2021-053 Bijlage 1 - Hondenbeleid 2021-2026 (versie 1 juli 2021).pdf
Tekst van het document
VERSIE 1-7-2021
Hondenbeleid 2021-2026 Gemeente Nijkerk, juli 2021
H o n d e n b e l e i d
2 0 2 1 - 2 0 2 6
Inhoudsopgave 1
2
3
4
Inleiding .......................................................................................................................... 3 1.1
Het huidige hondenbeleid ........................................................................................ 4
1.2
Gemeentelijk kader ................................................................................................. 4
1.3
Participatie en genomen stappen ............................................................................ 5
Visie op hondenbeleid .................................................................................................... 7 2.1
Eenvoudig en duidelijk ............................................................................................ 7
2.2
Hondenlosloopgebieden als ontmoetingsplaats....................................................... 8
2.3
Ruimte bij nieuwbouwontwikkelingen ...................................................................... 9
2.4
We houden het schoon ........................................................................................... 9
2.5
Vertrouwen als basis ............................................................................................... 9
2.6
Aandacht voor veiligheid en handhaving blijft belangrijk .........................................11
2.7
Andere huisdieren ..................................................................................................11
Inkomsten en uitgaven ..................................................................................................12 3.1
Maatregelen ...........................................................................................................12
3.2
Uitgaven .................................................................................................................13
3.3
Inkomsten ..............................................................................................................15
3.4
Inkomsten in overeenstemming met de uitgaven ....................................................16
Monitoren en evalueren .................................................................................................17 4.1
Evaluatie 2026 .......................................................................................................17
4.2
Actualiseren beleid in 2031 ....................................................................................17
BIJLAGEN: 1. Resultaten participatie. 2. Overzicht oud versus nieuw beleid.
H o n d e n b e l e i d
2 0 2 1 - 2 0 2 6
1 Inleiding Er zijn veel mensen die gebruik maken van de Nijkerkse openbare ruimte, mensen ontmoeten elkaar, willen ontspannen, sporten of spelen. De druk op de openbare ruimte wordt steeds groter. Daarom neemt het belang toe om ons in te zetten voor een gemeente Nijkerk waarin samen leven, kwaliteit van leven en aandacht voor elkaar centraal staan. De openbare ruimte van onze gemeente wordt ook gebruikt voor het uitlaten van honden. Voor honden is het belangrijk dat ze regelmatig worden uitgelaten, dat er gebieden zijn waar ze mogen spelen en rennen, en ruimte krijgen om natuurlijk gedrag te vertonen. Honden die te weinig beweging krijgen, kunnen gestrest raken en daardoor ongewenst gedrag vertonen. Voor de hondenbezitters kan het uitlaten van de hond een sociale en gezonde bezigheid zijn. Denk bijvoorbeeld aan de dagelijkse wandeling en het ontmoeten van andere mensen die in de buurt wonen. Het plezier en het gezelschap van een hond is voor sommige mensen erg belangrijk. De hond maakt vaak volledig onderdeel uit van een gezin of huishouden. Gemiddeld heeft ongeveer één op de vijf of één op de zes huishouden één of meer hond(en). Op dit moment daalt het aantal honden licht. De gemeente Nijkerk heeft echter een groei ambitie en daarom verwachten we dat het aantal honden in onze gemeente meegroeit.
In figuur 1 zijn we uitgegaan van het scenario dat het aantal honden met 0,6% per jaar stijgt. Dit sluit aan bij de stijging van het inwonersaantal van 9,5% in de periode 2020 en 2035.1 Veel inwoners van de gemeente Nijkerk ervaren overlast van hondenpoep. Dit blijkt onder andere uit de uitkomsten van de enquête die we in het kader van de visie beheer openbare ruimte hebben uitgezet, en meldingen openbare ruimte die we ontvangen. Dit, en de toekomstige ontwikkelingen binnen onze gemeente, zijn aanleiding om het huidige hondenbeleid te actualiseren.
Figuur 1: trend aantal honden gemeente Nijkerk (bron: onder andere GLBT).
1
Zie ook: https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2019/37/sterke-groei-in-steden-en-randgemeenten-verwacht. Prognose groei 8,7% in 2035 ten opzichte van 2018. Ondergrens 3,9%, bovengrens 13,6%.
Pagina 3 van 17
H o n d e n b e l e i d
2 0 2 1 - 2 0 2 6
1.1 Het huidige hondenbeleid In onze gemeente Nijkerk zijn honden van harte welkom. Ze zorgen namelijk voor plezier, liefde, levendigheid, troost en gezelschap. Een hond kan daarnaast ook voor overlast zorgen. Denk daarbij aan overlast van hondenpoep of loslopende honden die gevaarlijke situaties in het verkeer veroorzaken. De gemeente stelt het beleid op om overlast van honden tegen te gaan. Op basis van dit beleid voeren we maatregelen uit en streven we naar een fijne leefomgeving. Om de openbare ruimte leefbaar, schoon en veilig te houden hebben we een aantal afspraken gemaakt. Eén van die afspraken is dat hondenbezitters hun hond binnen de bebouwde kom aanlijnen en de hondenpoep opruimen. Buiten de bebouwde kom geldt op dit moment geen aanlijnplicht. Daarnaast vragen we hondenbezitters om een opruimmiddel bij zich te dragen. We hebben deze (en andere) afspraken vastgelegd in de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) van onze gemeente. In 2006 heeft de gemeente op de afspraken een aantal uitzonderingen gemaakt.
Deze uitzonderingen gelden voor: (1) gebieden die verboden zijn voor honden, bijvoorbeeld bij speelplaatsen voor (kleine) kinderen of andere door het college aangewezen plaatsen, (2) hondenlosloopgebieden met opruimplicht, (3) hondenlosloopgebieden zonder opruimplicht, en (4) honden-uitlaatstroken waar hondenbezitters hun hond aangelijnd moeten houden, maar waar geen opruimplicht geldt. Deze gebieden zijn weergegeven op de zogenaamde honden-uitlaatkaart, en zijn in de openbare ruimte door middel van markeringen (borden) aangeduid. In 2010 is het beleid geëvalueerd. Op basis van deze evaluatie is de hondenuitlaatkaart aangepast. De gemeente kan handhavend optreden als de afspraken uit de APV niet worden nageleefd. Daarnaast faciliteert de gemeente Nijkerk het hondenbeleid. Dit betekent dat de gemeente het onderhoud uitvoert op de honden-uitlaatstroken en losloopgebieden, ervoor zorgt dat de markering in stand blijft en de honden-uitlaatstroken schoongemaakt worden met behulp van een zogenaamde hondenpoepzuiger (ongeveer 12.000 m2 per week). Daarnaast plaatst de gemeente afvalbakken en zorgt ervoor dat deze worden geleegd. Ondanks de huidige afspraken ervaren inwoners nog steeds overlast van hondenpoep. Daarnaast is het niet voor iedereen duidelijk waar welke afspraken gelden. Dit zijn redenen om de afspraken te evalueren en te herzien.
1.2 Gemeentelijk kader Het actualiseren van het hondenbeleid heeft onder andere raakvlak met hondenbelasting, afspraken uit de ingediende motie van 1 november 2018, de APV en de visie beheer openbare ruimte (vastgesteld op 24 september 2020). Deze kaders zijn hieronder toegelicht. Motie 1 november 2018 Op 1 november 2018 heeft de raad een motie aangenomen van De Lokale Partij. Deze motie heeft betrekking op de hondenbelasting en het in balans brengen van de inkomsten en uitgaven. In deze motie verzoekt de gemeenteraad het college om: Pagina 4 van 17
H o n d e n b e l e i d
2 0 2 1 - 2 0 2 6
1. In gesprek te gaan welke kosten moeten worden toegerekend aan het faciliteren van honden uitlaatbeleid en het bestrijden van overlast door honden. 2. Met de raad te bespreken hoe de inkomsten van de hondenbelasting in overeenstemming kunnen worden gebracht met de hiervoor bedoelde kosten. Deze punten ziet u terug in dit plan “Hondenbeleid 2021 - 2026” en bijbehorende voorstellen. Visie beheer openbare ruimte In de visie beheer openbare ruimte zijn de kaders voor het beheer, de instandhouding en de kwaliteit van de openbare ruimte beschreven. We hebben deze uitgewerkt in zes beheereffecten. Deze beheereffecten sluiten aan bij de thema’s uit het bestuursakkoord: (1) Inclusief, (2) Energiek, (3) Duurzaam, (4) Ruimte, (5) Ondernemend, en (6) Veilig. De kwaliteitsbeelden voor het beheer van de openbare ruimte zijn afgeleid van de effecten die we nastreven. Onder andere heeft de gemeenteraad besloten om de kwaliteit van het verzorgend beheer te optimaliseren naar niveau A. Dit betekent dat we meer aandacht besteden aan onkruidbestrijding en het legen van afvalbakken. We zorgen samen voor minder zwerfafval in het groen en op de verharding, en het verminderen van overlast met betrekking tot hondenpoep. Bij het opstellen van de visie beheer openbare ruimte is een uitgebreid participatieproces georganiseerd.
Bij het vaststellen van de visie hebben we afgesproken dat we de resultaten van dit participatieproces en het gedachtegoed van de visie meewegen bij het actualiseren van het hondenbeleid. Dit hebben we gedaan. 1.3 Participatie en genomen stappen Voor het actualiseren van het beleid zijn een aantal processtappen doorlopen. Het stappenplan naar het vaststellen van het beleid is hieronder omschreven en weergegeven in figuur 2. 1 EN 2: Bij de voorbereiding van het beleid hebben we ruimte gegeven voor participatie. De resultaten van het participatieproces zijn opgenomen in bijlage 1 van dit plan. De basis is gelegd tijdens de voorbereiding van de visie beheer openbare ruimte (maart 2020). Voor de verdere concretisering hebben we een panel Hondenbeleid gemeente Nijkerk geformeerd. Hiervoor zijn mensen benaderd die: • Bij de voorbereiding van de visie beheer openbare ruimte (voorjaar 2020) hebben aangegeven dat we hen nogmaals mogen benaderen voor andere beleidsonderwerpen. • Deskundig zijn op het gebied van honden en dieren, zoals dierenambulance, hondenuitlaatservices en hondensportvereniging. • Betrokkenen bij pilots in Hoevelaken, Nijkerkerveen en Doornsteeg.
Pagina 5 van 17
H o n d e n b e l e i d
2 0 2 1 - 2 0 2 6
Het panel bestaat uit hondenbezitters en niet-hondenbezitters. Het panel Hondenbeleid is op drie momenten betrokken geweest bij het voorbereiden van het hondenbeleid: 1. Beeldvormende en oordeelvormende bijeenkomst op 10 maart 2021. 2. Invullen van een richtinggevende enquête, tussen 12 en 18 maart 2021. 3. Informeren en advies over het voorstel op 1 juni 2021. 3: Op basis van de richting die uit het participatieproces naar voren kwam en onze eigen inbreng (bijvoorbeeld met betrekking tot financiën) zijn het beleid en de maatregelen uitgewerkt. 4: Het voorstel is ter besluitvorming aan het bestuur voorgelegd. We informeren het panel over het voorstel en het besluit.
Stap 1: Kaders en uitgangspunten. Stap 2: Toets uitgangpunten en richting geven visie en beleid.
Input Nijkerks panel hondenbeleid
Stap 3: Uitwerken beleid en maatregelenprogramma. Stap 4: Besluitvorming beleid door college en gemeenteraad.
Input Nijkerks panel hondenbeleid
Figuur 2: stappenplan hondenbeleid.
Pagina 6 van 17
H o n d e n b e l e i d
2 0 2 1 - 2 0 2 6
2 Visie op hondenbeleid Het vraagstuk met betrekking tot het hondenbeleid vraagt om een integrale aanpak waarbij een goede balans tussen communicatie, participatie en handhaving belangrijk is. Vanuit deze grondgedachte nemen we maatregelen die bijdragen aan het verminderen van de overlast. Hierbij staat de zorg voor een plezierige, fijne, veilige en schone leefomgeving centraal. In dit hoofdstuk staat het nieuwe hondenbeleid beschreven. Deze richting is verder uitgewerkt naar maatregelen en financieringsvoorstel (hoofdstuk 3). De basis is gelegd gedurende het participatieproces. Het verslag van dit proces is opgenomen in bijlage 1 van dit plan. In bijlage 2 is een overzicht opgenomen van het oude en nieuwe hondenbeleid. 2.1 Eenvoudig en duidelijk Hondenbezitters en niet-hondenbezitters zijn het erover eens. Hondenpoep op plaatsen waar deze niet hoort, dat blijft een ergernis van veel mensen in de gemeente Nijkerk. Het plakt onder je schoen, laat vlekken achter op het tapijt en het stinkt behoorlijk. Daar komt bij dat veel hondenpoep op straat en in de berm een ongezonde leefomgeving tot gevolg heeft. Dit willen we voorkomen, onder andere door de huidige afspraken eenvoudiger en duidelijker te maken. Zodat het voor iedereen makkelijker is om zich aan de afspraken te houden en deze te handhaven.
Figuur 3: hand bij basisscholen.
Honden doen hun behoefte vaak tijdens een wandeling in de openbare ruimte. De hondenbezitters blijven ook in de toekomst verantwoordelijk voor het opruimen van de hondenpoep van hun hond. Om hen daarbij te faciliteren zorgt de gemeente voor een duidelijk hondenbeleid. Dit doen we onder andere door de afspraken te vereenvoudigen. De basisafspraak wordt: Hondenbezitters lijnen hun hond aan, en ze ruimen de hondenpoep op. Voor de duidelijkheid en veiligheid voor honden, weggebruikers en hondenbezitters geldt deze afspraak voor openbare plaatsen binnen en buiten de bebouwde kom. Op deze afspraak gelden twee uitzonderingen: 1. De (omheinde) hondenlosloopgebieden zijn de plaatsen waar honden vrij mogen rennen en spelen. De hondenbezitters houden deze gebieden schoon door de hondenpoep op te ruimen. 2. Kinderen en sommige volwassenen voelen zich niet veilig in de buurt van een hond. Het blijft daarom verboden voor honden op ingerichte kinderspeelplaatsen, zandbakken, sportplaatsen of op andere door het college aangewezen plaatsen. De gemeente faciliteert het hondenbeleid. Bijvoorbeeld markeren we de gebieden waar de hond los mag lopen. Deze zijn herkenbaar aangegeven. De plaatsen die verboden zijn voor honden staat een markeringspaal “verboden voor honden”. We kiezen voor markeringen van een duurzaam materiaal. We denken daarbij aan gerecycled kunststof.
Pagina 7 van 17
H o n d e n b e l e i d
2 0 2 1 - 2 0 2 6
Dit betekent dat: • De huidige honden-uitlaatstroken en hondenlosloopgebieden zonder opruimplicht vervallen, en ten behoeve van de veiligheid en duidelijkheid lijnen hondenbezitters hun hond ook buiten de bebouwde kom aan. We nemen deze en andere wijzigingen op in de APV. 2.2 Hondenlosloopgebieden als ontmoetingsplaats De hondenlosloopgebieden zijn een ontmoetingsplaats voor hondenbezitters en honden. Dit zijn de plaatsen waar honden hun energie kwijt kunnen en, alleen of met andere honden, mogen rennen en spelen. Op dit moment zijn er in de gemeente 4 omheinde losloopgebieden en ongeveer 20 hondenlosloopgebieden niet zijn omheind. We breiden deze (omheinde) gebieden waar mogelijk uit en streven daarbij naar een gemeente dekkende verhouding. We streven ernaar dat de hondenlosloopgebieden in de directe omgeving van honden en hondenbezitters liggen. Op basis van een eerste inventarisatie realiseren we in ieder geval een extra hondenlosloopgebied in de omgeving van: de Marishof, het Corlaerpark, Bruinslotslaan / centrum, Meester Folkersstraat (Nijkerkerveen), en een extra losloopgebied in Hoevelaken. Figuur 4: voorbeeld honden-uitlaatkaart.
Na het vaststellen van het hondenbeleid werken we de locaties uit in een kaderplan Hondenbeleid. In dit plan geven we invulling aan de locatie en inrichting van deze en andere hondenlosloopgebieden. Hierbij hebben we ook aandacht voor de kleine dingen die het verschil maken. Dit betekent dat: • De losloopgebieden herkenbaar zijn aangegeven. We denken bijvoorbeeld aan het concept met de hand die bij oversteekplaatsen nabij basisscholen staat (zie figuur 3). • We zorgen voor een honden-uitlaatkaart. Hierop staan de hondenlosloopgebieden weergegeven. Op figuur 4 is een voorbeeld van de honden-uitlaatkaart weergegeven. Hondenbezitters die liever wat verder gaan, faciliteren we met een regionale hondenuitlaatkaart. • Op basis van onze ervaring met hondenlosloopgebieden die we al hebben aangelegd weten we dat een oppervlakte van ongeveer 800 m2 tot 1.000 m2 wenselijk is. Dit houden we als richtinggevende oppervlakte aan voor nieuw aan te leggen losloopgebieden. • We de omheinde hondenlosloopgebieden standaard inrichten met een bank en speciale hondenpoepafvalbak. De gemeente onderhoudt de omheining, de bank en de afvalbak. De losloopgebieden worden regelmatig gemaaid en gegraven gaten gedicht. • Honden houden van een leuke en spannende omgeving waar ze lekker kunnen spelen. We denken dan bijvoorbeeld aan loopplanken, buizen, of verstopplekken.
We geven hondenbezitters gelegenheid om de losloopgebieden in te richten en initiatieven te starten. We geven hierbij ook ruimte aan sociale initiatieven zoals het verbinden van hondenbezitters en niet-hondenbezitters, kinderen op een positieve manier laten kennismaken met honden, of wandelen met honden met als doel eenzaamheid of angst Pagina 8 van 17
H o n d e n b e l e i d
•
2 0 2 1 - 2 0 2 6
tegen te gaan. Voorstellen kunnen bijvoorbeeld worden ingediend via de “Stimuleringsregeling participatie beheer openbare ruimte”. We bij begrenzing van de losloopgebieden voorkeur hebben voor een natuurlijke inpassing, zoals water, struiken of haag. Dit sluit aan bij doelstellingen zoals biodiversiteit en onze aandacht voor de groene omgeving.
2.3 Ruimte bij nieuwbouwontwikkelingen In de gemeente Nijkerk en omgeving is nog steeds veel groene ruimte waar inwoners honden uitlaten. Bij nieuwe ontwikkelingen houden we deze aandacht vast. Daarnaast verspreiden we de druk op populaire uitlaatgebieden, zoals het Hoevelakense bos. Dit betekent dat: • We bij de ontwikkeling van Nijkerkerveen deelplan 3 en Doornsteeg ten minste één hondenlosloopgebied realiseren. • We hondenbezitters ook informeren over regionale uitlaatgebieden. 2.4 We houden het schoon We houden vast aan de afspraak dat de hondenpoep opgeruimd moet worden. Dit kan door de hondenpoep in een zak te verpakken en deze in de (gewone) afvalbak te doen. Hiermee houden we de openbare ruimte schoon. We helpen hondenbezitters om zich aan deze afspraak te houden. Tegelijkertijd zijn we ons ervan bewust dat dit voor sommige mensen moeilijk is. Denk bijvoorbeeld aan mensen die een visuele handicap hebben of moeilijk kunnen bukken. We begrijpen het belang van het gezelschap of hulp van een hond en denken mee in mogelijkheden. Dit betekent dat: • We regelmatig opruimmiddelen uitdelen en ambassadeurs, dagelijks beheer en handhavers vragen om ons hierbij te helpen. • We een project opstarten voor het ontwikkelen van een ergonomisch hulpmiddel voor het opruimen van hondenpoep.
2.5 Vertrouwen als basis We zorgen ervoor dat de openbare ruimte voor iedereen een schone, fijne en veilige omgeving blijft. Met vertrouwen als basis zetten we vooral in op informeren en participeren. Dit betekent dat: • We regelmatig aandacht vragen voor opruimen door het aanbrengen van reverse-graffiti2 op locaties die regelmatig worden bevuild. • We informeren over het hondenbeleid. Dit doen we bijvoorbeeld door jaarlijks een bericht te publiceren in de lokale krant, op onze website en op de afvalkalender. We voegen informatie toe aan de aanslag van de hondenbelasting en onze honden-uitlaatkaart staat op de website. 2
Reverse-graffiti (omgekeerde graffiti) is een tijdelijke en duurzame manier van graffiti. Door middel van water en een hoge druk reiniger wordt er een afbeelding op de stoep aangebracht. De afbeelding blijft enkele weken zichtbaar.
Pagina 9 van 17
H o n d e n b e l e i d
•
•
2 0 2 1 - 2 0 2 6
We het panel Hondenbeleid voor de komende jaren in stand houden. Daarnaast werken we samen met organisaties zoals groepen hondenbezitters, de dierenambulance en de hondensportverenigingen. Zij houden de gemeente scherp als het gaat om de uitvoering van het hondenbeleid en helpen de gemeente om accenten te leggen. We een campagne starten en slogan ontwikkelen, zodat de afspraak bij alle inwoners bekend wordt. Voor de campagne: o Introduceren we een Nijkerkse mascotte-hond (figuur 5). o Bedenken we samen met kinderen een passende naam voor de hond. Voor deze keer noemen we haar “Maxime” o “Maxime” staat symbool voor het Nijkerkse hondenbeleid. Dit betekent dat we het verhaal van “Maxime” bij alle communicatie uitingen over het hondenbeleid laten terugkomen. Denk aan speciale hondenpoepafvalbakken, bij losloopgebieden, en op de honden-uitlaatkaart. o Betrekken we kinderen door striptekeningen en filmpjes te maken. o Tot slot geven we een doe-het-zelf-koffer uit. In deze koffer zitten onder andere een sjabloon voor “poep in een zak”, spuitbus krijtverf, een pet, de hondenuitlaatkaart van onze gemeente en hulpmiddelen om contact te maken en een gesprek te starten zoals een hondenspeelbal en hondenkoekjes.
Figuur 5: de poep van “Maxime” in een zak.
Pagina 10 van 17
H o n d e n b e l e i d
2 0 2 1 - 2 0 2 6
2.6 Aandacht voor veiligheid en handhaving blijft belangrijk Vertrouwen als basis betekent ook dat we aandacht vragen voor veiligheid en handhaving, zonder dat we de huidige inzet uitbreiden. Voor het handhaven van de lokale veiligheid, leefbaarheid en de naleving van afspraken is een belangrijke rol weggelegd voor buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s). De boa Openbare ruimte heeft een breed pakket aan bevoegdheden. Deze zijn bijvoorbeeld ook gericht op de aanpak van overlast, kleine ergernissen en andere feiten die de leefbaarheid aantasten. Zij zien ook toe op de naleving van de regels die over het hondenbeleid in de APV zijn vastgelegd. Aandacht voor handhaving van de naleving van de afspraken blijft belangrijk. Dit betekent dat: • We ook prioriteit geven aan het naleven van de APV-afspraken over het hondenbeleid. • We onze inzet laten zien. Bijvoorbeeld door één keer in het jaar een handhavingsactie te organiseren, vergelijkbaar met de jaarlijkse fietsverlichtingsactie. • We grip houden door het aantal behandelde meldingen die betrekking hebben op het hondenbeleid inzichtelijk maken. • We een integraal overleg tot stand brengen tussen de teams handhaving, communicatie en het beheer van de openbare ruimte. 2.7 Andere huisdieren We richten ons bij het hondenbeleid op de honden.
Daarnaast zijn we ons ervan bewust dat er mensen zijn die ook overlast ervaring van katten en paarden. We blijven op de hoogte van ontwikkelingen die over deze huisdieren gaan.
Pagina 11 van 17
H o n d e n b e l e i d
2 0 2 1 - 2 0 2 6
3 Inkomsten en uitgaven In dit hoofdstuk zijn de maatregelen omschreven, en gaan we in op de inkomsten en uitgaven voor het hondenbeleid. Bij deze inkomsten en uitgaven hebben we geen rekening gehouden met prijsstijgingen of toename van het aantal honden. Zoals in hoofdstuk 1 omschreven verwachten we dat het aantal honden jaarlijks met 0,6% stijgt. Hierdoor stijgen zowel de inkomsten als de uitgaven. 3.1 Maatregelen In tabel 1 zijn de maatregelen en beleidswijzigingen samengevat. We realiseren deze maatregelen in de periode 2021 – 2026. Bij de uitgaven voor de periode 2021 – 2026 houden we rekening met deze maatregelen en bijkomende kosten. In bijlage 2 is een overzicht opgenomen met het oude en nieuwe beleid en de wijzigingen voor de APV. Tabel 1: dit gaan we doen.
Nr Omschrijving Eenvoudig en duidelijk 1 Dat hondenpoep moet worden opgeruimd is al opgenomen in artikel 2.4.18. Artikel 2.4.17 moet worden aangepast. We voegen de afspraak toe dat honden ook op openbare plaatsen buiten de bebouwde kom aangelijnd worden. 2 Verwijderen markeringen van de honden-uitlaatstroken en hondenlosloopgebieden zonder opruimplicht. Nieuwe markeringen plaatsen. We kiezen voor palen van een duurzaam materiaal. We denken daarbij aan gerecycled kunststof, met tekst. Bijvoorbeeld: “verboden voor honden” of “hondenlosloopgebied”. Hondenlosloopgebieden als ontmoetingsplaats 3 Opstellen van een kadernotitie voor het hondenbeleid. In deze notitie geven we invulling aan de locatie en inrichting van de gebieden. We gaan daarbij uit van: • Een gemeente dekkende verhouding. Op basis van de inventarisatie realiseren we in ieder geval een extra omheinde hondenlosloopgebied in de directe omgeving van: de Marishof, het Corlaerpark, Bruinslotslaan / centrum, Meester Folkersstraat (Nijkerkerveen), en een extra losloopgebied in Hoevelaken. • Herkenbare markering van de hondenlosloopgebieden. • Een honden-uitlaatkaart. Hierop staan de lokale en regionale hondenlosloopgebieden weergegeven. • Een richtinggevende oppervlakte van 800 m2 tot 1.000 m2 • Als het kan een natuurlijke begrenzing, zoals water, struiken of haag.
• Standaard inrichting met een bank en speciale hondenpoepafvalbak. De gemeente onderhoudt de omheining, de bank en de afvalbak. De losloopgebieden worden regelmatig gemaaid en gegraven gaten gedicht.
Periode 2021 - 2022
2021 - 2022
2021 - 2022
Pagina 12 van 17
H o n d e n b e l e i d
2 0 2 1 - 2 0 2 6
4
We geven hondenbezitters gelegenheid om de losloopgebieden leuker en spannender in te richten of sociale initiatieven te starten. We denken dan bijvoorbeeld aan loopplanken, buizen, of verstopplekken, het verbinden van hondenbezitters en niet-hondenbezitters, kinderen op een positieve manier laten kennismaken met honden, of wandelen met honden met als doel eenzaamheid of angst tegen te gaan. Ruimte bij nieuwbouwontwikkelingen 5 Ruimte reserveren voor tenminste één hondenlosloopgebied bij bouwontwikkelingen Nijkerkerveen deelplan 3 en Doornsteeg. 6 Hondenbezitters informeren over regionale uitlaatgebieden. We houden het schoon 7 Opruimmiddelen laten drukken en uitdelen. 8 Project opstarten voor het ontwikkelen van een ergonomisch hulpmiddel voor het opruimen van hondenpoep. Vertrouwen als basis 9 Aandacht vragen voor opruimen door het aanbrengen van reversegraffiti op locaties die regelmatig worden bevuild. 10 Jaarlijks communiceren over het beleid en honden-uitlaatkaart (nieuwe) hondenbezitters en inwoners. Dit doen we via onze website, de afvalkalender, aanslag van de hondenbelasting en op een vast moment in het jaar door middel van een artikel in de lokale kranten. 11 In stand houden van het panel Hondenbeleid. Daarnaast werken we samen met organisaties zoals groepen hondenbezitters, de dierenambulance en de hondensportverenigingen.
12 Campagne opstarten en een slogan ontwikkelen. Onder andere: • Introduceren mascotte-hond, • Naamgeving “Maxime” en ontwikkelen van communicatiemiddelen. • Striptekeningen en filmpjes. • Doe-het-zelf-koffer ontwikkelen en uitgeven. Handhaven blijft wél een aandachtpunt 13 Ook prioriteit geven aan het lokale veiligheidsbeleid, en specifiek het naleven van de APV-afspraken over het hondenbeleid. 14 Inzet op handhaving laten zien en één keer in het jaar organiseren van een handhavingsactie, vergelijkbaar met de jaarlijkse fietsverlichtingsactie. 15 Inzicht geven in het aantal behandelde meldingen die betrekking hebben op het hondenbeleid. 16 Integraal overleg tot stand brengen tussen de teams handhaving, communicatie, en beheer openbare ruimte.
2021 - 2026
2021 - 2025 2021 - 2022 2021 2023
Doorlopend Jaarlijks
Doorlopend
2021 - 2022
Doorlopend Jaarlijks
2022 2022
3.2 Uitgaven In tabel 2 zijn de uitgaven in 2021 tot en met 2026 weergegeven. De uitgaven die toegerekend zijn aan het faciliteren van het honden-uitlaatbeleid en het bestrijden van overlast door honden zijn ingedeeld in vijf categorieën: (1) belasting en controle, (2) onderhoud en reinigen, (3) afschrijving en rente inrichting, (4) communicatie en participatie, en (5) handhaving. Pagina 13 van 17
H o n d e n b e l e i d
2 0 2 1 - 2 0 2 6
Deze kosten worden toegerekend aan het faciliteren van het hondenbeleid en het bestrijden van overlast door honden. Bijvoorbeeld zijn het realiseren, maaien van de hondenlosloopgebieden en vervangen van omheining en legen van afvalbakken als uitgave meegenomen. Hieronder zijn een aantal onderdelen verder toegelicht: Krediet van €163.000 Voor het realiseren van hondenlosloopgebieden, extra banken en (speciale hondenpoep) afvalbakken en het plaatsen van nieuwe markeringen vragen we krediet aan van €163.000. We schrijven deze investering jaarlijks af. Eenmalige budget voor verwijderen van huidige markeringspalen, communicatie en participatie De gemeente verwijdert markeringen van de honden-uitlaatstroken en eventueel andere markeringen. We stellen hiervoor een eenmalig budget beschikbaar van €15.000. In 2022 verwachten we extra inzet op communicatie en participatie. Hiervoor stellen we een eenmalig budget beschikbaar van €8.000. Dit budget is nodig om het hondenbeleid in te voeren. We stellen een bedrag van €41.000 beschikbaar voor handhaving (capaciteit). Tabel 2: uitgaven hondenbeleid (afgerond op €50).
Uitgaven
Begroot 2021
Begroot 2022
Begroot jaarlijks 2023 - 2026
€ 14.500 € 64.300 €€ 7.000 € 41.000
€ 14.500 € 64.300 € 17.400 € 7.000 € 41.000
€ 14.500 € 64.300 € 17.400 € 7.000 € 41.000
€ 15.000
€-
€-
€€ 140.800
€ 8.000 € 152.200
€€ 144.200
Structureel
1 Belasting en controle 2 Onderhoud en reinigen 3 Afschrijving en rente inrichting 4 Communicatie en participatie 5 Handhaving Incidenteel
Verwijderen en afvoeren markeringspalen Communicatie en participatie Totaal
Losloopgebieden Bij deze berekening is uitgegaan van een afschrijving van 10 jaar voor de hondenlosloopgebieden en 15 jaar voor banken en afvalbakken. We houden rekening met een rentepercentage van 1,5%. We heffen de huidige honden-uitlaatstroken op. Dit betekent dat we deze niet meer schoonmaken. Het nu beschikbare budget voor het schoonmaken van deze stroken (ongeveer €34.000) zetten we in ten behoeve van het onderhoud van de hondenlosloopgebieden en risicobeheersing om overlast te voorkomen (onderhoud en reinigen). Pagina 14 van 17
H o n d e n b e l e i d
2 0 2 1 - 2 0 2 6
Afvalbakken In de omheinde hondenlosloopgebieden faciliteren we de hondenbezitters met een speciale hondenpoepafvalbak. Kosten voor het plaatsen van gewone en hondenpoep-afvalbakken zijn ongeveer gelijk, echter een speciale bak is arbeidsintensiever. De speciale hondenpoepafvalbakken hebben extra kosten €85 per doos hondenpoepzakken, één doos gaat ongeveer een maand mee en voorziet voor 10 afvalbakken. Dit bedrag is exclusief stortkosten en de arbeid die nodig is voor het vullen van zakken en legen van de afvalbak. 3.3 Inkomsten In de gemeente Nijkerk laten hondenbezitters hun hond registreren en betalen zij hondenbelasting. In tabel 3 zijn de inkomsten van de afgelopen jaren weergegeven. De gemeente heeft besloten om de hondenbelasting per 2020 met 40% te verlagen. Dit besluit komt voort uit afspraken die gemaakt zijn in het kader van het coalitieakkoord en is bekrachtigd in de belastingverordening 2020. Tabel 3: inkomsten hondenbeleid (niet afgerond).
Hondenbelasting (één hond). Hondenbelasting jaarlijks
2017
2018
2019
2020
2021
€ 69,10
€ 70,85
€ 72,20
€ 43,30
€ 44,20
€ 241.200
€ 248.700
€ 248.400
€ 146.000
Begroot €145.600
Hondenbelasting Hondenbelasting is wettelijk belegd in artikel 226 van de Gemeentewet. De hondenbelasting is geen bestemmingsbelasting zoals de rioolheffing. Dit betekent dat de inkomsten ingezet mogen ten behoeve van algemene voorzieningen zoals het faciliteren van het hondenbeleid. De hondenbelasting is ooit ingesteld ter voorkoming van ziekten zoals hondsdolheid. Hondsdolheid komt in Nederland zelden voor, daarom is dit geen zwaarwegend argument meer. Er zijn wel twee andere argumenten om hondenbelasting te behouden: (1) heffen van hondenbelasting kan zorgen voor regulering van het aantal honden, en (2) hondenbezitters dragen door middel van de hondenbelasting bij aan het faciliteren van het hondenbeleid. Als er geen hondenbelasting wordt geheven, dan moet het faciliteren van het hondenbeleid uit andere (algemene) middelen betaald worden. Tabel 4: tarievenvergelijking 2020.
2020
Ermelo
Putten
Harderwijk
Amersfoort
Barneveld
Nijkerk
Eerste hond
€ 70,00
€-
€ 60,70
€ 89,76
€ 42,80
€ 43,30
Tweede hond
€ 140,00
€-
€-
€-
€ 59,60
€-
Derde hond
€ 210,00
€-
€-
€-
€-
€-
Iedere volgende hond Kenneltarief
€ 80,00
€-
€-
€-
€ 73,40
€ 76,30
€ 80,00
€ -
€-
€ 179,52
€ 102,40
€ 196,40
Pagina 15 van 17
H o n d e n b e l e i d
2 0 2 1 - 2 0 2 6
Er is veel discussie over de hondenbelasting. Bijvoorbeeld zijn op 10 juni 2021 twee moties ingediend in de Tweede Kamer: 1. Motie waarin het Burgerinitiatief «Stop de Hondenbelasting» de regering verzoekt, om met een wetswijziging te komen waarin de wettelijke grondslag voor de hondenbelasting, artikel 226 van de Gemeentewet, uit de wet wordt geschrapt. 2. Motie waarin het Burgerinitiatief «Stop de Hondenbelasting» de regering verzoekt om, a. de financiële gevolgen voor gemeenten van de afschaffing van de hondenbelasting in kaart te brengen; b. tevens in samenspraak met de VNG de mogelijkheid van afschaffing van de hondenbelasting te onderzoeken en daarbij de mogelijkheid van een redelijke overgangstermijn te betrekken; c. voorts de Kamer daar voor de behandeling van de begroting van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in het najaar van 2021 over te informeren. De eerste motie is verworpen en de tweede motie is met meerderheid van stemmen aangenomen. Op dit moment hebben deze moties geen directe gevolgen voor het hondenbeleid in de gemeente Nijkerk. In veel gemeenten is de hondenbelasting al opgeheven. In de omgeving van de gemeente Nijkerk zijn hierover verschillende standpunten ingenomen (tabel 4). In de gemeente Amersfoort is de hondenbelasting twee keer zo hoog, terwijl de gemeente Putten geen hondenbelasting heft. In de gemeente Nijkerk hanteren we een gemiddelde.
3.4 Inkomsten in overeenstemming met de uitgaven In de gemeente Nijkerk hebben we afgesproken dat de inkomsten van de hondenbelasting in overeenstemming zijn met de uitgaven voor het faciliteren van dit beleid. De inkomsten zijn: €145.600 (begroting 2021) en de begrootte structurele uitgaven zijn: €144.200. We verwachten dat de uitgaven in 2022 hoger zijn dan de inkomsten. Reden hiervoor is dat we het nieuwe beleid invoeren in onze gemeente. Dit vraagt extra inzet op onder andere communicatie, participatie en verwijderen en afvoeren van huidige markeringen. Daarna is de verhouding tussen de inkomsten en de uitgaven nagenoeg gelijk.
Pagina 16 van 17
H o n d e n b e l e i d
2 0 2 1 - 2 0 2 6
4 Monitoren en evalueren Door dit beleid in te voeren verwachten we de overlast van honden(poep) te verminderen, en de openbare ruimte van de gemeente Nijkerk, leuk, veilig, levendig, plezierig, schoon en leefbaar te houden. Alle resultaten zullen niet direct merkbaar zijn. Daarom zetten we het hondenbeleid voor een periode van 10 jaar voort en evalueren deze na 5 jaar. 4.1 Evaluatie 2026 In 2026 evalueren we het beleid. We toetsen dan onder andere de resultaten van een inwoners-tevredenheids-meting over de openbare ruimte en het aantal binnengekomen meldingen. Aanvullend stellen we ons de volgende vragen: • Zijn de maatregelen uitgevoerd? • Zijn de kadernotitie en honden-uitlaatkaart nog actueel, en op welke punten moet deze worden bijgesteld? Actie: actualiseren kadernotitie, honden-uitlaatkaart en eventueel bijsturen op faciliteiten in de wijken. • Weten inwoners (hondenbezitters en niet-hondenbezitters) informatie over het hondenbeleid te vinden en is deze voor de meeste mensen duidelijk? Actie: eventueel bijsturen op informatievoorziening. 4.2 Actualiseren beleid in 2031 In 2031 actualiseren we het beleid. Bij het actualiseren van het beleid stellen we ons aanvullend de volgende vragen: • Past het huidige hondenbeleid nog bij de behoeften van de inwoners in de gemeente Nijkerk? Actie: eventueel actualiseren van het hondenbeleid.
• Passen de inkomsten nog bij de uitgaven voor het bestrijden van overlast en faciliteren van het hondenbeleid? Tevens actualiseren we op dat moment ook de honden-uitlaatkaart en informatievoorziening.
Pagina 17 van 17
H o n d e n b e l e i d
2 0 2 1 - 2 0 2 6
Bijlage 1: Verslag participatieproces Verslag bijeenkomst 1 juni met het hondenpanel en rapport (april 2021) met daarin: • Resultaten uit de participatie visie beheer openbare ruimte. • Verslag van de beeldvormende en oordeelvormende bijeenkomst op 10 maart. • Resultaten uit de enquête Panel Hondenbeleid.
H o n d e n b e l e i d
2 0 2 1 - 2 0 2 6
Bijlage 2: Overzicht oud versus nieuw beleid
H o n d e n b e l e i d
2 0 2 1 - 2 0 2 6
Oud
Nieuw
Artikel 2.4.17 Loslopende honden
Voorstel:
1. Het is de eigenaar of houder van een hond verboden die hond te laten
Artikel 2.4.17 Loslopende honden
verblijven of te laten lopen:
1. Het is de eigenaar of houder van een hond verboden die hond te laten verblijven
a. binnen de bebouwde kom op een openbare plaats als de hond niet is
of te laten lopen:
aangelijnd;
a. binnen en buiten de bebouwde kom op een openbare plaats als de hond niet is
b. op een voor het publiek toegankelijke en kennelijk als zodanig ingerichte
aangelijnd;
kinderspeelplaats, zandbak of speelweide of op een andere door het college
b. op een voor het publiek toegankelijke en kennelijk als zodanig ingerichte
aangewezen plaats;
kinderspeelplaats, zandbak, sportplaats of op een andere door het college
c. buiten de bebouwde kom, zonder toezicht en zonder begeleiding;
aangewezen plaats;
d. op de weg zonder voorzien te zijn van een halsband of een ander
c. op de weg zonder voorzien te zijn van een halsband of een ander
identificatiemerk dat de eigenaar of houder duidelijk doet kennen.
identificatiemerk dat de eigenaar of houder duidelijk doet kennen.
2. Het verbod in het eerste lid aanhef en onder a is niet van toepassing op door
2. Het verbod in het eerste lid aanhef en onder a is niet van toepassing op door het
het college aangewezen plaatsen.
college aangewezen plaatsen.
3. De verboden genoemd in het eerste lid onder a en b gelden niet voorzover de
3. De verboden genoemd in het eerste lid onder a en b gelden niet voorzover de
eigenaar of houder van een hond zich vanwege zijn handicap door een
eigenaar of houder van een hond zich vanwege zijn handicap door een geleidehond
geleidehond laat begeleiden en de hond als zodanig aantoonbaar
laat begeleiden en de hond als zodanig aantoonbaar gekwalificeerd is of indien een
gekwalificeerd is of indien een eigenaar of houder van een hond deze
eigenaar of houder van een hond deze aantoonbaar gekwalificeerd opleidt tot
aantoonbaar gekwalificeerd opleidt tot geleidehond.
geleidehond. Lid 1a: met een openbare plaats bedoelen we zowel binnen als buiten de bebouwde kom. Op particulier eigendom kunnen andere regels gelden. Lid 1b: speelweide verwijderen. Dit geeft onduidelijke praktijksituaties. Lid 1b: een ingerichte kinderspeelplaats definiëren we als een terrein voor publiek gebruik waar minimaal één constructie is geplaatst die direct als speeltoestel aan te merken is. Dit zijn speeltoestellen die bij fabricage bedoeld zijn als speeltoestellen. Hierbij kan gedacht worden aan de glijbaan, de wipkip, het klimrek e.d. Lid 1b: bij een sportplaats kan gedacht worden aan een trap- voetbalveld, volleybalveld, jeu-de-boules-baan, of beweegplein.
H o n d e n b e l e i d
2 0 2 1 - 2 0 2 6
Oud
Nieuw Lid 1c: vervalt. De hond dient zowel binnen als buiten de bebouwde kom aangelijnd te worden. Lid 2: de (omheind) hondenlosloopgebieden vallen onder “op de door het college aangewezen plaatsen”. De hondenlosloopgebieden worden op een kaart weergegeven. We actualiseren de kaart, het college besluit over de kadernotitie Hondenbeleid.
Artikel 2.4.18 Verontreiniging door honden
Voorstel:
1. Degene die zich met een hond op een openbare plaats begeeft, is verplicht
Dit artikel handhaven. “Op een openbare plaats” is van toepassing op binnen en
ervoor te zorgen dat de uitwerpselen van die hond onmiddellijk worden
buiten de bebouwde kom.
verwijderd. 2. De eigenaar of houder van een hond die zich op een openbare plaats begeeft is verplicht een deugdelijk middel – waaronder een schepje of zakje- bij zich te hebben dat geschikt is voor het verwijderen van uitwerpselen. 3. De eigenaar of houder van een hond die zich op een openbare plaats begeeft is verplicht het onder 2 vermelde deugdelijk middel op eerste vordering te laten zien aan de toezichthoudend ambtenaar. 4. Het eerste lid is niet van toepassing op de eigenaar of houder van een hond die zich vanwege zijn handicap door een geleidehond of sociale hulphond laat begeleiden. 5. Het eerste lid is niet van toepassing op door het college aangewezen plaatsen. 6. Het college kan plaatsen aanwijzen waar het verboden is zich met een hond, anders dan een geleidehond of hulphond, te begeven. In 2006 heeft de gemeente een aantal uitzonderingsgebieden aangewezen
De honden-uitlaatstroken en hondenlosloopgebieden zonder opruimplicht vervallen.
(artikel 2.4.17, lid 2). Deze uitzonderingsgebieden zijn: (1) verboden voor
Uit de enquête en het hondenpanel komt naar voren dat deze uitzonderingen veel
honden, bijvoorbeeld bij speelplaats voor (kleine) kinderen of andere door het
onduidelijkheid geven.
college aangewezen plaats, (2) hondenlosloopgebieden met opruimplicht, (3) hondenlosloopgebieden zonder opruimplicht, en (4) honden-uitlaatstroken waar
Uitzonderingsgebieden vereenvoudigen naar: (1) verboden voor honden op een
hondenbezitters hun hond aangelijnd moeten houden, maar waar geen
voor het publiek toegankelijke en kennelijk als zodanig ingerichte kinderspeelplaats,
opruimplicht geldt.
H o n d e n b e l e i d
2 0 2 1 - 2 0 2 6
Oud
Nieuw zandbak, sportplaats of op een andere door het college aangewezen plaats, (2) omheinde of niet omheinde hondenlosloopgebieden.
We markeren de uitzonderingsgebieden.
Dit beleid handhaven we. Aanvullend zorgen we ervoor dat de hondenlosloopgebieden herkenbaar zijn.
Honden-uitlaatkaart: zie website https://www.nijkerk.eu/honden-uitlaten-en-
We passen het ontwerp van de honden-uitlaatkaart aan. Zie ook voorbeeld op
losloopterreinen.
bladzijde 6 van dit plan. En vullen deze aan met een regionale honden-uitlaatkaart.
4 omheinde hondenlosloopgebieden en 20 niet omheinde
We streven naar een gemeente dekkende verhouding. Op basis van inventarisatie
hondenlosloopgebieden.
realiseren we in ieder geval 7 extra omheinde hondenlosloopgebieden.
Niet altijd een bak of afvalbak in de omheinde losloopgebieden.
We richten de omheinde hondenlosloopgebieden standaard in met een bank en speciale hondenpoepafvalbak.
In de APV is aandacht voor eigenaar of houder van een hond die zich vanwege
Dit beleid handhaven we, met de aanvulling dat we een project opstarten voor het
zijn handicap door een geleidehond laat begeleiden.
ontwikkelen van een ergonomisch hulpmiddel voor het opruimen van de hondenpoep.
Bij veel meldingen plaatsen regelmatig extra markering of stickers op tegels.
Bij veel meldingen en op regelmatige basis aandacht vragen voor het hondenbeleid door het aanbrengen van reverse graffiti.
We informeren inwoners via de website en lokale krant.
Deze inzet handhaven we. Aanvullend starten we een campagne. Bijvoorbeeld extra inzet op: •
Mascotte-hond die symbool staat voor het Nijkerkse hondenbeleid. We laten het verhaal van deze hond terugkomen bij alle communicatie uitingen over het hondenbeleid.
•
Extra informeren, ook via de afvalkalender en aanslag biljet hondenbelasting.
•
Kinderen betrekken bij de campagne en hondenbeleid. Bijvoorbeeld door communicatiemiddelen te gebruiken zoals striptekeningen, filmpjes en hen te betrekken bij de naamgeving van de hond.
•
Doe-het-zelf-koffer ontwikkelen en uitgeven aan inwoners die mee willen doen.
Naast controle op naleving van deze regels heeft de handhavende dienst nog
We houden aandacht voor handhaven op het lokale veiligheidsbeleid, en specifiek
andere urgente(re) taken. Het afgelopen jaar heeft bijvoorbeeld ook nadruk
het naleven van de APV-afspraken over het hondenbeleid.
gelegen op de naleving van regels die zijn ingesteld ter voorkoming van de
We maken dit zichtbaar, en geven inzicht in het aantal behandelde meldingen die betrekking hebben op het hondenbeleid. Ook organiseren we één keer per jaar een
H o n d e n b e l e i d
2 0 2 1 - 2 0 2 6
Oud
Nieuw
verspreiding van het coronavirus. Zie ook beantwoording schriftelijke vragen van
handhavingsactie. We brengen een integraal overleg tot stand tussen de teams
de Lokale partij dd. 2 maart 2021, kenmerk: 1120882.
handhaving, communicatie en het beheer van de openbare ruimte.
Een beperkt budget gereserveerd voor communicatie.
In het nieuwe beleid vinden we de balans tussen communicatie, participatie en handhaving belangrijk. Om deze reden verhogen we het budget voor communicatie en participatie. Daarmee betalen we de maatregelen zoals deze in het plan zijn genoemd.
De hondenbezitter betaalt hondenbelasting.
We handhaven dit beleid.