2022-069 Bijlage 2 - Tussentijdse MeerjarenPrognose Grondbedrijf 2022.pdf
Tekst van het document
6.1 Nijkerkerveen deelplan 2 (Landelijk) Na afronding van het dorpse deel van deelplan 2 zal in eerste instantie deelplan 3 worden ontwikkeld. Afhankelijk van de integrale ontwikkelingsvisie zal de planontwikkeling van het landelijke deel in deelplan 2 worden opgestart. In dit gedeelte zullen minimaal 45 woningen worden gebouwd.
6.2 Nijkerkerveen deelplan 3 In 2021 werkten de gemeente Nijkerk en Plankenburg verder aan het opstellen van een stedenbouwkundig plan, een grondexploitatie en samenwerkingsovereenkomst voor deelplan 3. Op 27 januari 2022 heeft de gemeenteraad ingestemd met de ruimtelijke kaders voor de ontwikkeling van deelplan 3 en het openen van de bijbehorende grondexploitatie. Dit betekent dat de gemeentelijke gronden in deelplan 3 in 2022 worden ingebracht en niet langer deel uitmaken van de voorraad aan strategische gronden. De grondexploitatie is daarom opgenomen in dit tMPG 2022.
6.3 Spoorkamp fase 2 Op 24 september 2020 heeft de gemeenteraad ingestemd met het realiseren van tijdelijke huisvesting voor diverse doelgroepen in fase 2 van Spoorkamp. Daarnaast is de raad via een raadsinformatiebrief (9 maart 2022) geïnformeerd over de gebiedsuitwerking voor Spoorkamp. Voor deelgebied Spoorkamp 2 is hierin een programma opgenomen dat, naast de al gerealiseerde tiny houses, voorziet in de realisatie van maximaal 250 flexwoningen voor diverse aandachtsgroepen. Voor een ander gedeelte van Spoorkamp 2 wordt, aanvullend op de uitgifte van kantorenkavels, gekeken naar ontwikkelruimte voor de vestiging van bepaalde vormen van economische vrijetijdsbesteding (leisure) en eventuele komst van een station/OV-hub. Gelet op de beschikbare capaciteit in Spoorkamp 1 zal in een periode van 10-15 jaar zeer waarschijnlijk weinig tot geen kantorenkavels in Spoorkamp 2 worden uitgegeven. Om die reden is de grond van fase 2 per 1 januari 2021 niet langer opgenomen in de grondexploitatie, maar wordt deze verantwoord onder de voorraad strategische gronden (nog in exploitatie te nemen gronden). Op het moment dat uitgifte in fase 2 aan zet is, zo mogelijk op basis van de beoogde gebiedsuitwerking, zal de gemeenteraad worden voorgelegd om opnieuw een grondexploitatie voor fase 2 te openen.
Dit kan mogelijk ook gaan om een kleinere ontwikkeling binnen fase 2 voor bijvoorbeeld de concrete uitgifte van kavels voor sport en leisure.
tMPG 2022
Pagina 34 van 45
6.4 Overige gronden Naast gronden die de gemeente in het verleden strategisch heeft verworven, is sprake van een aantal vrijkomende locaties die voor herontwikkeling kunnen worden ingezet. De betreffende gronden c.q. opstallen zijn intern nog niet overgeheveld vanuit de Algemene Dienst naar het Grondbedrijf. Naar alle waarschijnlijkheid zal dit plaatsvinden bij het openen van de grondexploitaties voor de betreffende locaties. Op korte termijn (2022-2023) gaat het in ieder geval om de volgende locatie: ▪ Stadhuislocatie aan de Kolkstraat in Nijkerk (Stadshaven, fase 1a) Naar verwachting komt de bestaande stadhuislocatie eind 2023 vrij. Het uitgangspunt voor de herontwikkeling is een gevarieerd woningbouwprogramma waarbij het monumentale stadhuis een nieuwe functie en een prominente plek krijgt. In 2021 hebben enkele bijeenkomsten plaatsgevonden met omwonenden en belanghebbenden. Op basis hiervan is een definitieve stedenbouwkundige visie voor fase 1a opgesteld. Deze is op 14 oktober 2021 vastgesteld door de gemeenteraad. Het bestemmingsplan voor fase 1 heeft inmiddels ter inzage gelegen en zal nog dit jaar ter vaststelling aan de gemeenteraad worden aangeboden. Verder heeft de raad op 23 juni 2022 ingestemd met de grondexploitatie Stadshaven Nijkerk (met inbegrip van fase 1a). De grondexploitatie is daarom integraal opgenomen in dit tMPG 2022. ▪
Paasbos Op 21 februari 2019 heeft de gemeenteraad verzocht te starten met het opstellen van een gebiedsvisie voor Paasbos. Deze visie dient een nieuwe impuls te geven aan dit gebied. Het huidige winkelcentrum is sterk gedateerd. Het is daarom van belang om een breed gedragen gebiedsvisie op te stellen waarbij, in overleg met de samenleving, zowel de ruimtelijke als sociale componenten betrokken worden. Daarbij werd aangegeven dat ook de verbinding zal worden gelegd met het aanwezige gemeentelijk vastgoed in deze omgeving (sporthal Strijland, De Wulfshoeve en de voormalige basisschool aan de Bizetlaan) en de aanwezige groene ruimte rondom het winkelcentrum. Inmiddels is een globale gebiedsvisie opgesteld en is deze begin 2022 ter consultatie aan de samenleving en betrokken stakeholders aangeboden. De komende periode wordt verder gewerkt aan het definitief maken van deze visie en zal deze ter besluitvorming aan de raad worden voorgelegd. Na positieve besluitvorming kan verdere uitwerking van het stedenbouwkundig plan, de ontwikkelstrategie en zo mogelijk de gemeentelijke grondexploitatie plaatsvinden.
tMPG 2022
Pagina 35 van 45
7. Projectresultaten Exploitatieresultaten In onderstaande tabel is de voorziene einddatum per project aangegeven alsook de verwachte eindwaarde en netto contante waarde per 1/1/2022. Op portefeuilleniveau is sprake van een positief resultaat van ongeveer € 12,0 miljoen op netto contante waarde. Hierbij is een onderscheid gemaakt tussen actieve grondexploitaties (GREX) en faciliterende grondexploitaties (FAC). Naar verwachting worden eind dit jaar drie grondexploitaties afgesloten. Resultaten Nijkerkerveen - deelplan 1a (Buntwal) - deelplan 2 (Dorp) - deelplan 3a (Laakweg) - deelplan 3 (actieve grondexploitatie) - deelplan 3 (faciliterende grondexploitatie) Nautenaseweg Arkerpoort De Flier* Spoorkamp fase 1 + locatie zwembad Stadshaven Nijkerk Doornsteeg - actieve grondexploitatie - faciliterende grondexploitatie Totaal
*
Type
Einddatum
Eindwaarde
Netto contante waarde
GREX GREX GREX GREX FAC GREX GREX GREX GREX GREX
31-12-2022 31-12-2022 31-12-2022 31-12-2027 31-12-2027 31-12-2024 31-12-2023 31-12-2031 31-12-2031 31-12-2029
50.953 3.097 85.042 3.151.156 6.917 1.500.982 272.110 4.632.037 653.128 -3.445.044
49.954 3.036 83.375 2.798.137 6.142 1.414.409 261.543 3.799.884 535.793 -2.940.312
GREX FAC
31-12-2027 31-12-2027
6.693.806 90.162
5.774.940 184.350 11.971.251
Conform het BBV moet voor de waardering van een grondexploitatie worden uitgegaan van een maximale looptijd van 10 jaar. Om die reden is voor grondexploitatie De Flier de eindwaarde bepaald per 31-12-2031. De feitelijk voorziene einddatum is echter 31-12-2034 met een eindwaarde van ongeveer € 8.719.000.
Verliesvoorzieningen Conform het BBV dient de gemeente een verliesvoorziening te treffen voor negatieve grondexploitaties ter grootte van het geprognosticeerde verlies op netto contante waarde of eindwaarde. Bij de tMPG 2022 is sprake van een nieuwe verliesvoorziening van € 2,94 miljoen. Dit is te relateren aan het openen van de grondexploitatie Stadshaven Nijkerk. In onderstaande tabel zijn de wijzigingen inzichtelijk gemaakt ten opzichte van de MPG 2022. Verliesvoorzieningen Stadshaven Nijkerk Totaal
tMPG 2022
Type GREX
MPG 2022 0 0
tMPG 2022 2.940.000 2.940.000
Verschil 2.940.000 2.940.000
Pagina 36 van 45
Bovenwijkse voorzieningen Met ingang van 1 januari 2016 is het niet meer toegestaan om een (jaarlijkse) fondsafdracht te doen vanuit een actieve grondexploitatie ten aanzien van bovenwijkse voorzieningen die niet direct zijn toe te rekenen aan deze grondexploitatie. Toevoegingen aan het fonds kunnen alleen nog plaatsvinden via bestemming van het resultaat. Dit is een bevoegdheid van de gemeenteraad. Bij de tMPG 2018 is besloten om tussentijdse winsten deels te bestemmen als afdracht aan het fonds voor bovenwijkse voorzieningen. Op basis van de gronduitgifte (uitgegeven vierkante meters) in 2022 zal begin volgend jaar worden bepaald hoe hoog de fondsafdrachten bij de Jaarrekening 2022 moeten zijn. In onderstaande tabel is per project de totaal voorziene afdracht voor bovenwijkse voorzieningen inzichtelijk gemaakt. Hierbij is een verdeling gemaakt tussen de afdrachten die reeds hebben plaatsgevonden tot 1/1/2022 en de afdrachten die in de toekomst nog moeten plaatsvinden via de (tussentijdse) resultaatsbestemming. Voor faciliterende grondexploitaties geldt overigens dat de afdrachten nog wel direct aan het fonds mogen worden toegerekend. Afdracht bovenwijkse voorzieningen Nijkerkerveen - deelplan 1a (Buntwal) - deelplan 2 (Dorp) - deelplan 3a (Laakweg) - deelplan 3 Nautenaseweg Arkerpoort De Flier Spoorkamp fase 1 + locatie zwembad Stadshaven Nijkerk Doornsteeg Totaal
Totaal
Afgedragen
Prognose
623.630 994.560 18.000 2.446.640 188.463 1.410.099 7.087.649 1.634.805 0 3.667.304 18.071.149
623.630 994.560 18.000 0 0 1.331.687 3.124.694 986.230 0 1.592.093 8.670.893
0 0 0 2.446.640 188.463 78.413 3.962.955 648.575 0 2.075.211 9.400.257
Strategische gronden De geheime bijlage geeft een overzicht weer van de boekwaarden en voorziene marktwaarden van de strategische gronden.
Bouwclaims In het verleden zijn met ontwikkelende partijen zogeheten bouwclaimovereenkomsten getekend. Hierbij hebben de ontwikkelende partijen grond aan de gemeente verkocht in ruil voor het recht om een bepaald aantal woningen te bouwen. De nog resterende bouwclaim per 1/1/2022 bedraagt 423,0 woningen. Een deel van de woningbouwproductie in Nijkerkerveen en fase 3 van Doornsteeg zal op basis van deze resterende bouwclaim worden gerealiseerd.
tMPG 2022
Pagina 37 van 45
8. Programmabegroting De grondexploitaties hebben twee raakvlakken met de Programmabegroting, namelijk het toerekenen van interne plankosten en het toerekenen van rentekosten.
Interne plankosten Hieronder vallen zowel de interne planontwikkelingskosten (POK) als de interne kosten voor voorbereiding, toezicht en beheer (VTB). Jaarlijks wordt bepaald welke medewerkers een deel van hun werktijd besteden aan de grondexploitaties. Dit wordt per functionaris uitgedrukt als een percentage van de betreffende fulltimeequivalent (fte). Op basis van deze percentages en de daadwerkelijke salariskosten per medewerker wordt een totaalbedrag aan salariskosten bepaald dat kan worden toegerekend aan de grondexploitaties. De verdeling over de grondexploitaties van de gemeente vindt vervolgens plaats aan de hand van een tijdschrijfmodule. Naast het doorbelasten van een deel van de salariskosten wordt ook overhead toegerekend. Dit betreft een jaarlijks vast te stellen percentage van de salariskosten. Het voordeel van bovenstaande systematiek is dat het verschil tussen voorcalculatie (Programmabegroting) en nacalculatie (Jaarrekening) in het algemeen relatief klein zal zijn. Het nadeel is echter dat de relatie met de daadwerkelijke tijdsbesteding aan grondexploitatieprojecten beperkt is. Bijvoorbeeld op het moment dat in bepaalde projecten veel ontwikkelingen zijn of wanneer nieuwe grondexploitaties worden geopend.
Rentekosten Conform het BBV moeten de aan de grondexploitaties toerekenbare rentekosten worden bepaald aan de hand van het (daadwerkelijke) gewogen gemiddelde rentepercentage en de bruto boekwaarde per 1 januari van het betreffende jaar. Met name het boekwaardeverloop van de grondexploitaties kan in werkelijkheid aanzienlijk afwijken ten opzichte van de primaire raming, bijvoorbeeld op het moment dat sprake is van een groot aantal grondverkopen. Het verloop van het gewogen gemiddelde rentepercentage is over het algemeen beter in te schatten. De regelgeving betekent dat altijd sprake zal zijn van een verschil tussen voorziene toerekenbaarheid van rentekosten (Programmabegroting) en de daadwerkelijke toerekening (Jaarrekening).
tMPG 2022
Pagina 38 van 45
9. Vennootschapsbelasting De gemeente Nijkerk is met ingang van 1 januari 2016 vennootschapsbelastingplichtig. Uit de inventarisatie destijds kwam naar voren dat de Vpb-plicht onder meer geldt voor het voeren van grondexploitaties. Aan belastingadviseurs du ROI is daarom gevraagd om voor deze activiteit de Vpb-druk in beeld te brengen. Dit heeft geleid tot een totale belastingdruk van ongeveer € 1.026.000 over de jaren 2016 t/m 2021. De Vpb komt ten laste van de Reserve Bouwgrondexploitatie en zal niet worden verwerkt in de individuele grondexploitaties. Samen met du ROI heeft de gemeente inmiddels aangifte gedaan over alle jaren tot en met 2019. Hierbij zijn grotendeels de uitgangspunten en systematiek gevolgd uit de vaststellingsovereenkomst (VSO) die de gemeente Oosterhout eind 2018 met de Belastingdienst heeft gesloten. De Belastingdienst heeft namelijk aangegeven dat andere gemeenten mogen aansluiten bij de pragmatische werkwijze uit de VSO. Inmiddels heeft de Belastingdienst de aanslagen over de jaren 2016 t/m 2019 definitief opgelegd. Deze weken niet af van de door de gemeente ingediende aangiften. De aangifte ten aanzien van 2020 zal medio dit jaar worden gedaan.
tMPG 2022
Pagina 39 van 45
10. Risicoanalyse De ramingen van de kosten en opbrengsten in de grondexploitaties zijn gebaseerd op reële uitgangspunten. Als gevolg van projectspecifieke of -overstijgende omstandigheden kunnen hierop afwijkingen ontstaan, zowel in negatieve als in positieve zin. Dit wordt gezien als risico. Een risico kan worden gekwantificeerd als de kans op een bepaalde gebeurtenis met een bepaald effect. De kans van optreden wordt uitgedrukt in een percentage tussen nul en honderd procent. Conform de Nota Risicomanagement zijn de volgende kansklassen gehanteerd: kleine kans (25%); middelgrote kans (50%) en grote kans (75%). Risico’s met een kans van optreden van meer dan 75% worden niet meer als risico’s gezien, maar als (bijna) zekere gebeurtenissen. Deze gebeurtenissen worden daarom als kosten geraamd en ingeboekt in de grondexploitatie. Per project zijn de risico’s geïnventariseerd en gekwantificeerd aan de hand van de kans van optreden en het maximale effect. Dit resulteert per project in een gewogen risico-effect. Veiligheidshalve zijn hierbij geen positieve risico’s meegenomen. Het gewogen risico-effect per project is vervolgens afgezet tegen het voorziene netto resultaat, hetgeen gelijk is aan de verwachte netto contante waarde minus de beoogde afdracht in het kader van bovenwijkse voorzieningen. Dit netto resultaat is feitelijk een eerste buffer om risico’s op te vangen.
Voor sommige projecten is het netto resultaat voldoende om het gewogen risico-effect volledig te kunnen dekken. Voor andere projecten resteert echter een netto risico-effect. Op totaalniveau gaat het om een bedrag van ongeveer € 5,7 miljoen. Conform de Nota Risicomanagement is sprake van een zekerheidspercentage van 80%. Dit percentage is te verantwoorden aangezien risico’s nooit allemaal tegelijkertijd en/of in hun volledige omvang zullen optreden. Met inachtneming van het zekerheidspercentage resteert een risicoprofiel van ongeveer € 4,6 miljoen. Dit bedrag is als benodigde weerstandscapaciteit aangemerkt. De risico’s ten aanzien van de grondexploitaties zijn toegenomen met ongeveer € 4,1 miljoen ten opzichte van de MPG 2022. De oorzaak hiervan ligt met name bij het openen van grondexploitaties Nijkerkerveen deelplan 3 en Stadshaven Nijkerk. Ook de kostenstijging in de GWW-sector heeft effect op het risicoprofiel. De geheime bijlage geeft specifieker inzicht in de afzonderlijke risico’s van de grondexploitaties en strategische gronden.
tMPG 2022
Pagina 40 van 45
11. Reserve Bouwgrondexploitatie De gemeente Nijkerk beschikt over een Reserve Bouwgrondexploitatie. Het doel van de reserve is meervoudig, namelijk het afdekken van tekorten bij negatieve grondexploitaties, het afwaarderen van strategische gronden voor zoveel de boekwaarde hoger is dan de verwachte marktwaarde en het afdekken van projectrisico’s. De reserve wordt gevoed door voordelige saldi bij het sluiten van grondexploitaties en tussentijdse winstnemingen uit grondexploitaties. In onderstaande tabel is de stand van de Reserve Bouwgrondexploitatie inzichtelijk gemaakt. Teneinde een inschatting te maken of de reserve toereikend is, is voor de komende jaren tevens het verloop van de reserve in beeld gebracht. Reserve Bouwgrondexploitatie 1. Stand per 1-1 (bruto) 2. Verliesvoorzieningen per 1-1 3. Reserveringen per 1-1 4. Stand per 1-1 (netto) 5. Mutaties verliesvoorzieningen 6. Mutaties reserveringen 7. Resultaatnemingen 8. Onttrekkingen 9. Dotaties Algemene Reserve 10. Stortingen 11. Stand per 31-12
2022 15.102.657 0 1.000.000 14.102.657 2.999.000 1.000.000 139.092 -578.571 0 1.420.000 13.084.178
2023 16.083.178 2.999.000 0 13.084.178 60.000 0 -689.936 -260.000 0 0 12.074.242
2024 15.133.242 3.059.000 0 12.074.242 61.000 0 1.312.519 -260.000 0 0 13.065.761
2025 16.185.761 3.120.000 0 13.065.761 63.000 0 0 -260.000 0 0 12.742.761
2026 15.925.761 3.183.000 0 12.742.761 63.000 0 0 -260.000 0 0 12.419.761
Weerstandsvermogen A Aanwezige weerstandscapaciteit per 1-1 B Benodigde weerstandscapaciteit C Resultaat weerstandsvermogen D Ratio weerstandsvermogen
2022 14.102.657 4.597.000 9.505.657 3,07
2023 13.084.178 4.597.000 8.487.178 2,85
2024 12.074.242 4.597.000 7.477.242 2,63
2025 13.065.761 4.597.000 8.468.761 2,84
2026 12.742.761 4.597.000 8.145.761 2,77
Toelichting Reserve Bouwgrondexploitatie 1. Dit is de bruto stand per 1 januari van de genoemde jaren exclusief de reeds getroffen verliesvoorzieningen en reserveringen. 2. Dit zijn de reeds getroffen verliesvoorzieningen per 1 januari en in opvolgende jaren gesaldeerd met de voorziene mutaties van de verliesvoorzieningen onder 5. 3. Dit zijn de reserveringen per 1 januari en in opvolgende jaren gesaldeerd met de voorziene mutaties van de reserveringen onder 6. 4. Dit is de netto stand per 1 januari van de genoemde jaren inclusief de reeds getroffen verliesvoorzieningen en reserveringen. 5. Dit zijn de mutaties in de verliesvoorzieningen. In 2022 is een verliesvoorziening gevormd voor een bedrag van € 2,94 miljoen ten aanzien van het openen van grondexploitatie Stadshaven Nijkerk. Verder gaat het eind 2022 en in komende jaren om een prijspeilaanpassing van de verliesvoorziening.
tMPG 2022
Pagina 41 van 45
Mutaties negatief resultaat Openen GREX Stadshaven Nijkerk Jaarlijkse prijspeilaanpassing Totaal
2022 2.940.000 59.000 2.999.000
2023
2024
2025
2026
60.000 60.000
61.000 61.000
63.000 63.000
63.000 63.000
6. Dit zijn de mutaties in de reserveringen. In 2022 valt een reservering van € 1 miljoen vrij die was gekoppeld aan de subsidieaanvraag WBI als gedeeltelijke dekking van het publiek financieel tekort. Inmiddels is in 2022 een grondexploitatie geopend voor Stadshaven Nijkerk en is voor het geraamde verlies en voorziening getroffen. De reservering is hierdoor komen te vervallen. 7. Dit zijn de resultaatnemingen. Vanaf 2021 gaat het telkens om een netto resultaat, ofwel de voorziene eindwaarde van de grondexploitatie minus de fondsafdracht die nog moet plaatsvinden in het kader van bovenwijkse voorzieningen. Als gevolg van verplichte tussentijdse winstnemingen zal de resultaatneming bij positieve grondexploitaties in de praktijk gefaseerd plaatsvinden. Dit is echter niet verwerkt in onderstaande tabel omdat de tussentijdse winsten afhankelijk zijn van de Percentage of Completion per project en deze pas bij iedere jaarrekening met voldoende zekerheid is vast te stellen. Resultaatnemingen Nijkerkerveen deelplan 1a (Buntwal) Nijkerkerveen deelplan 2 (Dorp) Nijkerkerveen deelplan 3a (Laakweg) Nautenaseweg Arkerpoort Doornsteeg fase 2 (GREX-deel) Doornsteeg fase 2 (FAC-deel) DPOI Fietstunnels (GREX-deel) DPOI Fietstunnels (FAC-deel) Totaal
2022 50.953 3.097 85.042
2023
2024
2025
2026
0
0
1.312.519
139.092
193.697 -1.379.284 2.082.519 -929.110 -657.758 -689.936
1.312.519
8. Dit zijn de onttrekkingen die worden gedaan aan de Reserve Bouwgrondexploitatie. In 2022 gaat het om een voorzien bedrag van ongeveer € 579.000, exclusief de voor 2022 nog te bepalen afdracht aan het fonds voor bovenwijkse voorzieningen. Ten opzichte van de MPG 2022 is de onttrekkingen voor plankosten in het kader van het Didam-arrest nieuw (conform Voorjaarsnota 2022). Met het openen van grondexploitatie Stadshaven Nijkerk is het nog resterende voorbereidingskrediet voor de subsidieaanvraag (onttrekking van ca. 38.000) niet meer aan de orde. Wat betreft Middelaar-Oost is besloten om een maximaal bedrag van € 200.000 aan voorbereidingskosten ten laste van de reserve te brengen. Het uitgangspunt is dat de voorbereidingskosten binnen 5 jaar worden ingebracht in een grondexploitatie of kostenverhaal van toepassing is. In dat geval is er geen effect op de reserve. Onttrekkingen Acquisitie en promotie Afdracht BoVo Aanslag Vpb Onderzoek sportvoorzieningen Luxool Voorbereidingskosten Middelaar-Oost Tijdelijke huisvesting Spoorkamp II Plankosten Didam-arrest Totaal
2022 -60.000
2023 -60.000
2024 -60.000
2025 -60.000
2026 -60.000
-200.000 -42.618 -150.872 -105.081 -20.000 -578.571
-200.000
-200.000
-200.000
-200.000
-260.000
-260.000
-260.000
-260.000
9. Dit betreffen de dotaties aan de Algemene Reserve.
tMPG 2022
Pagina 42 van 45
10. Dit zijn de stortingen die worden gedaan in de Reserve Bouwgrondexploitatie. In 2022 gaat het om een bedrag van € 1,42 miljoen vanuit de Reserve Bovenwijkse Voorzieningen. Dit is te relateren aan de vrijval van het investeringskrediet voor de inrichting van het plein van de Havenkom en omgeving van de Havenkom/Koetsendijk (raadsbesluit d.d. 23 juni 2022). De kosten voor deze inrichting zijn thans opgenomen in grondexploitatie Stadshaven Nijkerk. 11. Dit is de stand per 31 december van de genoemde jaren. Toelichting Weerstandsvermogen A. De aanwezige weerstandscapaciteit is het vermogen dat aanwezig is om financiële tegenvallers op te kunnen vangen. De aanwezige weerstandscapaciteit is gelijk aan het vrij besteedbare deel van de Reserve Bouwgrondexploitatie per 1 januari van de genoemde jaren. B. De benodigde weerstandscapaciteit is het vermogen dat aanwezig dient te zijn om de niet-begrote financiële tegenvallers af te dekken. De benodigde weerstandscapaciteit is gelijk aan het berekende risicoprofiel van de grondexploitaties en strategische gronden. C. Het resultaat weerstandsvermogen betreft het saldo van het vrij besteedbare deel van de reserve minus het risicoprofiel. D. De ratio van het weerstandsvermogen maakt inzichtelijk in hoeverre de Reserve Bouwgrondexploitatie in staat is om financiële tegenvallers af te dekken.
De ratio is gelijk aan het quotiënt van de aanwezige weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit. Conclusie Uit de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit blijkt dat de Reserve Bouwgrondexploitatie bij gelijkblijvende uitgangspunten toereikend is om het risicoprofiel af te dekken. Per 1 januari 2023 is namelijk sprake van een voorziene ratio van 2,85. Het is de verwachting dat de ratio de komende jaren ongeveer op hetzelfde niveau blijft liggen. Bij de MPG 2022 was nog sprake van een ratio van 28,61. De lagere ratio is met name het gevolg van een afname van de aanwezige weerstandscapaciteit (openen grondexploitatie Stadshaven Nijkerk met een negatief resultaat) en een toename van de benodigde weerstandcapaciteit (hoger risicoprofiel door openen grondexploitaties Nijkerkerveen deelplan 3 en Stadshaven Nijkerk). Ondanks de afname van de ratio van het weerstandsvermogen, komt de ratio nog steeds overeen met de kwalificatie uitstekend (zijnde een ratio > 2,0). Door de gemeenteraad is geen bovengrens voor de reserve vastgesteld. Dit betekent dat vrij besteedbare middelen niet automatisch naar de Algemene Reserve vloeien. Onttrekking van middelen kan alleen plaatsvinden op basis van besluitvorming door de gemeenteraad. Periodiek zal daarom worden onderzocht of en – zo ja – in welke mate vrij besteedbare middelen naar de Algemene Reserve kunnen vloeien.
Op basis van de thans voorziene gebiedsontwikkelingen waar de gemeente mogelijk (deels) een actieve rol zal hebben met bijbehorend risicoprofiel, wordt een dotatie aan de Algemene Reserve op dit moment afgeraden.
tMPG 2022
Pagina 43 van 45
12. Conclusies & Besluiten De tussentijdse MeerjarenPrognose Grondbedrijf (tMPG) 2022 vormt een actualisatie van alle door de gemeenteraad vastgestelde grondexploitaties en de voorraad aan strategische gronden. De actualisatie van de exploitaties betreft met name een aanpassing van budgetten (op basis van actuele inzichten) en uitgiftetempo (op basis van marktontwikkelingen). Als gevolg van veranderende macro-economische omstandigheden zijn de kosten in de GWW-sector het afgelopen half jaar fors gestegen. Bij de tMPG 2022 is daarom de voorziene kostenstijging in 2022 aangepast van 2,5% naar 10%, echter alleen bij projecten waar (een groot deel van) de civiele werken nog moet worden aanbesteed, zoals fase 3 van Doornsteeg. De bijstelling van de kostenstijging heeft logischerwijs een negatief effect op de verwachte resultaten van de grondexploitaties. Daarnaast zijn in het eerste halfjaar van 2022 twee grondexploitaties met een aanzienlijk investeringsniveau geopend, namelijk Nijkerkerveen deelplan 3 en Stadshaven Nijkerk. Deze grondexploitaties zijn opgenomen in de tMPG 2022. Op portefeuilleniveau is sprake van een positief resultaat van circa € 12,0 miljoen op netto contante waarde. Ten opzichte van de MPG 2022 gaat het om een verslechtering van het resultaat met ongeveer € 1,9 miljoen. Daarbij is binnen de portefeuille sprake van enkele belangrijke mutaties.
In de eerste plaats gaat het om het openen van grondexploitaties Nijkerkerveen deelplan 3 (+ € 2,8 miljoen) en Stadshaven Nijkerk (- € 2,9 miljoen). Per saldo hebben beide grondexploitaties dus niet veel invloed op het portefeuilleresultaat. De verslechtering is met name het gevolg van aanpassingen binnen de grondexploitaties, in het bijzonder de doorgevoerde kostenstijging in 2022 (- € 1,2 miljoen) en de terugkoop van perceel MBO Amersfoort in Spoorkamp inclusief deficit in relatie tot de voorziene omzetting naar sociale woningbouw (-€ 0,6 miljoen). Met ingang van 1 januari 2016 is het niet meer toegestaan om een (jaarlijkse) fondsafdracht te doen vanuit een actieve grondexploitatie ten aanzien van bovenwijkse voorzieningen die niet direct zijn toe te rekenen aan deze grondexploitatie. Bij de tMPG 2018 is daarom besloten om tussentijdse winsten deels te bestemmen als afdracht aan het fonds voor bovenwijkse voorzieningen. Op basis van de gronduitgifte (uitgegeven vierkante meters) in 2022 zal worden bepaald hoe hoog de fondsafdrachten bij de Jaarrekening 2022 moeten zijn. Conform de huidige prognose zal in de toekomst nog een bedrag van circa € 9,4 miljoen moeten worden afgedragen. Op het gebied van de verliesvoorzieningen is bij de tMPG 2022 sprake van een nieuw voorziening van € 2,94 miljoen.
Dit is te relateren aan het openen van grondexploitatie Stadshaven Nijkerk per 23 juni 2022. De overige grondexploitaties van de gemeente voorzien in een positief resultaat. De geactualiseerde risicoanalyse resulteert in een risicoprofiel van € 4,6 miljoen. Dit betreft een toename ten opzichte van de MPG 2022 met ongeveer € 4,1 miljoen. De toename is onder meer het gevolg van het openen van grondexploitaties Nijkerkerveen deelplan 3 en Stadshaven Nijkerk. Ook de kostenstijging in de GWW-sector heeft effect op het risicoprofiel. De geheime bijlage geeft specifieker inzicht in de kwantificering van het risicoprofiel. Het risicoprofiel van € 4,6 miljoen is aangemerkt als benodigde weerstandscapaciteit. Bij gelijkblijvende uitgangspunten is de Reserve Bouwgrondexploitatie ruimschoots toereikend om dit risicoprofiel af te dekken. Per 1 januari 2023 is namelijk een aanwezige weerstandscapaciteit voorzien van € 13,1 miljoen. Dit komt overeen met een ratio van 2,85. Het is de verwachting dat de ratio de komende jaren op hetzelfde niveau blijft liggen, hoewel tussentijdse winstnemingen nog positief van invloed zullen zijn.
tMPG 2022
Pagina 44 van 45
Bij de MPG 2022 was nog sprake van een ratio van 28,61. De lagere ratio is met name het gevolg van een afname van de aanwezige weerstandscapaciteit (openen grondexploitatie Stadshaven Nijkerk met een negatief resultaat) en een toename van de benodigde weerstandcapaciteit (hoger risicoprofiel door openen grondexploitaties Nijkerkerveen deelplan 3 en Stadshaven Nijkerk). Ondanks de afname van de ratio van het weerstandsvermogen, komt de ratio nog steeds overeen met de kwalificatie uitstekend (zijnde een ratio > 2,0). Aangezien de ratio alleen iets zegt over de verhouding tussen de vrij besteedbare middelen en de risico´s, is ook het resultaat van het weerstandsvermogen een belangrijke indicator. Bij de tMPG 2022 is dit vermogen per 1 januari 2023 afgenomen van € 13,2 miljoen naar € 8,5 miljoen. In absolute zin kent de Reserve dus nog steeds een zeer gezond niveau.
Besluiten 1. 2.
Vast te stellen de tussentijdse MeerjarenPrognose Grondbedrijf 2022, behorende bij de Programmabegroting 2023-2026; De door het college opgelegde geheimhouding ten aanzien van de bijlage bij de tussentijdse MeerjarenPrognose Grondbedrijf 2022 te bekrachtigen, zoals bedoeld in artikel 25, derde lid, van de Gemeentewet, en te laten voortduren totdat alle in deze bijlage genoemde grondcomplexen zijn ontwikkeld.
tMPG 2022
Pagina 45 van 45