2022-086 Bijlage - Tweede Bestuursrapportage 2022.pdf
Tekst van het document
Tweede Bestuursrapportage 2022
1
2 e
B e r a p
2 0 2 2
Inleiding
Inhoudsopgave Inleiding ............................................................................................................................................. 3 Programma 1
Inclusief .................................................................................................................. 7
Programma 2
Energiek ............................................................................................................... 16
Programma 3
Duurzaam ............................................................................................................. 21
Programma 4
Ruimte .................................................................................................................. 25
Programma 5
Ondernemend ...................................................................................................... 33
Programma 6
Veilig .................................................................................................................... 38
Programma 7
Organisatie en Financiën ..................................................................................... 43
Programma 8
Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ....................................................... 47
Investeringen................................................................................................................................... 49 Energie overzicht ............................................................................................................................ 55
2
2 e
B e r a p
2 0 2 2
Inleiding
Inleiding Hierbij treft u de tweede bestuursrapportage (hierna 2e Berap) over 2022 aan. In deze rapportage zijn de uitkomsten van de Septembercirculaire verwerkt. Per programma zijn de belangrijkste resultaten over 2022 opgenomen en ook de afwijkingen met betrekking tot de voornemens zoals opgenomen in de programmabegroting 2022-2026. De omvang van het aantal mutaties in de 2e Berap is groter dan vorige jaren. Dit komt door de toegenomen inflatie, hierdoor zijn meerdere budgetten niet meer toereikend. In de 2e Berap worden daarom bijstellingen gedaan die vooral te maken hebben met prijsstijgingen op het gebied van energiekosten en de aanschaf van materieel. De kosten van deze inflatie worden via de septembercirculaire van het gemeentefonds gecompenseerd. In deze bestuursrapportage wordt per programma ingegaan op de stand van zaken van de uitvoering van onze programma’s en de financiële afwijkingen hierop. Financiële uitkomsten In de onderstaande tabel vindt u de ontwikkeling van het saldo in de jaren 2022-2026. De afwijkingen rapportage wordt gemaakt op basis van een bepaalde peildatum: dat is dit jaar 1 oktober 2022 geweest. 2022 lasten
baten
Saldo Voorjaarsnota | Begroting
2023
2024
2025
2026
saldo
saldo
saldo
saldo
saldo
2.766
2.028
4.589
4.787
-1.133
Programma 1
1.450
1.043
-407
-445
-445
-445
-445
Programma 2
78
26
-52
-15
-15
-15
-15
Programma 3
1.173
557
-616
-
-
-
-
Programma 4
828
-367
-1.195
-182
-143
-123
-123
Programma 5
86
157
71
-128
-75
-
-
Programma 6
63
-
-63
-10
-
-
-
Programma 7
833
37
-796
37
-58
-58
-58
Programma 8
760
6.052
5.292
1.134
1.271
1.412
3.169
5.271
7.505
2.234
391
535
771
2.528
5.000
2.419
5.124
5.558
1.395
Totale afwijking 2e Berap Saldo begroting 2022-2026 2e berap 2022
Toelichting tabel: Zoals u uit de bovenstaande tabel kunt aflezen nemen de inkomsten binnen programma 8 (algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien) toe. Dit komt door het gemeentefonds dat daar wordt verantwoord. In de septembercirculaire zijn (zie Raadsinformatiebrief d.d. 21 oktober 2022) bijstellingen gedaan. Deze bijstellingen zitten op 3 terreinen: aanpassingen van het gemeentefonds voor inflatie (prijsstijgingen), de Energietoeslag voor gezinnen en specifieke uitkeringen. Een uitgebreide toelichting staat op pagina 44-45. Deze inkomsten zijn dus o.a. bedoeld om de inflatie (prijsstijgingen) op te vangen. Dit vertaalt zich in ophogingen van de lastenkant van de begroting op de andere programma’s, zodat hier ook een reële raming staat. Bij de voorjaarsnota dit jaar zagen we een overschot van € 2,766 miljoen. Dit loopt bij de 2e BERAP op naar een positief saldo van € 5 miljoen. Dit zal ten gunste komen van de Algemene Reserve, wanneer blijkt dat dit bij de jaarrekening 2022 nog steeds zo is. 3
2 e
B e r a p
2 0 2 2
Inleiding
Het effect van de 2e BERAP op het structurele begrotingssaldo 2023-2026 In onderstaande tabel vindt u de ontwikkeling van het structurele saldo van de begroting 2023-2026. Het structurele begrotingssaldo geeft de ruimte weer die in de begroting beschikbaar is voor nieuwe investeringen in de samenleving en om risico’s op te vangen. Tabel ontwikkeling structureel begrotingssaldo Bedragen x € 1.000 - = nadeel
2023
2024
2025
2026
Begroting 2023-2026 Effect van de tweede Bestuursrapportage
410 283
2.980 503
3.188 739
-2.746 2.496
Na verwerking overige mutaties 2e BERAP 2022
693
3.483
3.927
-250
Toelichting tabel: Het gepresenteerde structurele begrotingssaldo sluit aan bij de primaire begroting 2023-2026. Via een raadsinformatiebrief over de verwerking van de septembercirculaire 2022 bent u op de hoogte gebracht van de effecten hiervan op het structurele begrotingssaldo. Deze cijfers zijn meegenomen in deze 2e Berap en zijn onderdeel van de regel “Effect van de 2e Berap inclusief septembercirculaire”. Na verwerking van de mutaties uit de tweede Bestuursrapportage bedraagt het structureel tekort over 2026 € 250.000. Belangrijkste wijzigingen in de 2e Berap Opvang vluchtelingen Oekraïne Met eerdere raadsinformatiebrieven is de raad geïnformeerd over de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne in de gemeente Nijkerk. Op dit moment verblijven circa 140 Oekraïense vluchtelingen in de gemeente waarvan 65 in de particuliere opvang bij gastgezinnen en 75 in de gemeentelijke opvang op vakantiepark Bad Hulckesteijn. In de raadsinformatiebrief van 4 oktober 2022 (RIB 1339666) “Tijdelijke opvang Oekraïense vluchtelingen Bloemendaalseweg / Nachtegaalsteeg Nijkerk” is de raad geïnformeerd over het voornemen van het college om een de tijdelijke opvang voor vluchtelingen uit Oekraïne te realiseren op het terrein aan Bloemendaalseweg / Nachtegaalsteeg te Nijkerk. Daarmee kan de gemeentelijke opvang opgeschaald worden naar 250 vluchtelingen.
Er heeft naar aanleiding van deze RIB een spoeddebat met de gemeenteraad over deze materie plaatsgevonden. Voor de realisatie van deze opvanglocatie heeft de gemeente Nijkerk te maken met 2 typen vergoedingen van het Rijk: A) de transitiekosten voor de afschrijving van de eenmalige investeringen die te maken hebben met het bouw- en woonrijp maken van het terrein. De aanvraag daarvoor is door het Rijk onlangs akkoord bevonden. B) De vergoeding volgens het normbedrag: hieronder vallen de aanschaf van de chalets, de exploitatiekosten, het uit te keren leefgeld voor de vluchtelingen, inzet personeel en alle overige kosten. Dit normbedrag was tot en met 14 oktober €100,- per opvangplek per dag. Met ingang van 15 oktober is dit bedrag bijgesteld naar € 83,- per opvangplek per dag. Aanleiding daarvoor was een door het Rijk uitgevoerd onderzoek naar de daadwerkelijk door gemeenten gemaakte kosten voor de opvanglocaties en de uitvoeringskosten. Het Rijk geeft aan dat het bijgestelde normbedrag beter aansluit bij de door gemeenten werkelijk gemaakte kosten. Zodra de opvang voor de vluchtelingen uit Oekraïne niet meer nodig is komt eventuele verkoop van de chalets aan de orde. In dat geval is er sprake van een restwaarde van de chalets. In de begroting is tevens rekening gehouden met een bestemmingsreserve die voldoende compensatie biedt voor de afschrijvingen.
Of de chalets na verkoop zullen worden verwijderd of een andere bestemming krijgen zal op dat moment beoordeeld moeten worden. 4
2 e
B e r a p
2 0 2 2
Inleiding
Zodra het terrein aan de Bloemendaalseweg gereed is en de chalets geplaatst zijn kunnen de vluchtelingen uit de huidige gemeentelijke opvang en de nieuwe instroom vluchtelingen op het terrein gehuisvest worden. Vanaf dat moment zal de huur van de huisjes op Bad Hulckesteijn worden opgezegd, waarmee de gemeente een flinke besparing realiseert. Volgens onze berekeningen zijn de vergoedingen van het Rijk toereikend om de lasten volledig te dekken voor zolang als de vluchtelingenopvang noodzakelijk is. De kosten verlopen daarmee budgetneutraal ten opzichte van de baten. Inflatie prijzen Door de hele begroting zijn aanpassingen terug te vinden van toegenomen prijzen als gevolg van prijsinflatie. Dit doet zich vooral voor op de terreinen met bepaalde grondstoffen, zoals bij het aanleggen van wegen. Daarnaast ook de toegenomen energiekosten die zich vertaalt naar alle gemeentelijke gebouwen in de diverse programma’s. De dekking is verkregen via het Rijk in het gemeentefonds. Deze inflatie is meerjarig doorgevoerd in de begroting, echter is dit nog altijd een risico omdat niet te overzien is hoe dit dat straks structureel uitpakt. Tarieven Sociaal Domein In december 2021 zijn door Nijkerk met de zorgaanbieders vanaf 1 januari 2022 nieuwe tarieven afgesproken, op voorwaarde dat de gemeente Nijkerk in het eerste half jaar van 2022 een onafhankelijk onderzoek doet naar reële tarieven.
Dit onderzoek is recent afgerond en heeft geresulteerd in bijgestelde/afgesproken structureel hogere (marktconforme) tarieven per 1 juli 2022. Voor huishoudelijke hulp bedraagt de additionele tariefstijging 10,35% en voor begeleiding/dagbesteding (inclusief (rolstoel)vervoer) gemiddeld 4,71% van deze uitgaven. Met inbegrip van de lagere prognose van de uitgaven in 2022 is het de verwachting dat deze extra tarief indexering voor zowel huishoudelijke hulp als begeleiding/dagbesteding (ZIN & PGB) € 224.000 extra gaat kosten in 2022. Vanaf 2023 betekent dit een extra structurele tariefindex van € 429.000 per jaar. Armoedebestrijding Energietoeslag Het kabinet heeft in twee tranches een bedrag toegekend aan gemeentes om huishoudens met een laag inkomen te compenseren voor de gestegen energielasten, het oorspronkelijke bedrag van de energietoeslag van € 800 is verhoogd in de septembercirculaire naar € 1.300 per huishouden. De bijstandsgerechtigden hebben deze bedragen ambtshalve uitgekeerd gekregen en de andere rechthebbenden hebben de tijd tot 31 december 2022 om een aanvraag te doen. Ook zij ontvangen deze € 1.300, afhankelijk van het moment van het indienen van de aanvraag hebben zij het bedrag in één keer of in twee gedeelten ontvangen. De middelen die we ontvangen voor deze regeling voldoen voor de uitvoering ervan.
Taskforce In 2021 tekende zich een ontwikkeling van licht dalende kosten af. Zie hiervoor o.a. de Jaarrekening 2021. Deze ontwikkeling lijkt zich door te zetten. Dat betekent dat er naast beheersing van de instroom ook financieel lagere lasten blijken. We nemen aan dat het geheel aan inspanningen door zowel het transformatieuitvoeringsprogramma (TUP) als de taskforce zowel inhoudelijk als financieel hun vruchten begint af te werpen. In deze 2e Bestuursrapportage is een analyse opgenomen. De conclusie is dat de besparingsopgave 2022 zoals het zich nu laat aanzien, wordt gehaald. Definitief kunnen we dat pas zeggen bij het vaststellen van de jaarrekening. Energiearmoede en Klimaatakkoord Steeds meer huishoudens in Nederland hebben te maken met energiearmoede. Als gevolg van de stijgende energieprijzen wordt de energierekening voor een steeds groter wordende groep moeilijker te betalen. Het kabinet trok tweemaal 150 miljoen euro uit voor gemeenten om de huishoudens die het 5
2 e
B e r a p
2 0 2 2
Inleiding
hardst getroffen worden op korte termijn te ondersteunen met energiebesparende maatregelen. De middelen voor de aanpak energiearmoede richten zich op zowel huur- als koopwoningen. Eind 2019 hebben gemeenten met een overweldigende meerderheid ingestemd met het Klimaatakkoord. Gemeenten werken samen met medeoverheden, maatschappelijk partners, inwoners en bedrijfsleven om de doelstellingen en maatregelen uit het Klimaatakkoord uit te voeren. Voorwaarde 1: Gemeenten en hun partners krijgen de juiste bevoegdheden om hun regierol ook daadwerkelijk te kunnen uitvoeren. Voorwaarde 2: Het tempo waarin gemeenten met de uitvoering aan de slag kunnen, is afhankelijk van de mate waarin de energietransitie haalbaar en betaalbaar is voor de samenleving. De gemeenten staan voor een zorgvuldig proces. Voorwaarde 3: Gemeenten krijgen een vergoeding voor de toename in hun uitvoeringslasten. Personeelsbudget Op het personeelsbudget hebben wij een overschrijding van € 600.000 mede als gevolg van arbeidsverzuim en het oplossen van knelpunten in de organisatie. Dat is 2,5% van de loonsom. In de Voorjaarsnota hebben wij u geïnformeerd dat wij mogelijk een overschrijding hebben op de loonsom van € 500.000. In programma 7 vindt u een nadere toelichting.
Daarnaast melden wij u overeenkomstig de bestendige gedragslijn om budget voor de uitgaven wachtgeld bestuurders en WW-verplichtingen via de 2e bestuursrapportage bij u aan te vragen. Voor wachtgeld bestuurders verwachten wij in 2022 € 105.000 uit te geven en vanwege WW-verplichtingen en transitievergoedingen € 340.000. Personeel en organisatie Het voortschrijdende jaargemiddelde voor arbeidsverzuim was op 1 oktober 2022 7,4%. Ten opzichte van de Voorjaarnota 2022 (peildatum 1 mei 2022) is dit een toename van 0,7%. Wij zien vooral een toename op kort verzuim. Het aantal vacatures op 1 oktober 2022 was afgerond 16 fte. Dit was 14 fte minder dan op 1 mei 2022.
Leeswijzer voor 3 energie begrippen • • •
Energiearmoede: Dit is een bijdrage van het Rijk om energiebespaaradvies te geven of voor het aanbrengen van energiebesparende maatregelen bij bewoners. Regionale energiestrategie: Dit wordt uitgevoerd door de Regio Foodvalley. Armoedebestrijding Energietoeslag : De rijksoverheid neemt een aantal maatregelen om burgers te compenseren voor de stijgende energielasten. Eén van die maatregelen is de eenmalige energietoeslag 2022 voor mensen met een minimum inkomen.
6
2 e
B e r a p
2 0 2 2
Programma 1
Programma 1 Inclusief
Inclusief
Overzicht begroting 2022, ambities met 'Wat gaan we doen?' Kode
Onderwerp
Ambitie
Waar staan we?
I3
Gebiedsgericht
De uitvoerende teams zijn goed vindbaar en toegankelijk. Ze werken proactief, snel en adequaat. De kwaliteit en capaciteit zijn in lijn daarmee. De deskundigheid van de professionals is op niveau.
I6
Afstemming tussen partners in SD
Er is een goede afstemming tussen professionele zorg vanuit de overheid, de zorg geleverd door organisaties die werken met vrijwilligers en de zorg voor mensen vanuit hun eigen omgeving.
Jeugd; Er wordt samengewerkt met diverse externe partijen. Ook hebben we na corona op verzoek, weer enkele spreekuren georganiseerd(opvoedspreekuur en echtscheidingsspreekuur) Intern weten de verschillende teams elkaar steeds beter te vinden. In de basis werken we nog steeds volgens de geformuleerde uitgangspunten. We stimuleren de zelfredzaamheid door in te zetten op maatjesprojecten. In het kader van jeugdhulp faciliteren we Steunouder Nijkerk opdat kinderen zo laagdrempelig mogelijk opgevangen worden en ouders ontlast. Wmo:In het kader van de taskforce zijn we aan de slag gegaan met het beheersbaar maken van de kosten. We indiceren alleen waar nodig en zijn kritisch op de indicaties die we stellen. We indiceren zo kort en licht als mogelijk. Vanuit contractleveranciersmanagement monitoren we strenger op contractafspraken, dit doen we samen met het VGGM door middel van de inzet van QuickScans. We hebben contractafspraken opnieuw vastgelegd in nieuwe deeloverkomsten. Er is een BUK (beleid-uitvoering-kwaliteit) overleg ingeregeld. Hierin komen we driewekelijks bijeen. Een beschrijving van de benodigde processen staat op de planning voor 2023. In 2022 is de evaluatie van het plan Samen Sterk tegen drugs in Nijkerk! 2019 -2021 afgerond. De aanbevelingen zijn geborgd in het nieuwe jaarplan van het expertteam Verslavingen.
De belangrijkste aanbeveling is om te investeren in de leefomgeving met een omgevingsgerichte en datagestuurde preventie-aanpak.
7
2 e
B e r a p
2 0 2 2
Programma 1 Inclusief
Kode
Onderwerp
Ambitie
Waar staan we?
I7
Mantelzorgers
Mantelzorgers en vrijwilligers zijn van grote waarde voor onze samenleving. Wij ondersteunen hen bij de uitvoering van hun taken.
"Alle structurele ondersteuning voor mantelzorgers en vrijwilligers verloopt zoals is afgesproken. Denk hierbij aan onder andere “het Steunpunt mantelzorg” en “het Vrijwilligerswerk” wat via een subsidie is belegd bij Sigma. In de afgelopen periode zijn we bezig geweest met een uitbreiding van het aanbod in het Paashuis. We zijn hiermee nog in de onderzoekfase."
I8
Preventie
We zetten zoveel mogelijk in op preventie om (zwaardere) zorg in de toekomst te voorkomen. .
Voor de grootste partijen in het voorliggende veld (voorzieningen voor hulpvragen zonder indicatie, waarvoor algemene voorzieningen voorhanden zijn) hebben we een sturingsinstrument gemaakt wat inzicht geeft in de maatschappelijke effecten. Met dit instrument krijgen we steeds beter inzicht in wat deze partijen bereiken. Zo kunnen we zo nodig snel bijsturen om onze doelen te bereiken In 2022 is de evaluatie van het plan Samen Sterk tegen drugs in Nijkerk! 2019 -2021 afgerond. De aanbevelingen zijn geborgd in het nieuwe jaarplan van het expertteam Verslavingen. De belangrijkste aanbeveling is om te investeren in de leefomgeving met een omgevingsgerichte en datagestuurde preventie-aanpak
I10
Toegang jeugdzorg
Kinderen ontvangen waar nodig (maatwerk) efficiënte ondersteuning via een gevarieerd aanbod van aanbieders..
We voeren accountgesprekken met de grootste jeugdzorgaanbieders in de Food Valley. Deze gesprekken zijn om de voortgang en de kwaliteit te monitoren en zo nodig bij te stellen. In deze gesprekken beoordelen we in hoeverre de jeugdhulpaanbieders regionaal en lokaal de transformatiedoelen behalen. Halverwege 2022 hebben we de stand van zaken met betrekking tot de gefactureerde zorg doorgenomen en geïnterpreteerd met de data analisten van Food Valley. Aan de hand van de voortgangsrapportage Jeugd FV en het eerste gesprek zien we dat de eerste beoogde taskforce doelen behaald worden. Vanuit beleid/kwaliteit/uitvoering is in het afgelopen half jaar fors
8
2 e
B e r a p
Kode
2 0 2 2
Onderwerp
Programma 1 Inclusief
Ambitie
Waar staan we? geïnvesteerd in de integrale samenwerking en afstemming op de geformuleerde doelen.
I11
Iedereen in beeld
Inwoners met een (bijstand) uitkering zijn in beeld en het doel is om iedereen in een traject te hebben richting betaald werk, vrijwilligerswerk of een dagbesteding gericht op zelfvoorzienendheid..
Er worden voorbereidingen getroffen voor een nieuwe Strategische Visie op Werk. Naast het zicht op ons klantenbestand brengen we ons instrumentarium in kaart. Dit geeft ons inzicht in de diversiteit en passendheid van ons aanbod aan activiteiten, trajecten en voorzieningen. Contracten worden gecontroleerd op actualiteit en geldigheid. De aansluiting in de arbeidsmarktregio krijgt steeds meer vorm en we kunnen elkaars expertise, instrumenten en netwerk beter benutten. Aanvullend op de lokale dienstverlening brengen we de (voorliggende) voorzieningen op het gebied van integratie, reintegratie en werk in kaart. We bundelen onze krachten in het werkgeversservicepunt, het leerwerkloket, het jongerenloket als ook het ZZP/startersloket en laten onze inwoners gebruik maken van de voorzieningen die hieruit voortkomen. T.b.v. van de ontwikkeling van de nieuwe Strategische Visie op Werk benutten we de studies in de regio naar de arbeidsmarktontwikkelingen.
I15
Gastvrije nieuwkomers
Wij zijn gastvrij voor mensen die zich in onze samenleving vestigen. Wij vinden het belangrijk dat nieuwkomers zo snel mogelijk volwaardig en zelfstandig deelnemen aan onze samenleving.
Voor een goede integratie participatie is taal en kennis van de omgeving waar je woont een voorwaarde om volwaardig deel te nemen aan de samenleving. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor en goed aanbod van inburgeringstrajecten. Gemeente Nijkerk heeft de formele inburgeringstraject formele leerroutes zijn geregeld middels een horizontale samenwerking met Integratiewerk in Amersfoort. De lokale ondersteuning en begeleiding om te integreren binnen gemeente Nijkerk is geregeld en wordt aangeboden door Vluchtelingenwerk. Lokale maatschappelijke partners zijn aangehaakt en bieden aanvullende ondersteuning aan statushouders waar nodig. Inten zijn onze
9
2 e
B e r a p
Kode
2 0 2 2
Onderwerp
Programma 1 Inclusief
Ambitie
Waar staan we? systemen aangepast om de 'nieuwe inburgeraar 'te volgen in zijn inburgering(straject). Tevens zijn we ingericht om voortgang van de trajecten en het beleid te kunnen monitoren en volgen.
Bg
Huishoudens met schulden
Minder huishoudens die (problematische schulden) hebben.
Schuldenpreventie en vroegsignalering spelen ook in 2022 een prominente rol in ons beleid. In 2022 worden voorbereidingen getroffen om de uitvoering van "Op tijd erbij" te beleggen bij het Geldloket Amersfoort om continuïteit, kwaliteit en de benodigde capaciteit te kunnen blijven waarborgen. Het uitvoeringsplan schuldhulpverlening wordt verwacht in het tweede kwartaal van 2023.
10
2 e
B e r a p
2 0 2 2
Programma 1 Inclusief
Overzicht wijzigingen 2e berap (x € 1000): 'Wat mag het kosten?'
1 WMO vraagafhankelijk vervoer 2 WMO Taskforce besparingen vraagafhankelijk vervoer 3 WMO Externe indicatiestelling 4 Opvang Vluchtelingen Oekraïne 5 Opvang Vluchtelingen Oekraïne; reservemutatie 6 Bijstandsverlening 7 Armoedebestrijding 8 Armoedebestrijding ziektekostenverzekering 9 Armoedebestrijding 10 Armoedebestrijding Energietoeslag 11 Wet sociale werkvoorziening (Wsw) 12 WMO hulpmiddelen 13 WMO Taskforce besparingen Hulpmiddelen 14 Schuldhulpverlening 15 WMO Huishoudelijke hulp 16 WMO Huishoudelijke hulp index per 1 juli 2022 17 WMO begeleiding/dagbesteding index per 1 juli 2022 18 WMO Taskforce besparingen Huishoudelijke hulp 19 WMO Taskforce besparingen begeleiding/dagbesteding 20 WMO begeleiding/dagbesteding 21 WMO Eigen bijdrage 22 WMO Verblijf LVB 23 WMO Meerkosten corona 2021 24 WMO Wet verplichte ggz 25 WMO Geëscaleerde zorg 26 Jeugdhulp 27 Jeugd Taskforce besparingen 28 Knooppunt FV Jeugd Totaal
lasten -46 15 -10 1.550 -807 10 9 2.062 -17 -31 37 -50 110 135 89 30 160 -560 -43 -22 -25 -110 -1.341 330 -25
2022 baten 2.300 -750 -518 -41 26 26 -
saldo 46 -15 10 750 -750 289 -51 -9 -2.062 17 57 -37 50 -110 -135 -89 -30 -160 560 26 43 22 25 110 1.341 -330 25
2023 saldo -9 -7 -272 -157 -
2024 saldo -9 -7 -272 -157 -
2025 saldo -9 -7 -272 -157 -
2026 saldo -9 -7 -272 -157 -
1.450
1.043
-407
-445
-445
-445
-445
Toelichting op bovenstaande cijfers: 1+2: WMO vraagafhankelijk vervoer Ook in 2022 heeft Valleihopper te maken gehad met de gevolgen van de Coronacrisis. Begin september heeft de gemeente Nijkerk van Valleihopper het concept halfjaarverslag 2022 ontvangen van o.a. de kostenontwikkeling van het vraagafhankelijke vervoer in 2022. Hierin is ook een doorkijk gegeven naar de verwachte kosten voor heel 2022. Hieruit blijkt voor Nijkerk dat deze kosten in 2022 voor € 58.000 lager uitvallen dan verwacht, door lagere rit volumes. Daarnaast valt de afrekening van het vraagafhankelijk vervoer 2021 in 2022 € 12.000 nadeliger uit, omdat de vervoerskosten over 2021 achteraf hoger bleken dan verwacht. Per saldo is er hierdoor sprake van een te melden incidenteel voordeel in 2022 van € 46.000. Hiertegenover staat de al ingeboekte taskforcebesparing op vraagafhankelijk vervoer in 2022 van € 15.000. 3: WMO Externe indicatiestelling Tot en met augustus 2022 zijn de uitgaven voor extern advies bij indicatiestelling WMO lager dan verwacht door minder advisering. Het gaat hierbij om medisch advies bij o.a. gehandicaptenparkeerkaarten (GPK). In 2022 zijn er ook minder aanvragen voor GPK geweest. Er wordt voorgesteld dit budget voor 2022 incidenteel af te ramen met € 10.000. 11
2 e
B e r a p
2 0 2 2
Programma 1 Inclusief
4+5: Opvang Vluchtelingen Oekraïne In Nijkerk wordt bijna 140 Oekraïense vluchtelingen opgevangen via de gemeentelijke opvang (GOO) en bij particulieren (POO). Het precieze aantal varieert omdat er soms per dag mensen bijkomen maar ook weer vertrekken naar Oekraïne of elders. Het Rijk heeft aangegeven dat zij de kosten vergoeden die de gemeenten maken. Uitgangspunt is dat gemeenten geen financieel nadeel mogen ondervinden van de opvang van de vluchtelingen. En vooralsnog lijkt het erop dat de voorlopig verwachte rijksvergoeding toereikend is, mits de kostenontwikkeling tot en met einde van het jaar gelijk blijft. Begin september is door het ministerie de bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne (ROO) voor gemeenten verlengd tot en met 31 december 2022. Er was eerder voorzien dat deze bekostigingsregeling per 1 september zou worden vervangen door een algemene maatregel van bestuur. In deze algemene maatregel van bestuur zou dan de bijgestelde rijksvergoeding (normbedragen) voor de opvang worden opgenomen. Omdat de uitkomsten van het landelijke monitoring onderzoek door een externe partij naar de hoogte van de normbedragen nog op zich laat wachten, is besloten het tijdvak te verlengen tot en met 31 december 2022. Omdat het ministerie van J&V gemeenten de gemeentelijke kosten van opvang van vluchtelingen uit Oekraïne vergoed, hoeven gemeenten deze niet zelf te bekostigen.
De door Nijkerk voor 2022 geraamde onttrekking aan de Algemene reserve van € 750.000 voor opvang van vluchtelingen uit Oekraïne kan daarom vervallen. De te verwachten rijksvergoeding en de uitgaven die verband houden met de opvang, worden voor 2022 budgetneutraal opgenomen in de Nijkerkse begroting. 6: Bijstandsverlening (regulier) Er is tot en met augustus 2022 in Nijkerk sprake van een dalend aantal inwoners met een bijstandsuitkering. Dit in tegenstelling tot de voor 2022 eerder verwachte stijging in het beroep op bijstand. De uitgaven voor de reguliere bijstandsverlening vallen hierdoor in 2022 lager uit dan eerder was verwacht. Eind september 2022 is het definitieve landelijk macrobudget 2022 voor de bijstandsverlening aan gemeenten bekend gemaakt. Het macrobudget 2022 is naar beneden bijgesteld vanwege de lagere werkeloosheidsverwachting dit kalenderjaar (conjunctuur prognose Centraal Plan Bureau) en de achteraf lagere volume-realisaties in 2021 volgens het Centraal bureau voor de statistiek. Als gevolg hiervan is de definitieve rijksbijdrage 2022 voor Nijkerk lager vastgesteld dan begroot. Deze definitieve rijksbijdrage die de gemeente Nijkerk ontvangt, is in 2022 niet toereikend voor de verwachte bijstandskosten in 2022.
Dit verwachte tekort van 2,5% is echter te klein om voor het kalenderjaar 2022 in aanmerking te komen voor een aanvullende vangnetuitkering van het rijk. Omdat dit jaar de verwachte daling van uitgaven voor de bijstandsverlening groter is dan de daling van rijksbijdrage, vallen per saldo de uitgaven in 2022 € 289.000 lager uit dan begroot. 7+8+9: Armoedebestrijding (incl. collectieve zorgverzekering voor minima (CZM)) Gezien de werkelijke uitgaven tot en met augustus van dit jaar, is het de verwachting dat de uitgaven voor reguliere bijzondere bijstand dit jaar enigszins hoger gaan uitvallen dan begroot was. Dit heeft o.a. te maken met: • Structureel hogere gemeentelijke tarieven voor de collectieve zorgverzekering voor minima (CZM) van € 9.000 vanaf 2022; • Hogere uitgaven voor Meedoen en bijzondere bijstand € 14.000 in 2022; • Lagere uitgaven voor het Kind pakket € 4.000 in 2022; • Lagere opbrengsten aflossing leenbijstand € 41.000 in 2022. De uitgaven voor de regeling Meedoen zijn dit jaar naar verwachting incidenteel enigszins hoger dan begroot, het beroep op de regeling is gestegen ten opzichte van vorig jaar. De uitgaven voor het Kind pakket vallen daarnaast echter incidenteel lager uit als gevolg van een terugbetaling in 2022 van subsidie over 2021 door stichting leergeld. 12
2 e
B e r a p
2 0 2 2
Programma 1 Inclusief
Verder zijn de debiteurenontvangsten op verstrekte bijzondere leenbijstand dit jaar naar verwachting incidenteel lager dan begroot. Op basis van de genoemde ontwikkelingen vallen de kosten in 2022 incidenteel € 51.000 hoger uit dan verwacht. Daarnaast zijn de kosten voor de CZM vanaf 2022 € 9.000 structureel hoger dan verwacht. Verder vindt jaarlijks in de meicirculaire van het gemeentefonds de actualisatie plaats van de verdeling van rijksmiddelen voor armoedebestrijding onder kinderen voor het daaropvolgende kalenderjaar en verder. De middelen worden verdeeld op basis van CBS-gegevens over kinderen met een kans op armoede. Vanaf 2023 is de bijdrage voor Nijkerk verhoogd met € 7.000. Omdat deze verhoging in Nijkerk wordt besteed aan armoedebestrijding, verloopt deze mutatie budgetneutraal. 10: Armoedebestrijding Energietoeslag De rijksoverheid neemt een aantal maatregelen om burgers te compenseren voor de stijgende energielasten. Eén van die maatregelen is de eenmalige energietoeslag 2022 voor mensen met een minimum inkomen. De uitvoering van de eenmalige energietoeslag 2022 is belegd bij de gemeenten en het budget is afkomstig van het Rijk. Inmiddels is de bijgestelde hoogte van de energietoeslag 2022 aan gemeenten bekend gemaakt. Voor Nijkerk komt dit neer op totaal € 2.062.000 (€ 1.259.000 o.b.v. meicirculaire 2022 + € 803.000 o.b.v. de septembercirculaire 2022).
De energietoeslag wordt budgetneutraal verwerkt in de begroting omdat het volledig wordt ingezet voor de verstrekking van de eenmalige energietoeslag. 11: Wet sociale werkvoorziening (Wsw) Via de meicirculaire 2022 van het gemeentefonds is het WSW-budget naar beneden bijgesteld. In de meicirculaire 2022 gaat het om een verlaging van € 27.000. Overeenkomstig regionale afspraken wordt de rijksvergoeding WSW volledig doorbetaald aan de Inclusief Groep. De Inclusief Groep is voor Nijkerk en 6 andere regiogemeenten de uitvoerder van de sociale werkvoorziening en helpt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk. Vanaf het jaar 2023 is de structurele verlaging van het WSW-budget al verwerkt in de meerjarenbegroting 2023. Eerder heeft het kabinet de gemeenten, in 2020 en 2021, een bijdrage verstrekt voor het opvangen van de exploitatietekorten van de Sociale Werkbedrijven als gevolg van de coronapandemie. Het kabinet stelt voor ditzelfde doel aanvullend € 10 miljoen beschikbaar voor de periode van 1 januari tot 1 april 2022. Het bedrag is in de septembercirculaire 2022 van het gemeentefonds toegevoegd aan de integratie-uitkering Participatie, via een verhoging van de Rijksbijdrage Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw). Voor Nijkerk is dit een incidentele extra verhoging van € 10.000.
Omdat deze respectievelijk lagere en hogere bijdragen in de mei- en septembercirculaire 2022 per saldo eveneens resulteren in een voor dit jaar lagere doorbetaling aan het WSW-bedrijf van € 17.000, verloopt deze mutatie budgetneutraal. 12+13: Wmo Hulpmiddelen Op basis van de uitgaven en inkomsten in de eerste helft van 2022 is het de verwachting dat de kosten voor WMO-hulpmiddelen in 2022 per saldo € 57.000 lager gaan uitvallen dan eerder begroot. Dit is met name het gevolg minder uitgaven voor WMO-hulpmiddelen en de hogere opbrengsten voor de intergemeentelijke verkoop van gebruikte hulpmiddelen dan verwacht. Verder zijn de inkomsten op leges voor gehandicaptenparkeerkaarten dit jaar lager dan verwacht, door minder verstrekte gehandicaptenparkeerkaarten aan inwoners. Hiertegenover staat de al ingeboekte taskforcebesparing op WMO-hulpmiddelen in 2022 van € 37.000. 14: Schuldhulpverlening In 2022 is er rekening gehouden met een toename van inwoners die bij de gemeente Nijkerk een beroep doen op schuldhulpverlening. Op basis van de werkelijke kostenontwikkeling en een prognose 13
2 e
B e r a p
2 0 2 2
Programma 1 Inclusief
voor de resterende maanden van 2022, blijkt dat de kosten voor schuldhulpverlening achterblijven bij deze eerdere verwachting. Van dit budget kan in 2022 incidenteel € 50.000 vrijvallen. 15 t/m 20: WMO Huishoudelijke hulp en begeleiding/dagbesteding (ZIN) en persoonsgebonden budgetten (PGB) Uit de werkelijke kostenontwikkeling van de uitgaven voor WMO zorg in natura (ZIN) en persoonsgebonden budgetten (PGB) tot en met augustus 2022 en een prognose voor de resterende maanden van 2022, blijkt dat er door inwoners in toenemende mate aanspraak wordt gemaakt op huishoudelijke hulp. Mede door de toenemende vergrijzing zien we een stijging in het aantal aanvragen voor huishoudelijke hulp. Hiertegenover is het de verwachting dat Nijkerk in 2022 aanzienlijk minder dan verwacht gaat uitgeven aan begeleiding en dagbesteding. Hierdoor vallen de kosten voor WMO begeleiding/dagbesteding in 2022 € 450.000 lager uit dan verwacht. Hiertegenover staat de al ingeboekte taskforcebesparing op WMO huishoudelijke hulp en begeleiding/dagbesteding in 2022 van € 190.000. In december 2021 zijn door Nijkerk met de zorgaanbieders vanaf 1 januari 2022 nieuwe tarieven afgesproken, op voorwaarde dat de gemeente Nijkerk in het eerste half jaar van 2022 een onafhankelijk onderzoek doet naar reële tarieven.
Dit onderzoek is recent afgerond en heeft geresulteerd in bijgestelde/afgesproken structureel hogere (marktconforme) tarieven per 1 juli 2022. Voor huishoudelijke hulp bedraagt de additionele tariefstijging 10,35% en voor begeleiding/dagbesteding (inclusief (rolstoel)vervoer) gemiddeld 4,71% van deze uitgaven. Met inbegrip van de lagere prognose van de uitgaven in 2022 is het de verwachting dat deze extra tarief indexering voor zowel huishoudelijke hulp als begeleiding/dagbesteding (ZIN & PGB) in 2022 € 224.000 extra gaat kosten. Vanaf 2023 betekent dit een extra structurele tariefindex van € 429.000 per jaar. 21: WMO Eigen bijdrage In 2022 is er sprake van hogere opbrengsten uit de voor Nijkerk door het CAK (in overeenstemming met het abonnementstarief) opgelegde WMO eigen bijdragen bij inwoners tot een bedrag van € 26.000. Dit is inclusief een hogere nabetaling over 2021 door CAK in verband met meer geëinde eigen bijdragen dan voorzien. 22: WMO-verblijf Licht verstandelijke beperking (LVB) Amersfoort In juli 2022 heeft de gemeente Nijkerk van de gemeente Amersfoort de afrekening LVB voor het jaar 2021 ontvangen van € 118.000. In de gemeentelijk jaarrekening 2021 van Nijkerk is nog rekening gehouden met een nog te betalen afrekening van € 161.000. Het verschil van € 43.000 valt incidenteel vrij in 2022.
23: WMO-meerkosten Corona 2021 Voor de afwikkeling van de WMO-meerkostenregeling 2022 in 2021 is uitgegaan van een verwachte uitgave van € 46.000. Op basis van de werkelijke uitgaven voor meerkosten 2021 blijkt dat het beroep op deze regeling minder was dan verwacht. Het resterende bedrag van € 22.000 kan incidenteel vrijvallen in 2022. 24: WMO wet verplichte ggz De veiligheidsregio Gelderland Midden heeft voor het kalenderjaar 2022 minder kosten in rekening gebracht voor de uitvoering van de Wet verplichte ggz dan verwacht. Ook heeft de veiligheidsregio Gelderland Midden de door Nijkerk betaalde bijdrage over het kalenderjaar 2021 gedeeltelijk gerestitueerd. Hierdoor kan het resterende budget over 2022 van € 25.000 incidenteel vrijvallen.
14
2 e
B e r a p
2 0 2 2
Programma 1 Inclusief
25: WMO geëscaleerde zorg Hier wordt voorgesteld het budget voor WMO bemoeizorg en crisisopvang van € 110.000 binnen de begroting budgetneutraal over te hevelen van Maatwerkdienstverlening 18+ (programma 1 Inclusief) naar Geëscaleerde zorg (programma 2 Energiek) 26+27: Jeugdhulp ZIN & PGB en Taskforce besparingen De verwachte daling van de jeugdhulpkosten (ZIN) via Jeugd Foodvalley voor 2022 zorgt voor een begrotingsvoordeel van € 1.284.000. Hiertegenover staan meer dan verwachte uitgaven voor jeugdhulp ZIN die de gemeente Nijkerk buiten de regio jeugd Foodvalley om verstrekt. Het gaat hierbij om een nadeel van € 122.000 voor jeugdhulp uitgaven in verband met o.a. crisisverblijf en begeleiding/ondersteuning. Gekozen is om dit jaar te investeren in lokaal aanbod en hiervoor het Jeugdhulp ZIN budget te gebruiken. Met Persoonsgebonden budgetten (PGB) Jeugd 2022 via de SVB De prognose van de uitgaven aan PGB jeugd via de sociale verzekeringsbank (SVB) in 2022 valt lager uit dan verwacht. Dit door minder toegekende PGB jeugd in 2022 t.o.v. 2021. Het incidentele voordeel in 2022 bedraagt € 179.000. Resumerend bedraagt het voordeel op jeugdhulpkosten ZIN en PGB in 2022 per saldo € 1.341.000. Vanaf 2021 is intensief ingezet op de uitgangspunten van het transformatie uitvoeringsprogramma (TUP) en de taakstellende besparingen taskforce binnen het sociaal domein.
Op basis van de kostenontwikkelingen in zowel 2021 als 2022 kan worden gesteld dat deze aanpak “anders kijken, anders doen” zijn vruchten begint af te werpen voor Nijkerk. Tegenover de hierboven genoemde meevallers in de jeugdhulpkosten staat de al ingeboekte taskforcebesparing op jeugdhulp in 2022 van € 330.000. 28: Knooppunt FV jeugd De door de gemeente Ede bij Nijkerk in rekening gebrachte aandeel in de kosten voor de bedrijfsvoering van het regionale knooppunt Jeugd FV vallen in 2022 lager uit dan verwacht. Als gevolg van de lagere kosten in 2022 kan van dit budget dit jaar incidenteel een bedrag van € 25.000 vrijvallen.
15
2 e
B e r a p
2 0 2 2
Programma 2
Programma 2 Energiek
Energiek
Overzicht begroting 2022, ambities met 'Wat gaan we doen?' Onderwerp
Ambitie
Waar staan we?
E4
Kode
Blijven in beweging
In de gemeente Nijkerk hebben we veel aandacht voor onze gezondheid. Het huidige gezondheids- en sportbeleid voor kinderen en jongeren zetten we met kracht voort. We stimuleren het sporten en bewegen voor ouderen. We zijn een JOGGgemeente en zorgen ervoor dat sport- en beweegmogelijkheden in en om onze woonkernen bereikbaar en beschikbaar zijn.
E5
Gezondheidstoestand kinderen
Met de meeste kinderen in de gemeente Nijkerk gaat het goed en dit willen we ook zo houden. Het is belangrijk om de gezondheidstoestand van de Nijkerkse kinderen te monitoren. Preventieve interventies zetten we indien noodzakelijk in.
E6
Investeren in sportvoorzieningen
E7
Subsidie en tarieven
We investeren in een breed en gevarieerd aanbod van voldoende en veilige sportvoorzieningen. We gaan uit van de zelfstandigheid van verenigingen en stimuleren verenigingen om hun maatschappelijke rol op te pakken We investeren in goede voorzieningen die passen bij een goed woonklimaat. We geven daarbij richting aan het subsidieen tarievenbeleid voor het maatschappelijk vastgoed.
"De buurtsportcoaches van Nijkerk, Sportief en Gezond hebben dit jaar (na 2 jaar corona) hun reguliere aanbod kunnen aanbieden aan scholen, verenigingen, in de buurt en aan de volwassenen en ouderen. Met het nieuwe subsidiebeleid hebben we de verenigingen ook in 2022 weer een subsidie verstrekt. Met de uitvoeringsbudgetten die we vanuit het rijk hebben ontvangen voor het sport- en preventieakkoord hebben we allerlei activiteiten ondernomen om de doelstellingen uit beide akkoorden te realiseren." Uit de kindmonitor 2021 van de VGGM blijkt, dat de kinderen in Nijkerk over het algemeen gezond zijn en dat 97% van de ouders aangeeft dat hun kind een (zeer) goede gezondheid heeft. Kinderen uit gezinnen met een minder goede sociaaleconomische positie blijken minder gezond te zijn o.a. minder gezond eten, slechter gebit, meer financiële stress. In de uitvoering van het Leefstijlakkoord Nijkerk 2021 – 2023 wordt ingezet om de gezondheidstoestand van kinderen uit gezinnen met een lage SES (Sociaal-Economische Status) te verbeteren. De gesprekken met de verenigingen over het recht van opstal hebben grotendeels stilgelegen in 2022 door ziekte van personeel en extra werkzaamheden als gevolg van Oekraïne. Dit zal eind 2022/begin 2023 weer verder opgepakt worden. "Er loopt een onderzoek naar de toekomstige behoefte aan binnensportlocaties.
Dit onderzoek heeft de afgelopen anderhalf jaar vertraging opgelopen door o.a. corona en ziekte. Op basis van de uitkomsten van het onderzoek maken we een tijdpad voor renovatie/nieuwbouw van
16
2 e
B e r a p
Kode
2 0 2 2
Onderwerp
Programma 2 Energiek
Ambitie
Waar staan we? accommodaties waarin duurzaamheid ook wordt meegenomen. Voor een aantal andere sporthallen doen we op dit moment onderzoek naar de mogelijkheden om op korte termijn te verduurzamen. In het najaar van 2022 hebben we ook een onderzoek naar de toekomstige behoefte aan buitensportaccommodaties gestart. Het nieuwe subsidie- en tarievenbeleid is ingevoerd. "
E8
Cultuur
We hebben aandacht voor kunst en cultuur. We gaan zorgvuldig om met ons cultureel erfgoed en stimuleren cultuureducatie.
"Cultuur- en erfgoedinstellingen konden afgelopen jaar, door aantoonbaar financieel verlies vanwege corona, in aanmerking komen voor financiële compensatie. Hiervoor is een subsidieregeling opgesteld. Verder is het culturele veld op reguliere basis gesubsidieerd en is coulant omgegaan rondom de vaststelling van de subsidie in 2021. Er wordt op dit moment gewerkt aan een herstelplan cultuur. De cultuurmakelaars zijn afgelopen jaar bezig geweest in het netwerk om een actief en inspirerend activiteitenaanbod op het gebied van kunst en cultuur te creëren en in stand te houden. In januari 2020 is een convenant cultuuronderwijs ondertekend door het basisonderwijs, de grotere cultuurinstellingen en de gemeente Nijkerk waarmee de intentie wordt uitgesproken samen te werken aan een integraal aanbod van cultuureducatie in het basisonderwijs. Afgelopen schooljaar heeft, ondanks de coronatijd, een cultuurprogramma gedraaid op 17 van de 19 basisscholen en zijn er 3.200 leerlingen in aanraking gekomen met cultuuractiviteiten. Daarnaast zijn 10 scholen gestart met het CMK 3 traject."
17
2 e
B e r a p
Kode
2 0 2 2
Programma 2 Energiek
Onderwerp
Ambitie
Waar staan we?
E12
Passend onderwijs
Passend onderwijs wordt voorafgaand aan jeugdhulp benut. Scholen zijn veilige plekken en ze zijn goed bereikbaar. Leerlingenvervoer is veilig en betrouwbaar. We zetten in op het tegengaan van vroegtijdig schoolverlaten en ‘thuiszitten’.
De procesbegeleider passend onderwijs is operationeel. Voor de voor en vroegschoolse educatie moeten de afspraken worden geactualiseerd, dit gebeurd i.o.m. het werkveld.
E13
Aansluiting onderwijs bedrijfsleven (FAN)
Wij stimuleren een verbeterde aansluiting van verschillende vormen van onderwijs en de aansluiting van het onderwijs op het bedrijfsleven.
E15
Laaggeletterdheid
We stimuleren de taalontwikkeling en zetten in op de aanpak van laaggeletterdheid.
We zijn onderdeel van de triple helix samenwerking waarin Aeres, de foodbedrijven en de gemeente elkaar regelmatig treffen. Sommige bijeenkomsten initieert de gemeente, zoals informele bijeenkomsten op directieniveau om zo de verschillende stakeholders (onderwijs. foodbedrijven, gemeente, anderen) aan elkaar te blijven verbinden. Juist in deze dynamische tijd is dit van belang., Samen met Barneveld, Scherpenzeel, de Regio Foodvalley en de Provincie Gelderland voeren we een onderzoek uit naar de kansen en mogelijkheden voor de foodsector. Het visiedocument "brede aanpak laaggeletterdheid'' voor Nijkerk is in een laatste fase. Met betrokken partijen, zoals de bibliotheek en Sigma wordt gewerkt aan de nadere uitwerking.
18
2 e
B e r a p
2 0 2 2
Programma 2 Energiek
Overzicht wijzigingen 2e berap (x € 1000): 'Wat mag het kosten?'
1 Leerlingenvervoer 2 Leerlingenvervoer Oekraïne 3 Taskforce besparingen Leerlingenvervoer 4 Onderwijsachterstanden 5 SPUK Zwembad 6 Compensatie afschaffing jeugdcontributie Bibliotheek 7 Gezond in de stad 8 WMO Geëscaleerde zorg 9 Zwembad, energiekosten 10 Onderwijsbeleid en leerlingzaken; Stichting Halt Totaal
lasten -150 13 54 20 6 15 11 110 19 -20 78
2022 2023 2024 2025 2026 baten saldo saldo saldo saldo saldo 150 -13 -54 20 6 -15 -15 -15 -15 -15 -11 -110 -19 20 26
-52
-15
-15
-15
-15
Toelichting op bovenstaande cijfers: 1 t/m 3: Leerlingenvervoer Op basis van de werkelijke uitgaven leerlingenvervoer tot augustus en de prognose voor de resterende maanden van 2022, is het de verwachting dat de kosten voor leerlingenvervoer in 2022 lager uitvallen dan eerder geraamd. Als gevolg van Corona in de eerste maanden van 2022 en het strikter toepassen van de gemeentelijke verordening is het aantal vervoersbewegingen leerlingenvervoer lager dan verwacht. Per saldo levert dit, ten opzichte van de huidige begroting, een incidenteel voordeel op van € 150.000 in 2022. Tegenover dit voordeel staat de al ingeboekte taskforce besparing op leerlingenvervoer in 2022 van € 54.000. Verder ontvangt de gemeente Nijkerk een tegemoetkoming middels de decentralisatie-uitkering Leerlingenvervoer Oekraïense leerlingen over de periode vanaf 1 maart 2022 tot aan de zomervakantie op 16 juli 2022 van € 13.000. 4: Onderwijsachterstanden Eind september 2022 is de definitieve specifieke uitkering gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (OAB) aan gemeenten bekend gemaakt. Voor Nijkerk bedraagt deze rijksbijdrage voor 2022 € 691.000. Dit is € 20.000 hoger dan eerder geraamd o.b.v. de voorlopige toekenning voor 2022. 5: Specifieke uitkering ijsbanen en zwembaden (SPUK-IJZ) i.v.m.
Corona Betreft de in 2022 te verwachten corona compensatie (SPUK-IJZ) vanuit het Rijk voor het negatieve exploitatieresultaat van het Jaap van der Krol Bad over de periode november 2021 tot en met januari 2022. De totale verwachte compensatie is € 159.000 en komt ten goede aan de exploitant van het zwembad. Waarvan € 6.000 via een extra exploitatiebijdrage en € 153.000 via een huurverlaging. Deze incidentele mutatie verloopt budgetneutraal in 2022. 6: Compensatie afschaffing jeugdcontributie Bibliotheek Vanaf 1 juli 2022 is de wijziging van artikel 13 van de Wet stelsel openbare bibliotheken (Wsob) in werking getreden. De wijziging van dit artikel betekent een contributie vrijstelling jeugd in openbare bibliotheken. Contributie kan voor de jeugd een drempel zijn om van de bibliotheek gebruik te maken. Het laten vervallen van de jeugdcontributie is onderdeel van het beleid van het kabinet het lezen te stimuleren. 19
2 e
B e r a p
2 0 2 2
Programma 2 Energiek
Voor Nijkerk geldt een compensatie van €15.000 voor het jaar 2022 en een bedrag van €15.000 voor het jaar 2023. De compensatie ontvangt Nijkerk via een decentralisatie uitkering verdeeld over deze twee jaren. Vanaf 2024 gaat de compensatie onderdeel uitmaken van de algemene uitkering in het gemeentefonds. Het budget voor bibliotheekwerk wordt vanaf 2022 met € 15.000 verhoogd. Deze mutatie verloopt budgetneutraal binnen de begroting. 7: Gezond in de stad Het stimuleringsprogramma Gezond in de Stad (GIDS) geeft geselecteerde gemeenten extra ruimte om de gezondheid van mensen in een lage sociaaleconomische positie structureel en duurzaam te verbeteren. Voor Nijkerk betekent dit in 2022 een incidenteel extra decentralisatie uitkering van € 11.000. 8: WMO geëscaleerde zorg Hier wordt voorgesteld het budget voor WMO bemoeizorg en crisisopvang van € 110.000 binnen de begroting budgetneutraal over te hevelen van taakveld 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ (programma 1 Inclusief) naar taakveld 6.81 Geëscaleerde zorg (programma 2 Energiek) 9: Zwembad; energiekosten. De energiekosten van het Jaap van der Krol bad is fors toegenomen. Binnen de gestegen energiekosten is een onderscheid gemaakt tussen elektriciteit en gas. De stijgende kosten door de hogere tarieven zijn voor 60% van verbruik gas en 40% van gebruik elektriciteit.
Dit komt neer op een bedrag van €11.250 voor gas en €7.750 voor elektriciteit; totaal € 19.000. 10: Onderwijs en leerling zaken/Openbare orde en veiligheid Administratieve verwerking van eerder genomen besluit college inzake het verhogen van het budget Stichting Halt voor 2022 en 2023 door gebruik te maken van de NPO-gelden.
20
2 e
B e r a p
2 0 2 2
Programma 3
Programma 3 Duurzaam
Duurzaam
Overzicht begroting 2022 ambities met 'Wat gaan we doen?' Kode
Onderwerp
Ambitie
Waar staan we?
D1
Routekaart duurzaamheid
De gemeente Nijkerk is CO2-neutraal in 2035 en energieneutraal in 2050. In 2020 zijn het Uitvoeringsprogramma Nijkerk Energieneutraal en het beleidskader Zon op land vastgesteld. In 2021 hebben we ook een beleidskader wind.
D3
Transformatieplan gasloos
In 2050 is Nijkerk van het aardgas af. Dit draagt bij aan de doelstelling om energieneutraal te worden, omdat we dan niet meer afhankelijk zijn van de fossiele brandstof aardgas. Onderdeel hiervan is het reduceren van de energievraag door middel van verregaande energiebesparingsmaatregelen.
D6
Klimaatadaptie
Een aanzienlijk groter deel van het regenwater komt in de bodem terecht in plaats van in het riool. We stimuleren de ontstening en vergroening van de wijken en buurten van onze kernen en zijn zuinig op het groen in ons buitengebied.
D7
Minder restafval
Wij monitoren en sturen actief bij om de hoeveelheid restafval blijvend te verminderen.
Voor het maatschappelijk vastgoed worden duurzaamheidmaatregelen getroffen tot energielabel B. Voor het nieuwe stadhuis wordt onderzocht welke extra verduurzamingsmaatregelen mogelijk zijn. De voortgang van project A28 wordt meegenomen in de ontwikkelagenda. Huishoudens blijven we informeren via duurzaam-nijkerk.nl, de energiecaravan en de klimaatkamer. Met de bedrijven blijven we aan de slag om de daken te voorzien van zonnepanelen. Het beleidskader voor kleine boerderijmolens ligt begin 2023 ter besluitvorming. In 2021 is de Transitievisie Warmte vastgesteld en uitgewerkt. We maken een start met het opstellen van bijbehorende uitvoeringsprogramma. In 2022 is gestart met een breed isolatieprogramma om tot 2030 jaarlijks 500 woningen in Nijkerk te isoleren en transitie gereed te maken. In het jaar 2022 zijn de voorgestelde maatregelen tav klimaatadaptatie zo veel mogelijk uitgevoerd bij lopende projecten. Waar mogelijk wordt waterberging verzorgd in vorm van wadi's en waterdoorlatende verharding. Regenwater wat op daken van woningen valt wordt aan de voorzijde afgekoppeld en aangesloten op het regenwaterriool. Bewoners maken veel gebruik van de subsidieregelingen voor aanleg groene daken en aanschaf regenton. In een Raadsinformatiebrief is aangegeven dat we een omslag maken in de communicatie naar een proactieve, digitale en wijkgerichte werkwijze.
De afvalwijzer-app gaat hierin een belangrijke rol spelen. We zijn op dit moment aan het onderzoeken
21
2 e
B e r a p
Kode
2 0 2 2
Onderwerp
Programma 3 Duurzaam
Ambitie
Waar staan we? hoe we hiervoor extra inzet van communicatie kunnen realiseren.
D10
Duurzame/circulaire economie
We zetten in op het verduurzamen van het bedrijfsleven en de economie.
Meerdere bedrijven doen actief mee in het kader van het project Duurzame Verbinding A28. Daarmee ondersteunen we de duurzame doorontwikkeling van het lokale bedrijfsleven. Daarnaast wordt er een actieagenda circulaire economie opgesteld.
22
2 e
B e r a p
2 0 2 2
Programma 3 Duurzaam
Overzicht wijzigingen 2e berap (x € 1000): 'Wat mag het kosten?'
1 Riolering, energiekosten 2 Bijdrage verduurzamen wagenpark 3 Bijdrage verduurzamen wagenpark; reservemutatie 3 Klimaatakkoord 4 Energiearmoede 5 Regionale energiestrategie Totaal
lasten 12 -50 50 291 545 325
2022 baten 12 545 -
1.173
557
saldo 50 -50 -291 -325
2023 saldo -
2024 saldo -
2025 saldo -
2026 saldo -
-616
-
-
-
-
Toelichting op bovenstaande cijfers: 1: Riolering, energiekosten De energiekosten voor riolering zijn fors toegenomen. De energiekosten voor riolering bestaan voor 80% uit vaste kosten. De prijsstijging heeft alleen effect op de 20% variabele kosten. Dit heeft ervoor gezorgd dat er een beperkte afwijking, € 12.000, is ontstaan op basis van de primitieve begroting. Deze worden gedekt door een onttrekking aan de voorziening riolering. 2: Bijdrage verduurzamen wagenpark Vanuit de financiële middelen voor ‘Duurzaam’ wordt een bijdrage gedaan aan het verduurzamen van het wagenpark van de gemeente. Door de een deel (€ 50.000) van de begroting van duurzaam over te brengen naar het krediet voor aanschaf Wagenpark, kan een bijdrage worden gedaan voor de aanschaf van voertuigen die rijden op elektriciteit. Zie ook bij onderdeel ‘Investeringen’: Vervanging en verduurzaming tractiepark. 3: Klimaatakkoord Vanaf 2023 tot en met 2030 krijgen gemeenten meer uitvoeringsmiddelen voor klimaat- en energiebeleid. Om de uitvoering van het bestaande klimaat te kunnen voortzetten ontvangen gemeenten in 2022 een overbruggingskrediet. Voor Nijkerk betekent dit een bedrag van € 291.000. Het budget wordt via het gemeentefonds verstrekt. 4: Energiearmoede De gasprijzen zijn recent flink gestegen en daardoor kan bij veel mensen de energierekening een stuk hoger worden.
Om deze stijging te temperen heeft het kabinet een pakket aan maatregelen gepresenteerd. Eén van de maatregelen is het beschikbaar stellen van 150 miljoen euro voor gemeenten om energiearmoede aan te pakken. Dat kan bijvoorbeeld via een energiebespaaradvies of het aanbrengen van energiebesparende maatregelen. Hiermee kunnen bewoners aan de slag om hun stookkosten te verlagen. Voor Nijkerk is € 545.000 beschikbaar. Het voorstel is om 4 sporen in te zetten om het energieverbruik structureel te verlagen: • Spoor 1. Tochtvrij: het verbruik aan energie te beperken door het tochtvrij maken van woningen en ook een meer comfortabele en gezonde leefruimte te creëren. Inzetten professioneel FIX-team (eventueel aangevuld met vrijwilligers). • Spoor 2. Eigen opwek elektra: kosten beperken door structurele opwek van elektra met zonnepanelen voor eigen gebruik. Woningen van huishoudens met energiearmoede (in eerste instantie woningen energielabel D tot en G) voorzien van vier zonnepanelen. 23
2 e
B e r a p
•
•
2 0 2 2
Programma 3 Duurzaam
Spoor 3. Aanpassen energiegedrag: kosten beperken door bewust te worden van de kosten van het eigen energiegedrag, het geven van tips om het eigen energiegedrag van huishoudens met energiearmoede aan te passen. Energieambassadeurs en bestaand sociaal netwerk inzetten om huishoudens met energiearmoede te begeleiden in het aanpassen van het eigen energiegedrag. Spoor 4. Energiescan is nog in planning
Onderwerp: Regionale energiestrategie Omdat de gemeente Nijkerk de bestuurlijke trekker levert voor de Regionale energiestrategie (RES) in de Regio FoodValley (RFV) wordt Nijkerk aangemerkt als centrumgemeente voor het Rijk en krijgt zij via het gemeentefonds de regionale middelen (€ 325.000) op haar rekening gestort. De inkomsten zijn verantwoord bij programma 8, Algemene dekkingsmiddelen. Deze middelen heeft de gemeente Nijkerk overgemaakt aan RFV (de € 325.000). Er is geen sprake dat er een gealloceerd deel voor de gemeente Nijkerk is. De regionale bijdrage van de gemeente Nijkerk aan het programma RES is eind maart/begin april geïnd. Dat is onderdeel van de gezamenlijke factuur voor bijdragen aan de regionale programma’s. Op basis van welke beweringen is dit gestaafd. Deze bijdrage gaat op basis van het aantal inwoners afgezet tegen het totaal aantal inwoners van de 8 regiogemeenten. Hoe deze middelen worden besteed is opgenomen in het energieprogramma Hoe deze middelen worden besteed is opgenomen in het energieprogramma 2022/23 van de Regio FoodValley. Omdat de gemeente Nijkerk de bestuurlijk e trekker levert voor de Regionale energiestrategie
24
2 e
B e r a p
2 0 2 2
Programma 4
Programma 4 Ruimte
Ruimte
Overzicht begroting 2022, ambities met 'Wat gaan we doen?' Kode
Onderwerp
Ambitie
Waar staan we?
R2
Investeren in landschappen
We investeren in het behoud en de versterking van de natuur en landschappen in de gemeente Nijkerk. We zorgen voor een goed woon- en leefmilieu. De kwaliteiten van polder Arkemheen en het Hoevelakense Bos worden behouden en versterkt.
"We houden vast aan de visie Hoevelaakse Bos. Momenteel wordt er gezocht naar alternatieve gronden rondom het Hoevelaakse Bos. Hiervoor wordt een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd. Verwachting is dat dit eind van dit jaar wordt afgerond. Er wordt nog gezocht naar drie mogelijke locaties om bijenoases te realiseren. Daarnaast vinden er gesprekken plaats met Provincie Gelderland om te inventariseren wat de subsidiemogelijkheden zijn om nieuwe biodiversiteitsprojecten in de toekomst vorm te geven
R3
Kwaliteit openbare ruimte
We verhogen de kwaliteit van de openbare ruimte en het groen in onze wijken en buurten.
Op dit moment wordt er geschreven aan een projectplan om het project bloemrijke akkerranden voort te zetten in de periode 2023-2028." "Het eerste jaar stond in het teken van de implementatie van de visie en in maart 2021 informeerde het college u over de eerste voortgang. In deze brief staat bijvoorbeeld genoemd dat het college invulling geeft aan het klachtenmanagement, wijkcoördinatoren aanstelt en de contracten zijn aanbesteed. In december 2021 informeerde het college u voor het laatst over de stand van zaken. Zoals daarin afgesproken informeren we u binnenkort opnieuw over de voortgang."
R4
Voldoende woningen
Met woningcorporaties, projectontwikkelaars en andere betrokkenen werken we intensief samen om te zorgen voor voldoende woningen passend bij de behoefte, zodat vraag en aanbod in Nijkerkerveen, Hoevelaken en Nijkerk beter op elkaar aansluiten. Daarbij sturen we op de thema’s ‘balans in vraag en aanbod’, ‘wonen en zorg’, ‘alternatieve en flexibele woonvormen’
Het bouwen van woningen passend bij de behoefte van onze inwoners is een continue opgave. Uitgaande van de woonvisie richten we ons hierbij vooral op doelgroepen die het op de huidige woningmarkt lastig hebben. De verwachting is dat in 2022 ongeveer 400 woningen worden opgeleverd. Aan de herijking van de prestatieafspraken met de corporaties wordt in de 2de helft
25
2 e
B e r a p
Kode
2 0 2 2
Onderwerp
R8
Mobiliteitsvisie
R9
Duurzame vervoersmiddelen
R11
Ontwikkeling Havenkom
Programma 4 Ruimte
Ambitie
Waar staan we?
en ‘verduurzaming van de bestaande woonvoorraad’
van 2022 gewerkt, met verwachte ondertekening in december 2022 of wellicht januari 2023.
We maken een nieuwe, samenhangende en gemeente brede visie op mobiliteit, om de gemeente Nijkerk een goed bereikbare en aantrekkelijke plek te doen zijn om te wonen, werken en verblijven. In 2021 is de integrale mobiliteitsvisie daartoe gereed. In deze raadsperiode starten we met de uitvoering ervan. In de mobiliteitsvisie hebben we extra aandacht voor het gebruik van duurzame vervoersmiddelen. Dat vereist de komende jaren aanvullende investeringen in de infrastructuur. We zetten ons in voor een hogere frequentie van treinen in Nijkerk.
De mobiliteitsvisie is in samenhang met de omgevingsvisie in september 2022 vastgesteld door het college en ter besluitvorming aangeboden aan de raad. Behandeling hiervan zal plaatsvinden in oktober en november 2022
We gaan voortvarend verder met de ontwikkeling van de Havenkom, overeenkomstig de door de raad van de gemeente Nijkerk genomen besluiten. Daarbij gaan we zorgvuldig om met bestaande belangen in het gebied.
Op 15 december 2021 heeft het project Stadshaven een rijkssubsidie toegekend gekregen van 4,16 miljoen euro en een provinciale subsidie van 0,64 miljoen euro. Begin 2022 is het participatieproces gestart ten aanzien van de concept stedenbouwkundige visie Stadshaven die als basis heeft gediend voor de subsidieaanvraag. De planning is dat de definitieve visie eind 2022 ter vaststelling wordt aangeboden aan de gemeenteraad. Voor de 1e fase van het project (locatie Stadhuis) is het bestemmingsplan in procedure en wordt eind 2022 ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad. Voor wat betreft de locatie "Meubel en Tapijthal" wordt het
In de mobiliteitsvisie wordt uitgegaan van het STOMP principe. Hierbij staan de voetganger, de fiets en het OV op de eerste drieplaatsen daarna (MAAS) Mobility-as-aService en als laatste de prive auto. De laadpalenvisie is goedgekeurd door de raad en zijn er dit jaar extra laadpalen geplaatst.
26
2 e
B e r a p
Kode
2 0 2 2
Onderwerp
Programma 4 Ruimte
Ambitie
Waar staan we?
bestemmingsplan voor het einde van 2022 in procedure genomen.
27
2 e
B e r a p
2 0 2 2
Programma 4 Ruimte
Overzicht wijzigingen 2e berap (x € 1000): 'Wat mag het kosten?'
1 Opstellen Energieplan 2 Diverse gebouwen, energiekosten 3 Parkeerobrengsten 4 Voetgangersbrug Station Hoevelaken 5 Kabels en leidingen 6 Openbare verlichting, energiekosten 7 Wegen, vrijval afschrijvingslasten 8 Wegen, vrijval afschrijvingslasten 9 Wegen, vrijval afschrijvingslasten, reserve 10 Onderhoud wegen, extra prijsstijgingen 11 Onderhoud kunstwerken, extra prijsstijgingen 12 Onderhoud straatmeubilair, extra prijsstijgingen 13 Verkeersregelinstallaties, afkoop onderhoud 14 Verkeer en vervoer, kapitaallasten 14 Verkeer en vervoer, kapitaallasten; reserve 15 Energiekosten fonteinen etc. 16 Vrijval voorziening wegen 17 Vrijval voorziening wegen; reserve 18 Reconstructie Oranjelaan/Hoefslag 19 Reconstructie Oranjelaan/Hoefslag; reserve 20 Parkeren, energiekosten 21 Groenonderhoud 22 Openbaar groen, extra prijsstijgingen 23 Begraafplaatsen, extra prijsstijgingen 24 Structuur en bestemmingsplannen 25 Bouwen en wonen, vervallen contributie 26 Leges planwijziging 27 Verrekening bijdrage bovenwijkse voorzieningen 28 Verrekening bijdrage bovenwijkse voorzieningen; reserve 29 Inbreidingslocaties 30 Lagere opbrengsten leges omgevingsvergunningen 31 Uitvoering regionale woonagenda 32 Implementatie Omgevingswet 33 Wet kostenbeheersing bouw Totaal