CConstaterende datNijkerk
Koppel je AI →
Document · PDF

2021-067 Bijlage 1 - Concept Programmabegroting 2022-2025.pdf

Raadsvergadering 4 november 2021, gemeente NijkerkBij agendapunt: Programmabegroting 2022-2025 (2021-067)40.989 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

Uit onze recente P&C-producten blijkt dat diverse factoren ertoe hebben geleid dat onze ruimte in exploitatie en vermogen is afgenomen. Voor een groot gedeelte wordt dit veroorzaakt doordat de uitgaven in het sociaal domein al een aantal jaren nog harder stijgen dan al werd geprognosticeerd. In de Programmabegroting 2021-2024 waren wederom meerjarig oplopende bezuinigingsbedragen opgenomen. Met deze Programmabegroting 20222025 blijven we inzetten op het krachtig implementeren van de bijbehorende maatregelen. Deze begroting draagt bij aan het behouden van een laag niveau van lokale lasten. In 2020 is besloten om, vooruitlopend op de omgevingsvisie, aan de slag te gaan met een aantal investeringen vergelijkbaar met het Programma ruimtelijke en maatschappelijke investeringen (PRMI) uit 2014. Dit zijn investeringen die ongeacht de omgevingsvisie hun nut hebben, waarvan er ook een aantal voor 2022 is voorzien. Overige ambities We blijven investeren in onze regionale netwerken om een goede positie te behouden in de regio. Door actief een bijdrage te leveren in de verschillende regio’s aan de uitvoering van de strategische agenda’s willen we kansen

Gemeente Nijkerk

pagina 45

Programmabegroting 2022

pakken. We richten ons op de thema’s wonen, economie en duurzaamheid. Met een gerichte aanpak willen we het lokale voorzieningenniveau handhaven en uitbouwen.

7.2 Te monitoren doelen Voor dit programma betreft het de volgende: Kolom1 ambitie

Wat gaan we doen?

We houden de lastendruk voor onze inwoners laag en wij verhogen de tarieven jaarlijks met de inflatie-index

Via de gemeentebegroting en binnen de reguliere P&C-cyclus neemt de gemeenteraad hierover besluiten.

Wij hebben de ambitie en zien de financiële ruimte in exploitatie en vermogen om in de gemeente Nijkerk te investeren. We gaan uitwerken voor welke gebieden en in welke mate dat nodig en verantwoord is. Creatieve oplossingen en alternatieve Financieringsmogelijkheden maken daar nadrukkelijk deel van uit

Via de gemeentebegroting en binnen de reguliere P&C-cyclus neemt de gemeenteraad hierover besluiten. In het najaar van 2020 is een nieuw programma ruimtelijke en maatschappelijke investeringen vastgesteld.

7.3 Beleidsindicatoren De verplichte beleidsindicatoren die betrekking hebben op dit programma zijn de volgende: Indicator

Taakveld

eenheid

Nijkerk

Jaar

Bron

1. Formatie

0. Bestuur en ondersteuning

Fte per 1.000 inwoners

6,7

2022

Begroting 2022

2. Bezetting

0. Bestuur en ondersteuning

Fte per 1.000 inwoners

6,1

2022

Begroting 2022

3. Apparaatskosten

0. Bestuur en ondersteuning

Kosten per inwoner

610

2022

Begroting 2022

Externe inhuur

0. Bestuur en ondersteuning

Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen

4,3

2022

Begroting 2022

Overhead

0. Bestuur en ondersteuning

% van totale lasten

12,0

2022

Begroting 2022

(kst. gemeentelijke org.)

1. Formatie in Fte van het ambtelijk apparaat van de eigen organisatie per duizend inwoners. 2. Het aantal werkelijk ingevulde formatieplaatsen (Fte) in de eigen organisatie per duizend inwoners. 3. De noodzakelijke kosten voor het uitvoeren van de organisatorische taken (o.a. kosten van salarissen, huisvesting, automatisering en overige kosten) per inwoner. 4. De kosten van de externe inhuur ( bijvoorbeeld uitzendkrachten en detachering) uitgedrukt in een percentage van de totale loonsom plus de totale kosten van de inhuur van externen. 5. De kosten van overhead (kosten voor ondersteuning die niet rechtstreeks aan het primaire proces zijn toe te rekenen) uitgedrukt als een percentage van de totale lasten.

Gemeente Nijkerk

pagina 46

Programmabegroting 2022

7.4 Beleidskaders Nota/plan

Planperiode

Jaar vaststelling

Coalitieakkoord “verbinden met ambitie”

2018 – 2022

2018

Verordening gegevensverstrekking basisregistratie personen

2014 – en verder

2014

Mijlpalenplan doorontwikkeling organisatie

2020 – 2024

2020

Regeling zonder meer ‘Samenwerking bedrijfsvoering”

2017 – en verder

2016

7.5 Samenwerkingsverbanden Verbonden partijen

Doelstelling

GBLT

GBLT is de samenwerking op het gebied van uitvoering van de WOZ en de heffing en invordering van gemeentelijke belastingen. Meer informatie is opgenomen in de paragraaf Lokale Heffingen.

BLNP

BLNP is de samenwerking op het gebied van bedrijfsvoering. Meer informatie is opgenomen in de paragraaf Bedrijfsvoering.

7.6 Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de lasten en baten opgenomen die aan het programma Organisatie en Financiën verbonden zijn. -/- = nadeel Lasten Baten Saldo programma

2022 15.132 626 -14.506

2023 15.383 571 -14.812

2024 15.459 908 -14.551

2025 15.497 926 -14.571

Budget Bij het programma Organisatie en Financiën horen de volgende taakvelden. Ter indicatie zijn per taakveld de lasten en baten voor 2021 vermeld, in afgeronde bedragen. Taakveld

Omschrijving taakveld

(bedragen x € 1.000) lasten

baten

saldo

2.002

0

-2.002

0.1

Bestuur

0.2

Burgerzaken

608

488

-120

0.4

Overhead

12.522

138

-12.384

15.132

626

-14.506

Gemeente Nijkerk

pagina 47

Programmabegroting 2022

Programma 8 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien 8.1 Inleiding en ontwikkelingen In aanvulling op de programma’s geeft dit hoofdstuk een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen. De algemene dekkingsmiddelen, zoals het Gemeentefonds, worden niet als baten in de diverse programma’s opgenomen. Inzicht in de baten is echter essentieel voor de raad. Daarom maakt het hoofdstuk algemene dekkingsmiddelen ook onderdeel uit van het onderdeel programma's. De voorgaande zeven programma’s omvatten alle baten en lasten die nodig zijn voor de realisering van die programma’s. Specifieke gemeentelijke heffingen zoals het rioolrecht en de afvalstoffenheffing zijn opgenomen bij de baten van het betreffende programma. Hetzelfde gebeurt met de specifieke uitkeringen. Het BBV schrijft in artikel 8 voor dat in de begroting een bedrag wordt opgenomen voor onvoorziene uitgaven. Het bedrag voor onvoorzien kan, volgens de voorschriften, worden geraamd voor de begroting in zijn geheel of per programma. Er is voor gekozen om de post onvoorzien voor de begroting in zijn geheel op te nemen.

8.2 Overzicht algemene dekkingsmiddelen De belangrijkste onderdelen van het overzicht algemene dekkingsmiddelen zijn voorgeschreven. Het gaat daarbij om: a. lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is. Dit zijn met name de OZB, de precariobelasting, de toeristenbelasting en de hondenbelasting, b. algemene uitkeringen (gemeentefonds), c. dividend, d. saldo van de financieringsfunctie, e. overige algemene dekkingsmiddelen. Tabel Specificatie algemene dekkingsmiddelen BATEN

(bedragen x € 1.000) 2022

2023

2024

2025

10.207

10.457

10.507

10.567

477

477

477

477

Algemene dekkingsmiddelen Lokale heffingen (OZB) Lokale heffingen (overige belastingen) Gemeentefonds

62.082

60.700

60.676

60.952

Dividend

415

415

415

415

Saldo financieringsfunctie

810

660

663

647

73.991

72.709

72.738

73.058

24

24

24

24

Totaal algemene dekkingsmiddelen LASTEN Onvoorzien

8.3 Toelichting Hieronder wordt in het kort het beleid ten aanzien van de onderwerpen uit de tabel toegelicht. Lokale heffingen Het beleid over de lokale heffingen wordt uitvoeriger beschreven in de paragraaf Lokale heffingen van deze begroting. Gemeentefonds Het gemeentefonds kent drie soorten uitkeringen: • De algemene uitkering • Decentralisatie- en Integratie-uitkeringen

Gemeente Nijkerk

pagina 48

Programmabegroting 2022

De algemene uitkering Binnen het gemeentefonds is de algemene uitkering de grootste component. Het bedrag aan algemene uitkering wordt verdeeld over de gemeenten met maatstaven, zoals het inwonertal en de oppervlakte van een gemeente, een aan de maatstaven gekoppeld gewicht (bedrag per eenheid) en de uitkeringsfactor. De maatstaven kunnen voortdurend aan veranderingen onderhevig zijn. Daarnaast wordt de ontwikkeling van de algemene uitkering voor een belangrijk deel bepaald door de ontwikkeling van de rijksuitgaven (netto gecorrigeerde rijksuitgaven; NGRU). Volgens de normerings-systematiek (trap op trap af) hebben wijzigingen in de rijksuitgaven direct invloed op de omvang van de algemene uitkering. De jaarlijkse toename of afname van het gemeentefonds, voortvloeiend uit de normeringssystematiek, wordt het accres genoemd. De raming van de algemene uitkering is gebaseerd op de septembercirculaire 2021. Decentralisatie- en integratie-uitkeringen Deze uitkeringen maken, net als de algemene uitkering, deel uit van het gemeentefonds, maar hebben een eigen verdeling. Decentralisatie- en integratie-uitkeringen zijn net als de algemene uitkering vrij besteedbaar en er vindt geen verantwoording naar het Rijk plaats, zoals bij specifieke uitkeringen wel het geval is. Veel van de uitkeringen zijn verbonden met een zeker doel.

Vanuit dat perspectief kan de bestedingsvrijheid formeel niet, maar materieel wel begrensd zijn. Binnen deze uitkeringen zijn geen noemenswaardige ontwikkelingen. Herijking verdeling Gemeentefonds met ingang van 2023 Met ingang van 2023 gaat het Gemeentefonds anders verdeeld worden. Momenteel onderzoekt het Rijk, ondersteund door onderzoeksbureaus en geadviseerd door de VNG, hoe dit zo objectief mogelijk kan gebeuren. In augustus zijn de laatste documenten over de uitkomsten (actualisatie van de gegevens van 2017 naar 2019) van het voorstel voor de nieuwe verdeling van het gemeentefonds door het Rijk beschikbaar gesteld. Op basis van deze nieuwe cijfers gaat onze gemeente er € 52 per inwoner op achteruit in 2023. Deze cijfers zijn nog niet definitief. Als deze herverdeling wordt ingevoerd betekent dit voor Nijkerk dat we in 2026 circa € 2.2 miljoen minder gaan ontvangen uit het gemeentefonds. Deze vermindering wordt zoals het er nu naar uitziet stapsgewijs doorgevoerd in de jaren 2023 t/m 2026. Voor het jaar 2023 is het effect ca. 650.000 in 2024 en 2025 loopt dit op met € 650.000 per jaar. In 2026 wordt dan de inhouding van ca. € 2.2 mln. bereikt. Dit is de inschatting van augustus 2021. De ervaring heeft ons geleerd dat dit bedrag nog materieel kan wijzigen op basis van actuele cijfers of landelijke politieke besluitvorming..

Dividend De gemeente Nijkerk heeft aandelen in Alliander, Vitens en BNG. Voor de aandelen van Alliander en de BNG gezamenlijk wordt een opbrengst geraamd van € 320.000 per jaar. Vanaf 2021 ontvangen we voorlopig geen dividend meer van Vitens. Saldo van de financieringsfunctie Het betreft hier het saldo van enerzijds de gecalculeerde rentelast en anderzijds de aan diverse programma’s doorberekende rentelast. De gecalculeerde netto rentelast voor 2022 is € 0,7 miljoen. Op basis van de door de raad vastgestelde financiële spelregels is € 1,5 miljoen doorbelast aan de diverse programma’s. Hierdoor ontstaat een rekenkundig voordeel van € 0,8 miljoen. Dit is een gevolg van enerzijds de toerekening van de rente aan voorzieningen conform de vernieuwde BBV en anderzijds de doorbelasting van rente op basis van het voorcalculatorische omslagrente in plaats van de werkelijke omslagrente. Het is geen echt budgettair voordeel. EMU-saldo Als gevolg van Europese regelgeving mogen EU-lidstaten een begrotingstekort (EMU-saldo) hebben van maximaal 3% van het bruto binnenlands product (BBP). Van dit maximale tekort van 3% van Nederland is 2,5% voor de rijksoverheid en 0,5% voor de decentrale overheden. De EMU-systematiek werkt echter op een andere manier dan het baten-lastenstelsel dat decentrale overheden hanteren.

Investeringen en uitgaven die worden gedekt uit reserves tellen bijvoorbeeld niet mee in de uitkomst in het baten-lastenstelsel, maar tellen wel door in het EMU-saldo. Bij een sluitende begroting kan een gemeente daardoor toch een negatief EMU-saldo hebben.

Gemeente Nijkerk

pagina 49

Programmabegroting 2022

8.4 Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de lasten en baten opgenomen die verbonden zijn aan Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien. -/- = nadeel Lasten Baten Saldo programma

2022 939 72.997 72.058

2023 1.058 71.865 70.807

2024 1.376 71.891 70.515

2025 1.442 72.227 70.785

Budget Bij Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien horen de volgende taakvelden. Ter indicatie zijn per taakveld de lasten en baten voor 2022 vermeld, in afgeronde bedragen. Taakveld

Omschrijving taakveld

(bedragen x € 1.000) lasten

baten

saldo

-779

340

1.119

0.5

Treasury

0.61

OZB woningen

0

5.951

5.951

0.62

OZB niet-woningen

0

4.256

4.256

0.64

Belastingen overig

593

150

-443

0.7

Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

5

62.082

62.077

0.8

Overige baten en lasten

920

218

-702

0.9

Vennootschapsbelasting

200

0

-200

939

72.997

72.058

6.840

8.577

1.737

7.779

81.574

73.795

0.10

Mutaties reserve

De baten van de belastingen overig wijken af van de lokale heffingen (overig) in de tabel specificatie algemene dekkingsmiddelen. Dit komt doordat de gemeente Nijkerk op programma 5 de inkomsten vanwege de toeristenen de forensenbelasting verantwoord. Volgens het BBV maken deze onderdeel uit van de algemene dekkingsmiddelen en moeten ze worden verantwoord via de tabel specificatie algemene dekkingsmiddelen.

Gemeente Nijkerk

pagina 50

Programmabegroting 2022

Paragrafen De paragrafen: zeven dwarsdoorsneden Naast de zeven programma’s en het hoofdstuk Algemene dekkingsmiddelen en Onvoorzien bestaat de begroting uit een aantal paragrafen. De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van de begroting, bezien vanuit een bepaald perspectief. Doel van de paragrafen is om inzicht te geven in aspecten die op meerdere programma’s betrekking hebben. Via de paragrafen kan de raad ook beleidsuitgangspunten vaststellen ten aanzien van beheersmatige aspecten. Het gaat met name om de beleidslijnen van het beheersproces waarbij sprake kan zijn van een grote financiële impact, een grote politieke betekenis of een aanzienlijk belang voor de realisatie van de programma’s. Doel van de paragrafen is de raad een instrument te geven om de beleidskaders van deze diverse onderdelen vast te stellen en om de uitvoering te kunnen controleren. Thema’s van de paragrafen De volgende paragrafen zijn voorgeschreven. 1. Lokale heffingen 2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. Onderhoud kapitaalgoederen 4. Financiering 5. Bedrijfsvoering 6. Verbonden partijen 7. Grondbeleid

Gemeente Nijkerk

pagina 51

Programmabegroting 2022

Paragraaf 1 1.1

Lokale heffingen

Wettelijk kader

Voorgeschreven is dat de paragraaf lokale heffingen ten minste bevat: ▪ de geraamde inkomsten ▪ het beleid ten aanzien van de lokale heffingen ▪ een overzicht op hoofdlijnen van kostendekkendheid van de diverse heffingen en de bijbehorende beleidsuitgangspunten ▪ een aanduiding van de lokale lastendruk ▪ een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid De paragraaf lokale heffingen heeft betrekking op zowel de heffingen waarvan de besteding is gebonden (specifieke heffingen), als op de heffingen waarvan de besteding ongebonden is (algemene dekkingsmiddelen). De lokale heffingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van gemeenten en zijn daarom een integraal onderdeel van het gemeentelijk beleid. Een overzicht van de lokale heffingen en daarmee meer inzicht is daarom van belang voor de raad. Een aanduiding van de lokale lastendruk is van belang voor de integrale afweging tussen beleid en inkomsten. Een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid maakt het beeld van de lokale lasten compleet. Uitgangspunt in de regelgeving is dat tarieven voor een rechtstreekse dienstverlening niet meer mogen opbrengen dan zij aan werk kosten. Er is geen winstdoelstelling voor deze tarieven. Deze uitgangspunten hebben vooral gevolgen voor het tarievenbeleid van retributies in het algemeen en de tarieven van de afvalstoffenheffing en van het rioolrecht.

Bij het onderdeel tarievenbeleid retributies komen wij hierop terug.

1.2

Beleid en inkomsten

De inkomsten uit lokale heffingen worden in 2022 geraamd op € 19,3 miljoen. De opbouw is als volgt: bedragen x € 1 miljoen 2020

2021

2022

OZB woningen

5,3

5,6

5,9

OZB niet woningen

4,0

4,1

4,3

Parkeerbelastingen

0,6

0,4

0,4

Rioolheffing

2,1

2,2

2,2

Afvalstoffenheffing

3,0

3,0

3,2

Precariobelasting

1,8

1,8

-

Overige *)

Belastingen

0,4

0,4

0,5

17,2

17,5

16,5

Leges

1,8

2,0

2,0

Lijkbezorgingsrechten

0,6

0,6

0,6

Overige **)

0,2

0,2

0,2

2,6

2.8

2,8

19,8

20,3

19,3

Totaal belastingen Retributies en leges

Totaal retributies en leges Totaal lokale heffingen * hondenbelasting, forensenbelasting, toeristenbelasting ** haven-, kade- en liggelden

Gemeente Nijkerk

pagina 52

Programmabegroting 2022

Precario leidingen voor exploitatie nutswerken op gemeentegrond Met ingang van 2015 wordt precariobelasting geheven op het transport van energie (met name elektriciteit en gas). Nutsbedrijven die kabels en leidingen in/boven grond van de gemeente hebben, krijgen een aanslag. De opbrengst is afhankelijk van de totale lengte van deze netwerken. Per 1 juli 2017 heeft het Kabinet de precariobelasting voor nutswerken afgeschaft. Precariobelasting voor terrassen e.d. blijft wel bestaan. Het kabinet heeft gekozen voor een overgangstermijn tot 1 januari 2022, zodat daarmee de effecten kunnen worden opgevangen van de inkomstenderving veroorzaakt door deze afschaffing. Deze periode kan worden verkort bij een grotere hervorming/verruiming van het gemeentelijk belastinggebied door het Rijk. Het overgangsrecht geldt alleen als een gemeente in 2015 ook daadwerkelijk inkomsten genoot van deze belasting. Dit deed Nijkerk. Onder de overgangsregeling kan een gemeente maximaal heffen naar het tarief dat gold op 10 februari 2016; de datum van de brief waarin de minister van BZK het wetsvoorstel voor afschaffing van de precariobelasting heeft aangekondigd.

De opbrengst precarioheffing, voor Nijkerk ongeveer € 1,8 miljoen, wordt toegevoegd aan de reserve precariobelasting en vervolgens doorgestort naar de Algemene Reserve, conform het amendement dat is aangenomen bij de behandeling van de begroting 2020. Eind 2021/begin 2022 zal er nog geheven mogen worden over 2021 (de heffing vindt jaarlijks achteraf plaats). Daarna vervalt deze belasting en de daarmee gemoeide inkomsten. Heffing bijdrage Bedrijfsinvesteringszone Na een zorgvuldige voorbereiding en nauwe samenwerking met de Ondernemersvereniging Hoevelaken is met ingang van 2017 besloten tot invoering van een BIZ voor het centrum van Hoevelaken. De door de gemeente, via dienstverlening door GBLT, te heffen bijdragen worden via een subsidie uitgekeerd aan de Stichting Centrum Hoevelaken. De verordening heeft een geldigheidsduur tot 2022. Eind 2021 zullen, in goed overleg met het Stichtingsbestuur, de voorbereidingen starten om de looptijd wederom met 5 jaar te verlengen, ingaande 2022. In 2017 en daarna in 2019 is een draagvlakmeting onder de centrumondernemers van Nijkerk gehouden. Hierin had de gemeente een faciliterende rol. Uit de uitslag van beide stemmingen bleek dat voor invoering van de BIZ in Nijkerk vooralsnog onvoldoende draagvlak is.

Hondenbelasting In het coalitieakkoord “Verbinden met ambitie” is opgenomen dat wij de inkomsten van de hondenbelasting willen besteden aan de bestrijding van overlast en het faciliteren van het hondenuitlaatbeleid. In de voorjaarsnota 2019 is dit ingaande de begroting 2020 geeffectueerd. Dit is de reden dat het tarief voor 2020 met 40% (€ 100.000) gedaald is. Voor de goede orde melden wij u dat de hondenbelasting geen tot 100% kostendekkendheid gemaximeerde heffing is zoals bijvoorbeeld de rioolrechten dat wel zijn. Tevens is deze belasting vrij besteedbaar. Toeristenbelasting Evenals voor 2021 zal ook voor 2022 de voorlopige aanslag toeristenbelasting in september worden opgelegd. Vooralsnog is de verwachting dat, gelet op de versoepeling van de huidige coronamaatregelen, de prognose einde belastingjaar in de lijn ligt met de kerncijferbegroting zoals afgegeven door GBLT aan gemeente Nijkerk. De opbrengst betreft € 270.000. In 2020 is als coronamaatregels een lagere voorlopige aanslag opgelegd. Dit was bedoeld als tegemoetkoming richting de ondernemers (campinghouders en hoteleigenaren). In de praktijk was er achteraf gelukkig minder verschil in de opbrengst dan vooraf werd verwacht. Tarievenbeleid belastingen Het beleid van de gemeente is om de lastendruk voor burgers laag te houden. Daarom bleef de tariefstijging in de regel beperkt tot alleen een inflatiecorrectie.

Ten opzichte van 2020 werden de tarieven van de diverse belastingen verhoogd met niet meer dan nodig is om de effecten van de loon- en prijsontwikkelingen op te vangen. Voor 2022 is deze stijging berekend op 1,4%. Daarnaast wordt de OZB overeenkomstig het dekkingsplan van de Voorjaarsnota 2022 met 2 % extra verhoogd. Samen met de 1,4% inflatieontwikkeling blijft de tariefstijging OZB voor 2022 beperkt en komt uit op totaal 3,4%. WOZ/OZB Gemeente Nijkerk

pagina 53

Programmabegroting 2022

Met ingang van 2022 moeten alle gemeenten andere gegevens over gebouwen en woningen gaan gebruiken in de basisregistratie (BAG). Deze basisregistratie wordt onder andere gebruikt om de WOZ-waardering te bepalen. Tot op heden werd gebruik gemaakt van de inhoud van woningen (m3); vanaf 2022 moet de gemeente de gebruikersoppervlakte (m2) gaan gebruiken. Dit is een regeling van het Rijk met als doel aan te sluiten bij de praktijk dat de waarde van de woning veel meer afhankelijk is van het gebruikersoppervlak dan van de inhoudsmaat. Hierdoor gaan de WOZ-waarderingen van woningen beter aansluiten bij de praktijk van de markt. De WOZ-waarde van de woningen komt tot stand door modelmatige vergelijking van de woningen met andere woningen in dezelfde buurt waarvan een recente verkoopprijs beschikbaar is. Daarom zal de waarde van de woningen dus niet of nauwelijks veranderen bij de overgang van waarderen op inhoud naar gebruikersoppervlakte. Wel kan logischerwijs de zogenaamde mutatiedetectie (een inhaalslag die gelijktijdig is gestart om op basis van luchtfoto’s onder meer vergunningsvrije objecten in kaart te brengen) van invloed zijn op de hoogte van de aanslag, Nijkerk loopt in de pas; vanaf het belastingjaar 2020 wordt de waardering naar gebruikersoppervlakte gebruikt als basis voor de belastingheffing 2020. Zo ook voor 2022 en verdere jaren.

In het dekkingsplan van de begroting 2020 is besloten om de OZB over de jaren 2021 t/m 2023 met € 600.000 te verhogen. Voor 2022 betekent dit een extra raming van € 200.000. No Cure No Pay (NCNP) In 2020 heeft het GBLT een pilot gehouden bij de gemeente Leusden en Nijkerk met als doel om NCNP-bezwaar te voorkomen.. Burgers konden een afspraak maken met een taxateur bij de gemeente. Deze pilot is onderbroken door de coronacrisis. In 2021 was het mogelijk om telefonisch informeel bezwaar te maken bij de taxateur van GBLT. Een evaluatie volgt nog, ter doorontwikkeling. Corona en belastingheffing en inning Zowel in 2020 als in 2021 is er coulant omgegaan met ondernemers die als gevolg van corona in betalingsproblemen kwamen. Individueel maatwerk in de vorm van uitstel van belastingen is verleend. Hopelijk is dit in 2022 niet meer nodig, a.g.v. het verloop van de pandemie. Mocht dit wel zo zijn dan gaan zowel GBLT als wij hier wederom uiterst prudent mee om. Tarievenbeleid retributies Voor de inkomsten uit retributies wordt met kostprijsdekkende tarieven gerekend. In artikel 212 van de Gemeentewet is voorgeschreven dat de gemeenteraad via de financiële verordening regels stelt voor de wijze van kostprijsbepaling van de gemeentelijke diensten en producten. Daarbij moet tevens rekening worden gehouden met het Besluit Begroting en Verantwoording.

De systematiek van toerekenen van kosten wordt uitgevoerd conform de Financiële Verordening en de belastingverordeningen. Bij de bepaling van de kostprijs worden de bijdragen aan en van reserves overigens mee genomen. Omgevingswet De inwerkingtreding van de nieuwe Omgevingswet is uitgesteld tot 1 juli 2022. Er is meer tijd nodig om het Digitale Stelsel Omgevingswet opgeleverd, ingeregeld en stabiel werkend te krijgen. Dit houdt in dat onze legesverordening 2022 in basis nog op de oude wetgeving is geschoeid. Ambtelijk is 2021 gebruikt om een was-wordt -lijst te maken van oude en nieuwe wetgeving die samenkomen in deze nieuwe wet. Afhankelijk van de definitieve datum van invoering, zal u naar verwachting in het eerste kwartaal een nieuw vast te stellen legestarievenlijst worden voorgelegd op basis van deze nieuwe omgevingswet. Wet Kwaliteitsborging voor het Bouwen (WKB) Deze wet is 14 mei 2019 door de Eerste Kamer aangenomen en is gestart met een pilot in 2020, voor alle gemeenten, om uiteindelijk naar planning in 2022 (in aansluiting met de nieuwe Omgevingswet is de invoeringsdatum ook uitgesteld tot 1 juli 2022) volledig van kracht te gaan. Tussentijds heeft de minister de mogelijkheid de wet nog bij te stellen. Deze wet regelt dat het toezicht op de uitvoering van de gemeentelijk vergunning ook door een marktpartij (kwaliteitsborger) kan plaatsvinden.

Bij de oplevering van het Bouwwerk moet de aannemer aantonen dat aan de regelgeving is voldaan. De pilot, verplicht voor 10% van de afgegeven vergunningen in de gemeente, zal eerst eenvoudige vergunningen betreffen. Dit houdt dan in dat de gemeente

Gemeente Nijkerk

pagina 54

Programmabegroting 2022

geen toezicht op dat deel van de vergunningverlening meer hoeft uit te voeren. In samenhang met de uitwerking van de implementatie van de Omgevingswet zullen de gevolgen voor de legesheffing aan u worden voorgelegd. Afvalstoffenheffing De tarieven voor de diftar worden jaarlijks, in basis, trendmatig verhoogd. Kostendekkendheid Als gevolg van een stijging van de verwerkingskosten voor restafval, grofvuil en GFT is een nieuwe berekening gemaakt van het tarief afvalstoffenheffing o.b.v. een 100% kostendekkendheid. Deze komt uit op een stijging van 5,5%, inclusief een indexering van 1,4%. Netto dus een stijging van 4,1%.

Aanbesteding verwerking GFT-afval Vanuit de Regio De Vallei heeft een aanbesteding plaatsgevonden voor de verwerking van huishoudelijk bioafval (gft + e) voor de periode vanaf 1 januari 2023. Voor de gemeente Nijkerk betekent deze aanbesteding een stijging van de structurele kosten, die zal worden verwerkt in de afvalstoffenheffing per 2023. Aangezien de afvalstoffenheffing van veel factoren afhankelijk is, zal bij de programmabegroting 2023 - 2026 worden ingegaan op de definitieve financiële consequenties. Rioolheffing Voor 2022 wordt het tarief geïndiceerd met de inflatiecorrectie.

1.3

Lokale lastendruk

Voor de bepaling van de lastendruk wordt gekeken naar de lastendruk huishouding en per woningtype. Hierin worden de OZB voor woningen, de afvalstoffenheffing inclusief de opbrengsten vanwege afvoer van het afval en de rioolheffing betrokken. Wij sluiten hierbij aan bij de definitie die door het COELO wordt gebruikt. Zie hiervoor ook de bijlage met beleidsindicatoren. De mutaties voor een meerpersoonshuishouden eigenaar woning in onderstaande tabel worden veroorzaakt door een stijging van de OZB met € 11, een stijging van het rioolrecht met € 2 en een stijging van de afvalstoffenheffing met € 11. De mutatie voor een meerpersoonshuishouden huurder wordt veroorzaakt door de afvalstoffenheffing. Vergelijkingstabel lokale lastendruk per huishouden:

Stijging 2022-2021

2022

Meerpersoonshuishouden eigenaar woning Eenpersoonshuishouden eigenaar woning Meerpersoonshuishouden huurder Eenpersoonshuishouden huurder

664 628 221 185

3,8% 3,6% 5,5% 5,5%

2021 640 606 210 175

Bron 2021: COELO: Atlas van de lokale lasten 2021

1.4

Kwijtschelding

In de gemeente Nijkerk bestaat de mogelijkheid om geheel of gedeeltelijk kwijtschelding te krijgen van de aanslag voor de afvalstoffenheffing (gedeeltelijk), de ozb en de rioolheffing (gedeeltelijk). Om daarvoor in aanmerking te komen, mag het inkomen niet hoger zijn dan 100% van het bijstandsniveau en vindt er een vermogenstoets plaats. Tevens wordt bij de toetsing rekening gehouden met de netto kosten van kinderopvang. Aan mensen die een bijstandsuitkering ontvangen wordt de kwijtschelding, na toetsing van de voorwaarden, automatisch toegekend. De heffing en invordering van de meeste belastingen wordt uitgevoerd door GBLT (zie hierna). Dit belastingkantoor heeft een koppeling met het Landelijke Inlichtingenbureau. Dit bureau beheert een landelijke database waarin de inkomensgegevens van alle belastingplichtigen zijn opgeslagen. Door gebruik te maken van deze gegevens wordt het toekennen van automatische kwijtschelding verder vergemakkelijkt voor de belastingplichtige. We houden er rekening mee dat in 2022 in totaal € 63.000 wordt kwijtgescholden. Gemeente Nijkerk

pagina 55

Programmabegroting 2022

1.5

Uitvoering belastingverordeningen door GBLT

Het college heeft de heffing en de invordering van een aantal gemeentelijke belastingen overgedragen aan de gemeenschappelijke regeling Gemeenschappelijk Belastingkantoor Lococensus-Tricijn te Zwolle (verder: GBLT). GBLT is een samenwerkingsverband van vijf waterschappen en zes gemeenten (naast Nijkerk zijn dat Bunschoten, Dalfsen, Dronten, Leusden en Zwolle).

GBLT verzorgt voor de gemeente de volgende belastingen: onroerende zaakbelastingen hondenbelasting afvalstoffenheffing forensenbelasting rioolheffing toeristenbelasting heffing BIZ-bijdrage centrum Hoevelaken De belastingplichtigen van Nijkerk ontvangen van GBLT een gecombineerde aanslag, waarop zowel de gemeentelijke heffingen als de waterschapsheffingen zijn vermeld. GBLT draagt er zorg voor dat de informatie op de website van GBLT en de telefonische bereikbaarheid op orde zijn om de vragen van de burgers te kunnen beantwoorden. De afhandeling van bezwaar- en beroepschriften tegen de gemeentelijke heffingen die door GBLT worden uitgevoerd, gebeurt door GBLT. Met ingang van 2020 zijn de verordeningen van de gemeentelijke GBLT partners geharmoniseerd. Dit leidt voor Nijkerk tot enkele geringe aanpassingen. Als basis is namelijk de VNG modelverordening gehanteerd per belastingsoort.

1.6

Overzicht verordeningen

De verordeningen met daarin de diverse tarieven worden jaarlijks bij afzonderlijk raadsbesluit gewijzigd dan wel opnieuw vastgesteld. De raadsbesluiten worden integraal bekendgemaakt in het elektronisch gemeenteblad, door plaatsing op de website www.officielebekendmakingen.nl. De actuele en vorige versies van de verordeningen zijn te vinden op www.overheid.nl/lokale wet- en regelgeving. Vanaf 2015 is er om efficiency redenen voor gekozen om niet telkens geheel nieuwe verordeningen vast te stellen, maar de besluitvorming waar mogelijk te gieten in de vorm van een wijzigingsverordening.

Gemeente Nijkerk

pagina 56

Programmabegroting 2022

Paragraaf 2

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

2.1 Inleiding Deze paragraaf geeft een beeld van het risicoprofiel van de gemeente Nijkerk. Dit doen we door de financiële risico's af te zetten tegen de beschikbare buffers om deze op te vangen. Ook is in deze paragraaf een aantal financiële kengetallen opgenomen.

2.2 Kaderstelling − −

Het Besluit Begroting & Verantwoording (BBV) Nota Risicomanagement

2.3 Inventarisatie van de structurele en incidentele weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden van de gemeente om onverwachte en substantiële tegenvallers te dekken. Bijvoorbeeld de algemene reserve en de reserve grondexploitatie, maar ook de onbenutte belastingcapaciteit. Hierbij onderscheiden we incidentele en structurele weerstandscapaciteit. De incidentele weerstandscapaciteit is bedoeld om rekeningtekorten, calamiteiten en incidentele tegenvallers op te vangen. De structurele weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen die permanent ingezet kunnen worden om tegenvallers in de exploitatie op te vangen.

2.4 Incidenteel De beschikbare weerstandscapaciteit is licht toegenomen ten opzichte van de laatste berekening (Jaarstukken 2020), maar nog ruim boven de gestelde norm van 0,8. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door het begrotingsresultaat.

Ratio

Verloop ratio weerstandsvermogen 12,0 10,0 8,0 6,0 4,0 2,0 0,0 REK18

BGR20

REK 2019 Ratio

BGR21

REK 2020

BGR22

Streefratio

Weerstandsvermogen Overeenkomstig de Nota risicomanagement wordt het weerstandsvermogen uitgedrukt in een ratio. Met behulp van dit verhoudingsgetal wordt bepaald of het incidenteel weerstandsvermogen toereikend is. De gemeente Nijkerk streeft naar een ratio van tenminste 0,8. Bedragen x € 1.000 Beschikbare weerstandscapaciteit

Begroting 2021

Rekening 2020

Begroting 2022

27.049

21.373

24.034

Gewogen risico’s

5.300

2.785

3.042

Overschot (+)/ tekort (-) weerstandscapaciteit

21.749

18.588

20.992

5,1

7,7

7,9

Ratio weerstandsvermogen * * Ratio weerstandsvermogen = beschikbare weerstandscapaciteit /gewogen risico’s Gemeente Nijkerk

pagina 57

Programmabegroting 2022

Weerstandscapaciteit De beschikbare capaciteit wordt bepaald met behulp van de algemene reserve en de reserve grondexploitatie. Overige reserves betreffen bestemmings-/egalisatiereserves, deze worden niet ingezet als weerstandsvermogen. Bij de bepaling van de omvang van de algemene reserve is geen rekening gehouden met claims uit het PRMI van 2023. Hierover moet immers nog besluitvorming door de raad plaatsvinden. Reserve Bedragen x € 1.000

Begroting

Rekening

Begroting

2021

2020

2022

Algemene reserve (saldo t+4) (inclusief reserve precariobelasting)

15.176

7.493

10.819

Reserve bouwgrondexploitatie (saldo t)

11.873

13.880

13.215

Totaal weerstandscapaciteit

27.049

21.373

24.034

Inventarisatie incidentele risico’s Het verschil ten opzichte van de Jaarstukken 2020 wordt voornamelijk veroorzaakt door de coronapandemie niet meer te zien als een financieel risico en door het structurele risico over 2022 te beschouwen als een risico dat, in afwachting van de te nemen beheersmaatregelen, in 2022 eenmalig moet worden afgedekt door de weerstandscapaciteit. Dit is overeenkomstig de werkwijze die de provincie toepast bij de beoordeling van het gemeentelijk weerstandsvermogen. Bedragen x € 1.000

Begroting 2021

2020

2022

Risico’s vermogen

3.600

2.265

2.465

Gewogen risico’s grondexploitatie*

1.700

520

577

5.300

2.785

3.042

Begroting 2021

Rekening 2020

Begroting 2022

0

0

0

0

0

0

750

500

p.m.

600

600

600

800

200

200

2.150

1.300

800

700

715

715

750

250

250

1.450

965

965

Totaal risico’s * Bron: MPG Gewogen risico’s - incidenteel Bedragen x € 1.000, -/- = voordeel Er zijn geen risico’s met een grote kans Grote Kans (GK) = 75% risico Financiële gevolgen coronapandemie

Rekening

Begroting

Tot op heden zijn wij door het Rijk gecompenseerd voor de financiële gevolgen van de coronapandemie. Momenteel lijkt de pandemie onder controle. Wij verwachten dan ook niet dat dit een impact heeft op onze vermogenspositie. Omgevingswet Nog zeer onzeker is wat de financiële gevolgen zijn na de invoering per 1-72022 van de omgevingswet. Verwachting is in het begin wat hogere kosten die in de tijd uitvlakken. FLO Brandweer Op verzoek van de gemeente Nijkerk voert de VGGM de FLO-overgangsregeling uit. De onzekerheid van de hoogte wordt veroorzaakt door individuele keuzemogelijkheden die de regeling biedt met betrekking tot de omvang van non-activiteitsverlof. Middelgrote Kans (MK) = 50% risico Garantstellingleningen Planschade Gebleken is dat n.a.v. vaststelling van bestemmingsplannen het risico bestaat op een planschadeclaim. Vooralsnog is nog geen claim ingediend op basis waarvan planschade uitgekeerd dient te worden. In het algemeen hebben wij dit risico bij de bouwlocaties bij de ontwikkelaar neergelegd. Kleine Kans (KK) = 25% risico

Gemeente Nijkerk

pagina 58

Programmabegroting 2022

Gewogen risico’s - incidenteel

Begroting 2021

Rekening

Bedragen x € 1.000, -/- = voordeel

2020

Begroting 2022

Structureel risico begrotingsjaar

0

0

700

Met ingang van de begroting 2022 beschouwen wij het structurele risico van de jaarschijf 2022 als een risico dat incidenteel moet worden afgedekt door onze weerstandscapaciteit.

2.5 Structureel Weerstandsvermogen Wanneer de structurele weerstandscapaciteit wordt afgezet tegen de exploitatierisico’s ontstaat het volgende beeld: Weerstandsvermogen

2022

2023

2024

2025

x € 1.000

x € 1.000

x € 1.000

x € 1.000

Onbenutte budgettaire capaciteit

251

638

848

937

Onbenutte belastingcapaciteit

4.697

4.497

4.497

4.497

Exploitatierisico’s

-700

-750

-1.425

-1.850

Totaal

4.248

4.385

3.920

3.584

Uit bovenstaande tabel blijkt dat onze gemeente voldoende capaciteit heeft om toekomstige exploitatierisico’s te kunnen opvangen. Onbenutte budgettaire capaciteit De onbenutte budgettaire capaciteit wordt bepaald door de post onvoorzien en het saldo van de begroting over de jaren 2010-2024. De uitkomst van de onbenutte budgettaire capaciteit bedraagt: Onbenutte budgettaire capaciteit

2022

2023

2024

2025

x € 1.000

x € 1.000

x € 1.000

x € 1.000

Onvoorzien

24

24

24

24

Saldo programmabegroting 2022-2025

227

614

824

913

Totaal

251

638

848

937

Onbenutte belastingcapaciteit Bij de bepaling van de onbenutte belastingcapaciteit wordt gekeken naar de ruimte die aanwezig is om de OZBtarieven nog te verhogen. Hiertoe wordt het maximaal toegestane tarief vergeleken met de tarieven van de gemeente Nijkerk. Voor de maximale tarieven wordt uitgegaan van de normen volgens het "redelijk peil" zoals dat wordt gehanteerd voor de toelating tot artikel 12 van de financiële verhoudingswet. Dit redelijk peil wordt jaarlijks gepubliceerd in de meicirculaire van het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Op basis van de laatst beschikbare gegevens (meicirculaire 2021) is dit 0,1800% van de totale WOZ-waarde. De Financiële-verhoudingswet (Fvw) bepaalt dat de eigen inkomsten van een gemeente een bepaald redelijk peil hebben, wil zij in aanmerking komen voor een aanvullende uitkering op basis van artikel 12 Fvw. Om dat te kunnen beoordelen moet duidelijk zijn welke eigen inkomsten daarbij worden betrokken en wat een redelijk peil is. Daarbij gaat het om de eigen inkomsten uit: − de onroerendezaakbelastingen (OZB); − de rioolheffingen; − de afvalstoffenheffingen en reinigingsrechten. Bij gemaximaliseerd tarief bedraagt de OZB-opbrengst voor de gemeente Nijkerk € 14,9 miljoen. De huidige raming van de OZB-opbrengst bedraagt € 10,2 miljoen. Dit brengt de onbenutte belastingcapaciteit op een bedrag van € 4,7 miljoen.

De onbenutte belastingcapaciteit wordt voor de provincie in de monitoring steeds belangrijker. Daarnaast is het een ijkpunt voor het financieel beleid dat de gemeente Nijkerk voert. Voor 2023 is Gemeente Nijkerk

pagina 59

Programmabegroting 2022

nog een stijging van de OZB-opbrengsten van € 0,2 miljoen voorzien. Dit betekent dat de onbenutte belastingcapaciteit vanaf 2023 € 4,5 miljoen is. Specifieke risico’s In volgende tabel is een overzicht opgenomen van de specifieke risico’s die een structureel effect kunnen hebben binnen de exploitatie. Gewogen risico’s – structureel -/- = voordeel

2022

2023

2024

2025

x € 1.000

x € 1.000

x € 1.000

x € 1.000

WW-verplichtingen Onze bedrijfsvoering brengt het risico van WW-verplichtingen met zich mee. Herverdeling gemeentefonds Er vindt met ingang van 2023 een herverdeling van het gemeentefonds plaats. Op grond van de laatste berekening uit augustus 2021 gaat de gemeente er € 52 per inwoner op achteruit op basis van de algemene uitkering uit 2019. Dit eventuele nadeel zal in tranches van € 15 inwoner in de uitkering worden ingegroeid. Eind 2021 is er naar verwachting een actueler beeld. Grote Kans (GK) = 75% risico

150

150

150

150

0

650

1.300

1.700

150

800

1.450

1.850

Renterisico Het renteniveau ligt op een historisch laag punt. Voor de komende tijd ligt een rentestijging dan ook meer voor de hand dan een verdere daling. Een stijging van de rente heeft uiteraard ook effect op onze rentelast. Een stijging van 1,00% kost ons ± € 100.000.

50

50

50

50

Sociaal domein Het open-eind-karakter van de diverse regelingen waaronder met name de uitgaven Jeugdhulp en WMO staan onder druk. Daarnaast zorgt de toekomst van de sociale werkvoorziening, de toename van het aantal statushouders en de grilligheid van de hoogte van de rijksbijdragen voor onzekerheid. Door de inspanningen van de taskforce sociaal domein wordt geprobeerd de voortdurende stijging van de uitgaven te duiden, en waar mogelijk terug te dringen Gemeentefonds: arbitrage Jeugdzorg Bij de calculatie van de omvang van het Gemeentefonds mochten wij van de toezichthouder calculeren dat 75% van de arbitrage Jeugdzorg via het Gemeentefonds wordt uitgekeerd. Mogelijk wordt uiteindelijk 100% uitgekeerd. Deze kans schatten wij in op 50%.

500

500

500

500

0

-400

-375

-350

Woonplaatsbeginsel en herverdeling Gemeentefonds Vanaf 2022 is bij de bekostiging van de Jeugdzorg het woonplaatsbeginsel van toepassing. Het CBS heeft doorgerekend wat de gevolgen hiervan kunnen zijn na de herverdeling van de Gemeentefonds. Voor Nijkerk wordt een positief effect verwacht. Middelgrote Kans (MK) = 50% risico

0

-200

-200

-200

550

-50

-25

0

0

0

0

0

700

750

1.425

1.850

Kleine Kans (KK) = 25% risico Risico’s exploitatie

2.6 Kengetallen financiële positie De kengetallen geven een globaal beeld van de financiële positie. Voor de 1 e globale beoordeling wordt aangesloten bij de zogeheten signaleringswaarden die afkomstig zijn uit onder meer de stresstest voor 100.000+ gemeenten. De kengetallen zijn ingedeeld in drie categorieën, waarbij categorie A het minst risicovol is en categorie C het meest.

Gemeente Nijkerk

pagina 60

Programmabegroting 2022

Kengetal

Categorie A

Categorie B

Categorie C

Zonder correctie doorgeleende gelden

< 90%

90-130%

>130%

met correctie doorgeleende gelden

< 90%

90-130%

>130%

Solvabiliteitsratio

>50%

20-50%

<20%

Structurele exploitatieruimte

>0%

=0%

<0%

Grondexploitatie

<20%

20-35%

>35%

Belastingcapaciteit “Woonlasten meerpersoonshuishouden”

<95%

95-105%

>105%

Netto schuldquote

Uitkomsten In onderstaande tabel zijn de kengetallen opgenomen. Naast het opnemen van de tabel wordt een beoordeling gegeven van de onderlinge verhouding van de kengetallen in relatie tot financiële positie. Omschrijving

JR 2020

BGR 2021

BGR 2022

MJB 2023

MJB 2024

MJB 2025

Netto schuldquote

46%

63%

75%

89%

82%

78%

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

45%

63%

75%

89%

82%

78%

Solvabiliteitsratio

43%

40%

32%

30%

31%

30%

Structurele exploitatieruimte

-1,13%

-0,54%

-0,78%

-0,98%

-0,67%

-0,56%

Grondexploitatie

23%

24%

22%

15%

12%

7%

Belastingcapaciteit “Woonlasten meerpersoonshuishouden”

80%

82%

82%

83%

83%

83%

Het negatieve structurele begrotingssaldo wordt veroorzaakt door de keuze om diverse investeringen met maatschappelijk nut en economisch te dekken door aanwending van de reserve investeringen economisch nut en de reserve investeringen maatschappelijk nut. In 2022 gaat het om een bedrag van € 751.000 en vanaf 2023 om een bedrag van € 927.000. In euro’s is 1% structurele exploitatieruimte gelijk aan € 1,0 miljoen.

Gemeente Nijkerk

pagina 61

Programmabegroting 2022

Paragraaf 3

Onderhoud kapitaalgoederen

3.1 Inleiding De gemeente heeft een groot vermogen geïnvesteerd in kapitaalgoederen in de vorm van wegen, water, riolering, openbare verlichting, groen en gebouwen. Het onderhoud van deze goederen is van groot belang voor het zo goed mogelijk functioneren van de gemeente op vele terreinen. In deze paragraaf wordt ingegaan op relevante ontwikkelingen voor de begroting 2022. Het gaat in deze paragraaf om een dwarsdoorsnede van de begroting. Lasten van onderhoud kunnen in diverse programma’s voorkomen. Met onderhoud van kapitaalgoederen is een substantieel deel van de begroting gemoeid. Een helder en volledig overzicht is daarom van belang voor een goed inzicht in de financiële positie.

3.2 Beleidskader Het onderhoud van bovengenoemde kapitaalgoederen gebeurt aan de hand van beheerplannen. De looptijd van een beheerplan is afhankelijk van de economische en/of technische levensduur van de kapitaalgoederen behorende bij het beheerplan. Een beheerplan wordt elke vijf jaar herzien. In het algemeen worden de jaarlijkse lasten behorende bij jaarlijks fluctuerende kosten van groot onderhoud constant gehouden door gebruik te maken van een voorziening. In deze paragraaf wordt verder een overzicht gegeven van de bestaande en geplande beheerplannen en de financiële consequenties inclusief de vertaling daarvan in de begroting (meerjarig). Elk beheerplan bevat het uitgewerkte beleidskader voor het betreffende onderwerp en een gedetailleerde planning van de kostendekking. In het vervolg van deze paragraaf worden de hoofdlijnen daarvan samengevat.

3.3 De beheerplannen per categorie Per categorie kapitaalgoederen bestaan een of meer beheerplannen. Hierin zijn de uitgangspunten voor het beheer beschreven en de beheerplannen geven inzicht in de financiële gevolgen op korte en langere termijn. 3.3.1

Wegen

Beheerplan Wegen De doelstelling van dit beheerplan is het in stand houden van de openbare wegen die in beheer zijn bij de gemeente Nijkerk. De wegbeheerder is verantwoordelijk voor een optimaal beheer en onderhoud van de verhardingen, zodat de wegen hun functie kunnen vervullen of dat dit wordt aangepast aan de veranderende vraag naar mobiliteit. Optimaal vraagt een afweging tussen de technische minimumeisen, de wensen van de inwoners en het beschikbare budget. Op basis van het beheerplan wegen wordt in 2022 klein en groot onderhoud uitgevoerd aan de verharding in de gemeente Nijkerk. Elke twee jaar worden weginspecties uitgevoerd. Op basis van deze weginspecties wordt er een planning gemaakt voor klein onderhoud 2022 en voor groot onderhoud voor de jaren 2022 en 2023. Daarnaast zijn nog twee projecten (de wijk Rensselaer en de wijk Camperbuurt) integraal in voorbereiding, waarvan de uitvoering na 2022 plaatsvindt. Beheerplan infrastructurele kunstwerken In dit beheerplan is het beheer en onderhoud aan bruggen, vlonders, tunnels en viaducten opgenomen. Het beheerplan wordt herzien in 2023. Door de groei van de gemeente Nijkerk, zoals Doornsteeg, zijn (en worden er) nieuwe civiele kunstwerken aangelegd waardoor er mogelijk structureel hogere uitgaven nodig zijn om de infrastructurele kunstwerken te kunnen beheren en onderhouden.

Of hier daadwerkelijk sprake van is, komt bij de herziening aan de orde. Beheerplan Openbare Verlichting Het beleids- en beheerplan openbare verlichting bevat de beleidsinhoudelijke doelstellingen die met openbare verlichting worden nagestreefd, zoals verkeersveiligheid en sociale veiligheid. Het beheerplan beschrijft de technische en economische uitgangspunten die de gemeente hanteert bij het beheer van de openbare verlichting en de bijbehorende financiële consequenties. Gemeente Nijkerk

pagina 62

Programmabegroting 2022

Uitvoering wordt gegeven aan het groot onderhoud volgens het beheerplan Openbare Verlichting. Het beheerplan is in 2021 geactualiseerd voor de periode 2021-2025 en wordt bij de 2e Bestuursrapportage 2021 ter vaststelling aan de raad aangeboden. Zowel bij nieuwe projecten als bij groot onderhoud projecten wordt LED verlichting toegepast. Bij vervanging van de openbare verlichting installaties vindt er zoveel mogelijk afstemming plaats met integrale projecten vanuit de disciplines wegen, riool en groen. De conventionele lampen zijn vervangen door energiezuinige duurzame retrofit (LED) lampen. Thans is het gehele openbare verlichting areaal voorzien van LED verlichting op basis van LED lampen. In het beheerplan 2021 - 2025 ligt de nadruk op gefaseerde vervanging van het retrofit areaal door led armaturen, waarin de lampen zijn geïntegreerd. Alle vervangingen worden met ingang van het nieuwe beheerplan aangemerkt als investeringen waarover wordt afgeschreven. Hierdoor is de onderhoudsvoorziening vervallen. Beheerplan Straatmeubilair en verkeersvoorzieningen Het beheerplan straatmeubilair en verkeersvoorzieningen schept een kader waarbinnen het in de openbare ruimte tot een verantwoorde, eenduidige keuze en inrichting van straatmeubilair en verkeersvoorzieningen komt. Door deze voorziening is het groot onderhoud gewaarborgd.

Om de onderhoudskosten laag te houden wordt zoveel mogelijk standaardisatie toegepast. Het beheerplan is in 2021 geactualiseerd voor de periode 2021-2025 en wordt bij de 2e Bestuursrapportage 2021 ter vaststelling aan de raad aangeboden. Hiervoor is het gehele areaal digitaal ingemeten en kwalitatief beoordeeld, waardoor er efficiënter gestuurd kan worden op de onderhoudskosten. Onderdeel van het beheerplan zijn de verkeersregelinstallaties (VRI’s). De vervanging van deze VRI’s worden met ingang van het nieuwe beheerplan aangemerkt als investeringen waarover wordt afgeschreven. Voor de overige vervangingen wordt gebruik gemaakt van een onderhoudsvoorziening. 3.3.2

Water

Beheerplan Haven c.a. In 2020 is het beheerplan geactualiseerd en voor de jaren 2021- 2025 gereed gemaakt. Bij de actualisatie en vaststelling van het beleids- en beheerplan binnen- en buitenhaven, Arkersluiscomplex en Arkervaart zijn beslissingen genomen over de instandhouding van een aantal infrastructurele voorzieningen ten behoeve van de beroepsvaart en de recreatie. Voor de instandhouding van deze voorzieningen is groot onderhoud gepland waarvan de financiële gevolgen voor een periode van 20 jaar in beeld zijn gebracht. In dit beleids- en beheerplan is rekening gehouden met de voorschriften van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Als gevolg daarvan worden investeringen geactiveerd in plaats van deze in één keer ten laste van de voorziening te brengen. In het beheerplan is aangegeven wanneer deze investeringen voorzien zijn. Vanuit uitvoerig gehouden inspecties wordt het beheerplan geactualiseerd. In het beheerplan worden de groot onderhoudsklussen genoemd die de komende jaren nodig zijn voor de instandhouding van het sluiscomplex. Daarnaast vindt jaarlijks klein onderhoud, reiniging en inspectie plaats. Beheerplan Waterlossingen Bij de vaststelling van het beheerplan bermen, wateren en duikers zijn beslissingen genomen over het beheer en onderhoud van bermen, wateren en duikers.

Dit beheerplan geeft richtlijnen voor dit beheer en onderhoud ter vergroting van de functionaliteit, beleving en ecologische waarde. In dit beheerplan zijn tevens de financiële consequenties vastgelegd voor het dagelijks en groot onderhoud. Op basis van het in 2011 vastgestelde beheerplan bermen, sloten en duikers zal onderhoud worden uitgevoerd aan duikers, beschoeiingen e.d. Waar nodig zal tot vervanging worden overgegaan. Aan de hand van gehouden inspecties zijn de daaruit voortkomende werkzaamheden voor de komende jaren gepland. Bij de komende actualisatie van het beheerplan is er meer aandacht voor het in stand houden en vergroten van de biodiversiteit in relatie tot het onderhoud en beheer van de sloten en bermen.

3.3.3

Groen

Conform de Visie Openbare Ruimte richten we ons in 2022 op de uitvoering van het effectgericht-beheer. Dit betekent dat de basis op orde is. We zorgen ervoor dat het verzorgende onderhoud op A niveau is en blijft. We richten ons hierbij met name op het bestrijden van onkruid en het legen van afvalbakken. Samen zorgen we voor Gemeente Nijkerk

pagina 63

Programmabegroting 2022

minder zwerfafval in groen en op verharding, en het verminderen van overlast met betrekking tot hondenpoep. Hoe we dit doen is onder andere vastgelegd in het beheerplan openbare groen en het hondenbeleid 2021 - 2026. Daarnaast houden we aandacht voor geluiden uit de samenleving. Inmiddels is onze organisatie hierop ingericht. We hebben onder andere drie wijkcoördinatoren aangesteld. Verder is een project gestart om het klachtenmanagement te verbeteren. We verwachten dat we in 2022 de eerste resultaten kunnen laten zien. Beheerplan Groen We houden rekening met de opgaven die op ons afkomen, zoals de gevolgen van klimaatverandering, de verhouding tussen vegetatie en bebouwd gebied en de vraag van inwoners en organisaties om mee te praten en eigen initiatieven te stimuleren en te faciliteren. Bij het actualiseren van het groenbeleid doen we een uitspraak over hoe we omgaan met de gevolgen van de klimaatverandering, het zogenaamde “snippergroen”, monumentale bomen en plagen en ziekten. Daarnaast inventariseren we waar en of de groenstructuurkaart aangepast moet worden en benoemen we locaties waar we de komende vijf jaar groot onderhoud verwachten. Ter voorbereiding van de actualisatie van het groenbeleid is een werkgroep groen opgestart. In deze werkgroep werken we samen met groene organisatie zoals het IVN en Groei en Bloei Nijkerk.

Op basis van de uitgevoerde inspecties op de technische staat van het groen, en breed gedragen wensen van burgers, worden diverse groenrenovaties voorbereid en uitgevoerd. Voor een aantal projecten wordt de groenrenovatie integraal uitgevoerd in combinatie met het grootonderhoud van wegen en/of riolering. Integraal wordt de wijk Rensselaer en de Campenbuurt na 2022 aangepakt. Speelruimteplan De voorbereiding van het nieuwe speelruimteplan heeft wat vertraging opgelopen. We merken echter wel dat dit onderwerp leeft. Vooral jongeren vragen om meer uitdaging en een eigen plek in onze openbare ruimte. Denk daarbij aan de opkomst van urban-sports, zoals freerun, pumptracks en de vraag naar skatebanen. We onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om hiervoor ruimte te maken, bijvoorbeeld binnen ruimtelijke ontwikkelingen. Honden Het hondenbeleidsplan wordt in 2021 geactualiseerd. Beheerplan begraafplaatsen Gemeentelijke begraafplaatsen Nijkerk. Het college hoopt in 2021 het nieuwe beleid, en de daaraan verbonden verordeningen d0or de raad te laten vaststellen. Als het beheerplan is vastgesteld zetten we in 2022 in op de uitvoering van het nieuwe beleid. Dat betekent dat we • de uitbreidingen op de begraafplaats in Nijkerkerveen en Nijkerk voorbereiden. • een elektrische shovel kopen, en afspraken maken om de hinder met betrekking tot geluid te verminderen.

• contact opnemen met de rechthebbenden van de graven met een onbepaalde termijn, en met hen gesprek voeren over het onderhoudsrecht. • een beheerplan “gemeentelijke monument, begraafplaats in Nijkerk” voorbereiden. • de biodiversiteit op de begraafplaatsen vergroten. • de opslagterreinen in Nijkerk en Hoevelaken aanpassen. 3.3.4

Riolering

Beheerplan Riolering Het groot onderhoud aan de riolering en de wateropgaven vanuit de zorgplicht voor hemelwater en grondwater worden uitgevoerd zoals verwoord in het in 2018 vastgestelde GRP. De werkzaamheden hebben met name betrekking op vervanging van riolering, verbetermaatregelen in het rioleringssysteem, afkoppelen van verhard Gemeente Nijkerk

pagina 64

Programmabegroting 2022

oppervlakte, verbeteringen aanbrengen aan wateroverlastlocaties, en het aanbrengen van drainage en maatregelen in het kader van klimaatadaptatie. In 2022 zal de herinrichting van het centrum zijn voltooid, waarbij naast de herinrichting ook regenwater is afgekoppeld. Aansluitend zijn de wijken Rensselaer & Campenbuurt toe aan een herinrichting. Daarnaast zijn genoemde wijken ook aangewezen om de mogelijkheden voor de energietransitie te verwezenlijken Op diverse locaties binnen de gemeente zullen er in 2022 kleinschalige afkoppelwerkzaamheden worden uitgevoerd. In 2021 is gestart met de inzet van de klimaatkamer. Hierin wordt voorlichting gegeven over klimaatadaptatie. Een combi wordt gezocht met de energiecoach vanuit programma duurzaamheid. De subsidieregeling groene daken is weer beschikbaar. Ook zullen, gerelateerd aan projecten, kleinschalige acties plaatsvinden ter bevordering van klimaatadaptatie. Daarnaast vindt jaarlijks klein onderhoud, reiniging en inspectie plaats. 3.3.5

Gebouwen

Beheerplan Gemeentelijke Gebouwen De doelstelling van het beheerplan is om de conditie van de gemeentelijke gebouwen te bewaken, achterstallig onderhoud te voorkomen en inzicht te hebben in de noodzakelijke instandhoudingkosten over een langere periode. De meerjarenonderhoudsbegroting (MOB) die deel uitmaakt van het beheerplan strekt zich uit over een periode van 20 jaar. In deze periode worden nagenoeg alle onderhoudsactiviteiten minimaal één keer uitgevoerd. Als onderhoudsniveau is in het beheerplan de kwaliteit “voldoende tot goed” aangehouden om achterstallig onderhoud en verpaupering te voorkomen. In 2019 is het beheerplan geactualiseerd (2019-2038). Een aantal objecten is afgestoten of gesloopt. Op dit moment heeft de gemeente Nijkerk 23 gebouwen in eigendom en beheer. Hiernaast heeft de gemeente Nijkerk ook 6 sporthallen en een zwembad in eigendom. Het beheer en de exploitatie van de sporthallen en het zwembad is uitbesteed aan een tweede partij. De gebouwen die verhuurd worden, leveren de eigen kosten weer op en zijn dus kostendekkend. Binnen afzienbare termijn gaan we verhuizen naar het nieuwe gemeentehuis. Vooruitlopend op de verhuizing is het jaarlijkse budget voor onderhoud van het huidige stadhuis gehandhaafd als basis voor onderhoudslasten van het te betrekken pand aan de Van 't Hoffstraat.

In lijn met de Routekaart 2050 en in afstemming met het Uitvoeringsprogramma Nijkerk Duurzaam is gekeken naar het gemeentelijk vastgoed. Volgens de wettelijke vereisten moet het gemeentelijke vastgoed voldoen aan een informatieplicht en mag een gebouw met kantoorfunctie na 2023 geen energielabel hebben lager dan C. Het gemeentelijk vastgoed voldoet aan deze wettelijke vereisten, alsmede aan de ambitie uit het Coalitieakkoord om de gemeentelijke gebouwen minimaal te laten voldoen aan energielabel B. Om gebouwen CO2-neutraal te laten zijn in 2035 moeten we in een aantal gebouwen de CV vervangen door warmtepompen. Dit gaan we doen als de bestaande CV-installaties vervangen moeten worden. In 2022 gaan we zonnepanelen op de brandweerkazerne in Nijkerk installeren. Daarnaast zijn we bezig met voorbereidingen om in 2022 de sporthallen De Slag en Ridderspoor in Hoevelaken en sporthal Corlaer in Nijkerk eveneens te voorzien van zonnepanelen. De sporthallen De Slag en Ridderspoor gaan we dan ook gelijktijdig verduurzamen.

Overzicht beheerplannen en planperiodes Categorie

Beheerplan

Planperiode (huidig)

Wegen

Wegen

2019-2023

2024

Infrastructurele kunstwerken

2016-2020

2023

Openbare verlichting

2021-2025

2025

Verkeersvoorzieningen en straatmeubilair

2021-2025

2025

Gemeente Nijkerk

pagina 65

Jaar herziening

Programmabegroting 2022

Water

Havens

2021-2025

2025

Bermen, water en duikers

2011-2032

2022

Groen

2012-2033

2022

Speelvoorzieningen

2012-2032

2022

Begraafplaatsen

2021-2025

2025

Riolering

Riolering (GRP)

2018-2027

2023

Gebouwen

Openbare gebouwen

2019-2038

2024

Groen

In onderstaande tabel staat een resumé van alle voorzieningen die een één op één relatie hebben met het (groot) onderhoud van kapitaalgoederen. Stand per 1 januari

(bedragen x € 1.000)

Voorziening

2022

2023

2024

2025

beheerplan wegen

1.563

2.396

3.445

3.123

425

494

484

479

beheerplan openbare verlichting

1.041

1.014

1.014

1.014

beheerplan riolering

8.692

8.365

7.967

7.530

beheerplan kunstwerken

beheerplan Groen: plantsoenen

-18

-61

-93

-217

beheerplan Groen: speelterreinen

424

359

290

246

beheerplan Groen: begraafplaatsen

23

-40

-20

0

beheerplan haven-, kade- en sluiswerken

131

93

112

117

beheerplan straatmeubilair en verkeersvoorzieningen

310

373

446

519

beheerplan bermen, water en duikers

185

193

201

210

1.768

1.605

1.577

1.393

beheerplan gebouwen

Gemeente Nijkerk

pagina 66

Programmabegroting 2022

Paragraaf 4

Financiering

4.1 Wettelijk kader De paragraaf financiering bevat in ieder geval de beleidsvoornemens ten aanzien van het risicobeheer van de financieringsportefeuille. Artikel 17 van de Financiële verordening bevat de uitgangspunten en richtlijnen waaraan het college zich heeft te houden bij het aantrekken en uitzetten van geldmiddelen. Dit artikel is nader uitgewerkt in het Financieringsstatuut, vastgesteld door het college. De paragraaf Financiering in de begroting en het jaarverslag gaan in op de (verwachte) financieringspositie van de gemeente en het bijbehorende risicoprofiel.

4.2 Financieringspositie De financieringspositie per 1 januari verloopt volgens de begroting over de jaren 2022 tot en met 2025 als volgt: 2022 een financieringstekort van € 35,6 miljoen 2023 een financieringstekort van € 43,8 miljoen 2024 een financieringstekort van € 42,3 miljoen 2025 een financieringstekort van € 40,4 miljoen De financieringspositie wordt bepaald door te kijken in welke mate de boekwaarde vaste activa en de voorraden grond worden gefinancierd met eigen vermogen (reserves) en lang vreemd vermogen (langlopende geldleningen en voorzieningen). Het is een hulpmiddel om te kijken welke financieringsbehoefte de gemeente de komende jaren heeft. Hierdoor kan er een inschatting worden gemaakt van de verwachte rentelasten of baten in de komende jaren. In tegenstelling tot de liquiditeitspositie gaat het hier niet om daadwerkelijke geldstromen. De werkelijke financieringspositie en de daarbij behorende financieringsbehoefte zijn op de korte termijn beheersbaar. Inzicht op langere termijn is vaak afhankelijk van diverse grote investeringen. Als gevolg van procedures, planning, andere deelnemers in projecten, enz. is dit minder goed voorspelbaar/stuurbaar. Hierbij kan onder meer worden gedacht aan uitgaven in verband met de bouwgrondexploitatie.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Nijkerk&id=6a2365d0-5947-42ae-a66e-6ccea97a0afe