CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

2021-079 Bijlage 2 - Achtergrondinformatie Versterking kapitaalstructuur Alliander.pdf

Raadsvergadering 25 november 2021, gemeente NijkerkBij agendapunt: Verzoek tot versterking kapitaalstructuur Alliander N.V. (2021-079)10.951 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

,

i

JLAGE

1 Achtergrond

atie Vers ing apitaa structuu A iander a

, ïí E

BIJLAGE 1 - Verzoek aan de aandeelhouders van Alliander d.d. 31 mei 2021

'):À

(

, t.

L

I

nUoduche en inhoudsopgave

aLLiander

Verzoek aan aandeel houders voor versterking kapitaalstructuur Al liander

lntroductie . Deze presentatie geeft een nadere toelichting op het vezoek van Al iander aan haar aandeelhouders voor versterking van de kapitàa structuur. . n sectie l van deze presentatie wordt het verzoek op hoofd ljnen toegelicht. n de bijagen zijn verdiepingen opgenomen voor verschi lende relevante thema!. ln houdsopgave Sectie'1. Versterkinq kaprtaalstructuur Alliander

Pagina 3

Sectie 2. Biilaoen

-

.: .I

2

t

. Bedrljfsprofiel Alliander

Pagina 17

. Groei Alliander door energietransitie

Pagina 21

. Sector regulering en financiering van de energietransitie

Pagina 3'1

. Financieel beleid Alliander

Pagina 36

. lnstrumenten voor versterken eigen vermogen

Pagina 40

. Kenmerken van voorkeursinstrument

Pagina 52

. Mogelljk financieel arrangement met de BNG

Pagina 57

-

+

j

I

rl

aL ander

:1

I

,/

t-

\-

a

Versterking kapitaalstructuu r AI liander

l I

r 3

) t .-t

J

,l

aL ander

Versteki ng ka pitaa lstruCr u r Al ia nder I

Alliander geeft vorm aan de energietoekomst van Nederland. en toekomst waarin iedereen duu "zame energie kan gebruiken, produceren en delen. Missie Alliander

Onze plaats in de energieketen

Werkgebied

Alliander staat voor een energievoorzienrng die iedereen onder gel'11ke condities toegang geeft tot betrouwbare, betaalbare en duurzame energie. Dat is waar wlj iedere dag aan werken.

/ oírhae sdpeilm

anaíg«drà16 ffigÉYil6 EàÍ hr(sl.nd

Alliander ontwikkelt en beheert energienetten Via onze kabels en leidingen ontvangen ruim drie miloen Nederlandse huishoudens en bedr'1ven elektriciteit, gas en warmte. We beheren meer dan 90.000 km elektriciteitsnet en 40.000 km gasnet en zi)n er trots op dat onze netten tot één van de betrouwbaarste ter wereld behoren.

GàiunE

hoogrpannfigÉd

+

iídorEi. an dà

xmts

MÈprrk6

ffihgan

We zorgen ervoor dat het licht brandt, de huizen warm zr.1n en de bedrlven draaien. Dit doen we vanuit het maatschappellk belang om energie voor iedereen

betrouwbaar, betaalbaar en bereikbaar te houden.

eleltr<hw loleledll|Jlza@

ffigi.b.díir@

a elektriciteit en gas ! elektriciteit

qrffi q.r brj Lnds rdnbdflbedÍliH

ET warmtet«hr kogpel'ngen

4

Meer informatie

E

aL ander

Versteking eigen vermogensposrbe Al liander De energÍetransitie versnelt en leidt tot meer duuzame lokale opwek en een groeiende

vraag naar elektrisch vermogen

Klimaatakkoord

H uidige ontwikkelingen

ln het Klimaatakkoord is de afspraak gemaakt dat in 2030 70o/ovan alle elektriciteit uit hernieuwbare bronnen komt. Dat gebeurt onder meer door met Regionale Energiestrategieën (RES-en)tot 35 TWh duurzame opwek op

De overgang naar een duurzame energievoorziening is in volle gang. Op steeds meer daken liggen zonnepanelen en op veel plaatsen verr'1jzen windparken. Elektrlsch

land te komen.

vervoer komt sterk op. En gemeenten spreken de ambitie uit van het aardgas af te gaan en over te stappen naar duurzame alternatieven.

Tegellk groeit de vraag naar elektriciteit. Auto's worden elektrisch, de industrie veryangt olie en gas door duurzame opgewekte stroom en huizen worden op een duurzame manier verwarmd.

De toename van duurzaam opgewekte energie en groeiende elektrificatie betekenen dat onze netten fors moeten worden uitgebreid en verzwaard. Dit vraagt grote aanpassingen van het energiesysteem.

Klimaatakkoord: doelen 2030

Bijdrage Alliander aan energietransitie (2019 -2020)

35 terawatt-uur

1,5 miloen woningen

1,2 miloen

duurzame energie

van het aardgas

laad pu nten

Opgesteld vermogen zonne+nergle

Opgesteld vermogen wlndenergle

+ ÈÈaÈ

,l lngevoede hoeveelheld gÍoen gas aaa

''

54,9 ''u*n'' 4r,4 miriÉn íÉ h 2o1Í)

5

Meer informatie

) +ssu,

A6ntal publleke laadpalen

) +ssv,

P

aL andet

Vers[eking ka pitaa lsrudu u r Al ia nder I

De capaciteit van onze elektriciteitsnetten moet op veel plekken worden verdubbeld, waardoor onze investeringen oplopen tot € 1,2 miljard er jaar Ca paciteitstoename De afspraken uit het Klimaatakkoord betekenen een enorme verandering voor ons werk. Het elektriciteitsnet, ooit aangelegd om te voorzien in transport van energie van de centrale naar de klant is in 2030 veranderd in een multifunctionele verbinder van vraag, aanbod en opslag.

Toenemende i nvesteri ngen . Om de capaciteit van het net te verdubbelen, moet de komende 10 jaar evenveel werk worden verzet als in de afgelopen 40 jaar en moet het investeringsniveau worden verdubbeld ten opzichte van de afgelopen jaren.

. De investeringen voor Alliander - voor de periode 2021-2030 - zullen gemiddeld € 1,2 miljard perjaar bedragen

Om dat mogel'11k te maken moet het elektriciteitsnet drastisch worden uitgebreid. ln feite herontwerpen wy het hele energiesysteem.

. Op de lange term'1jn (na 2030) neemt de onzekerheld over de benodigde

Als netbeheerder staat Alliander voor de opdracht om de capaciteit van het elektriciteitsnet op een groot aantal plekken te verdubbelen in 2030.

. De groeiende investeringen en de financierrng daarvan is een vraagstuk dat alle

Verdubbeling van de netcapaciteit

lnvesteringen Alliander per jaar - 2010 t/m 2030

investeringen toe, maar de verwachting is niet dat de investeringen zullen dalen netwerkbedrljven in Nederland raakt.

+100%

6

2020

2010 2012 2014 2016 2018 2020 2022 2024 2026 2028 2030 Meer informatie

Versteki ng ka pitaa Ishuctlr u r Al liander

aLLiander

Door de combinate van sterk toenemende investenngen, lange terugverdientijden en lage rendementen, neemt de fnancienngsbehoefte van Alliander sterk toe

Toenemende fi nancieringsbehoefte Al liander

Toenemende fi na ncieri ngsbehoefte

De sterke toename van investeringen leidt tot substantieel hogere afschr'11vingen en financieringslasten. Deze

hogere kosten worden op basis van het huidige wettelijk kader met enkele jaren vertraging, over een periode van circa 40 jaar (= de economische levensduur van de infrastructuur), doorberekend in de tarieven

voor huishoudens en bedrljven. Door deze lange terugverdientlden wordt Alliander gedwongen om de groeiende rnvesteringen in toenemende mate te voorfinancieren. Door de combinatie van sterk toenemende investeringen, lange terugverdienty'den en lage rendementen neemt de financieringsbehoefte van Alliander sterk toe. Hiervoor wordt vreemd vermogen aangetrokken, waar voldoende eigen vermogen tegenover moet staan. De investeringsopgave van Alllander vereist dat w1' een robuust en kredietwaardig netwerkbedryf ztjn, zodaï wlj ook in de toekomst onze maatschappel'11ke taak kunnen blL1'ven uitvoeren. Dit betekent onder andere dat WU:

. onze A rating moeten behouden (welke ook het uitgangspunt is voorde regulatorische kapitaalvergoeding welke is vastgesteld door de ACiV), om financiering aan te kunnen bl'L1ven trekken

tegen acceptabele voorwaarden, en;

2010

2015 lnkomsten (FFO)

2020

2025

lnvesteringen

r r o [i63n6isringsbehoefte lnkomsten uitgedrukt in FFO Funds From Operations (vrije kasstroom). Getoonde grafiek ter illustratie.

. een financrële buffer hebben om risico's op te kunnen vangen.

7

Meer informatie

Versteking ka pitaalstructrr u r Al ia nder

aLLiander

I

Om de benodigde investerÍngen te kunnen financieren, we rken wU parallel aan

een drÍetal sporen

8

Aandeelhouders

Overheid

Alliander

. Om de investeringen in de energietransitie te

ln 20'lB is Alliander gestart met een

Er vinden momenteel intensieve gesprekken plaats

kostenbesparingsprogramma om zowel de kosten

met de Autoriteit Consument & Markt (ACrV) om

kunnen doen en tegel'ykert'y'd financieel solide te

te verlagen als productivlteit te verhogen.

de nkomstensystematiek va n netbeheerders beter

bl1l'ven, is versterking van de kapitaalstructuur

Daarnaast werkt Alliander aan slimme oplosslngen

toe te snljden op de uitdagingen van de

nodig.

en innovaties om de capaciteit van het bestaande

energietransitie.

elektriciteitsnet beter te benutten en investeringen

Ook worden gesprekken gevoerd met ACM en de

neemt de kredietwaardigheid van Alliander af

te beperken.

ministeries van Financiën en Economische Zaken

(met hogere rentelasten tot gevolg) en is Alliander

Tot slot worden er aanvullende kasstromen

en Klimaat (EZK) over mogelijke oplossingen voor

onvoldoende in staat om de investeringen te

gegenereerd buiten het gereguleerde domein.

het bredere financieringsprobleem in de sector.

financieren tegen acceptabele renteniveaus.

Alliander stuurt op kostenbesparingen en zet actief

De gesprekken met EZK en Financiën worden de

Het Grootaandeelhoudersoverleg herkent de

in op innovaties en alternatieve kasstromen. Dit

komende tijd gecontinueerd, maar eventuele

noodzaak van versterking van de kapítaalstructuur.

biedt echter onvoldoende ruimte om de benodigde

resultaten worden pas op de lange(re)termijn

Gezamenl ijk zijn verschillende mogel'1j kheden

investeringen zelf te bekostigen.

venruacht.

verkend.

i

. Zonder versterking van de kapitaalstructuur,

aL an er

Versterking ka p'traa Istructrr u r Al ia nder I

Na een zorgvuldig proces is in samensptaak met het Grootaandeel oudersoverleg

Voordelen voor aandeelhouders en Alliander

Reverse converteerbare hybride obligatíeleni ng

De verschillende opties voor een kapitaalinjectie zijn

uitgebreid afgewogen. Hierbry is onder meer gekeken naar

. Geen dividend vanaf boe(aar 2021; . Uitgifte nieuwe aandelen, en . Reverse converteerbare hybride obligatielening Uiteindellk heeft Alliander in samenspraak met de Grootaandeelhouders gekozen voor uitgifte van een reverse convertible hybride oblÍgatielening ter grootte van € 600 miljoen.

Een dergelijke lening heeft het karakter van zowel eigen als vreemd vermogen (= hybride) en telt by uitgifte al voor 507o mee als eigen vermogen.

Bovendien heeft Alliander het recht de lening gedeeltel'lk of geheel om te zetten in aandelen (= reverse converteerbaar), als de A rating op grond van objectieve omstandigheden onzeker wordt.

Op deze wljze: . Wordt de financiële soliditeit van Alliander geborgd . BlUft Alliander in staat om de komende jaren dividend aan de aandeelhouders uit te keren en krygen de aandeelhouders een aantrekkel'[k marktconform rendement op de lening . Kan Alliander z!.1'n maatschappelljke opdracht bl'lven realiseren en de investeringen in de energietransitie continueren

De omvang van de gevraagde lening, de voorwaarden waartegen de lening wordt verstrekt en de rentevergoeding zljn getoetst door Stek tjuridisch) en KPMG (Íinancieel). Deze onafhankelijke adviseurs, die het Grootaandeelhoudersoverleg hebben bljgestaan, geven aan dat het vooríel van Alliander op zorgvuldige wijze is ontstaan en de voorwaarden solide zljn. Zie voor meer informatie de letters of comfort van KPMG en Stek (BULAGE 4A en 48). 9

Meer informatie

aL ander

Vers[eking ka prtaa lstructrr u r Al ia nder I

De lening combineert de eigenschappen van een hybride leníng met die van een reverse converteerbare lening Beknopte kenmerken (zie BIJLAGE 2A,28 en 2c) \ Type lening

/

Reverse converteerbare hybride obligatielening

€ 600 miljoen

Hoofdsom \

Looptijd

/

60 jaar, tenz'1j eerder afgelost of geconverteerd Tarief wordt elke 10 jaar vastgezet

Rentevaste periode ,,

Rentevastevergoeding

\ /

Cumulatieve rentebetalingen

Marktconforme opslag van1,975o/o boven 1O-jaars swap rate *) Er is mogelLl'kheid

tot uitstel rentebetaling, maar rente wordt alt11'd uitbetaald

Door Alliander b'1j elke renteherziening of eerder onder bepaalde voonvaarden

Mogelijke aflossíng 't

Conversie

/

Onder strikte voorwaarden kan de lening door Alliander worden geconverteerd naar gewone aandelen

\ Uitgifte

/

15 december 2021

*) de lO-jaars swap rate is een veel gebruikte basis waarmee de rente voor leningen wordt bepaald De swap rate wordt dagellks continue genoteerd en gepubliceerd. 10

Meer informatie

aL ander

Vers[eking ka pitaa lsfuctuu r Al ia nder I

Het afgelopen )aar hebben we een zorgvuldig en intensief proces doorlopen met het Grootaandeelhoudersoverleg (GAO) en hun adviseurs

mei

2020

oktober 2020 oktober 2020 -januari2021

aaaaaa

Aankondiging AvA gesprek over kapitaalbehoefte

februari -

februari 2021

aaaaaa

aaaaa

Gesprekken met GAO: focus op analyse van de flnanclële projecties en gewenste instrument.

aprll2021

april2021 mei 2021

aaaaaa

Gesprekken met GAO. Focus op

uitwerking en voonvaarden van ka pitaa lversterking.

7 apnt. Toelichting AvA op aanleiding en noodzaak kapitaalversterking, voorkeurs-

instrument en bedrag Brief aan aandeelhouders met aankondiging

verkennende gesprekken met GAO over toekomstige kapitaalbehoefte en rol aandeelhouders. GAO laat zich bljstaan door KPMG (financieel) en Stek (uridisch) 11

Brief aan aandeelhouders over verloop van verkenning en verdere proces.

Noodzaak tot kapitaalversterking wordt erkend door GAO.

31 mei:

Formeel fina ncierings-

verzoek

verzonden aan de aandeelhouders

aL ander

Versteking ka pitaa lsfudlr u r Al ia nder I

Tot aan de formele uitgifte van de lening worden de volgende vervolgstappen

beoogd

september 2021

juni 2021

mei2021

oktober 202'1

november

2021 december 2021

araaaaaaa

nformatieby'eenkomsten voor gemeenteraden en Provinciale Staten t.b.v het politieke besluitvormingsproces

31 mei. Alle

I

aandeelhouders

ontvangen een individueel voorstel

voor een obligatielening, incl. informatiepakket, leningsdocumentatie en letters of comfort KPMG en Stek

aandeelhouders informeren Alliander over definitief besluit tot participatie in de obligatielening.

nformatieby'een komsten voor

15 okt:

verantwoordelijke bestuurders en adviseurs t.b.v. het bestuurllke

aandeelhouders informeren Alliander over

2 dec: BAvA

vooroenomen

2 dec: Ondertekening leningsovereenkomst

I

beslu itvormingsproces

besluit tot 12

'l dec:

parlicipatie in de obligatielening.

3 dec: Bepalen van de mate van pro-rata inschr'11ving

en eventuele toewry'zing

van boven pro-rata inschr'lvingen 15 dec:

Formele uitgifte van de reve rse converteerba re

hybride obligatielening

Versteking kapitaals[ructuu r Al iander I

aLlian er

Concreet verzoek aan aandeelhouders Het totaal benodigde bedrag van de reverse converteerbare hybride obligatielening bedraagt € 600 miljoen, met een minimale ondergrens van €

550 miljoen. Dit laatste betekent dat Allíander het recht heeft om af te zien van de lening op het moment dat voor minder dan € 550 rniUoen wordt ingeschreven door de aandeelhouders. ln een dergelljke situatie, zal versterking van de kapitaalstructuur op een andere wljze gerealíseerd moeten worden en lljkt inhouding van het dlvidend onvermUdelijk. Aandeelhouders wordt gevraagd om pro-rata deelte nemen Om zekerte stellen dat het benodigde bedrag bljeengebracht wordt, worden de aandeelhouders gevraagd om aan te geven in hoeverre zlj bereid zijn om meer dan pro-rata deelte nemen, bUvoorkeur 25% boven het pro-rata aandeel.

Om de uitkomst van het proces goed in te kunnen schatten, ontuangt Alliander graag uiterlijk 15 oktober 2021 het voorgenomen collegebesluit (EULAGE 3A). Hierop kan ook de bereidheid worden aangegeven om de Raad van Bestuur aan te wljzen als bevoegd orgaan tot uitgifte van aandelen in geval mogellke conversie van de obligatielenrng. Aandeelhouders wordt gevraagd om Alliander ulterlUk op'l december 2021, middels het bUgevoegde formulier (zie BIJLAGE 38, te informeren over het definitieve besluit tot participatie in de obligatielening. Op 2 december 202'l vindt er een Buitengewone Algemene Vergadering van Aandeelhouders (BAVA) plaats ten einde Alliander N.V in staat te stellen aandelen uit te geven indien aan de specifieke voorwaarden van de leningsdocumentatie wordt voldaan. ln overeenstemmíng met het bepaaíde in artikel 6 en 7 van de statuten van Alliander N.V wordt voorgesteld te besluiten tot aanwrzing van de Raad van Bestuur als bevoegd orgaan tot uitgifte van aandelen in verband met een mogelrke conversie van de obligatielening en tot het beperken of uitsluiten van het voorkeursrecht van bestaande aandeelhouders bij de uitgifte van aandelen, voor de duur van 5jaar vanaf de datum van de BAVA. Zolang de lening uitstaat moet dit besluit iederjaar opnieuw worden genomen. 13

Vers[erking ka prtaa lstructll u r Al ia nder I

aL ander

Concreet ve tzoek aan aandeelhouders

Op 3 december wordt de mate van pro-rata inschr'11vingen en eventuele toewlzing van boven pro-rata inschryvingen bepaald. Dit gaat volgens de hieronder volgende regels

ln het geval dat het totaalvan alle inschrljvingen groter ís dan EUR 550 miljoen en kleiner dan EUR 600 miljoen kr'ljgt iedereen precies het bedrag waarvoor is ingeschreven. 2

3

ln het geval dat het totaal van de inschrUvingen groter is dan EUR 600 miUoen, wordt eerst iedereen een percentage van de obligatielening toegewezen dat gelijk is aan maximaal het percentage aandelenbelang van de inschr'ljver in Alliander. Dit zUn de lnitial Allocated Commitments. Het deel van de obligatie lening dat dan nog niet is toegewezen is de Remaining Available Sum. Alliander zal dit bedrag verdelen onder de boven pro-rata inschrijvers in verhouding met het aandeelvan iedere boven pro-rata inschrijver op het totale bedrag dat door de boven pro-rata inschrijvers boven pro-rata is ingeschrever.

Zie hiervoor de leningsdocumentatie, artikel 5 (BIJLAGE 2A, 28 en 2C)

14

Verstekl ng ka pitaa lstructll u r Al la nder I

Tot slot

a

o

15

Wy beseffen dat wq met dit financieringsverzoek een fors beroep op onze aandeelhouders doen, maar gezien het belang van de continulteit van onze investeringen in de energietransitie en gel11kt11drg de wens om onze dividenduitkering te behouden, doen wU met klem een beroep op iedere aandeelhouder om te participeren voor (tenminste) het pro-rata deel in de voorgenomen reverse converteerbare hybride obligatielening. Voor vragen of opmerkingen kunt u via mail contact opnemen met Walter Bien, walter.bien@alliander.com [VichielOlU, michiel.oly@alliander.com

. .

aL an er

I

rl .I

\

a

ALL]A

:

tl

?t

B

agen

,

l I ,--t

7!

I

) 16

a

a

ner

aL an er 7

Bed rUfsprofiel Al ! ia nder 7

(

7

it

7

rr':

tj t-

L

l

í

\

t

n

t

ltI

-t I

rl )

rA

!

,l

ll

\

.-t

I

!

68

I

I)

I ,- --

) rt-jl, a

I

ll-. .J s-

iI lt

U

e tr

)

-l Jrlt

I

'1

aL ander

Bedn lAlliander Cnze rol in de energieketen Alliander N.V. is een netwerkbedryf dat bestaat uit een groep bedr'1jven met ongeveer 7.000 medewerkers. Samen staan we voor hoogwaardige kennis van het energlenet. We investeren in de ontwikkeling van het energienet en verkennen en realiseren innovatieve oplossingen Met onze stakeholders overleggen we over toekomstplannen en dragen we oplossingen aan voor complexe vraagstukken op het gebied van de energietransitie. Dit doen we vanuit het maatschappellk belang om energie voor iedereen betrouwbaar, betaalbaar en bereikbaar te houden. oí5horc wrndpà116

Netbeheerder Liander, onderdeel van Alliander, heeft de wettelyke taak de gas- en elektriciteitsnetwerken te beheren en te ontwikkelen. We slaan24/7 klaar om storrngen te verhelpen, want zonder energie staat alles stil. Energie die w'1j distribueren, komt onder meer uit energiecentrales, windparken en import via de landellke elektriciteits- en gasnetten van respectievel'1'k TenneT en Gasunie. Liander werkt samen met veel parlen in de energiesector en organisaties die willen innoveren op het gebied van energie. De netbeheerder zorgt voor een juiste data-uitwisseling met onder andere leveranciers in de huidige energiemarh en werkt samen met overheden rondom vraagstukken over de warmtetransitie. Daarnaast helpen we organisaties b'f innovaties met onze datadiensten en we werken samen aan ontwikkeling van de vraag- en aanbodgestuurde flexibele energiemarh. Daarnaast leveren steeds meer consumenten en bedrlven energie die ze zelf produceren terug aan onze

setgE vàn en

eneí9Ë6trales

naàr builenlànd

h@9Ípanningset

9àStraníͧtnel

windmlent

,H.

lànlmn,

induttrie en

dàtècots

zmnepàakan

energienetten. Hierdoor ontstaat een wisselwerking en verwevenheid tussen vraag en aanbod van energie.

wonrngen

elektriÍh wryGr

lokale duuam

. Andere onderdelen van ons netwerkbedr.yf faciliteren actief markten met producten en diensten die b'11dragen aan een toekomstbestendig energienet. We bouwen en onderhouden de infrastructuur en managen vraag en aanbod van energie. We maken inzichtellk wie, wanneet,waat en in welke hoeveelheid energie produceert of verbruikt. Als onafhankelyke partij geven w'11 klanten inzichten die hen helpen by de ontwikkeling van hun

energievoorziening. W'11 laten de mogelljkheden van het energienet zien en zy'n duidellk over de maatschappelf ke kosten die verschillende keuzes met zich meebrengen. 18

ereígiebedÍijren

gÍen gar bij lànd-

en tuintewbedÍijven

{Y wàímtekíehtkopp€lin96

Eil

lAlliander Bedn Alliander bestaat uit een groe bedrr.lven waarvan Liander de grootste is

aLL'iander

Hoe w'y' georganiseerd z'L1'n

Onze bedr'y'ven Liander

arriander

. Netbeheerder Liander beheert en ontwikkelt het energienet in haar werkgebied. De netbeheerder heeft de maatschappelyke taak miljoenen consumenten en bedrljven dagely'ks van gas en elektriciteit te voorzien. Liander omvat ruim 90% van de omzet van de Alliander groep. Kenter

. Kenter is een dienstverlener op het gebied van energievoorzieningen, meetdiensten en

Qirion @k"o,.,

laadoplossingen. Kenter plaatst onder meer transformatoren, meters, levert meetdata en geeft

.*l*"- Firon

inzicht in energieverbruik met online (verbruiks)analyses.

S errcnc:

Telecomcluster Allia nder

. Alliander Telecom levert telecommunicatie voor besturing en beveiliging van kritische infrastructuur (zoals de energienetwerken). Utility Connect biedt draadloze datacommunicatie aan voor o.a. slimme meters. TReNT levert glasvezeldiensten in Oost-Nederland. 450connect exploiteelc een draadloos communicatienetwerk voor kritische infrastructuur, door nauwe samenwerking met de Duitse netwerksector.

Alliander AG (Duitsland)

. Alliander AG is met name op kleinere schaal actief in Noordr'1nWestfalen en Berl1.1'n waar zij elektriciteits- en gasnetten,

openbare verlichting en verkeerslichten beheert. Qirion

Firan

. Firan ontwikkelt, realiseert en exploiteert netten voor o.a. warmte en koude, zonnestroom, windenergie en COz. Samen met publieke en private partners werkt Firan aan de energietransitie voor gebouwen, gebieden en gemeenten.

. Qirion onderhoudt het hoog- en middenspanningsnet in een deel van Nederland en creëert duurzame en innovatieve oplossingen voor nieuwe en bestaande energienetten.

Overige dochterondernemingen

ENTRNCE

. ENTRNCE heeft een digitaal handelsplatform ontwikkelt waar alle mogelljke 19 energietransacties tussen leveranciers en verbruikers in de energiemarkt faciliteert. z'11

. Overige activiteiten waaronder bodemonderzoek, grondwerk en uitvoering en Smart Grid technologie worden verricht door respectievelljk Qterra, Stam & Co en Locamation.

Bedn

aL an er

Alliander

2020 in cr.lfers Kerncijfers Nettoomzet

Balanstotaal

Ornvarg netvrerk elektsic ibit

Omnang netwerk gas

2,0 t ''t""

9,4.''r"t

92.000 *

42.000 *

€ miljard in20'19

8,8 € miljard in 20í9

9'l 0@ km in2019

42 000 km in20í9

'1,9

Resultaat

Invesbringen mabriële vasG actirra

ff!,

890 € mitoen

e^irtn"

Bruto investeringen

Dividend

I 000

23€ milj(Hin20'19

890

834 € milj(H in 2019

834 731

680

Aantal eigen medewerkers

Aantal klantaansluitingen

5,8 'n**n 5,8 miljcn in2019

Í-l

Fj

666

s

500

fi1

9r

117

la

!!1

5.881 fte 5 703 fte in2019

1!!

1B

tx 1íJ 14,

m1f

20t8

Uitvalduur elektri citeit

Lctïme lnjury Frequency

2312 ^,"*""

1,8

21,gminn$ in2o'19

21 in 20í9

O Ga. gtrrgdÉíd a t éödkàtitgF O cebqffi. lcT etc

@

E

fi

6 €mili@

20

h2

20.9

2020 € miljcn

a

a

Laner

Groei A iander door energ ietrans t e ,

.-.

I

u

21

t?'{

Groei Alliander door energietransitie

aLLiander

C)zreductie is de kem van het klÍmaatakkoord en heeft grote invloed op de e Dr'ljvers

llmL

lndustrie

Í1ïm;t1

Doelstellingen

Maatregelen

. 2030:215 Mton CO2 reductie . 2050: Nagenoeg emissievrije industrie

. Nationale CO, heffing i.c.m. verlaging Europese emissierechten . Waterstof als energiedrager voor procesindustrie (tot 6000 C) . Verplicht stellen van CO, beperkende maatregelen met maximaal 5 jaar terugverdient!.1'd

57,2 Mtonl

m

+

Elehriciteit opwekking

. 2030: 32.8 Mton CO, reductie . 2050: Emissievr'1je productie

. Opschalen hernieuwbare elektriciteitsopwekking met 84 TWh in 2030 . Focus op wind op zee . Afbouw kolencentrales tot 2030

Verkeer en

. 2030.10.6 Mton CO, reductie . 2050. Emissievrlj verkeer

. lnzet op 100% aandeel van elektrische auto's in nieuwverkoop na 2030 . Verlagen van zakelljke (auto)kilometers met 8 miljard in 2030

45,2 Mton

b-

@ @

@

vervoer

35,6 Mtonl

ffi+ SM Mton

Landbouw

26,9

I+ ffi

Gebouwde omgeving

24,4Mton1

tMton CO2 eguivalent uitst@t in 2018.

22

2030.4 7 Mton CO2 reductie 2050. Balans tussen opslag & productie van hernieuwbare energie/ biomassa en emissie van onverm!.;'dbare uitstoot

Elektrisch verwarmen kassen en gebruik restwarmte Verduurzamen veehouderlj (precisiebemesting, kunstmest vervanging) lnrichten van land en wateroppervlak op CO2 vastlegging en gebruik

2030: 9.1 Mton CO, reductie

Verduurzaming van 1,5 miljoen bestaande woningen in 2030 Jaarly'ks verduurzamen van 50.000 woningen en gebouwen vanaÍ 2021 en 200.000 per 2030 d.m.v. aardgasvrlje nieuwbouw, subsidiëren van verduurzaming huidige woning

2050: Alle woningen en gebouwen goed geïsoleerd, duurzaam verwarmd en voorzien van schone elektriciteit

Eronnen Strdlegy & PwC, Klimadlakkoord, IPCC

Groei Alliander door energietransitie

aLLiander

De energietransitie vereist dat er de komendejaren sterk geinvesteerd moeten worden in de

energie-infras[ruc[uur in Nederland Nieuwe vereisten aan de elektriciteits- en gasnetten (l nter) nationa le kl i maatdoelen E

lektriciteitsverbrui k

neemt toe

Venvarmen zoncer aBrdgas (warmtenelten, biogas, clcktr,íicatic) (l

Sterk toenemende vraag door elektrificatie

Opkomst van datacenters

Aile nu:o s duur;.rJ.r

Systeem wordt meer

Wndmolens oo 10ï, van cmtinaiale plat

decentraal

nterlnationale

klimaatdoelen ALle woningen en gebouwcn labct B

. .

Hogere peakload en een 'tweerichtingsverkeer' in alle netvlakken Balancering meer in regionale netten

B Belangr'1jke rol biomassa/biogas en waterstof richting

Hernieuwbare energie is niet stuurbaar

Zonnepanelen op óll(, ddhen

Op l januari 2020 is de Klimaatwet ingegaan, waarin de CO, doelstellingen van 49o/o reductie in 2030 en 95% in 2050 zUn vastgelegd. De Europese Klimaatwet scherpt deze doelstellingen verder aan. De energietransitie vereist dat de gehele energie-infrastructuur in Nederland de komende jaren verzwaard wordt, omdat de elektriciteitsvraag in 2050 verdubbeld is. Onze grootste uitdaging is ervoor te zorgen dat de energie-infrastructuur hiervoor op

Consequenties voor de netbeheerders

23

Verzwaren van het net

Relatief veel geïnstalleerd vermogen nodig per eenheid opwek Realisatie beide fases Wind op Zee richting 2030 TenneT wettel'11'k verplicht tot aanleg net op zee

lnvesteringen op land door TenneT

Hogere volatiliteit in het dagprofiel

tq.;'d klaar is.

1

Wind op Zeezal aangesloten worden

2050

Meer weersafhankel'1'k door opwek achter de meter Toename volatiliteit door toename elektrisch vervoer Sturing op moment en hoogte van ele ktriciteitsverbrui k qron. Strategy & PwC

Aanleg nieuwe infrastructuur

Nieuwe aansluitingen

aL ander

Groei Alliander door energietransitle Door de investeringen in de energie infrastructuw zal de kapitaalbehoefte van de sector en Alliander de komende 0.1aar sterk toenemen lnvesteringen TenneT, Alliander, Enexis en Stedin zullen perjaar gezamenl'1k gemiddeld €.1,5 milard extra gaan investeren - een verdubbeling ten op zichte van het recente gemiddelde investeringsniveau. Gezamenlqk moeten zlj €102 mi!ard investeren in het elektriciteitsnet en de regionale gasnetten

lnvesteringen TenneT, Allianden Enexis en Stedin Gemiddelde netto investeringen per jaar 2011-2050 (reëel pp 2020 in €mld)l +847o

4,0

3,3

3,5

3,0

Door de benodigde investeringen in het hoogspannirngsnet alsmede het net op zee, is de verwachtrng dat de kosten die TenneT doo,rberekent aan Regionale Netbeheerders ('RNB's ) ook zullen st11'gen

2,0

1

B

Electra 1,0

Gas

De investeringen van Alliander 21.1'n sinds 2018 aan het st11'gen. Deze stgging zal

de komende jaren versneld worden ingegeven door de energietransitie. De investeringen voor Alliander - voor de periode 2019-2030 - zullen gemiddeld

0,0

2011-2020

2021-2030

2031-2040

2041-2050

€1,2 milard per laar bedragen

Op de lange term'yn (na 2030) neemt de onzekerheid over de benodigde investeringen toe, maar de verwachting is niet dat de investeringen zullen

nvesteringen A iander perjaar - 2010 Vm 2030

dalen De verhoogde investeringen zullen primair gefinancierd worden met vreemd vermogen. Dit is echter alleen mogellk indien er tevens nieuw eigen vermogen beschikbaar wordt gesteld, waarmee de rating en voor Alliander belangr'11ke ratio's in stand gehouden kunnen worden. tNetto getallen zin investeringen minus klantbi:dragen exclusief prijseffect exclusief meter| exclusief GTS Bronnen Rap@ft Fiea Liander, Enexi, Stdin fennef

24

2010 2012 2014 2016 2018 2020 2022 2024 2026 2028 2030

Groei Alliander door energietransitie

aL ander

We werken nauw samen met onze stakeholders om de doelstellingen te realÍseren Onze focus

Werkpakket Alliander Zonneparken, datacenters en andere snel ontwikkelende energieintensieve sectoren vragen steeds

Om de afspraken uit het Klimaatakkoord waar te maken, hebben we als maatschappl een enorme hoeveelheid werk te verzetten in het komende decennium. Als netbeheerder bereiden we ons zo voor:

meer energre.

We zetten in op een integraaltransitieplan samen met stakeholders. ln essentie herontwerpen we als maatschapplj het

De energietransitie vraagt om

gehele energiesysteem

intensieve sa menwerking tussen

gemeenten, provincies, netbeheerders en andere paÍtners binnen en buiten de energiesector

a

e.

c € o

a da&tkitGtdglt a c|.írkn ir

Capaciteitstoename Als netbeheerder staat Liander voor de opdracht om de capaciteit

AQ,

We investeren proactief in ons netwerk op basis van regionale a

a

energ iestrategieën, kla ntcontacten e n systeemstud ies

We vergroten productiviteit en efficiency en richten ons op innovatie, standaardisatie en het inzetten van t'11del1'ke concepten

van het elektriciteitsnet op een groot aantal plekken minstens

te hebben verdubbeld in 2030.

o ,. 25

ó

Het nog optimaler benutten van het bestaande net om de

maatschappellke kosten zolaag mogelijk te houden

aL ander

Groei Alliander door energietransitie Werkpakket Liander - investeringen Ín Friesland Friesland wri rnsteíen de komende trid rn divss oírds- en íegelstatims m rn tEt veísteíken van h€t drstnbutEnet met grote 20 kv-Írngm. Op deze

Voor de komende t1d wordt ingezet op investeringen in de diverse onder- en regelstations en het versterken van het distributienet met grote 20 kV-ringen, om te voldoen aan de verwachte capaciteitsvraag als gevolg van zonopwek en de industrievraag. AIs eerste worden belangrlke stations in het zuidelyke deel van Friesland

rnanreÍ kunnen we beter voldm an de wÍwehte capacitertsvraag

we veBteíken het mddensoanningsn€t oo veel plÈtsen om t.aGportb@skiÍrgm oo te lossm m te zoígs v6

-

(Wolvega en Oosterwolde) en het noordoostellke deel (Dokkum - Holwerd Ameland) verzwaard en wordt op veel plaatsen het middenspanningsnet versterkt om transpoftbeperkingen op te lossen en een toekomstbestendig net te maken. Daarna worden de stations Lemmer en Bergum beiden uitgebreid met nieuwe 110/20 kV-transformatoren van 80 MVA.

s

lodormtb6tendrg msgrmt

we olànren de bow van een nreuw ondtrstatron om t@komstige gíoei oO te vangen

Holweíd

À

Dokkum

Verzwaíeo vaÍt

Daarnaast wordt een nieuw onderstation b1 Bolsward gebouwd, dat ook ingezet wordt om de groei in duurzame energie in het zuidwesten van de provincie op te vangen. Tevens worden verdere plannen met TenneT gemaakt voor een geheel nieuw onderstation nabq.1' Leeuwarden om verdere toekomstige groei op te vangen.

Voor de periode tot 2029 voorziet Liander op dit moment voor de regio Friesland (en Noordoostpolder) dat van de zeventig stations circa veerlig stuks overbelast raken. Liander is daarom voornemens om circa dertig nieuwe stations te stichten en er circa veertig uit te breiden. Verdere concretisering van deze investeringen zal plaatsvinden via de RES.

26

belagíiike Beígum

Dacht€n

o

Niew

Uitbreidrng stàtiffi met nieuwe tíans-

ondeís tàt oo

íoímatoÍen

duurzàre

i

(ogvàng groei energÉ rn

zuidwestm).

Ooslerlr|olde Oudehaske

statiom in zuiden en nooídoosten.

Groei Alliander door energietransrtie

aL ander

Werkpakket Liander - investeringen in Flevoland Flevoland

. Om de knelpunten het hoofd te bieden investeert Liander in de Noordoostpolder in WU rlretsen de kmmde t'id In drwse ondd- $

de onderstations Emmeloord en Luttelgeest en het versterken van het distributienet met grote 20 kV-ringen. Deze 20 kV-ringen worden als het ware een tussennet om het 10 kV- middenspanningsnet te versterken en extra capaciteit te leveren.

regElstatims s in het wstsks van het dhtíibut'oet met gÍote 20 kv-írngm OD de2e llHieí kums Ë bels 6ld$ àan de wehte capx'tertsvraàg

. ln de Flevopolder worden bestaande onderstations uitgebreid (onder andere Dronten, Lelystad, Zeewolde en Almere) en wordt samen met TenneT gewerkt aan drie nieuwe onderstations (nab11'Almere, in het midden van de polder en ten oosten van Dronten).

. De verzwaringen van de onderstations Dronten, Lelystad in het oosten van de

ímstm in mdstatiffi 6 6tskm va het

o

Flevopolder z'1jn voornamel'1k voor duurzame opwek Daarnaast worden binnen de planperiode twee nieuwe onderstations gebouwd (in het midden van de polder en ten oosten van Dronten) voor het aansluiten van duurzame opwek.

. Het onderstation Zeewolde wordt verzwaard. Enerz'11ds zien we een grote vraag voor wat betreft duurzame opwek en anderz'1ds de komst van datacentra. Ook de verdere ontwikkeling van de woningbouw in Oosterwold en bedrqventerrein Stichtsekant worden hiermee gefaciliteerd. Een nieuw te realiseren onderstation Almere is voornamell.l'k bedoeld voor de stad Almere. Om verdere groei rn het oosten van Almere voor zowel woningbouw als ook bedr'11vigheid mogelyk te maken wordt met TenneT samen de planvorming opgestart voor een schaalsprong in de benodigde capaciteit in de westzljde van de Flevopolder

. Voor de periode lol2029 voorziet Liander op dit moment voor de regio Flevoland dat van de 38 stations cica 24 stuks overbelast raken. Liander is daarom voornemens om circa v'yÍ nieuwe stations te stichten en er circa twintig stations uit te breiden. Verdere concretisering van deze investeringen zal plaatsvinden via de RES. 27

drstírbutienet ret Erote 20 kV.riírgen (als s@n t$emet m het lO kV. mrddmsoamtngsmt te wÍstdks en qtía capiliteit te |areífr)

E|mt@nd

Sa|16 met TenreT olanren we lrer càpacit€it in de Flercpold€rt. zodat rcnrngbedíiivigherd kunnen greien.

É1ffi bow s

Díontm Lelystad

li"*,

rt4. o

A

VeÍryaíen

SalIH rel TmneT wglcír re d dÍie ngrre ondg.

oíËgstatiffi.

statÉns nabt alre. rn het midd6 và Flàobnd ff ta Gta va Dímten.

aL ander

Groei Alliander door energietransitie Werkpakket Liander - investerÍngen in Noord-Holland Noord-Holland ln het noordelljke deel van Noord-Holland wordt gernvesteerd in verzwaringen van diverse stations. De recent gestichte stations Middenmeer en De Weel gaan op 20 kV-niveau diverse knelpunten oplossen in de bestaande 50 kV-netstructuur Daarnaast wordt een nieuw 150/50 kV onderstation b1' Oostzaan gebouwd om het elektriciteitsnet in de Zaanstreek te versterken. Voor de verdere tgdshorizon worden nu ook al plannen gemaakt voor ertra stations nabij Alkmaar en het uiterste noorden van de provincie. De noodzaak hiervoor en de geografische locatie zal vanuit de RES onderbouwd worden. ln Amsterdam vindt een grote uitbreiding plaats van bestaande stations (zoals Nieuwe Meer, Karperweg, B1.1'lmer Noord, Watergraafsmeer en Uilenburg) en worden diverse nieuwe stations gebouwd op plekken als lJburg, Noord Papaverweg, Zeeburgereiland en Nieuwe Meer. Hiervoor werkt Liander nauw samen met de gemeente Amsterdam. Verder wordt in Haarlem gewerkt aan de verzwaring van station Oorkondelaan en in Haarlemmermeer aan station Vffhuizen.

Tevens wordt in de Haarlemmermeer gezocht naar een locatie voor twee nieuwe stations en wordt in Amstelveen met de gemeente ook naar een locatie voor een nieuw 150 kV-station gezocht om het bestaande elektriciteitsnet te uit te breiden voor de sterk toenemende vermogensvraag.

Voor de periode tot2029 voorziet Liander op dit moment voor de regio NoordHolland dat van de 46 stations circa dertig stuks overbelast raken. Liander is daarom voornemens om minimaal tien nieuwe stations te stichten (oplopend tot circa 24) en er minimaal 25 uit te breiden (oplopend tot 32). Verdere concretisering van deze investeringen zal plaatsvinden via de RES. 28

hdndffiods-m í€gËBtatffi op deë lMae. hJn6 re betg

wldo6udcffihte c44rtstsrdag

Oe rftilt

À

o

g€öqrwde stàticns gEn oD 20

kv-nreildiEE krelprnts@l6s rn de b€staàrde

flË o

we rElm pldren @r qtrà

stàtDGrobliAIT(lw,

Pw6ÉmnlEtuíte6te tidd6vsdeDrcwre

50

kV-retstí[tuw.

ln Amstordrm bíÈd€n m

b6iEÉe siatirc tqs u't (zo€ls Nie(M t-í€í. Ka.9€í$,€9, Een rew l5O/5O kv

À

ondslatrm gmt het

o

Zeslek 6tsks

A

elektíÉ'lerl3rel lr de

Biitffi t{6d. wàt"rgrutiffi m UleíÈ{rg) en gM E drw,iewe 5latffi bqrws og DleLka ab Ubu.g. tldd Papaeív.eg. ZeebuÍ!ÉíerttrÉ

6 Nwel.lëí

vízwlrír9

À

ffiErlootrE@ítw OqkqÉehào en v!frrur§

o

Amstslm nÈ @ bcat€ rcqmlSOkv-stat@

Groei Alliander door energietransitie

aL ander

Werkpakket Liander - investeringen in Zuid-Holland Zuid-Holland Liander dient veel van haar 50 kV-onderstations te versterken en nieuwe onderstations te bouwen om de huidige en toekomstige transportknelpunten het hoofd te bieden. Verzwaring van de onderstations Zoeterwoude, Leiden Zuidwest, Leiden Rlksuniversiteit, Leiderdorp, NoordwLl'k en Lermuiden staan op stapel, waaryoor in de komendelaren eerst de benodigde ruimte moet worden gevonden. Tevens wordt momenteel voortvarend gewerkt om het nieuwe onderstation Boskoop en de nieuwe invoedingspunten vanuit TenneT, Zuidplaspolder (samen met TenneT en Stedin) en Leiden Oost (samen met TenneT) tot stand te brengen.

Voor de periode toï2029 voorziet Liander op dit moment voor de regio Zuid-Holland dat van de achttien stations circa vjf stuks overbelast raken. Liander is daarom voornemens om circa tien nieuwe stations te stichten en er circa v1.1'f uit te breiden. Verdere concretisering van deze investeringen zal plaatsvinden via de RES.

29

We gBn Eel En onze 50 kv-ondeístatron5 vgsterken m n@re ondeÍstatrons bouw om de hudig€ m t€komslige tÍansDortknelpunten

Lgmuiden Lerden

we 9en de ondeístations Lerden Zuidwst, Nooídwrtk en Leimuiden verzwaíen

Zoetswoude

#Ë o

Omdàt we woízitr dat ertía

Gpeitert nod€ is, weíken we smen ret TemeT hard aan niewe invoedDuta in de Zuidplöpolds (met Stedin) en Lerden Oost OarEst wgken we &n nie|m

ondsstatios rn Bosk@o, ZGteMude en LerderdoÍp

Groei Alliander door energietransitie

alLian er

Werkpakket Liander - investerÍngen in Gelderland Gelderland Liander investeert op diverse plekken in verzwaring van stations. De stations Barneveld, Dodewaard, Zevenaar, Doetinchem en Eibergen zgn hier voorbeelden van. Zowel extra

vermogen a ls ook aa nslu itmogell.l'kheden worden bq'geplaatst. De grotere projectgebleden z1n de Bommelerwaard en het knooppunt Arnhem N'11megen. ln deze twee gebieden worden ook geheel nieuwe stations (in samenspraak

met TenneT) gebouwd voor verdere versterking van het elektriciteitsnet.

o Wevskffi$llH rct ÍsreÍ m Stedrn de mogEl'lóèden @ snrworÉgst€t@

-r---r-

. ln de Bommelerwaard wordt onderstatlon Zaltbommel verder verzwaard met'150/20 kV

À

o Eö€rom

en wordt een nieuw onderstation 150/20 kV gebouwd in Zuilichem Daarna worden blna alle onderliggende grotere verdeelstations versterkt om huidige en toekomstige

-

zwd qtía ffioe,en als

önshJrurpgel ikheóen bI

knelpunten op te lossen.

. ln het gebied tussen Arnhem en N'lmegen wordt enerzlds volop rngezet op grote logistieke oplossingen en anderz'11ds speelt de duurzame opwek en verduurzaming van woningbouw een grote rol. Om knelpunten het hoofd te bieden wordt samen met TenneT een nieuw onderstation Oosterhout gesticht met drie 150/20 kV-transformatoren van B0 II/VA.

. Voor de verdere toekomst worden in de buurt van Nlkerk de mogelqkheden voor een nieuw onderstation samen met TenneT en Stedin verkend. De groei ten noorden en oosten van Amersfoorl zal immers verder doorgaan gezien de gunstige ligging nabL1' de snelweg A1. Om deze groei beter te kunnen voorspellen zet Liander samen met de omgevingspartners in op de RES als instrument.

. Voor de periode ïo12029 voorziet Liander op dit moment voor de regio Gelderland dat van de 39 stations circa28 stuks overbelast raken. Liander is daarom voornemens om circa vyftien nieuwe stations te stichten en er circa zeven uit te breiden. Verdere 3toncretisering van deze investeringen zal plaatsvinden via de RES

Weiretren@d|w dc seàÍing dekken 'n van statio6s s plaatg

zuilc+sn àltboml

À h de BomeleMörd w&aíen re het sxreElatbn Zaltbomlm bqren re en nÈw oírdí3tàtim Zuil.crEm l5O,r2O kV DëíE sst{ks we oóderl€g€ode gíotse sdelsEtions m tuiJOe o t@kmstlge krelNntm oO te lfsss

NUmegO

we bouEn twss Amhm s Nímegs $ms mt ÍmreT H niew oodeístaton ()o3tÈhout dEl va 80 wa drc l5O/2O kv{ffifq-rutdfi vooí dulJl'm w€k, gduwzmͧ

wnrgbqff s grot" lo9Èt*e opfo6singen

6à IENI

aL ander 11 t

Sectorregulering en financiering van de energietransitie

-t

31

Sectorregulering en financiering van de energretransitie

aL ander

De markt waarin Alliander acief is wordt ereguleerd door de ACIV Regulering in Nederland

Gereguleerde tarifering en rendement

Als netbeheerder heeft Alliander de wettel'1ke taak om consumenten en bedrlven dagel'11ks van gas en elektriciteit te voorzien Dit moet tegen de voorwaarden die hun basis vinden in de Elektriciteitswet. De regionale netbeheerders werken in een gereguleerde markt zonder directe concurrentie. Het is immers niet kosteneffrciënt om meerdere netten

De ACM stelt de maximum transport- en aansluitlarieven vast in de tarievenbesluiten. Deze tarieven worden zo vastgesteld dat de aanleg, het beheer en de exploitatie van de energienetten de economische kosten van de investeringen dekt. De tarieven bestaan uit twee componenten: (i) de kapitaallasten en (ii) de operationele kosten. De kapitaallasten bestaan uit afschr'lvingen en een vermogenskostenvergoeding voor de verschaffers van Toegestane inkomsten RN B's vreemd en eigen vermogen. De vermogenskostenvergoeding volgt uit het product van Operationele de gewogen gemiddelde vermogenskostenvoet (WACC voor weighted average cost of capital) en de gereguleerde activawaarde (GAW).

naast elkaar aan te leggen. Gelet op de monopolistische marktstructuur houdt de Autoriteit Consument & Markt (ACtV) toezicht. De ACM is verantwoordel'yk voor de regulering van de

transmissiesysteembeheerders ("TSO's") en regionale netbeheerders van de elektriciteitsvoorziening en aardgasnetten in Nederland en doet dit middels 3 tot 5-jarige reguleringsperioden.

c(U (I)

o E

s(u

De operationele kosten z'1jn kosten voor personeel, inkoop van goederen, inkoopkosten bovenliggende netbeheerder en diensten die nodig 2L1'n om de taken

Voorkomen dat netbeheerders tarieven doorbelasten boven het

uit te voeren.

(efficiënte) kostennlveau

tt

o +t (o

Netwerkbeheerders een passend rendement op hun investeringen laten maken

f

o) (IJ

É. 32

GAW x WACC

Netwerkbeheerders prikkelen om op een efficiënte manier te opereren

LJ L

.

Optimale transportkwaliteit aanmoedigen (voor elektriciteits-RNBs;

ulalorlscne

$an het begin van de reguleringsperiode bepaalt de ACM de GAW en de afschrfvingsterm'1jnen voor verschillende activacategorieën. De afschrLl'vingen en de vermogenskostenvergoeding worden opgenomen in de maatstafregulering en landen in de tarieven van de netbeheerders. Gedurende de looptLl'd van de investeringen vindt vergoeding hierover plaats via de tarieven aan klanten, waardoor deze op lange term'11n kostendekkend z1n. B1j groei zgn de uitgaven op kofte termy'n daardoor echter hoger dan de inkomsten.

Sector regulering en fi nanciering van de energietransitie

aL ander

Simultaan zetten 3 factoren uit de regulering druk op de netto kasstroom van de

netbeheerders Drie simultane effecten

Wanneer investeringen sterk stugen, stugen de inkomsten niet navenant en neemt de financieringsbehoefte toe op 1

de middellange termijn

Wanneer de gereguleerde WACC daalt neemt de financieringsbehoefte verder toe

lnkomsten worden bepaald op basis van historische kosten, waardoor deze achterlopen br.1 toenemende kosten

33

Sector egulering en financrering van de energietransitie

aLLiander

Factor 1: Wanneer investeringen sterk st'1jgen, stlgen de inkomsten niet navenant

en neemt de financierÍngsbehoefte toe I

deaa lcom plex: sta biel patroon i nvesteringen

1

Energietransitie: bl'rlvend hoge Investeringen

I 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2010 2015 lnvesteringen Afschrllvingsvergoeding ---Financierlngsbehoefte

2010

2015 2020 2025 Inkomsten (FFO) lnvesteringen --- Financieringsbehoefte

Inkomsten uitgedrukt in FFO (vrije kasstroom) Getoonde grafiek ter illustratie

. lnkomsten uit investeringen bestaan uit een vermogenskostenvergoeding plus een vergoeding gely'k aan de afschr'11ving B1.1'een stabiel niveau van investeringen

lopen de afschr'lvingsvergoedingen op tot een niveau waarop ze de nieuwe investeringen volledig dekken. Dit noemen we een ideaalcomplex

De financieringsbehoefte zal toenemen door een combinatie van:

. Sterk toenemende investeringen; . Een lange terugverdientyd (-40 jaar), en; . Lage rendementen.

Sron Strategy&M

Als dit voor een lange periode zo bl1ft (energietransitie) zal de resulterende financieringsbehoefte blyven toenemen. Deze behoefte wordt ingevuld door

34

het aantrekken van schuld (vreemd vermogen).

Sectorregulering en financiering van de energietransiti

aL ander

Factor 2 & 3: Een dalende WACC verlaagt de inkomsten. Kosten stijgen maar vergding vndt

op basis van (lagere) historische kosten Dalende reële WACC en rente

St'ljgende kosten RNB

Het huidige verschil tussen de WACC en de 1O-jaars rente is niet eerder zo klein geweest De verwachting is dat dit de komende jaren zo bl!jft.

2000 Regulatorische reële

2010 WACC

2020 Duitse'1O-.jaars

rente

Werkellke NL 1O-jaars rente

. Een dalende rentestand heeft voordelen, namellk dat het aantrekken van financiering goedkoper wordt. Echter, voor de regionale netbeheerders heeft het ook nadelen omdat de inkomsten (eg. het gereguleerde tarief en rendement) aÍnemen. De ACM kljkt daarbq naar de Duitse en Nederlandse rente.

. De ACM stelt deze vergoeding periodiek vast op basis van marktdata. De

kosten

Vergoede kosten

De kosten die Alliander vergoed kr1;'gt worden bepaald op basis van de gemiddelde historische gemaakte kosten van de netbeheerders.

Wanneer de kosten een blL1'vende stqging laten zien, zullen de inkomsten voor de regionale netbeheerders permanent achterbllven, wat een grote impact heeft op het bedr11'fsresultaat en daarmee ook op de kredietratio s van

verwachtrng is dat voor de komende reguleringsperiode de kaprtaalsvergoeding naar beneden wordt b!1'gesteld. Hierdoor nemen de inkomsten af en zal er dus ook minder beschikbare ruimte zyn voor het financieren van de energietransitie.

. Door het effect van de 'zaagtand' schommelt het beeld enigszins gedurende

Uitgaande van een daling van de gereguleerde WACC vóór belastingen naar A7% 6lruclureel ladg) in de nieuwe reguleringsperiode Eron Strateg.y & PwC

elke reguleringsperiode. Dit raakt direct het resultaat en daarmee ook de dividenden

35

Alliander.

auiander

I /

\

Financieel beleid Alliander -a .J -/ ^--Ji

otJ

,.-

-

--À \

/ /

/

ltt

4

I

Financieel beleid Alliander

aLLiander

Brlgesteld financieel beleid past U uitdaging van energietransitie Financieel beleid ondersteunt strategie Alliander

Energietransitie heeft geleid tot b|l'stellen beleid

Het financieel beleid ondersteunt het algemene beleid en de strategie van Alliander. Het beleid richt zich op:

Door ontwikkelingen vanuit de energietransitie staat met name deze FFo / netto schuld verhouding sterk onder druk:

1) het te allen ty'de beschikken over voldoende middelen om te kunnen voldoen aan

' De energietransitie vraagt om forse investeringen, waardoor de schuldpositie in

de regulatorische en financiële verplichtlngen van de onderneming,

2) een adequaat aandeelhouders rendement en 3) bescherming voor obligatiehouders en andere vreemd vermogen verschaffers, met behoud van financiële draagkracht, discipline, flexibiliteit om te groeien en te investeren in onze onderneming. Het handhaven van een solide A rating* profiel is een belangrr.lk onderdeelvan het beleid. Zo behoudt Alliander een goede urtgangspositie om tegen gunstige

voonvaarden vreemd vermogen aan te trekken en om te kunnen groeien als onderneming. De belangr'g'kste ratio in het bepalen van de rating is de beschikbare operationele kasstromen ten opzichte van de schuldpositie (FFOlnetto schuld).

* Rating agencies beoordelen bedriven op hun financiëte stabititeiten de kans op tijdige betaling van aflossing en rente. De hoogst haalbare rating is AAA Eeneden 8BB komt een bedrijf in de gevarenzone vanuit het perspectief van kredietverleners. Bii de door Alliander nagestreefde A rating zullen kredievedeners tegen gunstige voonuaarden geld ter beschikking stellen omdat de kans op rentebetaling en aflossing zeer groot is. De ACM gaat in haar tariefregulering ook uit vdn een A rating.

rap tempo oploopt De beschikbare operationele kasstromen (FFO) nemen veel minder snel toe.

' Hierdoor daalt de FFo/netto schuld verhouding. Hoe lager deze ratio, hoe lager de rating en de kredietwaardigheid.

. Het vermogen om meer schuld aan te trekken komt daarmee in gevaar en de rentelasten st'11gen. Tegelqkertl.l'd is er binnen de wens om een solide A rating profiel te handhaven

ruimte voor een lagere ondergrens in het eigen beleid. Ook b1j een FFO/netto schuld verhouding van ten minste 15o/ozal dit rating profiel behouden kunnen bl'11ven. Derhalve is in mei 2021 in het financiële beleid de streefi,vaarde van 2Oo/o

verlaagd naar 15o/o. ln de voorwaarden van de obligatielening is overeengekomen dat Alliander de

lening kan converteren in aandelen als de FFO/netto schuld ratio structureel onder de 160À komt. Op deze manier wordt geborgd dat er tldig kan worden ingegrepen indien de FFO/netto schuld ratio dichtbu 157o komt De volgende sheets gaan in op de belangrgkste kenmerken van het nieuwe beleid

37

en bieden een toelichting op de wy'zigingen.

Financieel beleid Alliander

aLLiander

Kenmerken van blgesteld beleid en wyzigingen t o.v. huÍdig beleid (l) Algemene u itgangspunten

Financieel kader

verhouding

Zekerstellen van een adequate omvang van liquide middelen en

FFO/netto schuld

gecomm rtteerde kredietfacil iteiten;

Rentedekking

> 3,5

Netto schuldratio

< 607o

Te allen tljde zeker stellen van toegang tot de kapitaalmarkt;

Zekerstellen van een gebalanceerd aflossingsschema Handhavrng van een buffer ten opzichte van reguleringscriteria conform Besluit Financieel Beheer Netbeheer (BFBN) waarb1.1' Alliander niet de

>15o/o

Solide A ratingprofiel

Voldoen aan de regulatorische vereisten voor de netbeheerders (BFBN)

grens opzoekt; Centrale financiering van bedr'1Ísonderdelen* en centraal cash managemenU Schulden worden in principe op Alliander N.V. niveau aangetrokken

Onderdeel van bedr1.1'fsbeleid en strategie; Transparante berichtgeving;

De algemene uitgangspunten bllven ongewljzigd

38

*) met betrekking tot financiering van non-core activiteiten, van entiteiten waarover Alliander geen 100% control heeft of in andere specifieke gevallen wordt door Treasury, na overleg met de Raad van Bestuur, andere financieringsvormen overuogen.

Minimum FFO/netto schuld ratio is aangepast van20o/o naar 15%. Het financieel beleid is en blyft gericht op behoud van een A rating profiel. Het bestaande minimum van 20o/o is echter strikter dan noodzakelljk voor het A rating profiel De grens van '15% is meer in 1L1'n met dit profiel en biedt daarmee meer financiële ruimte.

Financieel beleid Alliander Kenmerken van bygesteld beleid en w1zÍgingen t.o.v. huÍdig beleíd (ll) Dividendbeleid

. Stabiel dividend . Pay-out: 45o/o van de winst na belastingen, gecorrigeerd voor fair value mutaties, periodieke vergoedingen voor leningen die via het eigen

vermogen worden verwerkt en bijzondere posten die niet hebben geleid

tot kasstromen, tenz'1 investeringen of financiële criterra een hogere toevoeging aan de algemene reseryes vereisen

. Solvabiliteit minimaal 30% ln het nieuwe beleid wordt verduidel'L1'kt dat de periodieke vergoedingen voor leningen die onder lnternational Financial Reporting Standards (IFRS) als eigen vermogen zyn geclassificeerd, gecorrigeerd worden op de dividendgrondslag. Dit doet recht aan preferente positie van de hybride schuldhouders t.o.v. de aandeelhouders.

39

aLLiander

-

alriander I

lnstrumenten voor versterken eigen ermogen

I

't-

-rr

T

I

-I--7

{ >l

( l^

i<

I I

)

Instrumenten voor versterken eigen vermogen De verschillende

aLuiander

ke financiële insfumenten z1n beoordeeld aan de hand van

onderstaande randvoon vaarden en cntena Randvoonrvaarden

Toelichting

Solide credit rating

Gelet op de regulatoire kapitaalvergoeding (vastgesteld door de ACM) streeft Alliander naar tenminste een A-rating.

Aandeelhoudersflexibiliteit

Het instrument moet de flexibiliteit bieden aan aandeelhouders om onafhankelijk van elkaar te besluiten om te participeren.

Criteria aan instrument

Toelichting (NB: er is geen verschillende zwaarte aan de verschillende criteria toegekend)

Effectiviteit

De mate waarin een instrument br.;draagt aan het versterken van het elgen vermogen en behoud van een A-rating. Dit verschilt per instrument, bepaalde instrumenten worden door de rating agencies deels als vreemd vermogen geclassificeerd (geen 100% weging als eigen vermogen)

Financiële flexibiliteit*

Flexibiliteit kan worden bereikt door trapsgewijs kapitaal aan te trekken, de mogell'kheid om schuld naar eigen vermogen te converteren en/of de mogel'ljkheid om de betaalverplichting (t!delijk) uit te kunnen stellen

Fiscale aft rekbaarheid**

In hoeverre komt de vergoeding op het financieel instrument in aanmerking voor een fiscale korting uit hoofde van renteaftrekbaarheid en overige fiscaal relevante aspecten met financiele gevolgen

Kosten

(i) De hoogte van de verschuldigde vergoeding op het financiële instrument. (ii) De impact op de winst- en verliesrekening en de balans van Alliander. De instrumenten verschillen in coÍnplexiteit, ujtvoerbaarheid, transpaÍantie, in hoeverre oveíeenstemming nodig is tussen de aandeelhouders,juridische implicaties (e.9. stahJtenwljziging, onderhandse ofnotaÍiéle ahe, goedkeuring AvA)en de transactiekoíen gemoeid met het financiële instrument.

''_::'-,':'-

--

AànÍèkkeliikhe d voor -_ de

De mate waarin het inteÍessant isvoorde aandeelhoudeÍ om te participeren in het instrument.

. Flerà,lÈí gati!&@kaÍMdàt hi*d@t l.e* paàxn hindé, tubswrdt getesd q het Enas@wne enMs!*rs 'o'ltoiÈinitd*dt @p.tt tgqiBtM.ti,àt§ttdvdmbq@k *téhèbbetent etu*hna*ased

-'M 41

èh oidtunr

M itr'otut* t{ b@eetr gÉlaÈ eÉ, de aatde.lt@iels

d. MwdtNhoodftírdsMtax)opgd.@íd

lnstrumenten voor versterken eigen vermogen

aL an er

Een ovezicht van de mogellke financiële insffumenten die nader zyn urtgewerkt en

A lnstrument

Beschrijving

A Agiostorting

Eenvoudige vorm van onvoorwaardelr.lk kapitaal

B

Gewone aandelen huidige klasse (nieuwe uitgifte)

Recht op zeggenschap en een aandeel in de winst in de vorm van dividend

C

Gewone aandelen nieuwe klasse met beperking stemrecht (nieuwe uitgifte)

Geven de mogellkheid om te differentièren in winst enlof stemrecht t o v bestaande gewone aandelen

D (Cumulatief) preferente aandelen Achtergestelde lening (of 'hybride E

lening )

F Senior lening G Reverse converteerbare obligatielening lnhouden dividend

42

Recht op een vast dividend met voorrang op gewone aandelen Lening met een hogere rentecoupon op basis van het hogere risicoprofiel Kan (deels) als eigen vermogen classiÍiceren in de berekeningen van vermogensratio's by rating agencies en (bank)convenanten. Vaste of variabele rentecoupon met ('senior') leningsvoorwaarden en vooraf vastgestelde loopt'11'd. Een lening met optie om te converteren naar aandelen leidend tot een (gelijkt'ljdige) verhoging van het eigen vermogen en verlaging

van vreemd vermogen. Niet verder beoordeeld omdat dit als zeer onaantrekkeli.l'k voor de aandeelhouders is beoordeeld en conform het financieel beleid van

Alliander gestreeÍd wordt naar bestendige betaling van dividend

lnstrumenten voor versterken eigen vermogen

alLian er

A: Agiostoring Eenvoudige vorm van onvoorwaardel'y'k kapitaal. Uitvoerbaar op voorwaarde dat alle aandeelhouders pro rata participeren in de storting

Directe versterking van het eigen vermogen

+

43

Kan alleen plaatsvinden als alle aandeelhouders pro-rata hun aandelen

belang mee doen

Minder vreemd vermogen en daarmee in de toekomst een hoger dlvidend

Geen extra vergoeding op de kapitaalstortrng

Zeer eenvoudig qua uiWoering

Sterk, maar eenmalig signaal naar de kapitaalmarkt

lnstrumenten voor versterken eigen vermogen

aL ander

B: Gewone aandelen huidige klasse (nieurwe uitgrfte)

Deze variant zorgtvoor een permanente aanvulling van het eigen vermogen.

+ +

Directe versterking van het eigen vermogen

Minder vreemd vermogen en daarmee in de toekomst een hoger dividend

Sterk maar eenmalig signaal naar de markt door commitment aandeelhouders

Notariële akte(n) van uitgifte vereist

Waardering nodig. lndien niet alle aandeelhouders pro rata participeren in de nieuwe uitgifte beperkte wlziging van zeggenschapsverhoudingen.

44

lnstrumenten voor versterken eigen vermogen

aLLiander

C: Gewone aandelen nieurwe klasse met bepeking stemrecht (nier,nrue uitgrfte) Deze variant zorgt voor een permanente aanvulling van het eigen vermogen waarbij differentiatie mogel'ijk is tussen

economische rechten en zeggenschap.

+

Directe versterking van het eigen vermogen

Minder vreemd vermogen en daarmee in de toekomst een hoger dividend By toetreding van nieuwe aandeelhouders

verbreding van de

aandeelhoudersbasis (pluspunt voor rating agencies)

Sterk maar eenmalig signaal naar de markt door commitment aandeelhouders

Notariële akte(n) van uitgifte vereist

Waardering nodig indien niet alle aandeelhouders pro rata participeren in de nieuwe uitgifte

Statutenw'lziging vereist

45

!nstrumenten voor versterken eigen vermogen D: (Cumulatief)

p rente aandelen

aL ander

Deze vorm van financiële instrumenten geeft een vast rendement aan aandeelhouders en hebben structuur eigenschappen op basis waarvan kredietbeoordelaars ze (gedeeltel'y'k) meetellen als eigen vermogen.

Wordt niet a priori als 100% eigen vermogen beschouwd en hierdoor is meer kapitaal nodig om dezelfde rating te bewerkstelligen Minder vreemd vermoqen en daarmee in de toekomst een hoger

di[idend Nieuwe klasse aandelen kan als klasse worden ingetrokken met terugbetaling (kapitaal-verminderingsprocedure)

Sterk maar eenmalig signaal naar de markt door commitment

aandeelhouders

Notariële akte(n) van uitgifte vereist

Aanvullende laag in vermogensstructuur, derhalve verhoging van complexrteit met subjectieve pricrng

Statutenwlziging vereist

Leidt tot structurele ongel'ykheid c.q. prioriteit voor bepaalde aandeelhouders

46

Instrumenten voor versterken eigen vermogen

aLLlan er

E: Achtergestelde lening (of 'hybnde lening )

Deze lening heeft karakteristieken van zowel vreemd- als eígen vermogen. Deze dient wel te voldoen aan voorwaarden als (i) achtergesteldheid (ii) (zeer) lange loopt'iid en (iii) uitstelmogelUkheden ten aanzien van rente- en aflowerplichtingen. Dit type lening is verhoudingsgew'ijs duur en kan ook van de kapitaalmarh worden aangetrokken.

+

Telt doorgaans voor 25-750À mee als eigen vermogen afhankelyk van de voorwaarden

Optie uitstel rente en aflossing (b1 niet perpetual)

Rente aftrekbaar onder voorwaa rden (waaronder niet winstafha nkelljk

gestructureerd)

+ 47

Kan ook via de kapitaalmarkt b'11 derden worden aangetrokken

Er is meer kapitaal nodig om dezelfde ratingimpact te bewerkstelligen

Eigen vermogen weging door rating agencies vermindert in de loop

van de t'1jd richting de ernddatum

Hogere rente dan gewone (senior) lening

lnstrumenten voor versterken eigen vermogen

aL ander

F: Senior lening

Senior lening heeft een lage rentevergoeding maar telt niet mee als eigen vermogen en dus geen verbetering van de kapitaalstructuur. Dit type vermogen zal logischerwijs uit de reguliere kapitaalmarkt worden gehaald.

Rente fiscaal aftrekbaar

Veruit de voordeligste manier van financieren gezien zeer lage rente

Geen versterking van het ergen vermogen

A-rating blUft bU toenemende behoefte aan financiering niet behouden

standen Pricing en voorwaarden z'11n objectief vast te stellen op basis van vergelgkbare transacties in de markt

Beperkingen vanuit bankconvenanten en eisen ACM op gebied van solvabiliteit

Vervroegde aflossing normaliter alleen met betalen van boeterente

48

lnstrumenten voor versterken eigen vermogen

aLLiander

G Reverse converteerba re obl igatieleni ng Een lening met optie om te converteren naar aandelen leidend tot een (gel'ijktildige) verhoging van het eigen vermogen en

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=6f614754-8e52-4fa5-b3f0-45e08ba7fd86