omgevingsvisie beschrijft het beleid, maar heeft geen rechtstreekse doorwerking in bestemmingsplannen. In de Omgevingsverordening (zie paragraaf 2.2.2) zijn regels, waarin de ambities en doelen van deze Omgevingsvisie die doorwerking hebben, geformuleerd. De provincie kiest er in de Omgevingsvisie voor om vanuit twee hoofddoelen bij te dragen aan gemeenschappelijke maatschappelijke opgaven. Deze zijn: ▪ een duurzame economische structuur; ▪ het borgen van de kwaliteit en veiligheid van onze leefomgeving. Vanuit de invalshoeken Dynamisch, Divers en Mooi Gelderland zijn ambities opgenomen om de doelen in de praktijk waar te maken. De strategie van de provincie om deze doelen te bereiken wordt gevoed door het besef dat stad en land elkaar nodig hebben.

De provincie gaat daarom voor: ▪ sterke steden, van belang voor toekomstige aantrekkingskracht, waar kennis zich samenbalt en waar veel jongeren naar toe trekken, waar ook nu al de meeste mensen wonen en werken; ▪ een vitaal platteland, waar mensen inspelen op grote veranderingen, waar inwoners zich actief inzetten voor hun gezamenlijke toekomst, een platteland met een eigen economische kracht en een grote natuurlijke en landschappelijke waarde, waar kwaliteit en vitaliteit samen op gaan. Een kwekerij is een onderneming die zowel gelet op de aard van de activiteiten als de benodigde perceelsoppervlakte thuishoort in het buitengebied. Voor het duurzaam economisch functioneren van de kwekerij is een bedrijfswoning noodzakelijk. Daarmee past de bouw van de bedrijfswoning binnen het beleid van de provincie om optimale vestigingsmogelijkheden en milieugebruiksruimte voor bedrijven mogelijk te maken. De bouw van de bedrijfswoning is daardoor niet in strijd met de uitgangspunten van de Omgevingsvisie. 2.2.2. Omgevingsverordening Gelderland De Omgevingsverordening Gelderland die op 24 september 2014 door Provinciale Staten is vastgesteld, is op 18 oktober 2014 in werking is getreden. Op 1 februari 2022 hebben Provinciale Staten de Omgevingsverordening Gelderland voor het laatst gewijzigd vastgesteld.

In de omgevingsverordening is de herijkte Ecologische Hoofdstructuur (EHS) ruimtelijk vastgelegd en gaat het in Gelderland verder onder een andere naam. Voor de EHS komen twee nieuwe natuurcategorieën in de plaats: het Gelders Natuurnetwerk (GNN) en de Gelderse Groene Ontwikkelingszone (GO). Het onderhavige plangebied maakt geen onderdeel uit van het GNN. De zuidwestzijde van het perceel maakt wel onderdeel uit van de GO. De bedrijfswoning wordt echter aan de noordoostzijde van het perceel, buiten de GO, gebouwd.

Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Herziening Dijkje 5

7

Voor het overige bevat de omgevingsverordening geen onderwerpen die relevant zijn voor de onderhavige ontwikkeling.

2.3.

Gemeentelijk beleid

2.3.1. Omgevingsvisie 2040 Op 24 november 2022 heeft de gemeenteraad de Omgevingsvisie 2040 vastgesteld. Met de vaststelling van de omgevingsvisie is de Structuurvisie Nijkerk/Hoevelaken 2030 vervallen. In de omgevingsvisie zijn de ontwikkelingsmogelijkheden in de fysieke leefomgeving uitgewerkt. De visie omvat het hele grondgebied van de gemeente en heeft een doorkijk tot 2040. Deze omgevingsvisie is een samenhangende visie met strategische hoofdkeuzes van beleid voor de volgende zes thema's: duurzame ontwikkeling, wonen, werken, mobiliteit, voorzieningen en het landelijk gebied. De keuzes in de omgevingsvisie zijn gewogen met behulp van een drietal kernwaarden: 1. balans (duurzame ontwikkeling), 2. ontwikkelingen passend bij de maat en schaal van de gemeente' (kwaliteit voor kwantiteit), 3. verbinden. Afbeelding 3: Fragment Visiekaart Omgevingsvisie 2040.

Het landelijk gebied kenmerkt zich ook door een grote bedrijvigheid; bedrijven met een binding aan het landelijk gebied en bedrijven die zich geleidelijk hebben ontwikkeld maar geen binding hebben. Nieuwvestiging en uitbreiding wordt alleen onder bijzondere omstandigheden toegestaan, waarbij de Regionale menukaart Foodvalley samen met het Regionale beleid voor functieverandering het beleidskader vormt. Voor wat betreft het landelijk gebied streeft het gemeentebestuur naar een vitaal platteland en steunt het de veranderingen in het voedselsysteem waarbinnen de agrarische sector gezond, circulair is en in verbinding staat met ketenpartners en maatschappij. Het gemeentebestuur blijft de sector onverminderd steunen en waar nodig faciliteren om deze vraagstukken en uitdagingen het hoofd te bieden, onder ander door deel te

Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Herziening Dijkje 5

8

blijven nemen aan het 'Landbouwnetwerk Regio Foodvalley'. De gemeente werkt daartoe met de landbouwsector en de overige overheden in de regio samen om te komen tot een Landbouwperspectief voor de Regio Foodvalley. Het doel is om een ruimtelijk wensbeeld voor de primaire sector op te stellen bij een gezond voedselsysteem in een aantrekkelijke omgeving en afspraken te maken wat er nodig is om dat met elkaar te realiseren. Op de visiekaart van de omgevingsvisie ligt de in een gebied met de aanduiding 'groen/blauwe zone'. Het gemeentebestuur streeft ernaar om de groen/blauwe structuren in de kernen te versterken door deze structuren onderling met elkaar te verbinden en door deze door te trekken naar het landelijk gebied, zodat er een gemeentelijke hoofdstructuur ontstaat: een netwerk dat de grote groene gebieden en waterstructuren onderling met elkaar verbindt. Omdat de gronden waar de bedrijfswoning is geprojecteerd al tot de kwekerij behoren, zijn dit niet de gronden waar dit netwerk zal worden gerealiseerd (zie ook afbeelding 4). Afbeelding 4: Groen/blauwe zone Holkerveen/Overbos.

2.3.2. Landschapsontwikkelingsplan Nijkerk 2018 Op 31 januari 2019 is het Landschapsontwikkelingsplan Nijkerk 2018 (LOP) vastgesteld door de gemeenteraad van Nijkerk. Het plangebied behoort tot de Jonge veen- /turfontginningen. Voor de verschillende landschapstypen zijn vanuit de landschappelijke kenmerken specifieke ontwerprichtlijnen opgenomen in het LOP. De richtlijnen zijn gericht op het tegengaan van identiteitsverlies en het behoud van landschappelijke structuren. Het moeilijk toegankelijke Grauwe Veen op de grens tussen Utrecht en Gelderland in de omgeving van Nijkerkerveen is lang woeste grond gebleven. De ontginning begon met turfwinning en was niet systematisch maar vond plaats op individuele wijze door boeren voor eigen gebruik. Het gebied werd pas echt ontgonnen in de achttiende eeuw. De verkaveling is niet al te regel-

Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Herziening Dijkje 5

9

matig en bestaat uit smalle stroken grond. In het gebied is een voor Nijkerkerveen typerend bebouwingspatroon ontstaan met een grote hoeveelheid en diversiteit aan huisjes en boerderijen op een strook. Het landschap is kleinschalig en 'druk' met kleine percelen die oorspronkelijk van elkaar gescheiden waren door eikenhakhout, elzen en wilgen. In vrijwel alle gebieden van het type slagenlandschap zijn sloten gedempt om de landbouwstroken te verbreden. Hierdoor zijn geleidelijk belangrijke begeleidende landschapselementen als elzensingels, houtwallen en laanbeplantingen verdwenen. Op veel erven wordt vaak geen inheemse beplanting toegepast. Ook het bebouwingsbeeld is tamelijk diffuus. Het karakter van het slagenlandschap en de herkenbaarheid komt hierdoor onder druk te staan. De dynamiek en diversiteit van het gebied vraagt daarom om een sterk landschappelijk raamwerk. Voor de Jonge veen- /turfontginningen zijn specifieke ontwerprichtlijnen opgenomen in het LOP. Vanuit de landschappelijke kenmerken worden richtlijnen voor inrichting van het landschap opgesteld.

De richtlijnen zijn gericht op het tegengaan van identiteitsverlies en het behoud van landschappelijke identiteit en het versterken van structuren: ▪ behoud en versterken van de boomsingels langs sloten; ▪ behoud van de relatief smalle kavelbreedte; ▪ benutten van het schone grondwater voor natte natuur; ▪ handhaven en versterken van de kleinschaligheid door landschappelijke elementen op erf- en perceelsgrenzen en aansluiten op al bestaande groenstructuren:  boomsingels;  elzensingels;  rijen knotbomen; ▪ behoud en versterking van laanbeplanting of eenzijdige boomrijen langs wegen; ▪ aandacht voor bermen, zoom- en slootvegetaties; ▪ inrichting van kleinschalige biotopen (kleine plas-dras gebieden, poelen, inheemse bessenstruiken en wilde fruitbomen voor bijen en vogels, natuurvriendelijke oevers langs sloten, bloem- en kruidenrijke perceelsranden door extensief beheer). Voor het slagenlandschap wordt een aantal aanbevelingen gedaan ten aanzien van de erfinrichting en de oriëntatie en met betrekking tot de erfbeplanting. Als uitgangspunt voor die aanbevelingen is echter een erf gekozen dat met de voorzijde naar een weg ligt. Omdat in dit geval het perceel aan twee zijden volledig wordt omsloten, is een groot deel van aanbevelingen minder of niet relevant voor de bouw van een bedrijfswoning op een bestaand bedrijfsperceel.

Ten aanzien van de bedrijfswoning wordt wel rekening met de aanbevelingen gehouden dat erven een tuinachtige representatieve sfeer aan de voorkant (naar de weg gericht) moeten hebben en dat de zij- en achterkanten informeel en landschappelijk zijn ingericht. Er zullen geen schuttingen en muren als erfbegrenzing worden toegepast. Door deze erfinrichting wordt een bijdrage geleverd aan de doelstellingen van het LOP.

Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Herziening Dijkje 5

10

Conclusie Voorliggend plan is in overeenstemming met het LOP. 2.3.3. Welstandsnota 2014 Met ingang van 1 januari 2014 is de nieuwe welstandsnota in werking getreden. In de welstandsnota wordt vastgelegd hoe het welstandstoezicht in de gemeente Nijkerk is geregeld. De nota geeft tevens uitgangspunten en criteria voor het welstandsoordeel. Het doel van het welstandstoezicht is om een bijdrage te leveren aan de schoonheid en de aantrekkelijkheid van de (bebouwde) omgeving. Door het opstellen van welstandsbeleid kan de gemeente in alle openheid een effectief en inzichtelijk welstandstoezicht inrichten en opdrachtgevers en ontwerpers in een vroeg stadium informeren over de criteria die bij de welstandsbeoordeling een rol spelen.

In de welstandsnota wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende welstandsregimes: ▪ welstandsvrij: voor deze gebieden geldt geen beoordeling (meer) door de commissie Ruimtelijke kwaliteit; ▪ beperkt welstandsregime: het gebouw of het object wordt beoordeeld in relatie tot haar omgeving (de stedenbouwkundige benadering); ▪ regulier welstandsregime: het gebouw of het object wordt beoordeeld in relatie tot haar omgeving, maar ook als zelfstandig object (de architectonische benadering); ▪ bijzonder welstandsregime: het gebouw of het object wordt beoordeeld in relatie tot haar omgeving, als zelfstandig object en voor wat betreft de details van het gebouw (de esthetische benadering); ▪ beeldkwaliteitplan: voor ontwikkelingen waarbij de ruimtelijke en/of functionele structuur verandert, wordt een stedenbouwkundig plan gemaakt, waarin de nieuwe structuur wordt vastgelegd. Daarnaast is een beeldkwaliteitplan nodig, liefst in combinatie met supervisie. In zo'n beeldkwaliteitplan wordt vooruitgelopen op de nieuwe structuur en aangegeven hoe de bebouwing een plaats moet krijgen in het nieuwe, stedenbouwkundig plan. Afbeelding 5: Fragment welstandskaart.

Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Herziening Dijkje 5

11

De welstandskaart geeft een overzicht waar welk welstandsregime van toepassing is. In afbeelding 5 is een fragment van de welstandskaart weergegeven. Voor de planlocatie geldt op basis van de Welstandsnota 2014 een beperkt welstandsregime. Dit regime is in 2021 nader uitgewerkt gegeven in het Beeldkwaliteitsplan Bebouwing Buitengebied (zie paragraaf 2.3.4). 2.3.4. Beeldkwaliteitsplan Bebouwing Buitengebied Het Beeldkwaliteitsplan Bebouwing Buitengebied is door de gemeenteraad op 23 september 2021 vastgesteld als onderdeel van de Welstandsnota. In dit beeldkwaliteitsplan met kaarten, referentiebeelden en een toelichting waarin spelregels staan voor (ver)bouwplannen aan of bij bestaande panden in het buitengebied, bij sloop en nieuwbouw op bestaande agrarische kavels en voor het ontwerp van nieuwe woningen op nieuwe of bestaande erven, zodat de bebouwing, net als de erfinrichting, aansluiting vindt bij het landschap. Het beeldkwaliteitsplan is daarmee een kaderstellend en faciliterend document. Samen met het Landschapsontwikkelingsplan (zie paragraaf 2.3.2) en het bestemmingsplan voor het buitengebied (zie paragraaf 1.3.1) vormt dit plan het kader voor bouwplannen in het buitengebied. Net als voor de landschappelijke inpassing van de erven en de situering van de gebouwen op het erf geldt dat de landschappelijke karakteristieken en erven in de directe omgeving bepalend zijn.

Zowel de situering als de beplanting verschilt per landschap fors. Voor de bebouwing geldt dat de verschillen per landschap minder herkenbaar zijn, maar nog steeds wel deels aanwezig. Voor het onderhavige plangebied aan het Dijkje zijn derhalve de ontwerprichtlijnen voor het slagenlandschap van belang. Voor de erven in het slagenlandschap geldt dat de erven compact van opzet moeten zijn. Daarnaast geldende volgende ontwerprichtlijnen: ▪ bouwblokken houden de richting aan van de bestaande kavelstructuur; ▪ bouwblokken zijn regelmatig van vorm en zijn veelal smaller en dieper dan breed; ▪ de erven hebben één inrit met veelal laanbeplanting; ▪ aan de voorzijde hebben de erven een tuinachtige sfeer; ▪ zij- en achterkanten zijn informeel en landschappelijk ingericht; ▪ schuttingen en muren als erfbegrenzing zijn in beginsel niet toegestaan, met hekwerken wordt terughoudend omgegaan; met het oog op de biodiversiteit gaat uitdrukkelijk de voorkeur uit naar groene erfafscheidingen. Voor nieuwe woningen gelden de volgende uitgangspunten: ▪ massa en situering:  compacte en samenhangende situering van bebouwing op een erf, refererend aan oorspronkelijke erven in het betreffende landschap, conform richtlijnen LOP per landschapstype;  enkelvoudige hoofdvorm (in plaats van een geschakelde hoofdvorm);

Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Herziening Dijkje 5

12

 dakvlak van het gebouw is beeldbepalend, dak-gevelverhouding bij voorkeur 2:1. De goothoogte zo laag mogelijk houden;  hiërarchie tussen hoofdgebouw en overige bebouwing (bijvoorbeeld schuurwoningen of bedrijfsbebouwing), ensemble van bebouwing (samenhang tussen de gebouwen op het erf), bijgebouwen zijn ondergeschikt;  bergingen en garages in het hoofdgebouw opnemen, of combineren in één bijgebouw;  gezamenlijk erf, één inrit, ook wanneer het meerdere woningen betreft. ▪ architectuur:  zowel eigentijdse als traditionele vormgeving is mogelijk, mits met een knipoog naar het agrarische verleden;  niet één gebouw op het erf is volledig gelijk aan een ander gebouw op het erf;  hoofdgebouw wordt voorzien van een zadeldak, eventueel met een wolfseind;  ondergeschikte bijgebouwen kunnen ook een andere dakvorm krijgen die passend is op de plek;  het aanbrengen van duurzame voorzieningen (zoals zonnepanelen of buitenunit warmtepomp) wordt gestimuleerd. Deze voorzieningen worden geïntegreerd in het architectonische ontwerp. Hetzelfde geldt voor eventuele maatregelen voor natuurinclusief bouwen.

▪ kleuren en materialen:  gebruik traditionele en/of duurzame materialen, zoals baksteen en hout, in bijzondere gevallen gestuct;  baksteen in rode of aarde tinten, in bijzondere gevallen wit gekeimd;  de daken zijn uitgerust met zwarte of oranje (niet glimmende) dakpannen, riet, sedem of een ander passend en duurzaam materiaal;  de kozijnen zijn geprofileerd en zijn van duurzaam geproduceerd hout, aluminium of staal. Kunststof kozijnen kunnen worden toegepast mits ze zijn geprofileerd en rank zijn van vormgeving;  bij gebruik van zonnepanelen bij voorkeur kiezen voor een matzwarte versie. ▪ overig:  bij voorkeur worden bestaande (waardevolle) gebouwen hergebruikt voor een nieuwe functie, waardoor het oorspronkelijke karakter van de gebouwen/het erf behouden blijft. Uitgangspunt is dat alle nieuwe bebouwing, wat betreft de goothoogte en positie op het erf, ondergeschikt is aan karakteristieke waardevolle boerderijen. Dit betreft in ieder geval bijgebouwen en eventuele bedrijfsgebouwen. Als er een nieuw woongebouw wordt opgericht dient deze visueel ondergeschikt te zijn aan de karakteristieke waardevolle boerderij.

Dit kan worden bereikt door middel van plaatsing van deze gebouwen achter de karakteristieke waardevolle boerderij, door het hanteren van een lagere goothoogte (waarbij de nokhoogte juist hoger kan zijn) en/of door het aanbrengen van erfbeplanting;  bij gemeentelijke of rijksmonumenten en beeldbepalende panden (MIP's) geldt een bijzonder welstandsniveau waarbij ook eisen kunnen worden gesteld aan de0 situering op het erf. Aandachtspunt bij alle bouwplannen: terughoudend zijn met hekwerken, tuinmuren en schuttingen. Ze moeten passen bij de agrarische sfeer.

Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Herziening Dijkje 5

13

Voor het ontwerp van de nieuwe woning zal het beeldkwaliteitsplan als inspiratiebron worden gebruikt. Net als bij het Landschapsontwikkelingsplan geldt echter dat een aantal uitgangspunten als gevolg van het feit dat het perceel aan twee zijden wordt omgeven door wegen in praktisch opzicht niet uitvoerbaar is. Voor de bebouwing worden traditionele materialen gebruikt in een kleurstelling die past in het aangegeven palet. Hierdoor zal de materialisering van de nieuwbouw voldoen aan de richtlijnen zoals die zijn geformuleerd in het beeldkwaliteitsplan. 2.3.5. Archeologische beleidskaart In 2006 is de Monumentenwet (1988) gewijzigd en in 2016 is de Erfgoedwet van kracht geworden. In het kader hiervan dient een gemeente ruimtelijke planvorming te toetsen op archeologische waarden. Indien potentiële archeologische waarden worden verstoord, dient hier nader onderzoek naar te worden verricht. Het belangrijkste doel is de bescherming van archeologische waarden in de bodem (in situ) omdat de bodem doorgaans de beste garantie biedt voor een goede conservering. Vooronderzoek moet duidelijk maken welke archeologische waarden verwacht kunnen worden. Wie de bodem in wil, bijvoorbeeld om te bouwen, kan verplicht worden om een archeologisch vooronderzoek te (laten) uitvoeren.

De onderzoeksresultaten bepalen het verdere vervolg; een aanpassing van de bouwplannen of het opgraven van archeologische vondsten. Er wordt uitgegaan van het basisprincipe dat de "verstoorder" betaalt voor het opgraven en het documenteren van de aangetroffen waarden als behoud in de bodem niet tot de mogelijkheden behoort. Het is verplicht om met nieuwe bestemmingsplannen rekening te houden met de mogelijke aanwezigheid van archeologische waarden. Ter ondersteuning van het gemeentelijk beleid ten aanzien van de archeologische monumentenzorg heeft de gemeente Nijkerk een archeologische waarden- en verwachtingskaart en een archeologische beleidskaart (vastgesteld bij raadsbesluit van 17 februari 2011) vervaardigd. De kaarten bieden inzicht in de bestaande archeologische toestand van zowel het landelijke als het bebouwde gebied van de gemeente Nijkerk. Dit inzicht is noodzakelijk voor een weloverwogen omgang met archeologie in de beleidsuitvoering. Binnen het plangebied liggen geen zones met bekende archeologische waarden, zoals bekende archeologische vindplaatsen of archeologische monumenten. Conform de Archeologische Verwachtings- en Beleidskaart liggen binnen het plangebied twee verschillende verwachtingswaarden. De voorkomende archeologische verwachtingswaarden van de archeologische beleidsadvieskaart zijn door de gemeente verdeeld in 11 verschillende (verwachtings)waarden.

Voor alle gronden met een te beschermen archeologische verwachtingswaarde is de dubbelbestemming "Waarde - Archeologie" opgenomen. Binnen deze dubbelbestemming wordt door middel van functieaanduidingen aangegeven om welke verwachtingswaarde het gaat en welke beleidsadviezen van toepassing zijn. In paragraaf 6.2 wordt ingegaan op de juridische kant van de in het plangebied voorkomende archeologische verwachtingswaarden. Omdat het nooit met zekerheid is uit te sluiten dat toch enkele archeologische waarden aanwezig zal de gemeente Nijkerk bij het verlenen van omgevingsvergunningen de vergunninghouder wijzen op haar plicht om archeologische vondsten te melden bij de gemeente Nijkerk.

Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Herziening Dijkje 5

14

Gelet op de ter plaatse geldende archeologische waarden is in het plangebied archeologisch onderzoek noodzakelijk bij bodemingrepen van 250 m² en dieper dan 30 centimeter aan de zuidwestzijde van het perceel respectievelijk 10.000 m² en dieper dan 30 centimeter aan de noordoostzijde van het perceel. Op de locatie waar de bedrijfswoning is geprojecteerd, geldt de ondergrens van 10.000 m². Omdat deze ondergrens door het bouwplan niet wordt overschreden is geen archeologisch onderzoek noodzakelijk. 2.3.6. Beleidsregel Hogere grenswaarden Wet geluidhinder gemeente Nijkerk De gemeenteraad van Nijkerk heeft op 23 augustus 2011 de Beleidsregel Hogere grenswaarden Wet geluidhinder gemeente Nijkerk vastgesteld. Deze beleidsregels zijn opgesteld voor het toekennen van hogere waarden. Daarbij zijn de volgende aspecten opgenomen die van belang zijn voor de realisatie van nieuwe woonbestemmingen: ▪ voor 30 km/uur wegen moeten dezelfde stappen doorlopen worden als voor gezoneerde wegen.

Als de geluidbelasting 5 dB boven de voorkeurswaarde ligt (53 dB of hoger), moet de geluidbelasting meegenomen worden bij de bepaling van de geluidwering; ▪ als een hogere grenswaarde procedure gestart moet worden, moeten maatregelen ter reductie van het geluid tot de voorkeurswaarde onderzocht worden; ▪ er gelden aanvullende criteria in welke gevallen een hogere waarde procedure kan worden doorlopen (onder andere woningen die in een uitbreidingsplan zijn opgenomen) en criteria wanneer (onder andere bij wegen die een noodzakelijke verkeers- en vervoerfunctie vervullen) die hogere waarden verleend kunnen worden; ▪ de woning moet minstens één geluidluwe gevel hebben. De buitenruimte moet aan deze gevel gelegen zijn; ▪ indien het voorgaande punt niet haalbaar is, geldt als geluidluw 'de hogere waarde minus 5 dB' voor de centrumgebieden en 'de hogere waarde minus 10 dB' voor de overige gebieden (kaart opgenomen in geluidbeleid). Het plangebied is opgenomen in het centrumgebied van Nijkerk; ▪ indien de geluidbelasting hoger is dan de voorkeurswaarde + 5 dB, gelden er woningindelingseisen; ▪ dove gevels dienen zoveel mogelijk te worden vermeden. Er zijn geen ten hoogst toelaatbare geluidbelastingen opgenomen die strenger zijn dan de Wet geluidhinder.

De gemeente Nijkerk is van oordeel dat er geen sprake is van een onaanvaardbare geluidhinder indien voldaan wordt aan de volgende drie punten: ▪ voor maximaal één geluidbron kan een ten hoogst toelaatbare geluidbelasting worden vastgesteld, zoals toelaatbaar volgens de Wet geluidhinder. Indien er sprake is van meerdere geluidbronnen, geldt voor de overige bronnen een maximum van +5 dB boven de voorkeursgrenswaarde van die geluidbron. ▪ bij de realisatie van een geluidgevoelig gebouw, moet voldaan worden aan de eisen uit het Bouwbesluit ten aanzien van de karakteristieke geluidwering van de gevels, waarbij voor de

Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Herziening Dijkje 5

15

geluidbelasting wordt uitgegaan van de gecumuleerde geluidbelasting overeenkomstig de methode van het "Reken- en meetvoorschrift geluidhinder 2012", bijlage I, hoofdstuk 2; ▪ er moet minimaal 1 geluidluwe gevel zijn ten gevolge van alle geluidbronnen. Daar waar, in uitzonderlijke gevallen, niet voldaan kan worden aan het gestelde in het geluidbeleid, kunnen burgemeester en wethouders besluiten om geen uitvoering te geven aan het gemeentelijk geluidbeleid. Uit het akoestisch onderzoek (zie paragraaf 4.2.2) dat is uitgevoerd ten behoeve van dit bestemmingsplan blijkt dat voor de realisatie van de woningen in het plangebied hogere waarden verleend moeten worden en dat daarbij wordt voldaan aan het gemeentelijk geluidbeleid.

Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Herziening Dijkje 5

16

3.

Planbeschrijving

3.1.

Geschiedenis Het Dijkje maakt onderdeel uit van de buurtschap Holkerveen aan de westkant van de Amersfoortseweg. Deze buurt wordt echter wel vaak tot Nijkerkerveen gerekend. Nijkerkerveen ligt tussen Nijkerk en Amersfoort. Nijkerkerveen werd het dorp de Vodbuurt of 't Veen genoemd maar vanaf ongeveer 1900 is de officiële naam Nijkerkerveen. De buurtschap Holkerveen is pas in de 19e eeuw ontstaan, in de tot dan toe lege uitgestrektheid van het veengebied. De eerste bewoners hadden een lange strook grond haaks op de Laak. Hierdoor is de nog altijd herkenbare verkaveling van het zogeheten slagenlandschap ontstaan. De Laak ligt langs de zuidkant van de Hooglandseweg en voert het water af richting het Randmeer. Afbeelding 6: Historische topografie (bron: www.topotijdreis.nl).

De singelbeplanting in de kavelrichting zorgt voor lange vergezichten in de ene richting en een meer coulisseachtig beeld in de andere richting. Nadat het veen door de turfstekerij was verdwenen, bestaat de oppervlakte nu uit fijne humeuze zanden, zeer geschikt voor tuinbouw. Ook

Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Herziening Dijkje 5

17

zijn gronden omgevormd tot weilanden. Op deze gronden waren veelal kleine gemengde agrarische bedrijven aanwezig. In de afgelopen decennia is met name rondom de Domstraat de bebouwing aanzienlijk geïntensiveerd. Langs het Dijkje zijn veel van de oorspronkelijke woningen de afgelopen jaren vernieuwd. Het plantcentrum dat gevestigd was aan de Laakweg, is sinds 2000 aan het Dijkje 5 gevestigd. Sindsdien is het bedrijf gefaseerd uitgebreid tot de huidige situatie.

3.2.

Bestaande situatie Holkerveen ligt tegenwoordig ingesloten tussen de oprukkende bebouwing van Amersfoort en de A28, de bedrijvigheid in het noorden vanuit Nijkerk en de spoorlijn Amersfoort - Zwolle en het bebouwingslint langs de Amersfoortseweg en Nijkerkerveen. Langs de oostzijde van het Dijkje zijn woningen aanwezig. Aan de Hooglandseweg, ten westen van het plantcentrum is een hondenschool aanwezig. Afbeelding 7: Bestaande situatie.

Het plantcentrum is gevestigd aan het Dijkje 5 te Nijkerkerveen. Centraal op het perceel van 21.270 m² staan ook een bedrijfshal met kantoor en een kas. Het overgrote deel van het terrein wordt gebruikt voor de teelt en opslag van bomen, struiken en planten, die bedoeld zijn voor de verkoop aan zakelijke en particuliere klanten. Daarnaast wordt een nevenassortiment zoals

Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Herziening Dijkje 5

18

meststoffen, tuinaarde en dergelijke aangeboden. Het plantcentrum is een volwaardig bedrijf, dat inkomen genereert voor de beide vennoten en hun gezin alsmede 3 personeelsleden. Steeds meer planten worden in potten in plaats van in de volle grond worden gekweekt. Dit vergt een veel intensiever toezicht dan nu mogelijk is. Het kweken in potten is risicovoller en kapitaalsintensiever dan kweken in de volle grond. Zorgvuldige beregening en adequaat ingrijpen bij snel wisselende weersomstandigheden, als plotseling opkomende harde wind en (nacht)vorst, vereisen een nauwgezet toezicht op de kwekerij. Daarnaast is beter toezicht ter voorkoming van diefstal gewenst. Ten slotte is een bedrijfswoning gewenst omdat de aan- en afvoer van goederen steeds vaker buiten de normale bedrijfsuren plaatsvindt. Dit is het gevolg van veranderde logistieke processen en werkwijzen bij leveranciers, vervoerders en afnemers. Indien de ondernemers op het bedrijfsperceel woonachtig zijn kan op efficiënte wijze op deze veranderingen in aan- en afvoer worden ingespeeld. De ondernemer heeft een bedrijfsplan vervaardigd waarin de noodzaak voor een bedrijfswoning uitgebreider wordt onderbouwd. Afbeelding 8: Toekomstige situatie.

3.3.

Toekomstige situatie De bedrijfswoning zal aan de noordzijde van het perceel worden gerealiseerd op gronden die nu in gebruik zijn als plantvak. Voor de woning zal een nieuwe uitrit naar het Dijkje worden gemaakt. Door middel van landschapseigen beplanting langs de perceelsgrens aan de noordzijde zal de bedrijfswoning op een zorgvuldige wijze landschappelijk worden ingepast. Daarbij wordt rekening gehouden met de randvoorwaarden die hiervoor in het LOP (zie paragraaf 2.3.2) zijn geformuleerd.

Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Herziening Dijkje 5

19

4.

Randvoorwaarden

4.1.

Waterhuishouding

4.1.1. Algemeen Het plangebied ligt binnen het beheersgebied van het Waterschap Vallei en Veluwe. Dit waterschap is in dit gebied verantwoordelijk voor de waterhuishouding: het waterkwaliteits- en kwantiteitsbeheer en de zorg voor de waterkeringen. Sinds 1 november 2003 is de watertoets verplicht bij ruimtelijke plannen. 4.1.2. Waterrelevant beleid Bij het tot stand komen van een ruimtelijke ontwikkeling wordt het waterschap betrokken voor advisering ten aanzien van de waterhuishouding. Voor bestemmingsplannen is dit wettelijk vastgelegd in de Wet ruimtelijke ordening en resulteert het overleg met het waterschap in een wateradvies. Dit wateradvies wordt schriftelijk weergegeven in de waterparagraaf van het bestemmingsplan. Het plangebied aan het Dijkje ligt binnen het beheergebied van het Waterschap Vallei en Veluwe. In het kader van het uitvoeren van een watertoets ten aanzien van stedelijke uitbreiding heeft het waterschap de Uitgangspuntennotitie (Beleidskaders bij stedelijke uitbreiding). opgesteld Daarnaast zijn de volgende beleidsstukken van belang: ▪ de Keur en Algemene regels van Waterschap Vallei en Veluwe 2013; ▪ de beleidsregels behorende bij de Keur; ▪ de legger Gelderse Vallei. 4.1.3. Proces Op 23 januari 2023 is de digitale watertoets1 doorlopen. Omdat er A-watergangen langs de perceelsgrens liggen, is de 'normale' procedure van toepassing.

Voor de verdere uitwerking en concretisering van de beoogde ontwikkeling, geeft het waterschap aan dat rekening gehouden moet worden met een aantal algemene en gebiedsspecifieke aandachtspunten voor water. Vasthouden - bergen - afvoeren Een belangrijk principe is dat zo veel mogelijk hemelwater binnen het plangebied wordt vastgehouden en/of geborgen en dus niet of niet direct afgevoerd wordt naar de riolering of het oppervlaktewater. Hiermee wordt bereikt dat de waterzuiveringsinstallatie beter functioneert, verdroging wordt tegen gegaan en piekafvoeren in het oppervlaktewater (met eventueel wateroverlast in benedenstrooms gelegen gebieden) worden voorkomen. Bij lozing op oppervlaktewater zal hiervan een melding gedaan moeten worden bij het waterschap.

1

Waterschap Vallei en Veluwe, Digitale watertoets Bestemmingsplan Dijkje 5, Apeldoorn, 23 januari 2023

Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Herziening Dijkje 5

20

Grondwaterneutraal bouwen Om grondwateroverlast te voorkomen adviseert het waterschap om boven de gemiddelde hoogste grondwaterstand (GHG) te ontwerpen. Dit betekent dat aspecten zoals ontwateringsdiepte en infiltratie van hemelwater, beschouwd worden ten opzichte van de GHG. De gemeente hanteert voor nieuwbouw een ontwateringsnorm van 90 cm (gemeten tussen de GHG en de onderkant van de vloer). Het structureel onttrekken / draineren van grondwater is geen duurzame oplossing en moet worden voorkomen. Het waterschap adviseert de initiatiefnemer dan ook om voorafgaand aan de ontwikkeling een goed beeld te krijgen van de heersende grondwaterstanden en GHG. Eventuele grondwateroverlast is in eerste instantie een zaak voor de betreffende perceeleigenaar. Schoon houden - scheiden - schoon maken Om verontreiniging van bodem, grond- en/of oppervlaktewater te voorkomen is het van belang dat het afstromende hemelwater niet verontreinigd raakt. Dit kan door nadere eisen of randvoorwaarden te stellen aan bijvoorbeeld de toegepaste (bouw)materialen. Het waterschap vraagt de initiatiefnemer de beslisboom voor het afkoppelen van verhard oppervlak van het waterschap toe te passen. Conclusie Naar aanleiding van het invullen van de digitale watertoets heeft het Waterschap op 23 februari 2023 gereageerd. Langs de westelijke en noordelijke plangrens ligt een A-watergang.

Deze Awatergang is in beheer van het waterschap. Hierin vinden geen ingrepen plaats. De geprojecteerde bomen mogen buiten de onderhoudsstrook van 1 meter zonder vergunning worden geplant. Als deze bomen binnen deze zone (van de onderhoudsstrook) worden geplaatst, is een vergunning nodig. De B-watergang aan de oostelijke plangrens zal worden overkluisd. Hiervoor zal te zijner tijd een watervergunning worden aangevraagd. Voor het overige worden door de planontwikkeling geen waterbelangen geraakt. Op basis daarvan is door het waterschap voor het onderhavige plan een positief wateradvies gegeven.

4.2.

Milieuaspecten

4.2.1. Bedrijven en milieuzonering In het kader van de Wet milieubeheer dient in nieuwe situaties rekening te worden gehouden met (wenselijke) afstanden tussen bepaalde milieubelastende functies en milieugevoelige functies. In de VNG-handreiking Bedrijven en Milieuzonering (2009) is een richtafstandenlijst opgenomen. In de lijst is voor allerlei soorten 'milieubelastende activiteiten' aangegeven welke richtafstanden vanwege geur, stof, geluid en gevaar bij voorkeur aangehouden moeten worden ten opzichte van 'milieugevoelige activiteiten'. De grootste van deze vier richtafstanden is bepalend voor de indeling van een activiteit in een milieucategorie. De richtafstanden gaan uit van gemiddeld moderne bedrijven. Indien bekend is welke activiteiten concreet worden beoogd, dan kan gemotiveerd worden uitgegaan van de daadwerkelijk te verwachten milieubelasting (in plaats van de richtafstanden). Benadrukt moet worden dat de

Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Herziening Dijkje 5

21

richtafstanden zijn afgestemd op het omgevingstype rustige woonwijk (of een vergelijkbaar omgevingstype) en dat de richtafstanden bij een omgevingstype gemengd gebied (een gebied met een matige tot sterke functiemenging) met 1 stap kunnen worden verlaagd zonder dat dit ten koste gaat van het woon- en leefklimaat. Het waar nodig scheiden van milieubelastende activiteiten en milieugevoelige gebieden en functies bij nieuwe ontwikkelingen dient twee doelen: ▪ het reeds in het ruimtelijke spoor voorkomen of zoveel mogelijk beperken van hinder en gevaar bij woningen en andere gevoelige functies; ▪ het tegelijk daarmee aan de bedrijven voldoende zekerheid bieden dat zij hun activiteiten duurzaam binnen aanvaardbare voorwaarden kunnen uitoefenen. Afbeelding 9: Omgevingstype. Milieucategorie 1 2 3.1 3.2 4.1 4.2 5.1 5.2

Richtafstand tot omgevingstype rustige woonRichtafstand tot omgevingstype gemengd wijk en rustig buitengebied gebied 10 meter 0 meter 30 meter 10 meter 50 meter 30 meter 100 meter 50 meter 200 meter 100 meter 300 meter 200 meter 500 meter 300 meter 700 meter 500 meter

Het bestemmingsplan en de milieuregelgeving vormen elkaars complement. Voor zover met behulp van een zonering eventuele overlast voor de omgeving niet voldoende kan worden beperkt, kan de toepassing van milieuregelgeving uitkomst bieden. Aan de Hooglandseweg 13 is een hondenschool (SBI-2008: 94991) gevestigd. De bedrijfsactiviteiten hiervan vallen onder milieucategorie 3.1 en hebben een richtafstand van 50 meter. De woning zal op minimaal 60 meter van de hondenschool worden gerealiseerd. In de omgeving van het plangebied zijn voor het overige geen bedrijven en/of voorzieningen aanwezig, waarvan de richtafstanden tot het plangebied reiken. Bedrijven en milieuzonering levert derhalve geen belemmeringen op voor de realisatie van de bedrijfswoning. Conclusie De bedrijfsactiviteiten van dit bedrijf hebben uit het oogpunt van milieuzonering geen invloed op het woon- en leefklimaat van de bewoners van de bedrijfswoning aan het Dijkje 5. 4.2.2. Geluid In het kader van de Wet geluidhinder is bij de vaststelling of wijziging van een bestemmingsplan een akoestisch onderzoek vereist naar de geluidsbelasting op geluidsgevoelige bestemmingen vanwege industrielawaai, weg- en railverkeerslawaai. Dit geldt alleen voor (geplande) geluidsgevoelige bestemmingen die binnen de zone van een weg, spoorweg of industrieterrein liggen.

Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Herziening Dijkje 5

22

Woningbouw is een geluidgevoelige functie. Volgens artikel 77 van de Wet geluidhinder is het nodig akoestisch onderzoek in verband met wegverkeerslawaai te verrichten naar (nieuwe) woningen die in een geluidszone zijn geprojecteerd. De breedte van de geluidszone van een weg is afhankelijk van het aantal rijstroken en de ligging van de weg (stedelijk of buitenstedelijk). De wegen rondom het plangebied behoren in de zin van de Wet geluidhinder tot het buitenstedelijk gebied en hebben een geluidzone van 250 meter. De nieuwe woning ligt in de geluidzone van het Dijkje. De woning is buiten de geluidzone van 400 meter van de A28 geprojecteerd. Daarnaast zijn in de Wet geluidhinder de geluidzones voor spoorwegen bepaald op basis van de landelijk vastgestelde geluidproductieplafonds (GPP's). Op basis van het landelijke geluidregister zijn de geluidproductieplafonds vastgesteld. Het referentiepunt ter hoogte van het Dijkje 5 heeft een geluidproductieplafond 65,2 dB. Op basis van artikel 1.4a van het Besluit geluidhinder is daarmee ter plaatse een wettelijke geluidszone van 300 meter breedte van toepassing. De bedrijfswoning ligt binnen die zone. Derhalve is akoestisch onderzoek2 uitgevoerd.

Wegverkeerslawaai In de Wet geluidhinder is vastgelegd dat de geluidbelasting op de gevel niet meer mag bedragen dan de voorkeursgrenswaarde van 48 dB, danwel een door burgemeester en wethouders vast te stellen hogere grenswaarde. De maximale ontheffing is Lden=53 dB, inclusief aftrek op grond van artikel 110g van de Wet geluidhinder. Voor het akoestisch onderzoek met betrekking is gebruik gemaakt van verkeersgegevens van de gemeente Nijkerk. Er is uitgegaan van een autonome groei van 1% per jaar. Uit het onderzoek blijkt dat de geluidsbelasting op de gevels van de woning vanwege het Dijkje Lden=40 dB of lager (inclusief aftrek ex artikel 110g Wgh) bedraagt. Dit voldoet aan de voorkeursgrenswaarde van Lden=48 dB. Spoorwegverkeerslawaai Voor spoorwegverkeerslawaai bedraagt de voorkeursgrenswaarde 55 dB en bedraagt de maximale ontheffing 68 dB. De gegevens van de spoorbaan zijn verkregen uit het emissieregister spoor. Uit het onderzoek blijkt dat de geluidbelasting op de verdieping van de westgevel Lden=56 dB vanwege de spoorbaan (conform GPP) bedraagt. Op de begane grond en de andere gevels wordt voldaan aan de voorkeursgrenswaarde voor raillawaai van Lden= 55 dB.

2

AWG Geluidadvies bv, Akoestisch onderzoek planwijziging Dijkje 5 te Nijkerkerveen, Projectnummer 2023, Versie Jan.23-v2, Ermelo, 24 januari 2023

Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Herziening Dijkje 5

23

De woning beschikt over meerdere geluidluwe gevels en een geluidluwe buitenruimte en is daarmee binnen het gemeentelijke geluidbeleid (zie paragraaf 2.3.6) inpasbaar. Het treffen van overdrachtsmaatregelen voor 1 dB is niet realistisch en doelmatig. De gemeente wordt gevraagd een hogere grenswaarde vast te stellen van Lden=56 dB op de verdieping van de westgevel vanwege het spoor. De karakteristieke geluidwering van de gevels voor een binnenniveau van 33 dB bedraagt GA;k= 22-23 dB op de oostgevel. De overige gevels moeten voldoen aan de minimum eis uit het Bouwbesluit van GA;k=20 dB. Deze geluidwering is in een nieuwbouwsituatie eenvoudig te realiseren. Conclusie Indien voor de westgevel op de verdieping een hogere waarde van Lden=56 dB wordt verleend, zijn er uit het oogpunt van de Wet geluidhinder geen belemmeringen voor de planontwikkeling. 4.2.3. Bodem Op grond van artikel 3.1.6 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) dient in de toelichting van het bestemmingsplan aandacht besteed te worden aan de milieuhygiënische bodemkwaliteit. Derhalve is milieukundig bodemonderzoek3 uitgevoerd. In de vaste bodem zijn geen verhoogde gehalten aangetoond boven de achtergrondwaarden zoals vastgesteld in de Wet bodembescherming. Wel is een verhoging van AMPA aangetoond. AMPA is een afbraakproduct van glyfosaat. Glyfosaat is niet aangetoond.

In het grondwater is alleen een licht verhoogd gehalte barium aangetoond. Dit heeft echter een natuurlijke oorsprong (niet veroorzaakt door menselijk handelen). Conclusie De onderzoeksresultaten geven geen aanleiding om aanvullend of nader bodemonderzoek te adviseren. De vastgestelde milieuhygiënische bodemkwaliteit vormt geen belemmering voor de voorgenomen wijziging van het bestemmingsplan. 4.2.4. Externe veiligheid Bij externe veiligheid gaat het onder meer om productie, opslag, transport en gebruik van gevaarlijke stoffen. Dergelijke activiteiten leggen beperkingen op aan de omgeving. Door voldoende afstand aan te houden tussen deze activiteiten en 'gevoelige objecten' wordt voldaan aan de wettelijke normen.

3

PJ Milieu BV, Verkennend bodemonderzoek Dijkje (ten noordoosten van nr. 5) Nijkerkerveen, kenmerk 22065901A, Nijkerk, 12 januari 2023

Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Herziening Dijkje 5

24

Het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi) van 27 oktober 2004 en de hierin opgenomen Regeling externe veiligheid inrichtingen, geeft aan welke activiteiten/bedrijven risicocontouren kennen, waarmee rekening dient te worden gehouden bij het verlenen van vergunningen in het kader van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht en bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Het Bevi heeft tot doel de risico's waaraan burgers in hun leefomgeving worden blootgesteld door activiteiten met gevaarlijke stoffen in bedrijven tot het aanvaarde maximum te beperken. Het gaat daarbij om het beperken van de kans op en effect van een ernstig ongeval vanwege activiteiten met gevaarlijke stoffen binnen inrichtingen. Op vergelijkbare wijze zijn de aanvaardbare risico's, verbonden aan transport van gevaarlijke stoffen over weg, water en spoor en het transport door buisleidingen, vastgelegd in het Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt) en het Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb) en de daarbij behorende regelingen.

Het doel wordt in Bevi, Bevt en Bevb vertaald naar de begrippen plaatsgebonden risico en groepsrisico: ▪ Plaatsgebonden risico (PR): Risico op een plaats buiten een inrichting, uitgedrukt als een kans per jaar dat een persoon onafgebroken en onbeschermd op die plaats zou verblijven, overlijdt als rechtstreeks gevolg van een ongewoon voorval binnen een inrichting waarbij een gevaarlijke stof betrokken is. ▪ Groepsrisico (GR): Cumulatieve kansen per jaar dat ten minste 10, 100 of 1000 personen overlijden als rechtstreeks gevolg van hun aanwezigheid in het invloedsgebied van een inrichting en een ongewoon voorval binnen de inrichting waarbij een gevaarlijke stof betrokken is. Afbeelding 10: Fragment risicokaart.

Ontwerp Gemeente Nijkerk – Bestemmingsplan Herziening Dijkje 5

25

Uit de risicokaart blijkt dat er in de omgeving van het plangebied zowel sprake is van transport van gevaarlijke stoffen over de weg (A28) en het spoor als dat er aan de achterzijde van het perceel een hogedruk gasleiding ligt. Bovendien is er bij het recreatieterrein het Overbosch op 550 meter afstand een propaantank aanwezig. Nog verderop ligt langs de A28 een benzineservicestation op 1.050 meter, met een ondergrondse LPG-tank aanwezig. De gemeente Nijkerk heeft in het kader van de planontwikkeling een integrale milieuanalyse laten vervaardigen. Daarin is in die analyse -naast de nu gekozen locatie voor de bedrijfswoning- als alternatieve locatie voor de bedrijfswoning, het perceelsgedeelte naast Hooglandseweg 13 als optie onderzocht. Voor het vervoer van gevaarlijke stoffen over de A28 bleken er in dat geval op een afstand van circa 350 meter geen belemmeringen uit het oogpunt van externe veiligheid te zijn. Ook op de nu gekozen locatie zijn er geen belemmeringen. Ook het vervoer van gevaarlijke stoffen over de spoorlijn Amersfoort-Zwolle levert geen belemmeringen op. hoofdaardgastransportleiding over het perceel doorsnijdt het perceel aan de zuidwestzijde. Voor wat betreft het groepsrisico is dit geen probleem, omdat er maar enkele mensen in de te bouwen woning verblijven. Het plaatsgebonden risico (PR 10-6) ligt op de leiding zelf en geeft geen belemmeringen.

Er dient wel moet een bebouwingsvrije zone van 5 meter aan weerszijden van de leiding worden gerespecteerd. De minimale afstand vanaf de buitenzijde van die bebouwingsvrije zone tot aan de bedrijfswoning bedraagt ruim 29 meter en levert derhalve geen beperkingen op voor de planontwikkeling. Het plangebied ligt buiten het invloedsgebied van 150 meter van het benzineservicestation en ook buiten de PR 10-6-contour van het LPG vulpunt van 45 meter. Het plangebied aan het Dijkje ligt ook buiten de contouren van de propaantank. Op basis van het vorenstaande wordt in de integrale milieuanalyse geconcludeerd dat er voor wat het aspect externe veiligheid betreft, geen nader onderzoek noodzakelijk is. Conclusie Uit het oogpunt van externe veiligheid zijn er geen belemmeringen voor het realiseren van een bedrijfswoning op het Dijkje 5. 4.2.5. Luchtkwaliteit Op 15 november 2007 is de Wet luchtkwaliteit samen met de AMvB "Niet in betekenende mate bijdragen" (NIBM), de ministeriële regeling NIBM, de ministeriële regeling Projectsaldering en de ministeriële regeling Beoordeling luchtkwaliteit in werking getreden. Projecten die 'niet in betekenende mate bijdragen' aan de luchtverontreiniging, hoeven volgens de nieuwe wet niet meer afzonderlijk getoetst te worden aan de grenswaarden voor de buitenlucht.

Het Besluit NIBM omschrijft het begrip nader: een project dat minder dan 3% van de grenswaarden bijdraagt is NIBM. Dit komt overeen met 1,2 microgram/m³ voor fijn stof en NO2. Voor woningbouw ligt de 3%-grens op 1.500 woningen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=d15a7aa3-1be9-4612-8d71-b749e055cd09