2021-067 Bijlage 1 - Concept Programmabegroting 2022-2025.pdf
Tekst van het document
Programmabegroting 2022-2025
Gemeente Nijkerk
pagina 1
Programmabegroting 2022
Inhoudsopgave Programmabegroting 2022-2025 Aanbiedingsbrief ...................................................................................................................................................... 3 Algemene inleiding .................................................................................................................................................. 5 Programma 1
Inclusief ........................................................................................................................................ 7
Programma 2
Energiek ..................................................................................................................................... 16
Programma 3
Duurzaam ................................................................................................................................... 22
Programma 4
Ruimte ........................................................................................................................................ 26
Programma 5
Ondernemend ............................................................................................................................ 33
Programma 6
Veilig .......................................................................................................................................... 39
Programma 7
Organisatie en Financiën ........................................................................................................... 45
Programma 8
Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien .............................................................................. 48
Paragrafen ............................................................................................................................................................. 51 Paragraaf 1
Lokale heffingen ......................................................................................................................... 52
Paragraaf 2
Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................ 57
Paragraaf 3
Onderhoud kapitaalgoederen ..................................................................................................... 62
Paragraaf 4
Financiering ................................................................................................................................ 67
Paragraaf 5
Bedrijfsvoering............................................................................................................................ 70
Paragraaf 6
Verbonden partijen ..................................................................................................................... 74
Paragraaf 7
Grondbeleid ................................................................................................................................ 80
Financiële begroting .............................................................................................................................................. 85 Bijlage 1 Overzicht taakvelden .............................................................................................................................. 94 Bijlage 2 Overzicht taakvelden naar programma ................................................................................................... 96 Bijlage 3 Overzicht reserves en voorzieningen ...................................................................................................... 98
Gemeente Nijkerk
pagina 2
Programmabegroting 2022
Aanbiedingsbrief Aan de raad, Saldo laatste begroting van deze bestuursperiode structureel positief Met genoegen bieden wij u deze Programmabegroting 2022-2025 aan. Dit betreft de laatste begroting van deze bestuursperiode. Een bestuursperiode waarin, zeker voor een gemeente van onze omvang, veel is gerealiseerd. Een periode waarin we, ook mede door corona, hebben laten zien adequaat op veranderingen en behoeften in de samenleving in te kunnen spelen. Onze recente voorjaarsnota sloot budgettair meerjarig in de min. We hebben toen aangekondigd met een positief sluitende Programmabegroting 2022-2025 te komen; dat is ons gelukt. (bedragen x € 1.000) 2022 Saldo begroting 2022-2025 (volgens de voorjaarsnota 2021) Te verklaren verschil Saldo begroting 2022-2025
2023
2024
2025
-2.176 2.403
N V
-1.987 2.601
N V
-1.076 1.900
N V
-748 1.661
N V
227
V
614
V
824
V
913
V
Tevreden over het gepresenteerde saldo Deze meerjarenbegroting is een budgettaire basis voor de komende bestuursperiode. Deze begroting is deels vergelijkbaar met de Programmabegroting 2018-2021 waarmee wij onze bestuursperiode startten. In ieder geval zijn de positieve saldi van € 0,2 – 0,9 mln. vergelijkbaar. Een saldo dat we aan willen duiden als licht positief: het is onvoldoende ter dekking van aanzienlijke beleidsuitbreidingen maar er is ook niet direct een budgettair probleem bij de eerste de beste tegenwind. Na de vaststelling van de Taskforce en de visie op (de doorontwikkeling van) de Transformatie in het Sociaal Domein in november 2020 staat , 2021 met name in het teken van het de uitvoering hiervan. Belangrijke (meerjarige) processen zijn gestart als de Transformatie van de inkoop Wmo (onder de titel TWINK), het actualiseren & moderniseren van de contracten m.b.t. de Algemeen Toegankelijke Voorzieningen (AT) en de beleidsaanpassing t.a.v. het Leerlingenvervoer. Op basis hiervan worden eind 2021 en begin 2022 ook diverse verordeningen aangepast (Wmo, Leerlingenvervoer en Jeugdzorg). Ook wordt op diverse onderdelen het contractmanagement meer resultaatgericht ingericht. De effecten van al deze ontwikkelingen (in de uitvoering) worden naar verwachting in de loop van 2022 zichtbaar. Op onderdelen zullen in 2022 al goede resultaten worden bereikt t.a.v.
de voorgenomen taakstellingen. Het is echter realistisch om te verwachten dat in 2022 nog niet de volledige (geraamde) taakstelling gerealiseerd zal worden. Daarom is de taakstelling (qua prognose) met 626.000,- naar beneden bijgesteld. Dit staat overigens volledig los van de autonome ontwikkelingen, die ook in 2022 en (vermoedelijk) in de jaren daarna zullen voortduren t.a.v. de kostenstijgingen in met name de domeinen Wmo en Jeugdzorg. In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing wordt hierop nader ingegaan. Onzekerheid over het Gemeentefonds is weer groot Een (ander) punt van zorg met betrekking tot de hardheid van onze meerjarenraming is de onberekenbaarheid van de algemene uitkering uit het Gemeentefonds, met afstand onze belangrijkste inkomstenbron. Deze onberekenbaarheid is gemeenten al jaren een doorn in het oog maar op dit moment spelen meerdere onduidelijkheden: over de duurzaamheid van de compensatie voor de boven trendmatige kostenstijgingen in het sociaal domein, over het ontvriezen van de opschalingskorting en last but not least over de landelijke herverdeling (herijking) van het Gemeentefonds. Afgelopen zomer volgden verschillende berichten van het ministerie over de uitkomsten elkaar snel op. De nadelen werden per bericht groter voor Nijkerk. Een nieuw kabinet zal uiteindelijk beslissen of en hoe dit z’n beslag gaat krijgen.
Over deze en andere structurele risico’s (en gelukkig ook kansen) leest u meer in de paragraaf weerstandsvermogen van deze begroting.
Gemeente Nijkerk
pagina 3
Programmabegroting 2022
Gerealiseerde en lopende zaken waar we trots op zijn Het verschil wordt door gemeenten gemaakt op beleid dat past bij specifieke kenmerken en behoeften van de betreffende lokale gemeenschap. De begroting is in z’n algemeenheid niet het document om stil te staan bij gerealiseerde en lopende zaken. In deze alinea willen we toch een aantal van deze zaken de revue laten passeren omdat ze wat ons betreft naar meer smaken: we zouden het zo weer doen en wat ons betreft volgen er de komende jaren meer van dit type prestaties. Plannen en beleid De resterende, korte tijd die we deze bestuursperiode hebben zijn we vanzelfsprekend nog bezig met de uitvoering van een aantal reeds vastgestelde plannen. Het gaat onder andere om de Omgevingswet, Transformatie/Task Force bezuinigingen Sociaal Domein en Programma Ruimtelijke en Maatschappelijke Investeringen. Er zijn ook plannen en beleid gemaakt op het gebied van landelijke opgaven zoals duurzaamheid, energietransitie en woningbouw. Deze plannen werken, en voeren, we voortvarend uit. Mede op basis van onze ervaringen met Samen Nijkerk doen we dit met de samenleving. We beseffen ons dat de komende jaren de, al dan niet landelijke, roep om hier nog meer inzet op te plegen sterker kan worden. Op dit moment zien we nog geen mogelijkheden om daar dan extra middelen voor vrij te maken.
We zijn ook wat dit laatste betreft in afwachting van analyse van de septembercirculaire over het Gemeentefonds. Zoals altijd kan deze onze budgettaire positie fors voor- of nadelig beïnvloeden. Ontwikkelingen en bedrijfsvoering Het inwonersaantal, het aantal woningen, de bedrijventerreinen en de infrastructuur zijn de afgelopen jaren gestaag gegroeid. Deze groei zet de komende jaren door. Weliswaar geleidelijk maar wel onmiskenbaar. Op dit moment werken we binnen de kaders van het Mijlpalenplan organisatieontwikkeling. We zullen al wel verder gaan nadenken over de ontwikkeling van onze gemeente en hoe en wanneer we de organisatie daar kwalitatief en kwantitatief (verder) op willen aanpassen en het soort gemeente dat we voor onze ‘afnemers’ willen zijn. Onze gedachten hierover willen we structureren en later deze bestuursperiode nog met u delen. Ongewijzigd begrotingstoezicht De begroting die voor u ligt, is structureel sluitend. Wij verwachten geen wijziging in het huidige toezichtregime van de provincie Gelderland. Dat houdt in dat we blijven vallen onder het repressief toezicht (toezicht achteraf). Deze begroting biedt de mogelijkheid om er samen zorg voor te dragen dat onze gemeente ook in deze tijd van enerzijds optimisme en groei maar anderzijds ook zorg en risico’s een plezierige gemeente blijft om in te wonen, te werken, te ondernemen en te verblijven.
Tenslotte We zijn dankbaar over wat we hebben bereikt en we werken met vertrouwen verder aan de zaken waar we mee bezig mogen zijn. Wat ons betreft blijft onze gemeente ook de komende jaren aantrekkelijk om in te wonen, te werken en te ondernemen. 21 september 2021
Burgemeester en Wethouders van Nijkerk, De secretaris,
De burgemeester,
de heer D. van Huizen
de heer mr. drs. G.D. Renkema
Gemeente Nijkerk
pagina 4
Programmabegroting 2022
Algemene inleiding Toelichting en leeswijzer Via de programmabegroting accordeert de gemeenteraad wat zij voor de verschillende programma’s gerealiseerd wil zien. De programma’s zijn daarbij gericht op het bereiken van doelen. De raad stelt daarnaast de budgetten beschikbaar door vaststelling van de financiële begroting. Het college is verantwoordelijk voor de voorbereiding van de programma’s en de bijbehorende doelstellingen, de paragrafen en de financiële begroting, en is verder verantwoordelijk voor de uitvoering van de begroting samen met de inwoners, bedrijven en organisaties. Programma-indeling Deze begroting bouwt, net als die van 2021, verder op het uitvoeringsprogramma 2019-2022 waarover in de raadsvergadering van 31 januari 2019 besluitvorming heeft plaatsgevonden. Het uitvoeringsprogramma kent een zestal thema’s plus een apart thema voor organisatie en financiën. Deze indeling is overgenomen in de huidige begroting. Al enige jaren streven we ernaar om het aantal doelen dat we volgen in de reguliere P&C-producten te beperken of in ieder geval niet te laten uitdijen. Dat streven zien we in deze programmabegroting 2022-2025 terug. Per programma is een overzichtelijk aantal doelen opgenomen waar vaak ook aanzienlijke inzet op wordt gepleegd.
Over deze doelen en bijbehorende activiteiten rapporteren we kwalitatief inhoudelijk in ieder geval in de bestuursrapportages en de jaarstukken . Doelstellingen die we bereiken door samenwerkingsverbanden staan niet in de tabel Doelstellingen en prestaties van de programma’s maar in de tabel Samenwerkingsverbanden van de programma’s. Brede samenwerkingsverbanden komen soms over meerdere programma’s terug. We hebben de door het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV) verplichte beleidsindicatoren verdeeld over de programma’s opgenomen. Het zijn de indicatoren die ook op Waarstaatjegemeente.nl worden gepubliceerd. Op de betreffende website kan iedereen die dat wil het verloop van de betreffende indicator bekijken of vergelijken met andere gemeenten. De opzet van de programma’s In de programma’s staan de volgende vragen centraal: 1. Wat willen we bereiken? Elk programma start met de maatschappelijke opgave die bij dat programma hoort. Vervolgens is, de ontwikkeling op een aantal focusambities uitgeschreven. De programmabegroting staat niet op zichzelf. De doelstellingen komen tot stand vanuit een combinatie van wensen vanuit de samenleving, wettelijke verplichtingen en aanvullend bestaand beleid. Voor een deel zijn doelstellingen uitgewerkt in visies en uitwerkingsdocumenten van dialooggroepen en voor een deel in beleidsnota’s.
In de verschillende programma’s is een beleidskader vermeld, waarbij in een tabel de nota’s zijn aangegeven die de hoofdzaak van het gemeentelijk beleid aangeven. 2.
Wat moet daarvoor gebeuren? In de tabel met doelstellingen bij elk programma is ook aangegeven wat het college, o.a. ook in samenwerking met de inwoners van Nijkerk, daarvoor gaat doen. De doelstellingen zijn de basis voor de uit te voeren activiteiten
3.
Wat mag het kosten? Bij elk programma horen baten en lasten. De raad stelt het beleid vast op het niveau van de programma’s en autoriseert de bijbehorende baten en lasten. Autorisatie gebeurt meer specifiek door vaststelling van de financiële begroting. Daarin zijn ook de mutaties in de reserves vermeld en een aantal niet bij de programma’s vermelde investeringskredieten. Binnen de bedragen van de programma’s heeft het college de vrijheid om te schuiven met de middelen. Echter, die vrijheid is beperkt omdat de door de raad gestelde doelen en prioriteiten wel bereikt moeten worden. Bij afwijkingen daarin zal de raad geïnformeerd worden. Overschrijding van het budget van een programma behoeft altijd de goedkeuring van de raad.
Gemeente Nijkerk
pagina 5
Programmabegroting 2022
Gemeente Nijkerk
pagina 6
Programmabegroting 2022
Programma 1
Inclusief
1.1 Inleiding en ontwikkelingen
Thema Inclusief: we zijn sociaal en gastvrij, er is ruimte voor iedereen om mee te doen Maatschappelijke opgave: Nijkerk is een gemeente waar mensen naar elkaar omkijken, een betekenisvol leven kunnen leiden en elkaar ondersteunen waar dat mogelijk is. Dit met als doel dat een ieder zoveel als mogelijk voor zichzelf kan zorgen en naar anderen omkijkt. Zo geven we samen met lokale stakeholders invulling aan de Nijkerkse Inclusie agenda zodat iedereen de mogelijkheden krijgt om naar vermogen mee te doen. We zijn een inclusieve gemeenschap voor jong en oud en ook voor onze huidige inwoners en nieuwkomers. Wanneer het mensen niet of tijdelijk niet lukt om zichzelf te redden en waar ook partners die algemeen toegankelijk zijn geen oplossing kunnen bieden, zorgen wij voor tijdelijke ondersteuning of bieden wij een vangnet om zo snel als mogelijk weer zoveel mogelijk op eigen benen te kunnen staan. Ondersteuning afgestemd op daadwerkelijke behoefte Als gemeente werken we integraal en nauw samen met organisaties op het gebied van onderwijs, zorg en welzijn. We leggen actief verbindingen binnen en buiten de organisatie, lokaal en in de regio. We ondersteunen, bij voorkeur tijdelijk, stimuleren daarbij de zelfredzaamheid om de deelname aan de samenleving van de inwoner te versterken.
Ons uitgangspunt is de noodzakelijke behoefte aan ondersteuning die overblijft nadat de eigen kracht en het netwerk van de zorgvrager zelf eerst zijn ingezet. De ondersteuning die ingezet wordt is in eerste instantie collectief en vanuit de algemeen toegankelijke voorzieningen. Te denken valt aan informatie en advies, opvoedondersteuning en hulp bij de administratie. Zo nodig wordt maatwerk ingezet voor een korte periode met als doel de zelfredzaamheid en de kracht van het eigen netwerk te versterken. Als gemeente ondersteunen we en vormen we slechts een vangnet waar dat nodig is. We werken niet vanuit een recht op ondersteuning of hulp, maar bieden maatwerk. Dit alles doen we in lijn met het Transformatieplan SD en de Taskforce-opgave, hiervoor zijn concrete stappen weergegeven in het Transformatieprogramma dat eind 2021 door het college wordt vastgesteld. Het tijdig signaleren van problemen Binnen de gemeente Nijkerk zijn er hechte verbanden tussen de inwoners onderling en tussen de vele organisaties. Via het verenigingsleven, het onderwijs, geloofsgemeenschappen, buurtgroepen en op straat ontmoeten inwoners elkaar. Doordat mensen elkaar kennen worden problemen eerder gesignaleerd. Ook weten inwoners de toegang tot de gemeente en de sociale teams beter te vinden of worden zij door de organisaties de weg gewezen.
Een hulpvraag pakken we zo integraal mogelijk op en waar noodzakelijk voeren we actieve regie. Ook bij inwoners die niet bij voorbaat in beeld (willen) zijn en bij wie problemen spelen. Dit is in lijn met de jeugdnota, de visie op werk en het inkoopkader volwassenen dat in ontwikkeling is. Via beleid en uitvoering is de uitvoering van de drie transities, de transformatie en taskforce bezuinigingen inhoudelijk verankerd. Via de monitor sociaal domein sturen we op resultaten en financiën om de gestelde doelen te bereiken. Preventie Bij alle onderdelen van het sociaal domein, jeugd, volwassenen en ouderen en participatie speelt preventie een belangrijke rol. Zaken als veiligheid, gezonde leefstijl, armoedebestrijding en sport en bewegen worden ingezet voor de gezondheid van onze inwoners. Er wordt actief ingezet op samenwerking met de partners in het voorliggend veld, het onderwijs, verenigingen en geloofsgemeenschappen. Via de regionale samenwerking in zowel de regio Amersfoort als Foodvalley is aandacht voor kwetsbare doelgroepen zoals onze jeugdige inwoners en inwoners in beschermd wonen en/of statushouders. Gemeente Nijkerk
pagina 7
Programmabegroting 2022
Prestatiegerichte inkoop De inkoop richten we via prestatieafspraken actiever in op maatschappelijk te behalen resultaten zoals: actief meedoen, vermindering van eenzaamheid en preventieve activiteiten voor jong en oud. Er zijn nieuwe prestatieafspraken gemaakt met de partners Sigma, bibliotheek en jeugd- en jongerenwerk. Ook binnen de jeugdhulp en de Wmo zijn de inkoopcriteria aangescherpt. De komende jaren worden deze criteria verder verdiept en aangescherpt, vanuit de wens tot normalisatie en transformatie. Jeugdzorg Nijkerk heeft de jeugdhulp binnen de regio Foodvalley ingekocht. De inkoopvoorwaarden zijn en worden verder aangescherpt zodat er beter regie gevoerd wordt op de uitvoering, budget en behaald resultaat. De afgelopen jaren zijn de kosten voor jeugdhulp zowel regionaal als lokaal fors gestegen en deze stijging willen we tegengaan. Het aantal jongeren in jeugdhulp in Nijkerk stabiliseert, de kosten per traject moeten zo omlaag. Hierbij is ook het doel dat, vanuit de wens tot normaliseren, uiteindelijk minder jongeren in jeugdhulp belanden. Besparingsvoorstellen worden de komende jaren in de keten verder geïmplementeerd, het budgettair effect van deze besparingen zal vanaf 2022 zichtbaar worden. In de lokale jeugdnota is de levenslooplijn leidend. Actief wordt ingezet op het versterken van preventieve maatregelen.
Samenwerking met de vele partners in het ‘voorliggend veld’, het onderwijs en de toegang is noodzakelijk. Zaken als veiligheid, gezonde leefstijl, armoede en benutten van speelgelegenheden in de wijk zijn belangrijk. Hoe krachtiger het netwerk rondom het gezin en in de wijk, hoe meer kans op een jeugd zonder jeugdhulp. Voor 2022 ontvangen gemeenten eenmalig een compensatie voor een gedeelte van de tekorten jeugdhulp. Dit naar aanleiding van een actieve lobby vanuit de VNG. Wmo De Wmo kent de onderdelen wonen, vervoer, hulp bij het huishouden, begeleiding en beschermd wonen. De Wmo zet ook in op ondersteuning uit algemeen toegankelijke voorzieningen. Voorbeelden daarvan zijn de huisbezoeken aan mensen van 75 jaar en ouder, het organiseren van ontmoeting en het tegengaan van eenzaamheid. Ook is er aandacht voor de toename in dementie. De afgelopen periode is het abonnementstarief ingevoerd waardoor het beroep op de Wmo bij gemeenten is toegenomen. Vanuit maatwerk doen we steeds actiever een uitdrukkelijk beroep op die inwoners die zelf hun hulp bij het huishouden of hulpmiddelen kunnen financieren om dat ook te doen. Het solidariteitsbeginsel is iets waarmee inwoners ervoor kunnen zorgen dat de schaarse middelen goed terecht komen, namelijk bij die inwoners die zelf geen financiële mogelijkheden hebben.
Werk en Inkomen Iedereen met een (bijstand)uitkering is in beeld en zit in een traject richting betaald werk, vrijwilligerswerk of een dagbesteding gericht op zelfvoorzienendheid. Door de maatregelen als gevolg van corona is de economie tijdelijk geraakt. Er treedt vooralsnog een beperkt effect op voor het bijstandsbestand. De verwachting is dat er in 2022 grofweg twee doelgroepen zijn te onderscheiden: 1. de huidige niet-werkfitte inwoner met een grote afstand tot de arbeidsmarkt; 2. de werkfitte inwoner die recent nog werk had en naar verwachting zelfredzaam is. De uitgangspunten van de strategische beleidsvisie werk blijven onverminderd van kracht. Het leidende principe (een integrale aanpak op maat) is voor beide doelgroepen van belang om tot duurzame plaatsingen te komen. Begeleiding richt zich enerzijds op de werkfitte inwoners om deze zo snel mogelijk richting betaald werk te begeleiden, waarbij maximaal een beroep wordt gedaan op de aanwezige zelfredzaamheid (eigen kracht). Zo willen we voorkomen dat nieuwe instroom langdurig bijstandsgerechtigd wordt. Anderzijds richt begeleiding zich op de niet-werkfitte inwoners met een stapsgewijze ontwikkeling richting participatie en/of (on)betaald werk, waarbij vaak sprake is van complexe problematiek. Hierbij wordt zoveel mogelijk de investering en de ontwikkeling van de afgelopen jaren geborgd.
Naast de coronacrisis spelen in 2022 ook andere autonome ontwikkelingen: Gemeente Nijkerk
pagina 8
Programmabegroting 2022
• • •
continuering instroom van inwoners die voor 2015 een beroep konden doen op de Wajong en nu door de gemeente worden begeleid. maatregelen vanaf 1 juli 2021 c.q. 1 januari 2022 om de arbeidskansen van inwoners met een arbeidsbeperking te verhogen (Breed offensief); nieuwe taken vanwege de nieuwe inburgeringswet vanaf 1 januari 2022;
In de komende periode vormt dit alles een uitdaging voor de uitvoerende teams en vraagt het een flexibele inzet en werkwijze. Het doel is dat blijvend een goede invulling wordt gegeven aan de wettelijke taak: uitvoering geven aan de Participatiewet voor alle betrokken inwoners. Inwoners met een minimuminkomen doen actief mee aan de samenleving Het Nijkerkse minimabeleid wordt geëvalueerd en herijkt. De focus ligt op het optimaliseren van de toegankelijkheid en het gebruik van de minimaregelingen door een overzichtelijk pakket aan regelingen en een versimpeld aanvraagproces. Dit gebeurt in samenspraak met onze inwoners en de ketenpartners. Op deze manier zorgen wij ervoor dat alle inwoners van de gemeente Nijkerk actief kunnen deelnemen aan de samenleving. Dit geldt bij uitstek voor onze kinderen. De evaluatie en herijking minimabeleid gemeente Nijkerk 2022-2025 wordt in het eerste kwartaal van 2022 aan de gemeenteraad aangeboden. Schuldhulpverlening is toegankelijk voor iedereen In het najaar van 2021 wordt het Beleidskader Schuldhulpverlening gemeente Nijkerk 2021-2024 aan de gemeenteraad aangeboden. Centraal binnen dit beleidskader staat dat alle inwoners van de gemeente Nijkerk gebruik kunnen maken van schuldhulpverlening. Toegang is laagdrempelig, de beslistermijn is zo kort mogelijk en de dienstverlening wordt op maat aangeboden.
Idee is dat Nijkerk kiest voor lichtere vormen van ondersteuning boven zwaardere/specialistische vormen en om deze reden kiest om actief inzet te plegen op vroeg signalering, schuldenpreventie én nazorg. Dit doen wij niet alleen, maar samen met onze ketenpartners en uitvoerende partners. Als deze kaders eind 2021 worden vastgesteld, wordt dit in 2022 geïmplementeerd in de reguliere dienstverlening. Dit geschiedt aan de hand van een uitvoeringsagenda die in het eerste kwartaal 2022 wordt vastgesteld. Hierover wordt de raad te zijner tijd nader geïnformeerd. Handhaving binnen het sociaal domein gebeurt zowel recht- als doelmatig In 2022 wordt het beleidskader op toezicht en handhaving herijkt. We streven hierin naar een evenwichtige combinatie tussen het naleven van verplichtingen die komen kijken bij het ontvangen van een uitkering of tegemoetkoming én het doelmatige karakter van onze regelingen. Wij verkiezen vertrouwen boven wantrouwen en zorgen er tegelijkertijd voor dat de gelden terechtkomen bij de inwoners die ze het hardst nodig hebben. Het beleidskader Toezicht en handhaving gemeente Nijkerk 2022-2025 wordt in het derde kwartaal van 2022 aan de gemeenteraad aangeboden. We zijn gastvrij voor mensen die zich in de gemeente Nijkerk vestigen. Vanaf 1 januari 2022 is de nieuwe Wet inburgering van kracht.
Een inburgeringsstelsel dat een tijdige start en de snelheid van de inburgering borgt, dat uitgaat van maatwerk en dualiteit (oftewel het combineren van het leren van de taal en participatie) en dat bovendien kwaliteit garandeert. Gemeenten hebben de regie over de inburgering en voeren nieuwe of gewijzigde taken uit. Het betreft een lerend stelsel waarbij zeker in de beginperiode de ervaringen van alle betrokkenen zoals nieuwkomers, de Sociaal domeinraad, vrijwilligers en professionals van belang zijn. Deze ervaringen zijn de input om te kunnen evalueren en waar nodig bij te stellen.
Gemeente Nijkerk
pagina 9
Programmabegroting 2022
1.2 Te monitoren doelen Kolom1 ambitie
Wat gaan we doen?
Omdat er op het moment dat deze doelen beschreven worden nog geen keuzes gemaakt zijn over waar de bezuinigingen gaan vallen is het uitvoeren van onderstaande ambities daarvan afhankelijk. I3
De uitvoerende teams zijn goed vindbaar en toegankelijk. Ze werken proactief, snel en adequaat. De kwaliteit en capaciteit zijn in lijn daarmee. De deskundigheid van de professionals is op niveau.
I6
Er is een goede afstemming tussen de gemeente en zorg- en vrijwilligersorganisaties voor optimale ondersteuning voor mensen vanuit hun eigen omgeving.
I7
Mantelzorgers en vrijwilligers zijn van grote waarde voor onze samenleving. Wij ondersteunen hen bij de uitvoering van hun taken.
I8
We zetten zoveel mogelijk in op preventie om (zwaardere) zorg in de toekomst te voorkomen.
De Transformatie binnen het Sociaal Domein heeft ertoe geleid dat er afscheid is genomen van de fysieke wijkposten van de gebiedsteams. In het Transformatie Programma is opgenomen dat in 2021 de visie op het sociaal team, de werkwijze en de implementatie van de nieuwe manier van werken is geformaliseerd. Er zijn twee procesregisseurs werkzaam voor het Sociaal Team gemeente Nijkerk. Zij zorgen ervoor dat gestagneerde casuïstiek adequaat wordt opgelost. Jeugd: In de basis is onze uitgangspunt dat inwoners zoveel als mogelijk zelfredzaam zijn. Waar het niet lukt vormt de gemeente Nijkerk een lokaal vangnet met inwoners en lokale partners. Vanuit de integrale toegang werken we actief met de partners -regionaal en lokaal- samen om de juiste beweging te maken. WMO: Verder zetten we in 2022 in op het financieel beheersbaar maken van de kosten Wmo. Dat betekent dat we afschalen naar het voorliggend veld waar kan, monitoren we strenger op de contractafspraken, richten we het contractbeheer en contractmanagement in, gaan we meer in verbinding met partners daar waar de gezamenlijke verantwoordelijk geldt om kwalitatieve zorg te leveren binnen de financiële kaders en zoeken we meer interne samenwerking en afstemming tussen uitvoering-kwaliteit-beleid Sociaal Domein (Wmo overstijgend). Dit resulteert in een beschrijving van de benodigde processen, die binnen de organisatie zijn geborgd.
In nauwe samenwerking met stakeholders kijken we hoe we potentiële mantelzorgers en vrijwilligersinitiatieven kunnen ondersteunen. Als blijk van onze waardering reiken we jaarlijks de mantelzorgwaardering uit. In de nieuwe inkoopafspraken met de partijen in het voorliggende veld zetten we de ingezette lijn vanuit coalitieakkoord en transformatieplan voort. Hierbij zetten we in op normalisering, afschalen en resultaatgerichte inkoopafspraken o.b.v. de vraag vanuit de samenleving. Vanuit de gemeente Nijkerk ligt de focus op de inzet van lokale partners en de samenhang van hun aanbod. Om de ambitie binnen de Wmo mogelijk te maken en dus af te kunnen schalen van NAT (Niet algemeen toegankelijk) naar AT (Algemeen toegankelijk), maken we inzichtelijk of dit in de huidige situatie mogelijk is. Zo niet, dan wordt in kaart gebracht waar mogelijke hiaten zijn. Op basis daarvan kan bestuurlijke besluitvorming plaatsvinden. In 2022 zetten we
Gemeente Nijkerk
pagina 10
Programmabegroting 2022
I10
Kinderen ontvangen waar nodig (maatwerk) efficiënte ondersteuning via een gevarieerd aanbod van aanbieders.
I11
Inwoners met een (bijstand) uitkering zijn in beeld en het doel is om iedereen in een traject te hebben richting betaald werk, vrijwilligerswerk of een dagbesteding gericht op zelfvoorzienendheid.
I15
Wij zijn gastvrij voor mensen die zich in de gemeente Nijkerk vestigen. Wij vinden het belangrijk dat nieuwkomers zo snel mogelijk volwaardig en zelfstandig deelnemen aan onze samenleving.
Gemeente Nijkerk
verder in op de interne samenwerking en monitoring tussen NAT en AT. Op dit moment evalueert de gemeente Nijkerk het programma Samen sterk tegen drugs in Nijkerk 20192022. Het preventief aanbod is de afgelopen jaren door gemeentelijke inzet gegroeid. Het gebruik ervan stijgt en dit is een gewenste ontwikkeling. Als aanvulling en versterking van het preventief aanbod is het Leefstijlakkoord Nijkerk 2021 – 2023 vastgesteld. Met de afspraken in dit akkoord wordt een extra impuls gegeven om de kosten te verlagen. Met de aanscherping van de inkoopcriteria is in 2021 gestart. Deze zijn met de aanbieders besproken. Vanuit de wens van normalisatie wordt de verleende jeugdhulp zo preventief als mogelijk ingezet. Met de aanbieder wordt periodiek intensief gesproken over de behaalde resultaten en de mogelijkheid tot afschaling van jeugdhulp. Vanuit Foodvalley monitoren de contractmanagers zowel de inkoop als het facturatieproces. Dit wordt actief met de beleidsmedewerkers Jeugd afgestemd. Vanuit het uitvoeringsteam Jeugd (voorheen gebiedsteam) zijn de contacten laagdrempelig zodat snel kan worden geschakeld op mogelijke signalen. Ook hier is de omschakeling reeds gemaakt eerst te bekijken of ondersteuning nodig is of dat betrokkene of zijn/haar omgeving zelf oplossingsgericht aan de slag kan. Mocht dit echt niet mogelijk zijn dan wordt er naar maatwerk ondersteuning gekeken/verwezen.
Ook in 2022 verwachten we nog effecten van de maatregelen rondom corona. Het is vooralsnog onzeker in welke mate. Tegelijk is het van belang om voor de inwoners die vanuit de Participatiewet begeleiding ontvangen de reguliere dienstverlening op peil te houden. Dat betekent een integrale aanpak op maat waarbij iedereen in beeld blijft en een actueel traject heeft. Naast deze ambitie worden ook de overige doelen van de strategische beleidsvisie op werk geëvalueerd. Zo kan een richting worden bepaald voor de nieuwe beleidsperiode (vanaf 2023). Ook voor deze evaluatie is het van belang om het monitoren en verantwoording afleggen met behulp van meetbare en voorspelbare indicatoren verder te optimaliseren. Daarbij wordt betrokken in welke mate de dienstverlening en inzet van activiteiten hebben bijgedragen aan het realiseren van de vastgestelde bestuurlijke ambities, inclusief het financiële aspect. Verder is een cliënttevredenheidsonderzoek onderdeel van de evaluatie. Vanaf 2022 is de nieuwe Wet inburgering van kracht waarbij de gemeente een regierol heeft. Deze geldt voor nieuwkomers die in 2022 gehuisvest worden. Het betreft een lerend stelsel waarbij het belangrijk is om de ervaringen van de nieuwkomers, vrijwilligers, professionals etc. te monitoren zodat, wanneer nodig, bijstelling kan plaatsvinden.
De nieuwkomers die al in Nijkerk wonen, willen we in de geest van de nieuwe wetgeving ondersteunen. Hiertoe ondernemen we specifieke activiteiten als het koppelen van nieuwkomers pagina 11
Programmabegroting 2022
aan een sociaal maatje en het introduceren bij sport- en/of cultuuractiviteiten.
Bg
Minder huishoudens die (problematische schulden) hebben.
Schuldenpreventie en vroeg signalering spelen een prominente rol in ons beleid. De pilot “Op tijd Erbij” wordt in 2022 dan ook geïmplementeerd in de reguliere dienstverlening. Daarnaast investeren wij, samen met onze partners, in een toegankelijke, laagdrempelige toegang tot schuldhulpverlening voor alle inwoners. Dus ook voor ondernemers. Wij zetten in op stress-sensitieve dienstverlening zodat inwoners zich onderdeel voelen van de oplossing. Hierdoor zullen minder inwoners in de beginfase uitvallen. Ook gaan wij actiever inzetten op nazorg-trajecten zodat recidive (herhaling) zoveel mogelijk voorkomen wordt.
1.3 Beleidsindicatoren De verplichte beleidsindicatoren die betrekking hebben op dit programma zijn de volgende: Indicator (jeugd)
Htv
Eenheid
2018
2019
2020
1. Absoluut verzuim per 1.000 inw. leerplichtigen
4.
Aantal per 1.000 inw. 5-18 jr.
0,8
-*
-*
DUO/Ingrado
2. Relatief verzuim per 1.000 inw. leerplichtigen
4.
Aantal per 1.000 inw.5-18 jr.
37
14
-*
DUO/Ingrado
3. Voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) (%)
4.
% van het totaal aantal leerlingen 12-23 jaar
1,4
1,5
-*
DUO/Ingrado
4. Jongeren met jeugdhulp
6.
% van alle jongeren tot 18 jaar
10,0
9,2
9,1
CBS Jeugd
5. Jongeren met jeugdbescherming
6.
%
1,0
1,1
1,1
CBS Jeugd
6. Jongeren met jeugdreclassering
6.
%
0,3
0,2
0,2
CBS Beleidsinformatie Jeugd
7. Jongeren met een delict voor de rechter
6.
%
0,0
1,0
-*
CBS Jeugd
8. Personen met een bijstandsuitkering
6.
Aantal per 10.000 inw.
190,3
183,7
232,7
CBS
9. Lopende reintegratievoorzieningen
6.
Aantal per 10.000 inwoners van 15-64 jaar
203,1
139,0
302,2
CBS
10. Kinderen in een uitkeringsgezin
6.
% kinderen tot 18 jaar
3,0
3,0
-*
CBS
11. Werkloze jongeren
6.
%
1,0
1,0
-*
CBS
Gemeente Nijkerk
pagina 12
Bron
Programmabegroting 2022
Indicator (jeugd)
Htv
Eenheid
2018
2019
2020
Bron
12. Cliënten met een maatwerkarrangement WMO
6.
Per 10.000 inw
510
560
470
CBS
1. Er wordt gesproken van absoluut verzuim als een leerplichtige en of kwalificatie plichtige jongere niet op een school of instelling staat ingeschreven, per 1.000 inwoners. 2. Er is sprake van relatief verzuim als een jongere wel staat ingeschreven op een school, maar gedurende een bepaalde tijd de lessen/praktijk verzuimt, per 1.000 inwoners. 3. Het percentage van het totaal aantal leerlingen van het VO en MBO (12-23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat. 4. Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar Jeugdhulp is de hulp en zorg zoals deze bedoeld en beschreven is in de Jeugdwet (2014) Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun ouders bij psychische en psychosociale en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere, of opvoedproblemen van de ouders. 5. Het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar die op enig moment in de verslagperiode een maatregel door de rechter dwingend opgelegd hebben gekregen. 6. Het percentage jongeren (12-22 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-22 jaar). 7. Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. 8.
Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak—en thuislozen zijn niet inbegrepen. 9. Het aantal reïntegratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftijd 15-64 jaar. 10. Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering moet rondkomen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt. Onder bijstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (BBZ) verstaan. 11. Personen van 16 jaar t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV WERKbedrijf en tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie 12. Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is en vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de WMO. Voor de WMO-gegevens geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeenten.
1.4 Beleidskaders Nota/plan
Planperiode
Vastgesteld
Verordening en beleidsregel Meedoen
2017 en verder
2017
Regionaal Voortijdig schoolverlaten programma, RMC sub regio Eem
2020 – 2024
2020
Visie op de vernieuwing van het Sociaal Domein
2015 en verder
2017
Visiedocument Dialooggroep Sociaal Domein
2017 en verder
2017
Uitwerkingsdocument Dialooggroep Sociaal Domein
2017 en verder
2017
Jeugdprogramma: een kind- en gezinsvriendelijke gemeente
2019-2023
2018
Regiovisie: Geweld hoort nergens thuis
2020-2024
2020
Uitvoeringsplan Preventie van schulden
2017 en verder
2016
Hoofdlijnennota “Op weg naar een vernieuwd sociaal domein”
2015 en verder
2014
Aanvullend beleidskader sociaal domein
2015 en verder
2014
Beleidsplan Wet gemeentelijke schuldhulpverlening
2016-2019
2016
Jaarplan Kind & Gezinsvriendelijke gemeente
2019
2019
Transformatieplan sociaal domein
2020-2025
2020
Visie op werk “Op weg naar een duurzaam perspectief”
2019-2022
2019
Gemeente Nijkerk
pagina 13
Programmabegroting 2022
1.5
Samenwerkingsverbanden
Verbonden partijen
Doelstelling
VGGM
Het Rijk en de gemeenten hebben een grote verantwoordelijkheid in het faciliteren van aspecten die een bijdrage kunnen leveren aan een goede gezondheid van de inwoners en het versterken van de eigen kracht. De VGGM ondersteunt en adviseert de gemeente bij de beantwoording van de centrale sturingsvragen hierover.
Foodvalley:
De inkoop jeugdhulp is per 2020 doorontwikkeld om in afstemming met aanbieders meer inzet op bereikte resultaten en uitgaven te krijgen. Met de vele aanbieders is via accounthouderschappen contact. Met de grotere aanbieders per kwartaal. Dit zodat de uitvoering actief wordt gevolgd en waar nodig bijgesteld. Via het Knooppunt verloopt de facturatie, monitoring en vindt beleidsmatige aansturing plaats. Nationaal loopt de regio Foodvalley qua monitoring en inzicht op casusniveau voorop.
Jeugdhulp & Verwijsindex
Noord-Veluwe: Passend Onderwijs* Regio Amersfoort:
Regionale Meld- en Coördinatiefunctie (RMC)*
Regio Amersfoort: Volwasseneducatie* Regio Amersfoort: Maatschappelijke opvang & beschermd*wonen Regio Amersfoort: Regionaal werkbedrijf Amersfoort
Inclusief Groep N.V. (IG)
Gemeente Nijkerk
Scholen hebben in de Wet Passend Onderwijs de zorgplicht gekregen. Dit betekent dat het verplicht is om voor alle kinderen een passende plek/een passend onderwijsprogramma te bieden. Als dat niet binnen de school kan, dan is de school verantwoordelijk om een andere school (binnen of buiten het samenwerkingsverband) te vinden waar dit wel kan. Thuiszitters zouden hierdoor niet meer voor moeten komen. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van de leerplicht. Er is een regionaal ambtelijk overleg voor opgericht ter voorbereiding op het formele OOGO (Op overeenstemming gerichte overleg) met de verantwoordelijk wethouders. Doelstelling is om door een bestuurlijke en operationele herinrichting van de RMC-functie te zorgen voor meer zicht en een betere grip op de grootste groep voortijdig schoolverlaters, de 18+. Gezocht wordt naar een zo goed mogelijke regionale samenwerking en afstemming, o.a. op het administratieve vlak, en een inrichting, waarbij goede sturing mogelijk is op de gewenste samenwerking met het sociaal domein. Het doel van de RMC-functie is het terugdringen van het aantal voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (in de leeftijdsgroep tot 23 jaar). Het in samenwerking tot stand brengen van het Regionaal Plan Educatie. Daarnaast wordt overlegd over de lokale inzet van de regionale middelen op het gebied van volwasseneducatie.
Amersfoort is centrumgemeente en regelt vanuit deze wettelijke verplichting de maatschappelijke opvang en het beschermd wonen voor inwoners uit de regio Amersfoort. Nijkerk valt voor wat betreft de maatschappelijke opvang en beschermd wonen tot 2022 onder Amersfoort. Vanaf 2022 worden gemeenten hier zelf verantwoordelijk voor. Per 2023 wijzigt de bekostiging (van centrumgemeente naar bekostiging op basis van woonplaatsbeginsel). De economische oriëntatie van veel inwoners en bedrijven vanuit Nijkerk is op Amersfoort gericht. Vanuit economisch belang en de uitvoering van de Participatiewet wordt vanuit Nijkerk zodoende actief samengewerkt binnen de regio Amersfoort. Binnen de arbeidsmarktregio is het regionaal Werkbedrijf actief. Er zijn samenwerkingsafspraken opgesteld tussen gemeenten, het UWV en de sociale partners. Het primaire doel is het matchen van arbeidsgehandicapten op de extra banen waarvoor werkgevers zich garant hebben gesteld. Daarnaast is het wenselijk dat de brede groep van mensen die een afstand hebben tot de arbeidsmarkt (ook) onder de aandacht worden gebracht van werkgevers. Andere gerelateerde samenwerkingsverbanden zijn het Werkgeversservicepunt (WSP), Jongerenloket en Leerwerkloket. De Inclusief groep geeft uitvoering aan de Wet sociale werkvoorziening (Wsw) en de Participatiewet (PW).
En streeft hierbij naar een inclusieve arbeidsmarkt waarbij iedereen duurzaam kan deelnemen en waar mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt optimaal kunnen participeren.
pagina 14
Programmabegroting 2022
1.6 Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de lasten en baten opgenomen die aan het programma Inclusief verbonden zijn. -/- = nadeel Lasten Baten Saldo programma
2022
2023
2024
2025
38.837 7.519 -31.318
37.208 7.522 -29.686
36.639 7.522 -29.117
36.586 7.522 -29.064
Budget Bij het programma Inclusief horen de volgende taakvelden. Ter indicatie zijn per taakveld de lasten en baten voor 2022 vermeld, in afgeronde bedragen. Taakveld Omschrijving taakveld
(bedragen x € 1.000) lasten
baten
saldo
44
-2.341
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
2.385
6.2
Gebiedsteams
2.607
0
-2.607
6.3
Inkomensregelingen
9.648
7.165
-2.483
6.4
Begeleide participatie
1.821
0
-1.821
6.6
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
1.613
63
-1.550
6.71
Maatwerkdienstverlening 18+
7.848
247
-7.601
6.72
Maatwerkdienstverlening 18-
12.915
0
-12.915
38.837
7.519
-31.318
Gemeente Nijkerk
pagina 15
Programmabegroting 2022
Programma 2
Energiek
2.1 Inleiding en ontwikkelingen
Thema Energiek: een vitale en betrokken samenleving Maatschappelijke opgave: In Nijkerkerveen, Hoevelaken en Nijkerk is het goed leven en verblijven. Wederzijds inlevingsvermogen en verbinding met elkaar dragen daaraan bij. Een gezonde leefstijl en een prettige leefomgeving zijn belangrijk voor het welzijn. Religie, sport, kunst en cultuur leggen verbindingen, brengen ontspanning, geven betekenis en dragen ertoe bij dat inwoners betekenisvol kunnen meedoen. Er is, mede vanuit een preventieve aanpak, aandacht voor groepen en individuen om het meedoen te vergroten met ruimte voor persoonlijke ontwikkeling en vitaliteit op sociaal, geestelijk, lichamelijk en maatschappelijk gebied. We koesteren onze vrijwilligers en mantelzorgers. Maatwerk met resultaat We willen maatwerk, ruimte voor innovatie, minder regelgeving. Initiatiefnemers worden uitgedaagd om samen te werken. Vanuit de inzet op normaliseren zetten we actief in op preventie in combinatie met een zo stevig mogelijk netwerk rondom onze inwoners. Deze inzet plegen we omdat we ervan uitgaan dat als het welbevinden van inwoners op peil is en zij goed in hun vel zitten, de behoefte aan ondersteuning en zorg beperkt is en waar mogelijk tijdelijk. Uiteraard vormt de gemeente een vangnet voor inwoners bij wie een structurele ondersteuningsbehoefte aanwezig is.
Voor een vitale en betrokken samenleving leggen we voor 2022 de focus op de volgende onderwerpen: Er is een breed en gevarieerd aanbod van goede en veilige sportvoorzieningen. We gaan uit van de zelfstandigheid van verenigingen en stimuleren verenigingen om hun maatschappelijke rol op te pakken. Veel inwoners ontmoeten elkaar wekelijks via de binnen- en/of buitensport. Er loopt een proces om sportverenigingen meer verantwoordelijk te geven bij het beheer en onderhoud van de terreinen en de gebouwen. Via trajecten als JOGG (jongeren op gezond gewicht), het in 2021 gestarte Nijkerkse leefstijlakkoord en het Sport- & beweegakkoord bouwen we ook in 2022 verder aan een gezonde leefomgeving. Onze voorzieningen passen bij een goed woonklimaat. We geven via het subsidie- en tarievenbeleid richting aan het maatschappelijk vastgoed. De gemeente investeert jaarlijks miljoenen in goede onderwijshuisvesting, sportvoorzieningen, jeugdhonken, de bibliotheek, etc. Via subsidies worden inwoners en organisaties ondersteund om lokaal activiteiten te organiseren. Het subsidie- en tarievenbeleid is herijkt met als resultaat eenduidige en transparante tarieven en subsidies die de vitaliteit en actieve betrokkenheid van de inwoners stimuleren.
Kunst en cultuur heeft onze aandacht. We gaan zorgvuldig om met ons cultureel erfgoed en stimuleren cultuureducatie. Nijkerk is een oude stad en in de 3 kernen en het buitengebied zijn veel monumenten waar we trots op zijn. Veel inwoners zijn actief binnen het aanbod van kunst- en cultuur: van amateur tot professional. In de visie Eigenheid en Karakter (kansen voor erfgoed in de gemeente Nijkerk) worden 5 kernkwaliteiten van de gemeente Nijkerk benoemd. We nemen elk jaar deel aan de monumentendag en hebben een museum Oud Nijkerk dat door vrijwilligers ondersteund wordt. We hebben aandacht voor cultuurparticipatie en cultuureducatie. Gemeente Nijkerk
pagina 16
Programmabegroting 2022
De cultuurhistorische waardenkaart is vastgesteld en wordt geïmplementeerd in het ruimtelijke domein en vormt een belangrijk onderdeel van ons landschapsontwikkelingsplan en de te ontwikkelen omgevingsvisie voor Nijkerk. Passend onderwijs gaat voor jeugdhulp. Scholen zijn veilige plekken en ze zijn goed bereikbaar. Leerlingenvervoer is veilig en qua aanrijdtijden betrouwbaar. We zetten in op het tegengaan van vroegtijdig schoolverlaten en ‘thuiszitten’. In de jeugdnota staat het (jonge) kind op weg naar volwassenheid centraal. Het onderwijs is één van de belangrijkste plaatsen waar kinderen en jongeren werken aan hun ontwikkeling tot gezonde en zelfstandige volwassenen. Goed leerlingenvervoer en actieve preventieve inzet van leerplichtambtenaren dragen hier aan bij. Waar mogelijk stimuleren we de zelfstandigheid van jongeren in het leerlingenvervoer. Sinds de Wet Passend Onderwijs van kracht is, is er een zorgplicht bij scholen neergelegd. Scholen zijn verantwoordelijk om leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben een goede onderwijsplek te bieden. Hiervoor werken scholen in regionale samenwerkingsverbanden samen. Er wordt actief de link gelegd tussen uitval/verzuim via leerplicht én de voorspellende waarde in de jeugdhulp. Het leerlingenvervoer wordt met enkele partnergemeenten binnen de regio Foodvalley uitgevoerd.
2.2 Te monitoren doelen Kolom1 ambitie
Wat gaan we doen?
E4
Nijkerk is een JOGG-gemeente. Specifieke activiteiten rondom gezondheid zijn opgenomen in de jeugdnota 2019 - 2023. Daarnaast is vorig jaar het Sport- en beweegakkoord gesloten met alle sportaanbieders in de gemeente. Daarmee willen we bereiken dat: 1. er goed sportaanbod is voor kinderen, zodat ze een sportieve start kunnen maken. 2. sporten en bewegen bereikbaar is voor iedereen, 3. men streeft naar sterke toekomstbestendige sportverenigingen en andere aanbieders van sport. Met het uitvoeringsbudget vanuit het Rijk zetten we ons in om samen met de sportaanbieders bovenstaande doelstellingen te bereiken. Ook is er sinds kort een Leefstijlakkoord. Met dit akkoord willen we inwoners, naast kiezen voor sporten en bewegen, verleiden om nog meer gezonde keuzes te maken. De afspraken in het Leefstijlakkoord zijn aanvullend en versterkend op wat er al is.
In de gemeente Nijkerk hebben we aandacht voor onze gezondheid. Het huidige gezondheids- en sportbeleid voor kinderen en jongeren zetten we met kracht voort. We stimuleren het sporten en bewegen voor ouderen. We zijn een JOGG-gemeente en zorgen ervoor dat sport- en beweegmogelijkheden in en om onze woonkernen beschikbaar zijn.
In het Leefstijlakkoord staan 4 speerpunten: 1.De gezonde keuze = de makkelijke keuze 2.Een rookvrije generatie 3.Alcohol- en middelengebruik verder terugdringen 4.Iedereen doet mee Ook hiervoor ontvangen we een uitvoeringsbudget vanuit het Rijk. Hiermee kunnen we de komende jaren extra inzet plegen op deze speerpunten.
Gemeente Nijkerk
pagina 17
Programmabegroting 2022
E5
Met de meeste kinderen in de gemeente Nijkerk gaat het goed en dit willen we ook zo houden. Het is belangrijk om de gezondheidstoestand van de Nijkerkse kinderen te monitoren. Preventieve interventies zetten we indien noodzakelijk in.
E6
We investeren in een breed en gevarieerd aanbod van voldoende en veilige sportvoorzieningen. We gaan uit van de zelfstandigheid van verenigingen en stimuleren verenigingen om hun maatschappelijke rol op te pakken.
E7
We investeren in voorzieningen die passen bij een goed woonklimaat. We geven daarbij richting aan het subsidie- en tarievenbeleid voor het maatschappelijk vastgoed.
E8
We hebben aandacht voor kunst en cultuur. We gaan zorgvuldig om met ons cultureel erfgoed en stimuleren cultuureducatie.
E12
Passend onderwijs wordt voorafgaand aan jeugdhulp benut. Scholen zijn veilige plekken en ze zijn goed bereikbaar. Leerlingenvervoer is veilig en betrouwbaar. We zetten in op het tegengaan van vroegtijdig schoolverlaten en ‘thuiszitten’.
Gemeente Nijkerk
pagina 18
In 2021 heeft de VGGM de kindmonitor uitgevoerd. De kindmonitor vindt 1 x 4 jaar plaats om de gezondheidstoestand van de Nijkerkse kinderen in beeld te krijgen. Vanuit het lokale sportakkoord is de ambitie dat geen enkel kind een motorische achterstand oploopt en dat alle kinderen aan de beweegrichtlijnen voldoen. De schoolsetting is daarbij kansrijk, juist daar is het mogelijk om het beweeggedrag te beïnvloeden. Via Nijkerk Sportief en Gezond worden allerlei activiteiten op de scholen aangeboden om deze ambitie te behalen. Via de BBN (Beheercommissie Buitensport Nijkerk) zijn de buitensportverenigingen actief betrokken bij het onderhoud en contractbeheer van de velden. We zijn met hen in overleg om te komen tot een recht van opstal op de kleedkamers, zodat ze ook daarin meer verantwoordelijkheid krijgen. Een van de doelstellingen in het lokale sportakkoord is om aanbieders van sport en bewegen toekomstbestendig te maken zodat sport en bewegen voor iedereen toegankelijk en bereikbaar blijft. Nijkerk sportief en gezond biedt via verschillende activiteiten verenigingsondersteuning op maat. De komende jaren investeert de gemeente in vervanging/renovatie van maatschappelijke voorzieningen voor sport, onderwijs en andere basisaccommodaties. Daarbij wordt ook geïnvesteerd in duurzaamheid. Met ingang van 1 januari 2022 gaat een nieuw subsidieen tarievenbeleid gelden.
We gaan cultuurparticipatie voor zowel jeugd als volwassenen bevorderen. Samen met het primair onderwijs, de culturele instellingen, de cultuurmakelaar en de culturele raad zetten we in op de kwaliteit van cultuureducatie. De ontvangen Coronagelden voor Cultuur gaan we de komende tijd inzetten om de Nijkerkse Cultuursector te ondersteunen en te herstellen van de geleden schade door corona. In 2021 is een procesbeleider passend onderwijs gestart. Hierdoor vindt o.a. afstemming plaats tussen onderwijs en jeugdhulp op zowel bestuurlijk en uitvoerend niveau. In het schooljaar 2021-2022 start de pilot passend onderwijs jeugdhulp. Deze pilot gaat uit van het benutten van de expertise van het onderwijs. Voor het in zetten van preventie en het vroeg signaleren van problematiek. Daarnaast worden de inhoudelijke afspraken m.b.t. voor- en vroegschoolse educatie onder de loep genomen en verwerkt in een aangepast convenant met peuteropvang, onderwijs, VGGM en de gemeente. Denk aan thema’s als doorgaande ontwikkellijnen, overdracht van voorschools naar vroegschools, ouderbetrokkenheid etc.
Programmabegroting 2022
Het (demissionaire) kabinet heeft het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) in het leven geroepen, met als doel om onderwijsvertragingen in te lopen die zijn ontstaan door de schoolsluitingen en Corona. Scholen, instellingen en de gemeente ontvangen hier budget voor om in de schooljaren 2021-2022 en 2022-2023 in te zetten (gemeente Nijkerk circa € 9 ton). De opgave voor de komende periode is om met de scholen en andere betrokkenen te bekijken hoe we kunnen helpen, met aanvullende programma’s, begeleiding of kennisdeling.
E13
Wij stimuleren een verbeterde aansluiting van verschillende vormen van onderwijs en de aansluiting van het onderwijs op het bedrijfsleven.
E15
We stimuleren de taalontwikkeling en zetten in op de aanpak van laaggeletterdheid.
De NPO-opgave wordt verbonden met de huidige opgaven waar we als gemeente voor staan. Denk met name aan het verbinden van onderwijs met jeugdhulp. Gekeken wordt welke inzet binnen het onderwijs of de voorschoolse voorzieningen de druk op de jeugdhulp verkleint. Wij ondersteunen initiatieven die ontstaan vanuit een verbeterde afstemming tussen onderwijs en bedrijfsleven. Een voorbeeld hiervan is de Food Academy Nijkerk waar inmiddels drie MBO-opleidingen vorm krijgen in Nijkerk. Elke gemeente moet het regionale plan laaggeletterdheid lokaal vertalen in een lokale aanpak. Op dit moment wordt gewerkt aan een breed lokaal plan laaggeletterdheid. Er wordt breder en integraler (doelgroep, leeftijd, vraag en aanbod etc.) gekeken dan onze huidige aanpak van laaggeletterdheid bij de 18+ doelgroep vanuit “volwasseneneducatie” (via NL Educatie en Taalhuis Nijkerk), de taalklas en voor- en vroegschoolse educatie in de peuteropvang. De benodigde aanpak om bepaalde doelen (uit het coalitieakkoord) te behalen versus de huidige aanpak wordt tegen het licht gehouden. In 2022 wordt gestart met het werken aan de hand van de lokale aanpak laaggeletterdheid.
2.3 Beleidsindicatoren De verplichte beleidsindicatoren die betrekking hebben op dit programma zijn de volgende: Indicator (jeugd)
Htv
Eenheid
2016
2017
2018
2019
1. Niet wekelijkse sporters
5.
%
43,1
-*
-*
-*
2020
Bron
-*
CBS, RIVM
Het percentage niet-wekelijkse sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder.
2.4 Beleidskaders Nota/plan
Planperiode
Vastgesteld
Sportnota
2013 - 2025
2013
Nota Maatschappelijk Vastgoed
2013 - 2025
2013
Sport- en beweegakkoord
2020 en verder
2020
Gemeente Nijkerk
pagina 19
Programmabegroting 2022
Leefstijlakkoord
2021-2023
2021
Regionale visie Publieke Gezondheidszorg Gelderland Midden
2017 - 2025
2017
Visiedocument Dialooggroep Leefstijl
2017 en verder
2017
Uitwerkingsdocument Dialooggroep Leefstijl
2017 en verder
2017
Beleidsplan Bibliotheekwerk gemeente Nijkerk
2012 - 2018
2012
Geactualiseerd Integraal Huisvestingsplan Onderwijs
2019 - 2035
2018
Convenant resultaatafspraken voor- en vroegschoolse educatie”
2015 en verder
2014
2.5 Verbonden partijen Verbonden partijen
Doelstelling
VGGM
De VGGM ondersteunt de gemeente bij het bewaken, beschermen en bevorderen van de gezondheid van haar inwoners, met extra aandacht voor risicogroepen. Binnen de regionale samenleving wordt gestreefd naar het optimaal faciliteren van gezondheid bevorderende initiatieven die zorgdragen voor een goede positieve gezondheid van onder andere de inwoners van de gemeente Nijkerk.
(gezondheidsdeel)
Regio Foodvalley: onderdeel Frisvalley
Regionale samenwerking in de Regio Foodvalley voor een integrale aanpak van de alcoholmatiging bij jongeren.
2.6 Wat mag het kosten? In onderstaande tabel zijn de lasten en baten opgenomen die aan het programma Energiek verbonden zijn. -/- = nadeel Lasten Baten Saldo programma
2022 11.582 1.284 -10.298
2023 11.432 1.284 -10.148
2024 11.761 1.284 -10.477
2025 11.921 1.283 -10.638
Budget Bij het programma Energiek horen de volgende taakvelden. Ter indicatie zijn per taakveld de lasten en baten voor 2022 vermeld, in afgeronde bedragen. Taakveld
Omschrijving taakveld
(bedragen x € 1.000) lasten
baten
saldo
4.1
Openbaar basisonderwijs
136
0
-136
4.2
Onderwijshuisvesting
2.955
19
-2.936
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
2.323
750
-1.573
5.1
Sportbeleid en activering
621
0
-621
5.2
Sportaccommodaties
2.273
500
-1.773
5.3
Cultuurpresentatie, -productie en -participatie
224
9
-215
5.4
Musea
48
2
-46
5.5
Cultuur erfgoed
161
0
-161
5.6
Media
866
4
-862
6.81
Geëscaleerde zorg 18+
18
0
-18
6.82
Geëscaleerde zorg 18-
181
0
-181
7.1
Volksgezondheid
1.776
0
-1.776
11.582
1.284
-10.298
Gemeente Nijkerk
pagina 20
Programmabegroting 2022
Gemeente Nijkerk
pagina 21
Programmabegroting 2022
Programma 3
Duurzaam
3.1 Inleiding en ontwikkelingen
Thema Duurzaam: we sorteren met de gemeente Nijkerk voor op de toekomst Maatschappelijke opgave: We zetten ons met ambitie in voor een duurzame en toekomstbestendige gemeente Nijkerk. We leven in een waardevolle omgeving waar sociale verbondenheid voelbaar is en ervaren wordt. Een omgeving waarin op een verantwoorde en duurzame wijze wordt omgegaan met de belangen van bewoners, ondernemers, recreanten en natuur en waarin regionaal wordt samengewerkt. Waar groene ruimte en monumenten rust en inspiratie geven en belangrijk zijn voor het welzijn en de identiteit van onze gemeente. Het roer gaat om Op het gebied van klimaat en energie gaan we naar een ander tijdperk. Met het vaststellen van de Routekaart Energieneutraal Nijkerk (2019) en het daarbij behorende uitvoeringsprogramma (2020) is het roer definitief omgegaan, omdat we inzien dat de wereld en dus ook onze gemeente Nijkerk op een goede manier moet worden overgedragen aan toekomstige generaties. We hebben op dit punt duidelijke ambities, die we deels in samenwerking met de regio Foodvalley willen realiseren. In de Regionale Energiestrategie (RES) nemen we een proactieve positie in. Duurzaamheid biedt ook volop kansen voor economische ontwikkeling. We werken hierbij actief samen met lokale en regionale partners.
Om de ambities en daarmee een duurzame en toekomstbestendige gemeente Nijkerk waar te maken leggen we de focus op de volgende ambities. De gemeente Nijkerk is energieneutraal in 2050. In 2020 is het Uitvoeringsprogramma Nijkerk Energieneutraal vastgesteld. In 2022 gaan we verder met de uitvoering van dit programma en de Routekaart in het Uitvoeringsprogramma. Daarin zijn keuzes gemaakt gelet op de beperkte beschikbaarheid van personele en financiële middelen. De uiteindelijke ambitie voor een energieneutrale gemeente in 2050 blijft overeind. Bij de uitvoering van het programma zullen we de voortgang in realisatie van onze ambities monitoren met een jaarverslag. In het programma staan drie thema’s centraal: Energiebesparing, Duurzame Opwek van Elektriciteit en de Warmtetransitie. Om energieneutraal te worden, willen we zo min mogelijk energie gaan gebruiken en de energie die we gebruiken moet afkomstig zijn van een duurzame bron. Dit betekent dat we volop inzetten op het reduceren van ons energiegebruik, zowel in woningen als bij bedrijven. Daarnaast bieden we ruimte voor het ontwikkelen van een zonneveld langs de A28 en zetten we de eerste stappen om van het aardgas af te gaan. Om inwoners er zo goed en zo vroeg mogelijk bij te betrekken, zetten we flink in op communicatie en participatie.
In 2020 is het beleidskader Zon op land opgesteld en vastgesteld, aan het beleidskader Wind wordt momenteel hard gewerkt. De definitieve RES (Regionale Energie Strategie) is vastgesteld in 2021 en wordt in 2022 uitgevoerd. Najaar 2021 wordt de Transitievisie Warmte vastgesteld. Deze bouwt voort op de in 2019 opgestelde warmteverkenning. De Transitievisie Warmte wordt verder vertaald in een Uitvoeringsprogramma Warmte 2022-2025. De Transitievisie Warmte beschrijft wanneer welke wijken van het aardgas afgaan en welk alternatief ervoor in de plaats komt. Ook beschrijft het de kosten die met deze transitie gepaard gaan en hoe deze gedragen worden. Inwoners worden meegenomen bij het opstellen van dit document. Bij de herinrichting van de wijken Gemeente Nijkerk